Lucas 12
YAUBADA BONANA VEYAO IVAGUNA Bona Iduna (VIV) vs NVI
1 Tu Falisi hidedemi hihuluva tu kaliva moyaꞋai-moꞋedi hiyoꞋoyoꞋo be hiveveꞋagevagatagona. HiyoꞋoyoꞋo tu nagona Yesu givebutu ana tomuliya agaidiya gilukahihi gigayo, “Falisi ahenao meyadi luhei. Yadi dewa vaita isi keke kadaꞋitani tu falawa hinagene ginauna-ma amine. Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be yadi nuwaluga keke agaimiya ginadamana.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yadi nuwaluga keke adifaiweya hinasevauye-vagahini. Gavadi gavadi adamoya sevesevauyana, au medema aimo kabuꞋavane ginayemu. Kadu kaliva yadi nuwahinage aimo kaliva moyaꞋaidi hinahalamanena.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Medema faꞋina gavadi uyuyuya wagahekauyena, medema aimo kaliva yoꞋoya hinanogalina. Kadu gava bona vetawaneya waꞋalakululuyena, medema aimo kabuꞋavane didigeya kaliva agodi lakahina hinalukahihiyena.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 Tobohiyakweyao ganagahe agaimiya. Badi wowomi hinakivekoyona be wanaꞋalika amanadi keke wanamatausedi, tu muliya kadu keke tamo adifaiweya agaimiya gavadi hinagani.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 HakwaꞋadi wanamatausena-ma ganavehawalemi. E, Bana Yaubada wanamatausena, faꞋina wowomi hinaluveꞋalikani-yo Bana anafaiweya ginavehimeya be aluꞋaluwami abaga koyona againe ginahegena. Ika, gagahemi BanaꞋe wanamatausena.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Manuga mukumukudiyao faifi yabune amine fatadi toea luhei amine tu keke tamo manuga saꞋeyana Yaubada gidavenuwauluyeni.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Tu wanogali! Utuutu uꞋumiya ana kilagalaga Tamami gihalamanena. Au keke wanamatauta faꞋina Yaubada matane omi manuga wakaiwabuhegedi.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 “Kadu gagahemi hai kaliva keke ginamatauta tu yoꞋo matadiya ginagahe ginagayo, Iya Yesu yana kaliva, medema faꞋine Iya TohobuꞋela Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganagahe ganagayo, BanaꞋe yaku kaliva.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Tu hai kaliva ginamatauta be yoꞋo matadiya ginavekekeyeku ginagayo, Iya keke Yesu yana kaliva, medema faꞋine Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganamidi ganagahe ganagayo, BanaꞋe keke yaku kaliva.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Gava kaliva Iya TohobuꞋela ginahawavekoyoyeku, medema yana koyona Yaubada ginayawelina, tu gava kaliva AluꞋaluwa Mahalina againe ginagaheꞋihawadamana, medema yana koyona Yaubada keke-moꞋa ginayawelini.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Ada omi wamuliyeku faꞋina aimo manuwa-abavehawala againe hinanauwemi be tonagona kadu tovehimeya agaidiya hinavekotumi ana toveya, keke wananuwanuwa lakahina vaita gavaimi wanabonalaufata o kaꞋi gavaimi wanagahe.
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 FaꞋina medema bai-nadi againe AluꞋaluwa Mahalina gavaimi wanagahe ma ginaꞋalavelevelemi.”
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Yesu gilulukahihi tu kaliva saꞋeyana yoꞋo agaidiya gigahena gigayo, “Tovehawala, kawaku unagahena be tamama laꞋovina ginafolake-hagihagiyena, bana tufona iya tufona.”
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Tu Yesu gigayo, “Kaliva unogali! HakwaꞋadi aku vehimeya giseni-yo kaliva laꞋovina ganafolakeni?”
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Au moyaꞋaidi agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be italuvadiga tulina tulina keke nuwami ginavaini. Kaliva yawaina velemoꞋena keke lokoloko kikaiwabuna moyaꞋaina againe gidaveꞋinuba.”
