João 6
Tzotzil de Chenalhó NT (TZO_TZE) vs NVI
1 Ts'acal to ibat Jesús ta jot nab Galilea sbi. La jchi'incutic batel, vu'uncutic li yajchanc'opuncutique. Chib sbi li nabe, nab yu'un Tibérias noxtoc.
1 Algum tempo depois Jesus partiu para a outra margem do mar da Galiléia ( ou seja, do mar de Tiberíades ),
2 Ep cristianoetic la xchi'inuncutic batel xchi'uc li Jesuse yu'un laj yilic ep sq'uelubil stsatsal la spas li Jesuse, ja' ti la scoltaan jchameletique.
2 e grande multidão continuava a segui-lo, porque vira os sinais miraculosos que ele tinha realizado nos doentes.
3 Li Jesuse laj yic'uncutic muyel ta jun biq'uit vits. Tey ic'ot chotluc jech tey lichoticutic ec, vu'uncutic li yajchanc'opuncutique.
3 Então Jesus subiu ao monte e sentou-se com os seus discípulos.
4 Jutuc xa sc'an sta yorail q'uin coltael cu'uncutic, vu'uncutic li israeluncutique.
4 Estava próxima a festa judaica da Páscoa.
5 C'alal laj yil Jesús ti ta xtal ta stojol epal cristianoetique, jech la sjac'be li Felipee: ―¿Bu ta xbat jmantic tal pan yu'un ta xcac'betic sve'ic li epal cristianoetic li'oyique? ―xi li Jesuse.
5 Levantando os olhos e vendo uma grande multidão que se aproximava, Jesus disse a Filipe: "Onde compraremos pão para esse povo comer? "
6 Ti jech la sjac'be li Felipee, ja' no'ox ta sq'uelbe c'u x'elan yo'nton. Li Jesuse sna'oj ono'ox c'usi ta spas.
6 Fez essa pergunta apenas para pô-lo à prova, pois já tinha em mente o que ia fazer.
7 Itac'ov li Felipee: ―Ti oyuc lajunvinic (200) denario taq'uin sventa ta jmantic o pane, ac'o me jutuc no'ox ta xcac'betic, pero mu xloc' o ―xi.
7 Filipe lhe respondeu: "Duzentos denários não comprariam pão suficiente para que cada um recebesse um pedaço! "
8 Li Jesuse jech i'albat yu'un yan jchi'ilcutic ta abtel, ja' li Andrese, ja' yits'in li Simón Pedroe:
8 Outro discípulo, André, irmão de Simão Pedro, tomou a palavra:
9 ―Oy jun querem li'i yich'oj tal vo'ob pan ja' pasbil ta cebada trigo. Yich'oj cha'cot choy noxtoc. Pero mu xloc' o, yu'un toj ep li cristianoetique ―xi.
9 "Aqui está um rapaz com cinco pães de cevada e dois peixinhos, mas o que é isto para tanta gente? "
10 Li Jesuse jech laj yalbuncutic: ―Albeic li cristianoetique ac'o chotiicuc ―xiyutuncutic. Tey ti bu oyuncutique puro c'unil jobeltic no'ox jech tey ichotiic. Oy van vo'miluc li viniquetique. Yan li antsetique xchi'uc li ololetique mu'yuc atbil.
10 Disse Jesus: "Mandem o povo assentar-se". Havia muita grama naquele lugar, e todos se assentaram. Eram cerca de cinco mil homens.
11 Li Jesuse la stsac li pane, la stojbe ta vocol Dios, la svoq'uilan, laj yac'buncutic, vu'uncutic li yajchanc'opuncutique. Vu'uncutic laj cac'becutic li boch'otic tey chotajtique. Jech noxtoc li choye laj cac'becutic ti c'u yepal la sc'anique.
11 Então Jesus tomou os pães, deu graças e os repartiu entre os que estavam assentados, tanto quanto queriam; e fez o mesmo com os peixes.
12 C'alal inoj xch'utic scotol cristianoetique, li Jesuse jech laj yalbuncutic, vu'uncutic li yajchanc'opuncutique: ―Tsobic scotol li scomelal pane xchi'uc li scomelal choye. Mu me jcomtsantic ―xiyutuncutic.
