Lucas 12
Wusyep Bwore tikin Got (URT) vs ARIB
1 Nato ŋup uku pe, lenge miyeꞌ tuweinge wula wula sekete yate jahilyeh pe, luh uku tangarmbe sekete topoꞌe ŋihip na se iche el la, pakai supule. Ŋendehei kin pe, Jisas ŋana lenge jetalah kin na, “Ŋoihme pupwa lenge Farisi ŋaiye ka ende yumbune yip. Tinge homboꞌe nange tinge miyeꞌ bwore, kom pakai. Pupwa tinge pe, ki taꞌe yis ŋaiye sikirp manaiꞌe, kom ki ŋende kakah tenenem ŋembere.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ŋaimune ŋaiye tukwini sai tase na gah ŋoihmbwaip, topoꞌe ŋaimune ŋaiye miyeꞌ inise pe, mindemboi ka tus halhale no, pa yetekeꞌe yoworme.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Taꞌe luku pe, wusyep mune ŋaiye yip yul yanange, topoꞌe wusyep tase ŋaiye yip yenge sihei yanange pe, mindemboi ka tambah ininge halhale pe, pa yisyunde lalme.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Yip lenge miyeꞌ yaŋam ŋam, ŋam da mini yip tuꞌe leꞌe, yukur pa hiꞌjirnge lahmende ŋaiye tatame ka yumb yip no, pa yule, pakai. Mindemboi ka plihe yende tuꞌe lai me yip? Pakai.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Kom ŋam da mini yip tuꞌe leꞌe, hiꞌjirnge Got ilyeh. Detale, kin bongol tatame ŋaiye ka onombe wahriꞌ, topoꞌe ka iche yip el moi nih. Bwore mise, pa hiꞌjirnge kin ŋilyehe si!
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Ŋoihyeryembe lenge ŋinjet ŋaiye tinge yiche toea hoi yambaꞌe, kom Got si sisyeme tinge lalme pe, kin nembepeteme tinge.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Topoꞌe ŋoihyeryembe dohwaih ŋaiye sai ŋondoh yip. Got, kin si gonose dohwaih yukuriye ŋaiye sai ŋondoh yip. Taꞌe luku pe, yukur pa ŋoihyeryembe wula wula, topoꞌe yukur pa hiꞌjirnge ŋaimune ŋaiye ka otme yip. Detale, nato embep tikin Got pe, yip bwore miꞌ supule yengelyembe lenge ŋinjet.”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Ŋam mana yip bwore mise, lahmende ŋaiye kin nember kin nal halhale nange kin si gande ŋam, topoꞌe kin yukur hiꞌme ŋam pe, minde ŋam Talah tikin Miyeꞌ, ma mende ŋahilyeh me kin mil me ŋembep lenge walip hlaꞌ tikin Got.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ŋaiye miyeꞌ ende ka inise naŋ ŋam orp kekep eꞌe pe, ŋam ma minise naŋ kin guh ŋembep lenge walip hlaꞌ tikin Got.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Got tatame ka ongohe pupwa lahmende ŋaiye ŋanange wusyep pupwa natme Talah tikin Miyeꞌ. Kut lahmende ŋaiye ŋanange wusyep pupwa nalme Yohe Yirise pe, Got yukur ka se ongohe pupwa luku, pakai.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Ŋupe ŋaiye ka yenge yip yi jin ŋembep lenge miyeꞌ ondoh yi yoto yukoh jahilyeh no, ka yiniꞌe yip pe, yukur pa ŋoihyeryembe wula wula me wusyep ŋaiye pa yininge, na pakai.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Nato ŋup uku pe, Yohe Yirise se ka ungwis yip wusyep ŋaiye pa yininge.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Miyeꞌ ende nato lenge wondoh embere uku ŋaname Jisas na, “Jetmam, inime tatai ŋam ka iyarꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋaiye Yai poi hindi nase sai pe, ka pule ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋam.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Kom Jisas nungwisme wusyep kin na, “Iyai, lahmende nalaŋat ŋam nange ma miyarꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe yip hindi? Luku yukur wah ŋam, pakai!”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Miꞌe pe, Jisas bunjenge ŋana lenge lalme na, “Ŋoihme yip tip! Yukur pa yende ŋoihmbwaip ŋaiye pa wim lal me ŋaiꞌe ŋaiꞌe tetehei lalme, na pakai. Detale, yarp bwore mise kin yukur taꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme ŋaiye yip yambaꞌe yarp kekep eꞌe, pakai.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Miꞌe pe, Jisas ŋana lenge wusyep tapimbilme ende na, “Somohonme miyeꞌ lowe ende gan wah ŋem gulu pe, ŋai kin wula wula sekete.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Pe ki ŋoiheryembe nange yokoh hau kin yukur tatame ŋaiye ka ember ŋai kin lalme e oto, pakai. Taꞌe luku pe, kin ŋoiheryembe wula wula me ŋaimune ŋaiye ka ende.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Miꞌe pe, kin ŋoiheryembe ŋanange kitikin na, ‘Yokoh uku pwa malaih nom, ma muluwau pe, ma plihe guhurꞌe yokoh ŋembere ende nange ka tutume ŋaiye ma member ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋam lalme mi moto.’
