Mateus 13
Wusyep Bwore tikin Got (URT) vs NAA
1 Ŋau ilyeh uku pe, Jisas nasme yukoh uku pe, kin na narp nal pinip umun tikih.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye jahilyeh yarp uku pupwa wula sekete pe, kin plai nato narp loumbil pinip. Kut lenge miyeꞌ tuweinge luku yarp yal pinip umun tikih.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Jisas ŋanange wusyep tapimbilme wula wula nalme tinge. Kin ŋanange na, “Ŋup ende pe, miyeꞌ ende nal nangalai wit esep nal wah.Miyeꞌ ende nangalai wit esep nal wah.|src="LB00094B.tif" size="col" ref="13.3"
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Ŋupe ŋaiye kin nangalai wit esep gan nato wah pe, syeꞌ gah nal ŋahwikin pe, lenge ŋinjet yate yono wit ŋesep lalme luku.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Kut syeꞌ gah nal kekep ŋaiye erngenem topoꞌe ŋeser. Wit ŋesep uku gere anah hwihwaiye, kom kekep yukur na gah nal.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Pe ŋupe ŋaiye ŋau anah no, kin noworꞌe dainge gah gate wit uku ŋaiye gere anah pe, kin ŋataiꞌ pe, kin nule ko. Detale, nam kin pakai pe, yukur ki keteme kekep ŋom.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 O wit esep syeꞌ gah nal ŋoto mwah senge pe, mwah senge luku nare tatme wit esep ŋaiye gere anah.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Kut wit esep syeꞌ gah nal kekep bwore ŋaiye kekep ŋom sai pe, ki teŋei esep. Syeꞌ kin teŋei 100, syeꞌ teŋei 60, topoꞌe syeꞌ teŋei 30.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Lahmende ŋaiye mungwim tinge bwore pe, ka yisyunde wusyep eꞌe.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Miꞌe pe, lenge jetalah yate yiname Jisas na, “Detaꞌe lai ti nin ŋanange wusyep tapimbilme nalme tinge?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Jisas nungwisme wusyep tinge na, “Got si yal yip sande tekeꞌe ŋaiye pa sisyeme wusyep tase ŋaiye lemame tikin moihlaꞌ. Kom kin yukur nangange nal lenge miyeꞌ tuweinge luku.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Lahmende ŋaiye ŋasande wusyep ŋam syeꞌ pe, Got se ka aŋaꞌe sande tekeꞌe syeꞌ topoꞌe el unuh hlaꞌ me luku pe, sande tekeꞌe kin ka ŋembere sekete. Kom lahmende ŋaiye yukur ŋasande wusyep ŋam pe, Got se ka ongohe sande tekeꞌe sikirp ŋaiye sai kin.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Tehei kin ŋaiye ŋam manange wusyep tapimbilme malme tinge pe, kin taꞌe leꞌe,
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Nal lenge miyeꞌ tuweinge luku pe, wusyep ende tikin Got ŋaiye ŋanange nat mut profet Aisaia pe, kin ŋanange taꞌe leꞌe,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ŋoihmbwaip lenge miyeꞌ tuweinge luku si susukut miꞌe,
15 Porque o coração deste povo
16 Kom ŋaiye yip pe, pa hriphrip. Ŋembep yip tatame pa yetekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe, topoꞌe mungwim yip tatame pa yisyunde wusyep.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Ŋam mana yip bwore mise, somohon lenge profet wula wula, topoꞌe lenge miyeꞌ tuweinge bwore bwore ŋaiye yarp bwore bwarme yal ŋembep tikin Got yasande tikin ŋaiye ka yetekeꞌe ŋai uku ŋaiye tukwini yip yetekeꞌe, kom yukur tinge yetekeꞌe. Topoꞌe tinge yisande tikin ŋaiye ka yisyunde wusyep eꞌe ŋaiye tukwini yip yisande, kom yukur tinge yisande.”
