Lucas 12
Profet Yonab Budi / Dora Nama Lukde Feiaga (URW) vs ARA
1 Tausen tugu ferefinabur ogura guruwedi, fib kürüna gütügar, nuge nuge kebe bitobaitawanagegi sibe büreaga. Bangar Jisas nugeab daidaigegi simai gam kese dora menüm pitoiaga, “Nini Farisiwarüngab yisure dabnana. Kiou kabia ninibure wagün.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Baba daba gürenakuti kotobata büreaga baba, agüba tataigeregen. Bangar iwagegi dora gürenakuti baba, fere sibamgeregen.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Babaure, ninag dora gürenakuti utumnonou doragenanwaib baba, ferefinabur sida tugu ederegen. Dora gürenakuti ninag dab fanam fata goime doragenanwaib baba, fata kekia biboudi ferefinabur gam pitoieregen.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Jisas namana menüm wageaga, “Yeb mai sob, ye menüm wangün. Nini ferewar mube gürena orfotugafaigüdi, kuri am daba güre maig gegi kenewar babaure, kimigagana.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Bangeagako, ninag wonurenana dag kimigaga babaure, ye wanügebüregün. Nini Keriabure kimigane. Keriab nu fere orfotudiba, fere baba keb gam fotuwegi nu yanim tugu. Ye kainana wangün, nini Keriabure kimigane.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Ninag sibam, fere nini aküre magi fanam gamde, ai fanam fanam taba tugu murgafaigen. Bangar Keriab nu baba ai toi, güre fanamure kaguduafaigarge.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Baba tugu, Keriab ninagüb taba sara toi gürenakuti ninaifotuweaga, bangüdi ninag idadau sibamgeaga. Babaure, nini kimigagana. Keriab ninag taungeaga baba, ai toi fanam fanam taungegi kabia emegerweaga. Babaure nini ai fanam fanam epüra emegerüngarge.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Jisas namana menüm wageaga, “Ye wangün, fere nu yeb gin gam bürüngüdi banüm ferefinabur wangarba, Fereb Nono nu tugu, fere baba nugeabgüdi, Keriabüb dora dugurewegi simai banüm wangeregeaga.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bangeagako, fere nu yeb gin gamnabge güdi banüm ferefinabur wangarba, ye tugu nu yeb gegüdi banüm Keriabüb dora dugurewegi simai wangere.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Fere nu Fereb Nonoküre dora maraigüdiba, Keriabüde menmen nub baba unaigafotuweregeaga. Fere nu Etob Kedeb nenudiba, Keriab nub menmen baba unaigafotuweregarge.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Bana kunube fata gagam tugu, kübüdim bera taugegi gagam tugu fere yanim tutug gam yatangüdi kümünediba, bana kimgüdi menüm utungagana, ‘Sin dora aranüm maig toweregenan? Sin dora aranüm doragübügo?’ Kenenai.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Baba sese gamnana Etob Kedebüde dora nini gam maig towegi baba abatarüngeregeaga.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Ferefinabur gin ere baba kodigo, fere gürede Jisas menüm waweaga, “Sibam sarigegi, emüga yeb manage kumeaga, babaure nade igeab awai wawab daba daba emügade ureadi kümüneaga baba, kabataudi güresari siebüregüdigün.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Bangeagako, Jisasde totoweaga, “Aranüm? Ye ninaküreb dora nanaregi tugu daba daba kabatagegi tugu fere bürürge.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Bangüdi ferefinabur menüm wangeaga, “Nini dabnana kege kegeudi bürane. Nini irimsorum daba daba kiregebüre ege neregenan banai. Nag daba daba epürage tuguko, baba daba daba nagüb sibe gotogegi nama deregabge.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Bangar Jisas nini gam komina dora güre menüm pitoiaga, “Kegenam fere güreb küm gam daba epüra fanam ferarge.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Bangar fere baba arangüigüdi, banüm utungeaga, ‘Igeab daba gürenakuti sapagegi baba, igeab daba fata baba towarge.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Bangar menüm wageaga, ‘Igeab daba fata toi gürenakuti esuafotugüdi, fata ere ere tuweregün, banguidagugüdi utungeaga. Bangüdi igeab wit magi gürenakuti tugu igeab daba daba nama baba fata toi gam sapagere.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Bangar igeure menüm wageregün. Ye kümdan toi degib daba daba nama epüra fanam tobgafotun. Bana mügar kabereregün. Bangüdi kobe erekokai bata kobegüdi daba yag nüdi ebebearuabüreregün.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Bangar Keriabüde menüm waweaga, ‘Na kürüna nanauro fere. Na mügar meme utumnonounana kumeregün. Bangar nag daba daba gürenakuti dugutuafotunwaib baba, wonide debeaga?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Bangar Jisasde wageaga, “Baba daba fere nugengab daba daba tobgafaigen baba gam taideregeaga, bangeagako, Keriabüb ege gam koigeb büren.