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Taꞌe luku pe, miyeꞌ uku ŋoiheryembe na, ‘Ŋoih mah ende ko! Ŋam si tatame ŋai sekete pe, ma mono murp tutume wahtaip wula wula. Yukur ma plihe mende wah nihe, pakai. Ma syumbe murp mono ŋai, monoꞌe pinip, topoꞌe mite posoh ŋilyehe si.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Kom Got ŋaname miyeꞌ uku na, ‘Nin kwote. Tukwini ŋup eꞌe na ole. Pe lenge mitiŋ syeꞌ se ka yambaꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe nin lalme ŋaiye nin si nasme ŋanar ko.’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Liki yaŋah lenge miyeꞌ lowe ŋaiye tukwainge ŋaiꞌe ŋaiꞌe wula wula tititinge no, tinge yukur yende wah Got yember yitini ya yanah moihlaꞌ. Taꞌe pe, ŋup ende ka jin syep pakaiye yil ŋembep tikin Got.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Jisas ŋana lenge jetalah kin na, “Taꞌe luku pe, yukur pa ŋoihyeryembe wula wula me ŋai ŋaiye pa yono, topoꞌe hihyilih ŋaiye pa dendeꞌ wahriꞌ, na pakai.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Laip ki ŋembere nengelyembe ŋai topoꞌe hihyilih.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ŋoihyeryembe lenge ŋinjet. Tinge yukur worsyep wah yekene topoꞌe yiche ŋai yember yokoh hau, pakai. Kom Got nangange lenge ŋai. O nal embep tikin Got pe, yip lalme yengelyembe lenge ŋinjet.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Detale ti yip ŋoiheryembe wula wula? Yip tatame ŋaiye yip pa yeŋelꞌe wahtaip syeꞌ yilme yarp yiptip? Pakai supule!
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Yip ŋoiheryembe wula wula, kom ŋoiheryembe yip uku yukur ka ungwisme yip. Topoꞌe ŋaiye pa ŋoihyeryembe wula wula me ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋaiye ŋembere pe, yukur ka plihe ungwisme yip.
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Ŋoihyeryembe lenge yuhurnge ŋaiye sai nato syipsyap. Tinge yukur yende wah nihe, lakai yende hihyilih tititinge, pakai. Kom yuhurnge miꞌ supule luku yengelyembe hihyilih ŋaiye kiŋ Solomon dendeꞌ sai wahriꞌ kin.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Ŋaiye Got si dendeꞌme syipsyap topoꞌe yuhurnge taꞌe luku pe, ka dendeꞌme wahriꞌ yip tuꞌe la? Nato embep tikin Got pe, yip yengelyembe syipsyap ŋaiye lenge miyeꞌ tuweinge yihir wah pe, tinge yesekeh. Taꞌe luku pe, detale ti ŋoihmbwaip yip teŋeime Got sikirp manaiꞌe? Kin tatame ŋaiye se ka ungwis yip ŋaimune ŋaiye yip seheiꞌe.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Taꞌe luku pe, yukur nye nyermbe pa ŋoihyeryembe wula wula me ŋai, pinip topoꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe tetehei lalme, na pakai.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye kekep eꞌe yende wah nihe ŋaiye ka yambaꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe tikin kekep eꞌe, kom Yai Got yip, kin si sisyeme ŋaimune ŋaiye yip seheiꞌe.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Kom ŋaiye ŋoihmbwaip yip ka teŋeime lemame tikin Got yer ti, kin se ka yul yip ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋaiye yip seheiꞌe.”