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Kadu Yesu hida gahetalahobuhobu gilukahihiyena gigayo, “Wakalivana saꞋeyana gimiyami yana babi againe aꞋa moyaꞋaina giyaudi.
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Au nuwahinagene ginuwanuwa gigayo, O hima yaku faha lakahina be yaku bolu gimaga-moꞋa. Gavaimi ganagani?
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Au tauna yana nuwahinage gifatana gigayo, O bolu kabiꞋona ganayawelini tu velugana lakahina ganayogona be medema againe yaku faha yaku lokoloko moyaꞋaina ganaꞋiveꞋaveꞋahina.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Ada agaikuya ganagahe ganagayo, Keke fwaya! Yaku faha yaku lokoloko lakahina kadu moyaꞋai-moꞋena, malamala moyaꞋaina akufata. Yaku wagakahikahi yaku wavemwamwala ganamiyami, ganaꞋaꞋa-moꞋa ganayuyu-moꞋa. Au hidedemi gigahe.
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Tu wakalivana yana nuwahinage Yaubada gifatana gigayo, O kwavakwava! AdamoꞋuya-moꞋa ya tova ginahavaina be mene gaitoma moyaꞋaina tauni faꞋiniya ukidewedewena-ma ginavelaꞋova.”
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Ada Yesu yana gahetalahobuhobu hidedeiya giluyabuna gigayo, “Gaveyao babi ana kikaiwabu taudiyao faꞋidiya hiꞋiveꞋaveꞋahina, medema vaita wakalivana kwavakwavana amine. Badi kalivai-dina keke yadi walokoloko Yaubada againe.”
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Tu Yesu ana tomuliya gigahedi gigayo, “Hidema faꞋina gagahemi, yami miyami faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi wanaꞋuꞋani. Kadu kaleko faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi againe wanavelifi.
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Au yawaimi gaitoma lakahina tu aꞋa gaitoma kabiꞋona, kadu wowomi gaitoma lakahina tu kaleko gaitoma kabiꞋona.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Bwayobwayo yadi dewa wananuwenuwena. Keke hidafahafaha, keke hidayauyaudi kadu keke kweda hidayogoyogoni-yo aꞋa hidasewasewadi tu au aiꞋadi Yaubada adiga giveleveledi. Ada Yaubada yana itaveꞋavina omiꞋiyao be manuga agaidiya. Tu omi ami itaveꞋavina manuga adi itaveꞋavina gitubuhegena.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Kadu hakwadi agaimiya unavenuwanauna-yo afaiweya yawaini ana etowava babiya unakivetubugini? Keke-moꞋa afaiweya.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 KaꞋi mena gaitoma kabisona keke afaiweya gavadi-yo uvenuwanauna mali gaitoma faꞋidiya?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 Falafalawasi walaꞋaiya hikabukabu-ma wananuwenuwedi. Keke hidafifaisewa, keke doki hidaꞋalulauga. Tu gagahemi bana tokaiwabu ana egana Solomoni ana vaigau kikaiwabu-moꞋena tu hida falafalawasi adi vaigau bana ana vaigau gitubuhegena.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 E, Yaubada isisiꞋu givevigauna, medema tova adamoya walaꞋaiya gikabu tu bogiyadi hinatuna be ginaꞋalahina. Yaubada isisiꞋu givevigauna tu medema gaitoma kabiꞋona. Tu omiꞋiyao ma gaitoma lakahi-moꞋemi faꞋina, ginaꞋitaveꞋavi-moꞋemi ami vaigau ginavelemi. Wona velemona yami vetumagana kabiꞋona.