12 Depois que todos receberam o suficiente para comer, disse aos seus discípulos: "Ajuntem os pedaços que sobraram. Que nada seja desperdiçado".
13 Jech tey la jtsobcutic scotol. Inoj cu'uncutic lajcha'moch li scomelal vo'ob pan ti pasbil ta cebada trigoe.
13 Então eles os ajuntaram e encheram doze cestos com os pedaços dos cinco pães de cevada deixados por aqueles que tinham comido.
14 Li cristianoetique, c'alal laj yilic sq'uelubil ti scotol xu' yu'un li Jesuse, jech laj yalbe sbaic: ―Ta melel ja' yaj'alc'op Dios li vinic li'i, ja' li boch'o sc'oplal ono'ox chtal li' ta banamile ―xut sbaic.
14 Depois de ver o sinal miraculoso que Jesus tinha realizado, o povo começou a dizer: "Sem dúvida este é o Profeta que devia vir ao mundo".
15 Li Jesuse la sna' ti tsc'an ta stsacate yu'un ta sujat ti ja' ac'o ochuc ta ajvalilal cu'uncutic, vu'uncutic li israeluncutique. Jech stuc iloc' batel, ibat ta vits.
15 Sabendo Jesus que pretendiam proclamá-lo rei à força, retirou-se novamente sozinho para o monte.
16 Vu'uncutic li yajchanc'opuncutique ta xa x'ic'ub ti c'alal liyalcutic batel ta ti' nabe.
16 Ao anoitecer seus discípulos desceram para o mar,
17 Tey li'ochcutic batel ta tenalte' canova yu'un tey chibatcutic ta lum Capernaum tey ta jot nab. C'alal ic' xa'ox osile, tey jbats'ilcutic xanubal ta canova ta ba nab. Mu'yuc to'ox laj quilcutic li Jesuse.
17 entraram num barco e começaram a travessia para Cafarnaum. Já estava escuro, e Jesus ainda não tinha ido até onde eles estavam.
18 Tey ital tsots ic'. Tsots lic syuq'uilan sba li nabe.
18 Soprava um vento forte, e as águas estavam agitadas.
19 C'alal oy xa van o'loluc xchibal reva lixanovcutic batel ta ba nabe, ja' o laj quilcutic ta xanov tal ta yacan ta ba nab li Jesuse. Tey inoch'aj tal ta sts'el li canovae. Toj xi'el lic'otcutic.
19 Depois de terem remado cerca de cinco ou seis quilômetros, viram Jesus aproximando-se do barco, andando sobre o mar, e ficaram aterrorizados.
20 Li Jesuse jech laj yalbuncutic: ―Mu me xaxi'ic, ja' vu'un ―xiyutuncutic.
20 Mas ele lhes disse: "Sou eu! Não tenham medo! "
21 Jech xcuxet xa co'ntoncutic laj quic'cutic ochel ta canova li Jesuse. Ta ora no'ox liloc'cutic ta jot nab ti bu jnopoj chibatcutique.
21 Então se animaram a recebê-lo no barco, e logo chegaram à praia para a qual se dirigiam.
22 Li cristianoetic tey icomic ta jot nabe laj yilic ti mu'yuc yan canovae, ja' no'ox jun ti bu li'ochcutic batele. Laj yilic noxtoc ti mu'yuc x'och ta canova li Jesuse, ja' no'ox jtuccutic li'ochcutic, vu'uncutic li yajchanc'opuncutique. Ta yoc'omal to ital yan canovaetic tey liquemic tal ta lum Tibérias. Ja' tey noch' i'ech' yo' bu la sve'ic pan li cristianoetique ti c'alal la stojbe ta vocol Dios li Cajvaltique.
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado no outro lado do mar percebeu que apenas um barco estivera ali, e que Jesus não havia entrado nele com os seus discípulos, mas que eles tinham partido sozinhos.
23 — ausente —
23 Então alguns barcos de Tiberíades aproximaram-se do lugar onde o povo tinha comido o pão após o Senhor ter dado graças.
24 Li cristianoetique laj yilic ti mu'yuc xa tey oy li Jesuse xchi'uc mu'yuc xa tey oyuncutic ec. Jech tey i'ochic tal ta canova ec. Tey italic ta Capernaum, ja' tal sa'ic li Jesuse.