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Jisas neŋelꞌe wusyep ŋanange na, “Yip mitiŋ syeꞌ ŋaiye jande ŋam, yukur pa hiꞌjirnge, na pakai. Yai yip, kin si hriphrip ŋaiye ka bepeteme yip e oto lemame kitikin.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Taꞌe luku pe, pa yende windau me ŋaiꞌe ŋaiꞌe lalme yip pe, yangange wuhyau yil lenge ŋaipwa ŋiꞌ. Ŋaiye pa yende tuꞌe luku pe, yip pa yember yitini bwore yi yunuh moihlaꞌ pe, yitini luku yukur ka miꞌe no, lenge miyeꞌ endei yukur ka yambaꞌe, topoꞌe yukur wiꞌ ka yono ka pupwa, pakai.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Taꞌe luku pe, moi ŋaiye yitini yip ŋanar, nanah moihlaꞌ lakai kekep pe, ŋoihmbwaip yip ka si topoꞌe.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Nye nyermbe na ende miꞌmiꞌ ŋaiye na ende wah tikin Lahmborenge tuꞌe ŋaiye nin gah temhroŋ ŋaiye na ende wah, topoꞌe nih lam nin ka riri sisyuꞌ ŋupe ŋupe.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Yende miꞌmiꞌ ŋaiye ma mut. Ka tuꞌe ŋaiye lenge miyeꞌ wah yarp jeteme miyeꞌ embep tinge ŋaiye si nal dindiꞌ pe, kin narp ŋup syeꞌ no, ka plihe ot. Pe tinge yarp yeseperhme ŋaiye ka chumbur kohmap me kin no, ka yende wah me kin.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 — ausente —
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 — ausente —
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Wusyep rop ende ki taꞌe leꞌe, ŋaiye miyeꞌ ende ka sisyeme nange miyeꞌ endei ende ka oworꞌe yokoh kin pe, yukur ka osme yokoh kin, pakai. Kin ka ende miꞌmiꞌ orp kiteme ŋupe ŋaiye miyeꞌ endei uku ka ot.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Taꞌe luku pe, yip topoꞌe yukur sisyeme ŋupe ŋaiye ŋam, Talah tikin Miyeꞌ ma plihe mut, kom pa yende miꞌmiꞌ yurp jeteme ŋam.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Pita ŋisilih na, “Lahmborenge, wusyep tapimbilme leꞌe natme potopoi, lakai ni ŋana lenge mitiŋ lalme?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Lahmborenge nungwisme wusyep na, “Lahmende miyeꞌ wah bwore ŋaiye sande tekeꞌe kin bwarme, topoꞌe kin ŋasande wusyep miyeꞌ ondoh kin pe, kin miyeꞌ wah ilyeh ŋaiye miyeꞌ ondoh uku ka aŋaꞌe wah ŋaiye ka embepeteme ŋaiꞌe ŋaiꞌe kitikin, topoꞌe ka embepeteme lenge miyeꞌ wah kin lalme, topoꞌe ka angange lenge ŋai ŋaiye ŋup tikin.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Miyeꞌ wah uku ka hriphrip embere sekete. Detale, ŋupe ŋaiye miyeꞌ ondoh kin ka plihe ot pe, ka etekeꞌe ŋaiye miyeꞌ wah kin ŋende wah bwore narp.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Bwore mise, miyeꞌ ondoh ka ember miyeꞌ wah kin ka embepeteme ŋaiꞌe ŋaiꞌe kitikin lalme.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Kom ŋaiye miyeꞌ wah ende ŋoiheryembe kitikin na, ‘Miyeꞌ ondoh ŋam yukur ka ot hihwaiye.’ Pe kin ŋende yumbune lenge miyeꞌ tuweinge wah kin, topoꞌe ki ŋono ŋai sekete, topoꞌe ŋonoꞌe pinip bongol de kwite kwote.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ŋup uku pe, miyeꞌ wah yukur sisyeme no, kin yukur ŋende miꞌmiꞌ me miyeꞌ ondoh ŋaiye ka ot pe, ka onombe otombo wahriꞌ kin sisikirpe pe, ka ember kin el moi pupwa ŋaiye mitiŋ yengelyembe wusyep kin yarp.