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Jisas ŋanange na, “Yisyunde wusyep tehei tikin wusyep tapimbilme ŋaiye miyeꞌ nangalai wit esep nal wah.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Ŋupe ŋaiye lahende ŋasande wusyep me lemame tikin moihlaꞌ no, yukur kin sisyeme wusyep tehei bworerme pe, kin taꞌe wit esep ŋaiye gah nal ŋahwikin. Miyeꞌ pupwa Satan nat pe, nongohe wusyep uku ŋaiye Got si ŋononde nangah ŋoihmbwaip kin.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Wit esep ŋaiye gah nal kekep ŋaiye erngenem topoꞌe ŋeser pe, ki taꞌe lahmende ŋaiye nambaꞌe wusyep uku hwihwaiye pe, kin hriphrip.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Kom wusyep uku yukur kin nangah tahaiꞌ ŋoihmbwaip bumbe kin, topoꞌe yukur ki tahaiꞌ gwaingwai. Ŋoihmbwaip kin yukur teŋeime Got bongol pe, lenge wachaih titinge Kristen yaŋaꞌe nihe syohe pe, ka ende yumbune kin. Taꞌe luku pe, nilyehe sai kin tambe.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Wit esep ŋaiye gah nal mwah senge pe, kin nalaŋatme lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yisande wusyep. Kom tinge ŋoiheryembe wula wula me ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme tikin kekep eꞌe, topoꞌe tinge ŋoiheryembe ŋaiye ka birme wuhyau wula wula. Ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme luku ki ŋaparaꞌe wusyep tikin Got pe, ŋaisep yukur teŋei.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Kut wit esep ŋaiye gah nal kekep bwore pe, kin nalaŋatme lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yisande wusyep tehei uku gondoume supule. Pe ki teŋei ŋesep tatame 100 lakai, 60 lakai 30.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Jisas plihe ŋana lenge wusyep tapimbilme ŋoinde na, “Lemame tikin moihlaꞌ ki taꞌe miyeꞌ ende ŋaiye kin nangalai wit esep nal wah kin.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Kom ŋupe ŋaiye tinge lalme yate posoh pe, wachaih tikin miyeꞌ uku nat ŋup pe, kin nangalai peperiyeh esep pupwa nal topoꞌe.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ŋup syeꞌ nal miꞌe pe, wit esep uku gere anah ŋaiye ka teŋei esep, kom peperiyeh esep uku plihe gere anah topoꞌe.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Lenge miyeꞌ wah yal yetekeꞌe yai tehei tikin wah uku pe, tinge yiname na, ‘Lahmborenge, poi ŋoihmeryembe nange nin nangalai wit esep bwore ŋilyehme nal wah nin. Detaꞌe lai ti peperiyeh pupwa luku gere sai wah nin?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Kin nungwisme wusyep tinge na, ‘Wachaih si nate ŋende ŋai iki.’ Lenge miyeꞌ wah yisilihme kin na, ‘Nin ŋasande ya mila kwite peperiyeh pupwa lalme luku member mil ilyeh lakai?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Kin nungwisme wusyep tinge na, ‘Napakai. Ŋam hiꞌ gwarnge ŋaiye pa jite peperiyeh pupwa yenge yil pe, se pa jite wit syeꞌ topoꞌe.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Pa yusme peperiyeh pupwa luku ka gere unuh topoꞌe wit el tutume ŋaiye ka sasarme no, ya talame ŋai. Ŋup tikin ŋaiye talame ŋai pe, ma mini lenge miyeꞌ ŋaiye yende wah uku na, “Pa jite peperiyeh pupwa yer pe, pa yupwaiꞌe duꞌ duꞌ ŋaiye pa yesekeh yil nih. Kut pa talame wit lalme pe, pa yember lalme yil yoto yokoh ŋai ŋam.” ’”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Jisas plihe ŋana lenge wusyep tapimbilme ŋoinde na, “Lemame tikin moihlaꞌ pe, ki taꞌe leꞌe. Miyeꞌ ende nambaꞌe kapenih mastet pe, kin nangalai nato wah kin.