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Bana bangar Jisas nugeab daidaigegi simai wangeaga, “Ye menüm wangün, nini komina dora baba utungübenar, ninagüb gotogegi namaure ututungüdi am daba nübügogüdi, banüm doragagana. Baba tugu ninagüngab ututun toitoiudi mube gam am ude dagübugogüdi, banüm doragagana.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Gotogegi nama nu daba negib daba gürenage, baba tugu mube nu ude dagegib daba gürenage.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Arokwar utungane, nini daba orfaigedige, daba tobugafaigedige. Nini daba fata kene, daba daba sapagegi fata kene. Bangeagako, Keriabüde daba dünügafaigeaga. Bana ferefinabur niniba, ai toi kürüna emegerüngenan.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Nini gam güre, idadau büregib kabiaure ututun toitoiwarba, baba ututun toitoiwegib kabiade nugeab gotogegi namab sese baba, fanam buruwaurebeagade? Kenenai.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Bana ninagüngab ututun toitoiwegib kabiade, ninagüb gotogegib sese fanam buruwaurebeagade? Kenegarba, nini amure daba güregüreure kürüna ututun toitoiwenan?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Nini kakas toi idadau kegewane, aranümdag tataigen. Nini bikidefaigedige. Nini ude idafaigedige. Bangeagako, ye wangün, egime erekokayau Solomon nugeab karün nama nama gürenakuti enfaigeaga, bangeagako, kakas toi nama babab karünde Solomonüb karün kürüna emegerweaga.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Mügar baba sibir toi meag bag büreaga baba, kiarigenana ferede kitkatüdi keb gam fobotgeregen. Ug sibir sibir baba, Keriabüde karün nübürüngafaigeaga. Babaure, ferefinabur nini kob kainana fanamere tugu baba, nini menüm utungane, ninag tugu Keriabüde karün nama nama, nübürüngeregeaga.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Babaure, nini am daba nüb, am yag nübügüdi, kororabgüdi banüm ututun toitoiwagana.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Kübüdim gamnab ferefinabur gürenakuti, daba daba babanüm fitaudi kororabgafaigen. Bangeagako, ninagüngab emnüg nu sibamgafotuweaga, nini baba daba daba deregenan.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Babaure nini Keriab uruwar ninagüngab erekokayau büregi utun dar, nugede korobangeregeaga. Bangüdi baba daba daba tugu dünügeregeaga.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Jisas namana menüm wageaga, “Nini sipsip gin fanamere, nini kimigagana. Ninagüngab emnüg, nu ninagüngab erekokayau bürüdi, ninag igaingüdi nugeab koroba gam bürebüregüdi doragafotuweaga.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Nini uruwar ferewarde ninagüngab daba daba gürenakuti murugedi, baba kegeam, fere daba daba kene babawar dünügane. Nini kegeam far koigafaigarge babanüm dane, bangüdi fib nama gamnab daba nama nama tobgane. Fib nama gam, daba daba kenegafaigarge, be ferede düfaigedige, sam kokogide daba daba kogifuruwafaigedige.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Ninagüngab daba nama nama arag arag dag büreaga baba, baba fib gam gürena ututun ninagüngab tugu büreregeaga.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Jisas namana menüm wageaga, “Nini ude ninagüngab sigagabürügübenar, sogsogi dagane, bangüdi nan furudi, bigsaisaiudi bürane.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Fere güre finege degib dü gam, eregeam güre büreregeaga, finege degib dü baba gam, kobe ere kobegedi eregeam baba daba nifotudi, ureadi maig ogurebüregar sarua ferewarde momofaigen baba ferewar sibe, nini bürane. Nu ogura fub poraurarba, pirikanana fub taifotuweregen.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Eregeam oguradi nugeab sarua mogoi toi ara kinedi kegengarba, bana baba sarua mogoi toi nini ebebearweregen. Ye nini gam kainana wagün, eregeam nugede, nugeab ude sigagabürüdi sogsogi dageregeaga, bangüdi wanügar daba nebüre kurebdir kinbougeregegin. Bangar nugede oguradi daba dünügeregeaga.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Bana eregeam sigerügde, kuaida omonana doragegin sese gam oguradi, sarua mogoi toi kegengar ara kinedigegarba, baba sarua mogoi toi nini ebebearweregen.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Nini daba baba utungane. Fata eme, be fere oguregi sese nu sibamgüdiba, nu be fere baba euwar fata nugeab gogudi iruweregarge.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Nini tugu bigsaisaiwane. Fereb Nono nu ogureregargegüdi utungeregenan baba sese gam, nu ogureregeaga.