Atos 19
Alap mo Ol Ëse, zëre mo zi niban de ol ziaha-en gu hup dena (URY) vs NTLH
1 Apolos kim nama Korintusk gwëꞌanka, Paulus dekam zep Prigia mo langna tamun song gweka, ki zep hëndep Efesusk hataka. Zao zep Apolos mo kim de Yohanis Swe mo olsa taïblïbin zini golëtoweka.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Ki zep zë takensibiridaka, “Em kime ëei gwek, emsa wëhë Alap mo Enhona ing gwe hebiridaka?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Ki zep etan takensibiridaka, “Em banakare baptis sine ang tak?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Dekam zep gubiridaka, “Baptis ta gwibin zini Yohanis, zen mae hap baptis ta gwibirki: Zi dikim Alap hap zënaka anakan golëtrë gweblan hap, ‘Ëe ama angkam haleꞌan.’ Zen dekam man hen gubirida gweka, ‘In Zen asa zertroꞌan zala, em Desa taïblïblan.’ Desa de zertrozan Zini mes hata zaka. Zëno bosena Yesus.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Kirekam kim nasalblak, dekam zep Bian Yesus mo bosekam de etan baptis tabin hip abe dak.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Paulus kim baptis tabin hyanak tahana tehabirida ineka, dekam zep Alap mo Enhona ing gwe hebiridaka, dekam zep hen owas hap zëre mae mo tame gun srëm ola donbiꞌik, hen Alap mo Enho nakore hamal hap de ola donbiꞌik.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Zini in tïngan san ha dua-blas enkam mes yap.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Paulus zao dan-ahare benkam gwëka, dekam Yahudi mo but srëm golak tïl gweka. Zao zep udobe naban Alap mo ëpba ola kore naka klis gul gwizimki– anakan dikim tïtï tabin hip, “Em de Yesussu taïblïblankam, zen dekam esa Alap mo ïrïk gïnnïk bïtï gwer.”
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Hwëna ahakon man ënol drak-drak gwek, hen Yesussu de taïblïblan hap man baes tak. Hen Yesus hup de ol dawemna insa man damnak lamang nul gwek. Paulus dekam zep, men zen Yesussu daïblïblak, desa en hlïlin halka. Balai desa makare gola, bosena Tiranus, zao zep hwëna mwin-mwan enkam golëbïtï gwe-gweka. Zao zep apdekam ola ziklis gul gweka.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Kirekam de golëlowehe gwennak hëndep tahunna dan-dan damank, hëndep propinsi Asiak dena ol dawemna insa kïtak man ësaladak– sap Yahudi zi, hen sap Yunani zi.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Alap sërkam de owas-owassa Paulus mo taha san de aren zankam gol gwizimki.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Da so gwen kaenna ahaksa kaen hak maena, Paulus kim desa sapꞌnen towanblanda gweka, desa kim zi sang-sangnak de lonebla inen hap kap dahal gwek, dekam zep ëdawem gwe-gwek. Hen dowal mo tïlblïn maena, dekam zep dowala in wet so gwe-gwek.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Hwëna Yesussu de taïblïblan srëm Yahudi zini dekam zep sap hen dowal-dowalsa de Bian Yesus mo bosekam golëalsa sone gwen hap ëalp gwe-gwek. Zen man dowal-dowala insa anakan nenbirida gwek, “Paulus men zëno bosekam tonbirida gweꞌarake, Yesus, zëno bosekamë emsa enblaꞌan: Em zini an kon wet son.”