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Kapenih ŋesep tikin mastet pe, ki malaih supule. Yukur ki ŋembere. Kom ŋupe ŋaiye ki gere anah pe, ki ŋembere sekete nengelyembe lenge kapenih lalme nato wah meleꞌe. Ki nah taꞌe lou pe, lenge ŋinjet yate juhurꞌe hwap tinge sai lombo kin.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Jisas plihe ŋana lenge wusyep tapimbilme ŋoinde na, “Lemame tikin moihlaꞌ pe, ki taꞌe leꞌe. Tuwei ende wambaꞌe yis pe, ti wimbilme topoꞌe kakah ŋuhruwet wula wula. Ki ŋanar sikirp gwaingwaiye pe, kakah uku tenenem anah embere.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Wusyep ŋaiye Jisas ŋanange nal lenge miyeꞌ tuweinge pe, kin ŋanange wusyep tapimbilme lalme. Kin ŋanange wusyep tase ŋilyehme.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Kin ŋende ŋai uku gande wusyep ende ŋaiye somohon profet ŋanange nalaŋatme na,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Miꞌe pe, Jisas nasme lenge miyeꞌ tuweinge pe, kin nato yokoh meleꞌe. Pe lenge jetalah kitikin yatme kin pe, tinge yiname na, “Ini poi wusyep tehei ŋaiye wusyep tapimbilme peperiyeh pupwa ŋaiye gere sai nato wah pe, ki taꞌe lai.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Kin nungwisme wusyep tinge na, “Lahmende ŋaiye ŋenete wit esep bwore pe, kin Talah tikin Miyeꞌ.
37 E Jesus respondeu:
38 Wah uku pe, ki nalaŋatme natme kekep lalme leꞌe. Topoꞌe wit esep bwore luku pe, ki nalaŋatme nal lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yarp ya yoto lemame tikin moihlaꞌ. O peperiyeh pupwa luku pe, ki nalaŋatme nal lenge miyeꞌ tuweinge tikin Satan.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Wachaih uku ŋaiye nate nangalai peperiyeh esep pupwa luku pe, kin nalaŋatme nal Satan. Ŋup tikin ŋaiye ŋai ka sasarme no, ka talame pe, ki nalaŋatme nal ŋup yuwo tikin kekep eꞌe. O lenge miyeꞌ wah pe, ki nalaŋatme lenge walip hlaꞌ.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Lenge miyeꞌ ŋaiye jarase peperiyeh pupwa duꞌ duꞌ uku yate yisye yal ŋilyeh no, tinge yesekeh pe, luku min ka ŋahilyeh tuꞌe ŋaiye ka yende yoto ŋup yuwo tikin kekep.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Talah tikin Miyeꞌ ka ember lenge walip hlaꞌ kitikin uku ka jarase mitiŋ lalme ŋaiye yututus lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye ka yende hwap, topoꞌe lenge mitiŋ pupwa lalme yi tus yupwaihme lemame tikin moihlaꞌ.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Pe ka yiche miyeꞌ tuweinge luku yil yunuh nih pe, ka yilil yikikirme ŋesep tinge.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ŋup uku pe, lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye bwore bwarme pe, ka yaŋarꞌe tuꞌe ŋau yil yoto lemame tikin Yai tinge. Miyeꞌ tuweinge ŋaiye mungwim sai pe, yisyunde wusyep eꞌe.”
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Jisas plihe ŋanange na, “Lemame tikin moihlaꞌ pe, ki taꞌe wurmbuꞌ wuhyau ende ŋaiye tinge si yinise yal yoto wah ende. Miyeꞌ ende nal ŋiche ŋetekeꞌe pe, kin plihe ŋupulyuꞌe kekep nal naparaꞌe. Kin hriphrip supule pe, kin nal ŋende windau me ŋaiꞌe ŋaiꞌe kin lalme pe, kin nal ŋiche wuhyau nambaꞌe wah uku.”
