Lucas 12
YAUBADA BONANA VEYAO IVAGUNA Bona Iduna (VIV) vs ARIB
1 Tu Falisi hidedemi hihuluva tu kaliva moyaꞋai-moꞋedi hiyoꞋoyoꞋo be hiveveꞋagevagatagona. HiyoꞋoyoꞋo tu nagona Yesu givebutu ana tomuliya agaidiya gilukahihi gigayo, “Falisi ahenao meyadi luhei. Yadi dewa vaita isi keke kadaꞋitani tu falawa hinagene ginauna-ma amine. Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be yadi nuwaluga keke agaimiya ginadamana.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Yadi nuwaluga keke adifaiweya hinasevauye-vagahini. Gavadi gavadi adamoya sevesevauyana, au medema aimo kabuꞋavane ginayemu. Kadu kaliva yadi nuwahinage aimo kaliva moyaꞋaidi hinahalamanena.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Medema faꞋina gavadi uyuyuya wagahekauyena, medema aimo kaliva yoꞋoya hinanogalina. Kadu gava bona vetawaneya waꞋalakululuyena, medema aimo kabuꞋavane didigeya kaliva agodi lakahina hinalukahihiyena.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Tobohiyakweyao ganagahe agaimiya. Badi wowomi hinakivekoyona be wanaꞋalika amanadi keke wanamatausedi, tu muliya kadu keke tamo adifaiweya agaimiya gavadi hinagani.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 HakwaꞋadi wanamatausena-ma ganavehawalemi. E, Bana Yaubada wanamatausena, faꞋina wowomi hinaluveꞋalikani-yo Bana anafaiweya ginavehimeya be aluꞋaluwami abaga koyona againe ginahegena. Ika, gagahemi BanaꞋe wanamatausena.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Manuga mukumukudiyao faifi yabune amine fatadi toea luhei amine tu keke tamo manuga saꞋeyana Yaubada gidavenuwauluyeni.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Tu wanogali! Utuutu uꞋumiya ana kilagalaga Tamami gihalamanena. Au keke wanamatauta faꞋina Yaubada matane omi manuga wakaiwabuhegedi.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Kadu gagahemi hai kaliva keke ginamatauta tu yoꞋo matadiya ginagahe ginagayo, Iya Yesu yana kaliva, medema faꞋine Iya TohobuꞋela Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganagahe ganagayo, BanaꞋe yaku kaliva.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Tu hai kaliva ginamatauta be yoꞋo matadiya ginavekekeyeku ginagayo, Iya keke Yesu yana kaliva, medema faꞋine Yaubada yana tovenuwaꞋata matadiya ganamidi ganagahe ganagayo, BanaꞋe keke yaku kaliva.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Gava kaliva Iya TohobuꞋela ginahawavekoyoyeku, medema yana koyona Yaubada ginayawelina, tu gava kaliva AluꞋaluwa Mahalina againe ginagaheꞋihawadamana, medema yana koyona Yaubada keke-moꞋa ginayawelini.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Ada omi wamuliyeku faꞋina aimo manuwa-abavehawala againe hinanauwemi be tonagona kadu tovehimeya agaidiya hinavekotumi ana toveya, keke wananuwanuwa lakahina vaita gavaimi wanabonalaufata o kaꞋi gavaimi wanagahe.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 FaꞋina medema bai-nadi againe AluꞋaluwa Mahalina gavaimi wanagahe ma ginaꞋalavelevelemi.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Yesu gilulukahihi tu kaliva saꞋeyana yoꞋo agaidiya gigahena gigayo, “Tovehawala, kawaku unagahena be tamama laꞋovina ginafolake-hagihagiyena, bana tufona iya tufona.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Tu Yesu gigayo, “Kaliva unogali! HakwaꞋadi aku vehimeya giseni-yo kaliva laꞋovina ganafolakeni?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Au moyaꞋaidi agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be italuvadiga tulina tulina keke nuwami ginavaini. Kaliva yawaina velemoꞋena keke lokoloko kikaiwabuna moyaꞋaina againe gidaveꞋinuba.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Kadu Yesu hida gahetalahobuhobu gilukahihiyena gigayo, “Wakalivana saꞋeyana gimiyami yana babi againe aꞋa moyaꞋaina giyaudi.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Au nuwahinagene ginuwanuwa gigayo, O hima yaku faha lakahina be yaku bolu gimaga-moꞋa. Gavaimi ganagani?