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Men zen kirekam ëgwë gweꞌak, zen Yahudi zi mo aha mam nik mo walas tuju enkam. Mam zini in mo bosena Skewa Bak. Zen hen Yerusalemk de Alap mo golak de syal ta gwen zi mo aha mamna.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Hwëna dowal de tïlblïn zisi zep ahanaka etan nakasïblïꞌak, hwëna zëbon de dowala in man ding gulzimki, “Ëe Yesus ne Paulus neka kië tame osoꞌan. Hwëna em an enda korena?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Zini men desa tïlblïka hetyak gwesïk kïnzïnkam zep tahyo zaka, zao zep tangolebirki, hëndep man irkare tabirki. Dekam zep gola in kon irkan wei-wei naban heya-hya gwek.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Efesusk de lowehe gwen wenya kim ësak, sap Yahudi zi, sap hen Yunani zi, dekam tangan zep dawemkam ëaïrïk. Dekam Bian Yesus mo bosena man tangan blikip neisibik.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Men zen Yesussu daïblïblak, dekam zep tame nuk, “O ëe namaë ol karekna lam gul gweꞌan. Ëe anik kira-kla gwek.” Dekam zep zi beya mo nwenak zëre mae mo karek-karekna ëkira-kla gwek.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Hen beyana men zen ol kareksa syal nei gwibik, dekam zep ol karek nabare ol tatakna kap da halzak. Zao zep tïngare zi mo nwenak tru dasïk. Ol tatakna insa kap da halzak, te-alakam de lirak tabinkim, dua meliarak maka hatak.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Kirekam zep ki hëndep Bian hap de ol dawemna insa esek nul haladak, hen sosonna Alap mam gul gwizimki.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Hyanak kim Paulus Yerusalem san de song gwen hap kalang gweka, zen man enlala gweka, “Makedonia hen Akaya mo lang san asa amjanbir.” Man gu gweka, “Yerusalem kon asa Roma san dep song gwer.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Ki zep zëre mo taha trï soblan zi darena, Timotius ne Erastus neka guzimki, “Ëe an kim Asiak awe nama gwëꞌan, em Makedonia san em song ën– zëwe de Kristen zisi de mas eibirida gwen hap.” Ki zep hëndep song ëka.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 In kim lwa seꞌak, dekam zep zini men zen Yesus hup de ol dawem san de ang tan hap baes tak Efesusk ëïlman gwek.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Sap zëwe de zini yang gulsun we dowal bosena Artimiꞌi betek nei gwibirin. Efesusk zëbe hap de gol yala hen ki. Zao de zini Artimis mo nwe-masekam dowal bete-teksa yang da gwibirin, hen gol bete-teksa syal nëblanda gwenan– zao de dowal betekna insa zaun ta gwibin hip. Men zen desa syal nëblanda gwenan, te-alana mamkam nulin gwenan. Perak nakon de yang ta gwibin syala iwe de aha mamna, bosena Demitrius.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Zen dekam zep men zen kire-kirena dowala in hap syal nëblanda gwenan, desa tagam gulsuku. Zao zep gubiridaka, “Wal bose wal, Artimis Bak hap de syala an nen dwan dekon am te-alana mamkam ulin gwenan.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Hwëna angkam, ena hen mese asalblak hen hla lak– zi bosena Paulussu. Zen man tawa ta gwibiꞌira, ‘Zi mo yang tabin alapna, zen eiwa de alapsa hom.’ Hëndep kirekam de tawa ta gwibinkim, nëbon mae onakon mes mamkam hlïlin halka. Awe de en naka hom kirekam hlïl inꞌira, hwëna tïngare Asia mo langnak denaka.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Zen de kirekam kïtak sul soneꞌanka, nëno mae mo syala an dekam sa gutu gwer. Dekam hen Artimis Bak mo gol yawala ansa anakan sa enlala nëblal, ‘An boton alap mo gol.’ Hwëna angkam sap teipsïn alapna Artimissi man betek nei gwibiꞌin– tïngare Asia mo langnak de zini hen tïngare okamanak de zi niye. Hwëna zini in mo tawa tabin nikon, zëno bose dawemsa kim karek guꞌura.”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Kirekam de torannak kim sane daꞌak, dekam zep sërkam ëjal gwek. Dekam zep ol mamkam ëtaken gweꞌak, “Nëno mae mo alapna Artimis zen teipsïn tanganna!”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Dekam zep hëndep ëna iwe de zini kïtak ëïlman gwek. Gayus ne Aristarkus neka dekam zep balk nosok– men zen Makedonia kon Paulussu ang ëbla zakaye. Ki zep hëndep ëna iwe de tagal gwe-gwen gol yawal san dep apdekam hlu-hluk gwenkam ïl nosohak.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Paulus zi tra mo nwenak de tonbiridan hap sap dwam gweꞌanka, hwëna Yesussu de taïblïblan wenyik jalse në gweblaꞌak, “Bahem! Emsa sa zë dal.”