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Topoꞌe Jisas plihe ŋanange na, “Lemame tikin moihlaꞌ pe, kin taꞌe leꞌe. Miyeꞌ ende kin ŋende wah ŋaiye naha nahaiꞌe salpan ŋaiye tikin miꞌ supule.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 O ŋupe ŋaiye kin ŋetekeꞌe salpan ende ŋaiye tikin bwore miꞌ supule pe, kin nal ŋende windau me ŋaiꞌe ŋaiꞌe kin lalme nambaꞌe wuhyau pe, kin nal ŋiche nambaꞌe salpan uku.”
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Jisas plihe ŋanange na, “Lemame tikin moihlaꞌ pe, ki taꞌe tem ŋaiye ni ŋiche nangah loh pinip no, ni kite ŋuyoꞌ wula wula ŋaiye tinge ŋoinde tikin.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ŋupe ŋaiye tem ŋuyoꞌ uku paparar pe, lenge miyeꞌ jite tem uku yate yanah pinip umun tikih pe, tinge jah yarp yihyenme ŋuyoꞌ ŋaiye bwore pe, tinge yohor yah sorh, kut pupwa pe, tinge yiche yal.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Taꞌe luku pe, min ka ŋahilyeh tuꞌe leꞌe el ŋaiye ŋup yuwo tikin kekep eꞌe. Lenge walip hlaꞌ min ka yil tus ŋaiye ka yihyenme yambaꞌe lenge miyeꞌ tuweinge pupwa yangaꞌme lenge miyeꞌ tuweinge bwore bwarme.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Pe tinge ka yiche lenge yil juh nih embere ŋaiye tikin riri sisyuꞌ. Lenge miyeꞌ tuweinge luku ka yilil yikikirme ŋesep tinge.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Jisas ŋisilih lenge jetalah kin na, “Yip si yisande wusyep lalme luku ŋaiye ŋam manange lakai?” Tinge yungwisme wusyep kin na, “Hei, poi si masande kili.”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Taꞌe luku pe, kin ŋana lenge na, “Lenge jetmam tikin wusyep erŋeme ŋaiye yarp taꞌe jetalah tikin lemame tikin moihlaꞌ pe, tinge taꞌe yai tehei tikin yukoh embere ende. Kin nato yukoh ŋaiye ŋaiꞌe ŋaiꞌe bwore bwore kin ŋanar pe, kin nambaꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋambaran, topoꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe telei pe, kin nenge lalme tas wicherꞌ.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Ŋupe ŋaiye Jisas ŋanange wusyep tapimbilme luku miꞌe pe, kin nasme moi uku.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Pe kin nal moi jeheinge kitikin. Kin nal yukoh jahilyeh tititinge pe, kin ŋana lenge wusyep Got nal lenge miyeꞌ tuweinge. Tinge yisande wusyep kin pe, tinge gunguru plai supule. Tinge yisilih na, “Miyeꞌ eꞌe nambaꞌe sande tekeꞌe liki ŋanara? Topoꞌe detaꞌe lai ti kin tatame ŋaiye ka ende mirakel?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Poi sisyeme nange kin eꞌe pe, talah tikin miyeꞌ ŋaiye ŋende yokoh. Topoꞌe Maria pe, ti mam kin. O Jems hindi Josep topoꞌe Saimon hindi Judas pe, tinge toꞌ yuwon kin.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 O lenge mihyen kin lalme leꞌe tukwini yarp topoꞌe poi yiꞌ ihei. Detaꞌe lai ti kin tatame ka ende ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme luku?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Tinge yanange taꞌe luku pe, tinge ŋoiheryembe nange kin yukur Krais. Kom Jisas ŋana lenge na, “Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye moiye moiye lalme pe, se ka hriphrip me profet, kut ŋaiye moi jeheinge kitikin topoꞌe lenge wim ilyeh kin se ka jirnge kin.”
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ŋoihmbwaip tinge yukur teŋeime kin, taꞌe luku pe, yukur kin ŋende mirakel wula narp ŋoto moi uku.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.