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Amiga faꞋina keke wananuwanuwa vaita kaꞋi gavadi wanaꞋani o gava bwai wanayuni, kadu gaitoma moyaꞋaina againe keke nuwami ginanauna.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Au fafali tulina tulina kalivai-dina Yaubada keke hidahalamaneni-ma hida gaitoma faꞋina hinuwanuwa lakahina, kadu tova moyaꞋaina hilelelena. Tu omiꞋiyao ma nuwanuwami hida gaitoma yami miya hagihagina faꞋina Tamami a gihalamanena.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 KaꞋi Yaubada yana abavehimeya ana nuwanuwa faꞋina wanamidihawahegemi, au BanaꞋe ginaꞋitaꞋitaveꞋavimi amiga ami bwai ami vaigau ginavelevelemi be wanamiyami yamumuna.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Yaku sifi, keke wanamatauta. Au aiꞋadi keke moyaꞋaimi tu Tamami givenuwadadanemi be yami wakaiwabu Bana buye wanavehimeya.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Taumiyao yami lokoloko wanakimonevedamanena be fatana koyokoyo agaidiya wanafolakena. Au ami laufata lobama ana lokoloko wanavaina, lokoloko-nadi miyamiya-vagahina. Wesede againe tokaiꞋafu keke ginakiꞋafuni kadu tumotumo keke hinaꞋonani, au fose vewabana againe ginadauda higa aimo keke ginakoyo.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Ada au haꞋagaine yami lokolokofou ginadauda, au medede againe nuwami ginanunauyena tova moyaꞋaina.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 — ausente —
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 — ausente —
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Tofaisewa gaveyao matadi keke gidaneganega au hivanevanenega tu yadi kauveya gilakayemu, medema yadi vemwamwala gavatubuga! Wona velemona gagahemi yadi kauveya tauna ana kaleko ginaluhivigena, adi ivi ginayavelina, adiga ginakidewedewena be hinaꞋa.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 KaꞋi yadi kauveya yana ela bogi nafone o kaꞋi kamukamu ginakwage ada medema bai-nadi yana tofaisewa aimo hilulauboda, au yadi vemwamwala gavatubuga!
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Atu hidedemi wanahalamanena. KaꞋi tonimanuwa tokaiꞋafu yana ela ana kauwana gidahalamanena digo, keke matana gidalowoni au gidalulauboda be tokaiꞋafu keke anafaiweya gidaluku yana manuweya.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Meda anafaiweya omi taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be wanalulauboda. FaꞋina gava kauwana Iya TohobuꞋela ganayewaꞋela ma keke wadahalamaneni. KaꞋi wanamiya-kawowo wanagayo, Keke adamoya ginaꞋela, au medema tovai-nadi ganavefutaꞋami.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Ada Fita gitoliluvaluva gigayo, “Kauveya, mena gahetalahobuhobu ulukahihiyena-ma gaveyao faꞋidiya? KaꞋi ime tomuliyagaga faꞋimeya o kaꞋi kaliva moyaꞋaima faꞋimeya?”
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Ada Kaiwabu Yesu gigayo, “Gavaiyami? Gava tofaisewa ginadewadewa be bana faꞋine hinagahe hinagayo, Wada tofaisewa bonabonaꞋabina yana wanuwahuya gifififaisewa? Yana kauveya ginavegidena be ginagahena ginagayo, Iya ganana tu o aku agetoga unaꞋitaveꞋavidi, aiyeta saꞋeyana saꞋeyana adiga unaveleveledi.