24 Quando a multidão percebeu que nem Jesus nem os discípulos estavam ali, entrou nos barcos e foi para Cafarnaum em busca de Jesus.
25 C'alal tey la staic ta jot nab li Jesuse, jech la sjac'beic: ―Jchanubtasvanej, ¿c'uxi ora lavul tal li'i? ―xutic.
25 Quando o encontraram do outro lado do mar, perguntaram-lhe: "Mestre, quando chegaste aqui? "
26 Itac'ov li Jesuse: ―Melel li c'usi chacalboxuque. Yu'un ti tal asa'icune, mu yu'unuc ja' ta sventa laj avilic ti scotol xu' cu'une. Ja' no'ox ta sventa ti lec inoj ach'utic yu'un pane.
26 Jesus respondeu: "A verdade é que vocês estão me procurando, não porque viram os sinais miraculosos, mas porque comeram os pães e ficaram satisfeitos.
27 Mu me ja'uc no'ox xbat avo'ntonic ta sa'el li ave'elic ti sna' xlaje. Ja' tsc'an chasa'beic sve'el ec li avo'ntonique, ja' ti mu sna' xlaj sbatel osile. Vu'un ta xcac'boxuc, vu'un ti co'ol cristianoutique, yu'un jech ac'bilun cabtel yu'un li Diose, ja' li Jtote ―xi li Jesuse.
27 Não trabalhem pela comida que se estraga, mas pela comida que permanece para a vida eterna, a qual o Filho do homem lhes dará. Deus, o Pai, nele colocou o seu selo de aprovação".
28 Jech la sjac'beic li Jesuse: ―¿C'uxi chcut ta jpasbecutic yabtel Dios ec li vu'uncutique? ―xiic.
28 Então lhe perguntaram: "O que precisamos fazer para realizar as obras que Deus requer? "
29 Itac'ov li Jesuse: ―Ja' yabtel Dios ta xc'ot me chach'unic ti vu'un Jcoltavanejun avu'unic ti tacbilun tal yu'une ―xut.
29 Jesus respondeu: "A obra de Deus é esta: crer naquele que ele enviou".
30 Jech la sjaq'uic yan velta: ―¿C'usi sq'uelubil chavac'bun quilcutic ti ta melel tacbilot tal yu'un Diose yu'un jech xu' ta jch'uncutic o li c'usi chavale? ¿C'usi abtelal chavac'bun quilcutic?
30 Então lhe perguntaram: "Que sinal miraculoso mostrarás para que o vejamos e creiamos em ti? Que farás?
31 Li jmoltot jyame'cutic ta vo'onee i'ac'bat manavaj sve'ic yu'un Moisés tey ta xocol banamil. Jech ts'ibabil sc'oplal ta sc'op Dios: “Li Moisese laj yac'be sve'ic vaj ti liquem tal ta vinajele”, xi ts'ibabil. Ac'buncutic jech ec li vo'ote ―xutic.
31 Os nossos antepassados comeram o maná no deserto; como está escrito: ‘Ele lhes deu a comer pão do céu’".
32 Li Jesuse jech laj yalbe: ―Melel li c'usi chacalboxuque, mu ja'uc Moisés laj yac' li vaj ti la sve'ic amoltot ayame'ic ta vo'onee. Ja' no'ox i'ac'bat sventain li Moisese. Ja' Dios laj yac' tal li vaje. Li vaj la sve'ic amoltot ayame'ique ja' no'ox sventa icuxiic li' ta banamil. Yan li vaj ta xac'boxuc Jtot li' ta orae, ja' sventa chacuxiic o sbatel osil.
32 Declarou-lhes Jesus: "Digo-lhes a verdade: Não foi Moisés quem lhes deu pão do céu, mas é meu Pai quem lhes dá o verdadeiro pão do céu.
33 Li vaj ta xac'boxuque ja' tey liquem tal ta vinajel. Ja' sventa chacuxiic o sbatel osil, vo'oxuc ti li' oyoxuc ta banamile ―x'utatic.