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Au tauna yana nuwahinage gifatana gigayo, O bolu kabiꞋona ganayawelini tu velugana lakahina ganayogona be medema againe yaku faha yaku lokoloko moyaꞋaina ganaꞋiveꞋaveꞋahina.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Ada agaikuya ganagahe ganagayo, Keke fwaya! Yaku faha yaku lokoloko lakahina kadu moyaꞋai-moꞋena, malamala moyaꞋaina akufata. Yaku wagakahikahi yaku wavemwamwala ganamiyami, ganaꞋaꞋa-moꞋa ganayuyu-moꞋa. Au hidedemi gigahe.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Tu wakalivana yana nuwahinage Yaubada gifatana gigayo, O kwavakwava! AdamoꞋuya-moꞋa ya tova ginahavaina be mene gaitoma moyaꞋaina tauni faꞋiniya ukidewedewena-ma ginavelaꞋova.”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ada Yesu yana gahetalahobuhobu hidedeiya giluyabuna gigayo, “Gaveyao babi ana kikaiwabu taudiyao faꞋidiya hiꞋiveꞋaveꞋahina, medema vaita wakalivana kwavakwavana amine. Badi kalivai-dina keke yadi walokoloko Yaubada againe.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Tu Yesu ana tomuliya gigahedi gigayo, “Hidema faꞋina gagahemi, yami miyami faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi wanaꞋuꞋani. Kadu kaleko faꞋina keke wanavenuwanauna vaita gavadi againe wanavelifi.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Au yawaimi gaitoma lakahina tu aꞋa gaitoma kabiꞋona, kadu wowomi gaitoma lakahina tu kaleko gaitoma kabiꞋona.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Bwayobwayo yadi dewa wananuwenuwena. Keke hidafahafaha, keke hidayauyaudi kadu keke kweda hidayogoyogoni-yo aꞋa hidasewasewadi tu au aiꞋadi Yaubada adiga giveleveledi. Ada Yaubada yana itaveꞋavina omiꞋiyao be manuga agaidiya. Tu omi ami itaveꞋavina manuga adi itaveꞋavina gitubuhegena.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Kadu hakwadi agaimiya unavenuwanauna-yo afaiweya yawaini ana etowava babiya unakivetubugini? Keke-moꞋa afaiweya.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 KaꞋi mena gaitoma kabisona keke afaiweya gavadi-yo uvenuwanauna mali gaitoma faꞋidiya?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Falafalawasi walaꞋaiya hikabukabu-ma wananuwenuwedi. Keke hidafifaisewa, keke doki hidaꞋalulauga. Tu gagahemi bana tokaiwabu ana egana Solomoni ana vaigau kikaiwabu-moꞋena tu hida falafalawasi adi vaigau bana ana vaigau gitubuhegena.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 E, Yaubada isisiꞋu givevigauna, medema tova adamoya walaꞋaiya gikabu tu bogiyadi hinatuna be ginaꞋalahina. Yaubada isisiꞋu givevigauna tu medema gaitoma kabiꞋona. Tu omiꞋiyao ma gaitoma lakahi-moꞋemi faꞋina, ginaꞋitaveꞋavi-moꞋemi ami vaigau ginavelemi. Wona velemona yami vetumagana kabiꞋona.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Amiga faꞋina keke wananuwanuwa vaita kaꞋi gavadi wanaꞋani o gava bwai wanayuni, kadu gaitoma moyaꞋaina againe keke nuwami ginanauna.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Au fafali tulina tulina kalivai-dina Yaubada keke hidahalamaneni-ma hida gaitoma faꞋina hinuwanuwa lakahina, kadu tova moyaꞋaina hilelelena. Tu omiꞋiyao ma nuwanuwami hida gaitoma yami miya hagihagina faꞋina Tamami a gihalamanena.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 KaꞋi Yaubada yana abavehimeya ana nuwanuwa faꞋina wanamidihawahegemi, au BanaꞋe ginaꞋitaꞋitaveꞋavimi amiga ami bwai ami vaigau ginavelevelemi be wanamiyami yamumuna.