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Langna iwe de teipsïn-teipsïn zini, ahakon mes Paulus hun nërdokot gwek. In zep hen nen soneblak, “Ëe ama emsa en soneblaꞌan: Em bahem ëtagal gwe-gwen gola iwe hatan.”
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ahakon tame gun srëmkam ol ëkwahen san enkam hlu-hluk gwe-gweꞌanzak. Ahakon aha jal hïl gïn hïp ënop-nop gweꞌak, hen eihya nakon aha jal hïl gïn hïp ënop-nop gweꞌak. Hëndep zi beyana in zao hom zënaka tame nuk, “Ëe an kire habë tagam gwer.”
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Yahudi zini man zë hen ëdurum gwe hezak. Zen dekam zep zëno mae mo mamna Aleksander Baksa ngein sin nëblak. Dekam zep zi tra ngïrïn nïkon ahakore nik daken gweblaꞌak. San ha anakan mes yap daken gweblaꞌak, “Emki anakan gubiridan, ‘Bahem Yahudi zini asa jal gwibiridan. Diki Paulussu em karek tan– hëndep zëbon de ang ta gwen wenya ban!’” Dekam zep sap tahakam dekam de balk tasïn hïp akabiridaka.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Hwëna zen hom ola gubiridaka, sap zëwe de zini mes anakan tame daꞌak, “An Artimiꞌi de betek gwibin zisi hom. An Yahudi wal!” Dekam zep apde ennak ol mamkam ëtaken gweꞌak, “Nëno mae mo alapna Artimis, zen teipsïn tanganna! Nëno mae mo alapna Artimis zen teipsïn tanganna!” Kirekam de ëtaken gwennak hëndep yakla nwena dan-dan damank.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ëna iwe de teipsïnnï ahana dekam zep luweka, ki zep tahakam dekam de balk tasïn hïp akabiridaka. Ki zep zë gubiridaka, “Efesusk de zi, em ba habe kirekam ëena tal? Sap tïngare okamanak de zini mes anakan tame nuk, ‘Efesusk de zini, zen teipsïn alapna Artimiꞌi zao gol yawalak kara nul gwenan– Artimis mo nwe-mase nabare kasona men zao nglï nakon zan zakye.’
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Kirekam dena zini bëjen anakan gulsun, ‘In boton.’ Zep kirekam de lwanna, em ba habe ëïlman gwe song gwer? Zep bahem banakare maena jala ban syal gwibin.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Zini an em waba tol habe balk oso halzal. Zen hom nëno mae mo alap mo golak banakare maena sowëkam olka, hen hom mae lamang ulki.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Demitrius Bak de syal bose zeban zisi jal gwibiridanna, zen kiresa de tap gun hup de zini kike– mensa Romak de teipsïnnï nëbe mae hap dam tasibir-zimki, zëno mae mo nwenak de taken-taken gwibirida gwen hapye. Zen zao emaka olsong gweꞌan.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Aha jal mae de nama lwazimdinni, zen diki nëno mae mo nolik de nësa tagam gunkum bap– zao de tap gulsun hupye.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Sap an zen ki namen jower, jana nabare zini maka nësa anakare hap karek dabiꞌin, ‘Em ba habe kirekam ëïlman gwer?’ Hwëna zen de nësa takensibiridankam, molye anakan ding ulinam, ‘Ëe kire habë ëïlman gwer.’”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Kirekam kim tonbiridaka, ki zep sekwak gwen hap gubiridaka. Dekam zep hëndep sekwak gwek.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.