33 Pois o pão de Deus é aquele que desceu do céu e dá vida ao mundo".
34 Jech laj yalic: ―Cajval, aq'uilanbuncutic scotol c'ac'al li vaj chavale ―xiic.
34 Disseram eles: "Senhor, dá-nos sempre desse pão! "
35 Itac'ov li Jesuse: ―Jech chac c'u cha'al ta sventa vaj cuxuloxuc li' ta banamile, ja' no'ox jech vu'un ta jventa chacuxiic o sbatel osil. Li boch'otic ta xtal ta jtojole, me ta xch'unic ti vu'un ta jcoltaique, mu'yuc xa c'usi yan tsc'anic o yu'un xcuxet no'ox yo'ntonic.
35 Então Jesus declarou: "Eu sou o pão da vida. Aquele que vem a mim nunca terá fome; aquele que crê em mim nunca terá sede.
36 Laj xa calboxuc ti altic chavilicune, mu xac'an xach'unic ti vu'un chajcoltaoxuque.
36 Mas, como eu lhes disse, vocês me viram, mas ainda não crêem.
37 Scotol ti c'u yepal t'ujbilic ono'ox yu'un Jtot ti chiyich'icun ta muq'ue ja' ta xtalic ta jtojol. Li boch'otic ta xtalic ta jtojole xcuxet no'ox co'nton ta xquic'an o. Mu xcac' baticuc ta ch'ayel.
37 Todo o que o Pai me der virá a mim, e quem vier a mim eu jamais rejeitarei.
38 Yu'un ti liyal tal li' ta banamile, mu ja'uc tal jpas li c'usi ta jc'ane. Ja' tal jpasbe c'usi ta sc'an li Jtot ti la stacun tale.
38 Pois desci do céu, não para fazer a minha vontade, mas para fazer a vontade daquele que me enviou.
39 Li Jtote tsc'an mu xch'ay junuc cu'un ti c'u yepal t'ujbilic ono'ox yu'un ti chiyich'icun ta muq'ue. Me ichamique, ta jcha'cuxesan scotol ta slajebal c'ac'al.
39 E esta é a vontade daquele que me enviou: que eu não perca nenhum dos que ele me deu, mas os ressuscite no último dia.
40 Yu'un jech tsc'an Jtot ti ac'o cuxiicuc sbatel osil scotol li boch'otic ta xal ti vu'un Xnich'onune xchi'uc ta xch'unic ti vu'un ta jcoltae. Me ichamique, ta jcha'cuxes scotol ta slajebal c'ac'al ―xi li Jesuse.
40 Porque a vontade de meu Pai é que todo o que olhar para o Filho e nele crer tenha a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia".
41 Li jchi'iltaccutic ta israelale muc xch'unic c'alal laj yal Jesús ti ja' stuc li vaj liquem tal ta vinajele.
41 Com isso os judeus começaram a criticar Jesus, porque dissera: "Eu sou o pão que desceu do céu".
42 Jech laj yalbe sbaic: ―Ja' xnich'on José li Jesús li'i. Xcotquinbetic stot sme'. Ta xal ti tey liquem tal ta vinajele pero altic chal ―xut sbaic.
42 E diziam: "Este não é Jesus, o filho de José? Não conhecemos seu pai e sua mãe? Como ele pode dizer: ‘Desci do céu’? "
43 Itac'ov li Jesuse: ―¿C'u yu'un mu xach'unic li c'usi laj cale?
43 Respondeu Jesus: "Parem de fazer-me críticas.
44 Mu'yuc boch'o xu' yu'un ta xtal ta jtojol me muc tijbiluc tal yo'nton yu'un li Jtot ti la stacun tale. Li boch'otic ta xtal ta jtojole, me ichamique, ta jcha'cuxesan ta slajebal c'ac'al.
44 Ninguém pode vir a mim, se o Pai, que me enviou, não o atrair; e eu o ressuscitarei no último dia.
45 Jech ts'ibabil comel ta svunic li yaj'alc'optac Dios ta vo'onee: “Scotolic ta x'ac'bat sna'ic yu'un Dios li boch'o chcoltavane”, xi ono'ox. Jech scotol li boch'otic tsc'an tsna'ique ja' ta x'ac'bat sbijilic yu'un li Jtote, jech ta xtalic ta jtojol.
45 Está escrito nos Profetas: ‘Todos serão ensinados por Deus’. Todos os que ouvem o Pai e dele aprendem vêm a mim.
46 ’Mu'yuc boch'o yiloj li Diose. Jtuc no'ox quiloj yu'un tey liquemun tal ta stojol.