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Miyeꞌ wah si sisyeme ŋaimune ŋaiye miyeꞌ ondoh ŋasande ka ende, kom yukur ki ŋende topoꞌe ŋende miꞌmiꞌ ŋaiye miyeꞌ ondoh kin ka plihe ot pe, se ka ambaꞌe nihe syohe ŋembere sekete.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Kom lahmende ŋaiye yukur sisyeme pupwa ŋaiye tinge yende pe, nihe syohe ŋaiye ka yambaꞌe, yukur ka ŋembere. Lahmende ŋaiye kin si nambaꞌe sande tekeꞌe, topoꞌe kin si sisyeme pe, ka se ende wah e tutume sande tekeꞌe topoꞌe sisyeme ŋaiye kin si nambaꞌe. Ŋaiye kin nambaꞌe ŋembere pe, se ka ende wah embere. Kom ŋaiye kin nambaꞌe sikirp pe, ka ende wah e tutume sande tekeꞌe ŋaiye kin si nambaꞌe.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Ŋam mat ŋaiye ma meŋelꞌe nih moto ŋoihmbwaip yip miyeꞌ tuweinge guh kekep no, ka timbe sisil ende embere. Ŋam masande nih uku ka tuhur hwihwai pe, ka ende ŋoihmbwaip ŋam ka hriphrip embere.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Kom ŋoihmbwaip ŋam mane sekete ŋaiye ka pumbe ŋam no, ma mule.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Yip ŋoihyeryembe nange ŋam mat ŋaiye ma mende lenge miyeꞌ tuweinge lalme ka ŋoihmbwaip ilyeh? Pakai. Ŋam mat ŋaiye ma moworꞌe bamtihei. Detale, mitiŋ syeꞌ se ka jirnge ŋam, kut syeꞌ se ka hriphrip me ŋam.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Tukwini nenge nal pe, bamtihei ŋaiye tinge syepumbur pe, ka yoworꞌe pe, hoi ka yende wachaihme hun, o hun ka yende wachaihme hoi.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Lenge yai syeꞌ ka yende wachaih yilme talah miyeꞌ tinge, topoꞌe lenge talah miyeꞌ syeꞌ ka yende wachaih yilme yai tinge. Lenge mam syeꞌ ka yende wachaih yilme talah tuwei tinge, topoꞌe lenge talah tuwei ka yende wachaih yilme mam tinge. Lenge mamiyen syeꞌ ka yende wachaih yilme mihin, topoꞌe lenge mihin syeꞌ ka yende wachaih yilme mamiyen tinge.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 — ausente —
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 — ausente —
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Yip miyeꞌ molohe. Mise, yip tatame ŋaiye pa yetekeꞌe kekep topoꞌe ŋaitem no, yip yiyarꞌe, kom detale ti yip yukur sisyeme yoworme ŋaiꞌe ŋaiꞌe ŋaiye ki tas tukwini leꞌe?”
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Pe Jisas neŋelꞌe wusyep ŋanange na, “Yip pa yiyarꞌe ŋaimune ŋaiye ki bwore bwarme.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ŋaiye miyeꞌ ende ki ŋineiꞌe nin no, kin de ka ember nin el kot pe, na ende bongol ŋaiye pa hindi yininge wusyep no, pa yonombe yer pe, yukur pa hindi yil wusyep kot. Ŋai pakai pe, kin ka ember nin el wusyep kot. Taꞌe luku pe, ŋaiye miyeꞌ iyarꞌe ka iyarꞌe wusyep ŋaiye nin de pupwa pe, ka ember nin el lenge kokorohtup, topoꞌe tinge ka yember nin yil mwahupwaiꞌe.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Ŋam mana yip, yukur na tupwaihme mwahupwaiꞌe e tutume ŋaiye na iche wuhyau lalme ŋaiye miyeꞌ iyarꞌe si nalaŋatme.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.