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Yaku sifi, keke wanamatauta. Au aiꞋadi keke moyaꞋaimi tu Tamami givenuwadadanemi be yami wakaiwabu Bana buye wanavehimeya.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Taumiyao yami lokoloko wanakimonevedamanena be fatana koyokoyo agaidiya wanafolakena. Au ami laufata lobama ana lokoloko wanavaina, lokoloko-nadi miyamiya-vagahina. Wesede againe tokaiꞋafu keke ginakiꞋafuni kadu tumotumo keke hinaꞋonani, au fose vewabana againe ginadauda higa aimo keke ginakoyo.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Ada au haꞋagaine yami lokolokofou ginadauda, au medede againe nuwami ginanunauyena tova moyaꞋaina.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Tofaisewa gaveyao matadi keke gidaneganega au hivanevanenega tu yadi kauveya gilakayemu, medema yadi vemwamwala gavatubuga! Wona velemona gagahemi yadi kauveya tauna ana kaleko ginaluhivigena, adi ivi ginayavelina, adiga ginakidewedewena be hinaꞋa.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 KaꞋi yadi kauveya yana ela bogi nafone o kaꞋi kamukamu ginakwage ada medema bai-nadi yana tofaisewa aimo hilulauboda, au yadi vemwamwala gavatubuga!
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Atu hidedemi wanahalamanena. KaꞋi tonimanuwa tokaiꞋafu yana ela ana kauwana gidahalamanena digo, keke matana gidalowoni au gidalulauboda be tokaiꞋafu keke anafaiweya gidaluku yana manuweya.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Meda anafaiweya omi taumiyao wanaꞋitaveꞋavimi be wanalulauboda. FaꞋina gava kauwana Iya TohobuꞋela ganayewaꞋela ma keke wadahalamaneni. KaꞋi wanamiya-kawowo wanagayo, Keke adamoya ginaꞋela, au medema tovai-nadi ganavefutaꞋami.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Ada Fita gitoliluvaluva gigayo, “Kauveya, mena gahetalahobuhobu ulukahihiyena-ma gaveyao faꞋidiya? KaꞋi ime tomuliyagaga faꞋimeya o kaꞋi kaliva moyaꞋaima faꞋimeya?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Ada Kaiwabu Yesu gigayo, “Gavaiyami? Gava tofaisewa ginadewadewa be bana faꞋine hinagahe hinagayo, Wada tofaisewa bonabonaꞋabina yana wanuwahuya gifififaisewa? Yana kauveya ginavegidena be ginagahena ginagayo, Iya ganana tu o aku agetoga unaꞋitaveꞋavidi, aiyeta saꞋeyana saꞋeyana adiga unaveleveledi.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 KaꞋi gavaimi yana taubada givehimeyena medemi ginadewadewa tu yana taubada ginayewaꞋela bonana bana giꞋabiꞋabina-ma ginaꞋitana, au bana tofaisewai-nadi vemwamwala ginanuhagana.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Gagahe velemoꞋena agaimiya kaliva lakahina yana lokoloko matatabuna ana toꞋitaveꞋavina bana tofaisewai-nadi ginasena.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Tu kaꞋi bana tofaisewai-nadi nuwahingene ginagahe ginagayo, Hima yaku taubada givekwalu lakahina, kaꞋi keke ginamaduꞋela, au ginavebutu agetoga kaliva vevine ginamunukoyokoyodi kadu ginaꞋaꞋa-faꞋila gufa laulaugina ginayuyu-faꞋila yo uꞋuna ginavekwavakwava.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 E, kaꞋi tofaisewa hidede amine ginahuluva, au yana taubada yana ela againe ginavefutaꞋana. Yana aiyeta o kaꞋi yana kauwana tofaisewa keke gidahalamaneni tu yana taubada ginayewaꞋela, ada au ginamunukoyokoyona ada ginahegenauwena be badi toꞋidibutoyoga adi matahiwadi amine bana ginanuhagana.