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 KaꞋi gavaimi yana taubada givehimeyena medemi ginadewadewa tu yana taubada ginayewaꞋela bonana bana giꞋabiꞋabina-ma ginaꞋitana, au bana tofaisewai-nadi vemwamwala ginanuhagana.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Gagahe velemoꞋena agaimiya kaliva lakahina yana lokoloko matatabuna ana toꞋitaveꞋavina bana tofaisewai-nadi ginasena.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Tu kaꞋi bana tofaisewai-nadi nuwahingene ginagahe ginagayo, Hima yaku taubada givekwalu lakahina, kaꞋi keke ginamaduꞋela, au ginavebutu agetoga kaliva vevine ginamunukoyokoyodi kadu ginaꞋaꞋa-faꞋila gufa laulaugina ginayuyu-faꞋila yo uꞋuna ginavekwavakwava.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 E, kaꞋi tofaisewa hidede amine ginahuluva, au yana taubada yana ela againe ginavefutaꞋana. Yana aiyeta o kaꞋi yana kauwana tofaisewa keke gidahalamaneni tu yana taubada ginayewaꞋela, ada au ginamunukoyokoyona ada ginahegenauwena be badi toꞋidibutoyoga adi matahiwadi amine bana ginanuhagana.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 Bana tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa gihalamanena tu keke gidakidewadewa be nuwanuwai-nadi amine gidahuluva, bana kalivai-nadi ginamunukoyokoyona.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Tu gava tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa keke gidahalamaneni ada tamo koyona gifaisewana, medema ginamununa kabiꞋona. Gaveyao moyaꞋaidi agaidiya Yaubada abavehimeya lakahina ginasena, medema gilubodana be yadi faisewa yamumu-moꞋena hinaseyemaunena. Kadu gava kaliva againe Yaubada faisewa lakahina amine ginavelena, medema yana faisewa guwana lakahina amine ginaveleyewena.” Au hidedemi Yesu gigahe.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 Kadu Yesu gigayo, “GahobuꞋela be higa aiꞋalaꞋalata babiya ganaꞋaliyeni-yo tomiyababi matahiwadi hinanuhagana. Nuwanuwaku lakahina mena aku vehimeya ganamaduluyabuna.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Bafitaiso saꞋeyana gananuhagana higa tagiya aulolo againe hinaꞋutuviku. Yaku aseꞋuꞋaulolo gavatubuga gananunauwena bafitaiso-nadi ginahavaina ana maka.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 KaꞋi mene wanuwanuwa vaita gadahobuꞋela-yo niwalova babiya gadaseni? Keke niwalova ganaseni faꞋina gadaꞋela, keke. Au Iya gahobuꞋela be venibaina ginalakayemu faꞋina.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Adamoya be ginanunauwena tova mulina kaꞋi manuwa saꞋeyana hinagene kaliva faifi hinamiyami, kaliva adiꞋiselu adiꞋitoto buye hinavekwageya, kadu kaliva adiꞋitoto adiꞋiselu hinavenibainedi.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Yadi venibaina hidede amine. Kaliva natuna kaliva againe ginavenibaina, meda natuna tamana againe ginavenibaina. Kadu kwamayoku natudi kwamayoku againe hinavenibaina, meda natudi hinana agaidiya ginavenibaina. Kadu kwamayoku be lawadi buye hinaveꞋavenivenibaina. E, aku vetumagana faꞋina hidedemi hinavenibaina.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Kadu yoꞋoyoꞋo agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Buhibuhi oya gikevana ma waꞋitana againe wagayo, Hima wehi ginalugaga. Ada au gilugaga.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Ada bolimana gimadu ma waꞋayaunena againe wagayo, Hima kauwana lakahina ginakabuna. Ada au gikabuna.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Omi meyami lagalaganina! Wehi be kauwana adi iyaꞋiyaya wahalamanena. Tu gavadi-yo vita lakahina hida tovai-nadi ginalakayemu-ma ana iyaꞋiyaya keke wadaꞋitahalamanedi?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 KaduꞋe gavadi-yo dewa tunutunugina keke taumiyao wadanuwenuweni-yo medede amine wadahuluva?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 KaꞋi kaliva saꞋeyana ginasimane be tovedewayauga againe buye wanana, au edeya wananauna tu unagaluvaluva be wanaveyao. KaꞋi keke wanamaduveyao, tovedewayauga againe ginasimadumaduge ada tovedewayauga filisimani nimadiya ginaseni be deliya hinanauwe.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Gagahe againiya, keke hinamaduyau. Tu nagona a laufata unase-Ꞌowona muliya hinayau.” Au hidedemi Yesu gigahe.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.