46 Ninguém viu o Pai, a não ser aquele que vem de Deus; somente ele viu ao Pai.
47 Melel li c'usi chacalboxuque, boch'o ta xch'un ti tacbilun tal yu'un Diose ja' ta xcuxiic sbatel osil.
47 Asseguro-lhes que aquele que crê tem a vida eterna.
48 Vu'un vaj c'otemun yu'un vu'un ta jventa chacuxiic sbatel osil.
48 Eu sou o pão da vida.
49 C'alal la sve'ic manavaj tey ta xocol banamil li amoltot ayame'ic ta vo'onee, muc xcuxiic o sbatel osil.
49 Os seus antepassados comeram o maná no deserto, mas morreram.
50 Li vaj ta xcale ja' tey liquem tal ta vinajel. Li boch'otic ta sve'e ja' chcuxiic o sbatel osil.
50 Todavia, aqui está o pão que desce do céu, para que não morra quem dele comer.
51 Vu'un li vajune yu'un vu'un liquemun tal ta vinajel. Vu'un ta jventa chacuxiic sbatel osil. Scotol boch'o ta sve' li vaj ta xcale, ja' chcuxiic sbatel osil. Li vaj ta xcaq'ue ja' li jbec'tale. Ta xcac' ta sventa ti xu' ta xcuxiic sbatel osil cristianoetic ta sbejel banamil ―xi li Jesuse.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Se alguém comer deste pão, viverá para sempre. Este pão é a minha carne, que eu darei pela vida do mundo".
52 Li jchi'iltaccutic ta israelele jech laj yalbe sbaic: ―¿C'uxi xu' ta xac'butic jve'tic li sbec'tale? ―xut sbaic.
52 Então os judeus começaram a discutir exaltadamente entre si: "Como pode este homem nos oferecer a sua carne para comermos? "
53 Li Jesuse jech laj yalbe: ―Melel li c'usi chacalboxuque, me mu'yuc ave'ojbicun jbec'tal, vu'un ti co'ol cristianoutique, me mu'yuc avuch'ojbicun li jch'ich'ale, mu xacuxiic sbatel osil.
53 Jesus lhes disse: "Eu lhes digo a verdade: Se vocês não comerem a carne do Filho do homem e não beberem o seu sangue, não terão vida em si mesmos.
54 Boch'o ta sve'bun jbec'tale xchi'uc ta xuch'bun jch'ich'ale ta xcuxi sbatel osil. Me ichame, ta jcha'cuxes ta slajebal c'ac'al.
54 Todo o que come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Li jbec'tale ja' lequil ve'lil ta xc'ot. Li jch'ich'ale ja' lequil vo' ta xc'ot jech chacuxiic o yu'un sbatel osil.
55 Pois a minha carne é verdadeira comida e o meu sangue é verdadeira bebida.
56 Boch'o ta sve'bun jbec'tale xchi'uc ta xuch'bun jch'ich'ale, ja' tey oy o ta jtojol, jech tey oyun ta yo'nton ec.
56 Todo o que come a minha carne e bebe o meu sangue permanece em mim e eu nele.
57 Li Jtot ti la stacun tale cuxul o sbatel osil. Ja' no'ox jechun ec li vu'une, cuxulun o sbatel osil ta sventa li Jtote. Ja' no'ox jech ec li boch'otic ta sve'une, vu'un ta jventa ta xcuxiic o sbatel osil.
57 Da mesma forma como o Pai que vive me enviou e eu vivo por causa do Pai, assim aquele que se alimenta de mim viverá por minha causa.
58 Li vaj ta xcale ja' tey liquem tal ta vinajel. Mu co'oluc jech chac c'u cha'al li manavaj la sve'ic amoltot ayame'ic ta vo'onee. C'alal la sve'ic manavaj li amoltot ayame'ic ta vo'onee, muc xcuxiic o sbatel osil. Yan li boch'otic ta sve'ic li vaj ta xcale ja' ta xcuxiic sbatel osil ―xi li Jesuse.
58 Este é o pão que desceu do céu. Os antepassados de vocês comeram o maná e morreram, mas aquele que se alimenta deste pão viverá para sempre".