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Bana tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa gihalamanena tu keke gidakidewadewa be nuwanuwai-nadi amine gidahuluva, bana kalivai-nadi ginamunukoyokoyona.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Tu gava tofaisewa yana taubada yana nuwanuwa keke gidahalamaneni ada tamo koyona gifaisewana, medema ginamununa kabiꞋona. Gaveyao moyaꞋaidi agaidiya Yaubada abavehimeya lakahina ginasena, medema gilubodana be yadi faisewa yamumu-moꞋena hinaseyemaunena. Kadu gava kaliva againe Yaubada faisewa lakahina amine ginavelena, medema yana faisewa guwana lakahina amine ginaveleyewena.” Au hidedemi Yesu gigahe.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Kadu Yesu gigayo, “GahobuꞋela be higa aiꞋalaꞋalata babiya ganaꞋaliyeni-yo tomiyababi matahiwadi hinanuhagana. Nuwanuwaku lakahina mena aku vehimeya ganamaduluyabuna.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Bafitaiso saꞋeyana gananuhagana higa tagiya aulolo againe hinaꞋutuviku. Yaku aseꞋuꞋaulolo gavatubuga gananunauwena bafitaiso-nadi ginahavaina ana maka.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 KaꞋi mene wanuwanuwa vaita gadahobuꞋela-yo niwalova babiya gadaseni? Keke niwalova ganaseni faꞋina gadaꞋela, keke. Au Iya gahobuꞋela be venibaina ginalakayemu faꞋina.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Adamoya be ginanunauwena tova mulina kaꞋi manuwa saꞋeyana hinagene kaliva faifi hinamiyami, kaliva adiꞋiselu adiꞋitoto buye hinavekwageya, kadu kaliva adiꞋitoto adiꞋiselu hinavenibainedi.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Yadi venibaina hidede amine. Kaliva natuna kaliva againe ginavenibaina, meda natuna tamana againe ginavenibaina. Kadu kwamayoku natudi kwamayoku againe hinavenibaina, meda natudi hinana agaidiya ginavenibaina. Kadu kwamayoku be lawadi buye hinaveꞋavenivenibaina. E, aku vetumagana faꞋina hidedemi hinavenibaina.” Au hidedemi Yesu givenuwaꞋatadi.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Kadu yoꞋoyoꞋo agaidiya Yesu gigahe gigayo, “Buhibuhi oya gikevana ma waꞋitana againe wagayo, Hima wehi ginalugaga. Ada au gilugaga.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Ada bolimana gimadu ma waꞋayaunena againe wagayo, Hima kauwana lakahina ginakabuna. Ada au gikabuna.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Omi meyami lagalaganina! Wehi be kauwana adi iyaꞋiyaya wahalamanena. Tu gavadi-yo vita lakahina hida tovai-nadi ginalakayemu-ma ana iyaꞋiyaya keke wadaꞋitahalamanedi?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 KaduꞋe gavadi-yo dewa tunutunugina keke taumiyao wadanuwenuweni-yo medede amine wadahuluva?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 KaꞋi kaliva saꞋeyana ginasimane be tovedewayauga againe buye wanana, au edeya wananauna tu unagaluvaluva be wanaveyao. KaꞋi keke wanamaduveyao, tovedewayauga againe ginasimadumaduge ada tovedewayauga filisimani nimadiya ginaseni be deliya hinanauwe.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Gagahe againiya, keke hinamaduyau. Tu nagona a laufata unase-Ꞌowona muliya hinayau.” Au hidedemi Yesu gigahe.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.