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pitade Jisas menüm totoweaga, “Erekokai, komina dora baba sin gürena sigünde, ede ferewar gürenakuti gam tugude?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Bangar Erekokaide menüm wageaga, “Am taugegi nu ututun nama tugu, fünai nugeab tugu nama güfaigeaga, baba fere, eregeam nu taugegi babanüm, sarua mogoi toi nugeab taugebüre uruagafaigeaga. Bangüdi eregeamde daba negi sese uruageaga baba sese gamnana, taugegide sarua mogoi toi gam tugu daba agüregeregeaga.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Sarua mogoi babanüm baba, nu saruwagabürarbere, eregeam nugeab maig ogura kegeweregeaga baba sese gam, nu ebebearweregeaga.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ye nini gam kainana wagün, eregeam nugeab daba daba gürenakuti taugegi, sarua mogoi baba uruageregeaga.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Bangeagako, baba sarua mogoi menüm utungeaga, ‘Igeab Eregeam pirika ogureregargegüdi,’ sarua mogoi gürekoi tugu sarua finabur tugu kiasorungeaga. Bangüdi daba tugu yag tugu nüdi nanaurogeaga.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Bana sarua mogoi baba dü güre gam ara bigsaisaigarbere, eregeam ogureregeaga, baba tugu, sese güre gam ara sibamgarbere ogureregeaga. Bangar eregeamde sarua mogoi baba kürüna kogifurudi, fere simai dora ara edibe wegi simai keab difereregeaga.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Sarua mogoi güre nugeab eregeamüb ututun sibamgafotuweaga. Bangeagako, daba daba dugutuwarge tugu, eregeam nugeab ututun tugu daiwarge baba, eregeamde sogsogi oreregeaga.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Bangeagako, sarua mogoi güre baba, eregeamüb ututun sibamgarge baba, gege degi kabia geaga, bangeagako, eregeamde fanamere oreregeaga. Fere gürenakuti daba daba epüra fanam deginwaib baba, nini daba daba epüra fanam maig toweregegin. Fere gürenakuti fere güreb kube gam daba daba epüra fanam diferegin baba, bana wawedi maig daba daba epüra fanam namana maig toweregeaga.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Jisas namana menüm wageaga, “Ye kübüdim gam keb fotuwebüre oguranwaib, bangar keb baba pirikanana burirwebüre utungun.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Ye yag fidegi gürena babanüm deregün. Mügar durge. Ye kob darab tugu bürüdi kümüna, baba daba taidarie.” Jisas yag fidegi babaure dorageaga baba, nuge kubude korotauweregeaga babaure komina dorageaga.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Jisas namana menüm wageaga, “Nini banaka yeme kübüdim gam marai gürenakuti kumafotuwebüre ogureaga güdi utungeregenan. Kene. Ye wangün, ye ferefinabur aküresari pitaigebüre oguran.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Mügar tugu kuri tugu, mogoi gin gürena gamnab taba tugu fata gürena gam bürediba, bana nini gin aküresari pitaigeregegin. Küide aküre gam karaugeregegin, akürede küi gam karaugeregegin.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Pitaigeregegin, emede nugeab nono küre karaugeregeaga, bangar nonode eme küre karaugeregeaga. Bana anade mege küre karaugeregeaga, bangar megede anaküre karaugeregeaga. Fere güreb anade fere babab fiaküre karaugeregeaga, bangar finegede kabüb anaküre karaugeregeaga.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jisasde ferefinabur epüra fananam menüm wangeaga, “Ninag sida kanegiyau fiou korowar kegeudiba, ninag pirikanana wagfaigenan, ‘Yag ogurebüregeaga.’ Bangar kürünana yag ogurafaigeaga.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ninag sautüb kübür sogi siradar kegeudiba, wagfaigenan, ‘Mügar sida füg büreregeaga.’ Bangar kürüna sida füg bürfaigeaga.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Nini kioutuka fere simai, nini daba daba kübüdim gam tugu magadi gam tugu tataigafaigeaga baba idadau nanafaigenan. Bangeagako, am dabaure, nini mügar meme sese gam daba daba tataigeaga baba nanafaigegi kabia sibamgarge?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Jisas namana menüm wageaga, “Be ninag am dabaure idadau ututun nama degi kene, am kabia nama nama baba namade kogi baba nanafaigarge?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Na fere güre nag dora gam diferebüregeaga, baba fere küre urigüdi kümünadiba, ninagküre erekobo gam kümünad kümünadiba, nuküre fanam dora idaure. Banaka burunüdi jas gam kümünar, jasüde mamüb kube gam difürünar, mamüde igainüdi kakia fata gam iruwabereregeaga babaure.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Ye wanün, na kakia fata gam bürübenana, kegeam uruagen baba, na gürenakuti murugafotuabie, euneregen.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.