59 Ja' jech laj yal Jesús ta nail tsobobbail yu'un jchi'iltac ta israelal tey ta Capernaum ti c'alal ichanubtasvane.
59 Ele disse isso quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Oy ep jchi'iltac ta israelal ep c'ac'al la xchi'inic li Jesuse. Ac'o me ep c'ac'al la xchi'inic pero muc xch'unic c'alal laj yal ti tey liquem tal ta vinajele.
60 Ao ouvirem isso, muitos dos seus discípulos disseram: "Dura é essa palavra. Quem consegue ouvi-la? "
61 Li Jesuse la sna' ta yo'nton ti oy chopol laj ya'yic li c'usi laj yale. Jech la sjac'be: ―¿Me ta xchibaj avo'ntonic yu'un li c'usi laj cale?
61 Sabendo em seu íntimo que os seus discípulos estavam se queixando do que ouviram, Jesus lhes disse: "Isso os escandaliza?
62 ¿C'usi chavalic me laj avilic chitoy batel yo' bu liquemun tal, vu'un ti co'ol cristianoutique?
62 Que acontecerá se vocês virem o Filho do homem subir para onde estava antes!
63 Ja' tsots sc'oplal ac'o ach'unic yu'un jech chacuxiic sbatel osil. Ja' jech smelol li c'usi laj calboxuque. Ma'uc yu'un laj cal oy c'usi ac'o apasic ti jech chacuxiic sbatel osile.
63 O Espírito dá vida; a carne não produz nada que se aproveite. As palavras que eu lhes disse são espírito e vida.
64 Pero muc acotolicuc chach'unic ―x'utatic yu'un li Jesuse. C'alal lic stsac yabtel li Jesuse, sna'oj ono'ox li boch'otic mu xch'unic ti ja' Jcoltavaneje xchi'uc li boch'o ta x'ac'at ta c'abale.
64 Contudo, há alguns de vocês que não crêem". Pois Jesus sabia desde o princípio quais deles não criam e quem o iria trair.
65 Li Jesuse jech laj yalbuncutic jcotolcutic: ―Laj calboxuc ava'yic ti mu'yuc boch'o xu' ta xtal ta jtojol me muc tijbiluc yo'nton yu'un Jtote ―xiyutuncutic.
65 E prosseguiu: "É por isso que eu lhes disse que ninguém pode vir a mim, a não ser que isto lhe seja dado pelo Pai".
66 Jech ep isutic batel, ja' li boch'otic co'ol to'ox la jchi'incutic li Jesuse. Muc xa sc'an xchi'inic li Jesuse.
66 Daquela hora em diante, muitos dos seus discípulos voltaram atrás e deixaram de segui-lo.
67 Li Jesuse jech la sjac'buncutic, vu'uncutic li lajchabuncutique: ―Li vo'oxuque ¿c'u x'elan avo'ntonic? ¿Me chasutic batel ec? ―xiyutuncutic.
67 Jesus perguntou aos Doze: "Vocês também não querem ir? "
68 Itac'ov li Simón Pedroe: ―Cajval, mu'yuc boch'o yan ta xbat jc'opancutic yu'un vo'ot no'ox chavalbuncutic ti c'u x'elan chicuxicutic sbatel osile.
68 Simão Pedro lhe respondeu: "Senhor, para quem iremos? Tu tens as palavras de vida eterna.
69 Li vu'uncutique jch'unojotcutic. Ta jna'cutic ti vo'ot Cristoot, ti t'ujbilot yu'un Dios chaventainuncutique. Vo'ot Xnich'onot li cuxul Diose ―xi li Pedroe.
69 Nós cremos e sabemos que és o Santo de Deus".
70 Itac'ov li Jesuse: ―Vu'un la jt'ujoxuc li lajchaboxuque pero oy jun ti ja' ventainbil yu'un pucuje ―xiyutuncutic.
70 Então Jesus respondeu: "Não fui eu que os escolhi, os Doze? Todavia, um de vocês é um diabo! "
71 Ja' Judas ti laj yalbe sc'oplale, ja' li xnich'on Simón Iscariotee, yu'un ja' ta x'ac'van ta c'abal. Li Judase ja' co'ol lajchab yajchanc'opuncutic li Jesuse.
71 ( Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, que, embora fosse um dos Doze, mais tarde haveria de traí-lo. )
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.