Gênesis 41
Rote Tii Alkitab (TXQ) vs NVT
1 Seli heni teuk dua, boe ma manek Masir nala meꞌi. Ana nala meꞌi nambariik numa lee Nil tatain.
1 Dois anos inteiros se passaram, e o faraó sonhou que estava em pé na margem do rio Nilo.
2 Medak neu ma, ana mete-nita sapi maao hitu. Roun nara manggadila moi-moik kara. Ara kalua numa lee naa mai, de raꞌa naꞌu numa naa.
2 Em seu sonho, viu sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
3 Basa boe ma hambu sapi laen hitu bali kalua numa lee naa mai. Aon nara nggofa-siik kara. Ara rambariik deka-deka ro sapi maaor raa.
3 Em seguida, viu outras sete vacas saírem do Nilo. Eram feias e magras e pararam junto das vacas gordas à beira do rio.
4 De sapi nggofa-siik kahituk kara raa, kodo heni sapi maao kahituk kara raa. Boe ma manek afe kaiboik.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas e saudáveis. Nessa parte do sonho, o faraó acordou.
5 Ta dook ka boe ma ana sunggu seli bali. De ana nala meꞌi seluk. Ana mete-nita hade mbule neuk hitu, kalua numa hade huu neulauk esa mai.
5 Depois, voltou a dormir e teve outro sonho. Dessa vez, viu sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
6 Basa de ana mete-nita bali, hade mbule langgak hitu mana malek kara laꞌe ani katobik ena.
6 Em seguida, apareceram mais sete espigas, mas elas eram murchas e ressequidas pelo vento do leste.
7 Boe ma basa hade mbule langgak kara raa, kodo heni hade mbule neuk kahituk kara raa. Basa boe ma manek afe. Dei de ana bubuluk, ndia nala meꞌi seluk ena bali.
7 Então as espigas miúdas engoliram as sete espigas cheias e bem formadas. O faraó acordou novamente e percebeu que era um sonho.
8 Neu huhua anan, boe ma manek duduꞌan ta namaneu. De ana fee parenda neu hatahorir fo reu tungga basa hatahori mana losi-laler ma hatahori malelak kara marai Masir. Basa de ana tui ndia meꞌin neu sara, tehuu ta hambu esa boe na bisa selu nala meꞌis naa sosoa-ndandaan.
8 Na manhã seguinte, perturbado com os sonhos, o faraó chamou todos os magos e os sábios do Egito. Contou-lhes os sonhos, mas ninguém conseguiu interpretá-los.
9 Basa boe ma penggawe mana maono-lalau manek nininun naa, bei fo nasaneda nala Yusuf. De ana neu nafada manek nae, “Papa manek, au muste manaku au salang.
9 Por fim, o chefe dos copeiros se pronunciou. “Hoje eu me lembrei do meu erro”, disse ao faraó.
10 Fai bakahulun neu papa namanasa au ua au nonoong, de tee ai meni bui dale miu,
10 “Algum tempo atrás, o senhor se irou com o chefe dos padeiros e comigo e mandou prender-nos no palácio do capitão da guarda.
11 leꞌodaek esa, ai dua ngga mala meꞌi. Esa-esak no meꞌin, ma esa-esak no ndia sosoa-ndandaan.
11 Certa noite, o chefe dos padeiros e eu tivemos, cada um, um sonho, e cada sonho tinha o seu significado.
12 Numa bui naa dale oo, hambu hatahori Ibrani bei muri-soruk esa boe. Malangga bui soꞌu nalan dadi neu malangga mana maono-lalau numa bui dale. Ai tui ai meꞌin neun. Boe ma ana nafada meꞌis sara raa sosoa-ndandaan.
12 Estava conosco na prisão um rapaz hebreu que era escravo do capitão da guarda. Contamos a ele nossos sonhos, e ele explicou o que cada um significava.
13 Huu naa de papa manek soꞌu falik au. Tehuu au nonoong naa hambu hukun mates. Dadi basa naar, ndaa tetar sama leo hatahori Ibrani naa kokolan.”
13 E tudo aconteceu exatamente como ele havia previsto. Fui restaurado ao meu cargo de chefe dos copeiros, e o chefe dos padeiros foi enforcado em público.”
14 Manek namanene nala naa, boe ma ana nadenu hatahori lai-laik neu nala Yusuf numa bui. Basa boe ma Yusuf nafafaꞌu nalolole aon, ma nggati bualoꞌa-papaken fo neu nasare manek.
14 Na mesma hora, o faraó mandou chamar José, e ele foi trazido depressa da prisão. Depois de barbear-se e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Ana losa, boe ma manek kokolak nae, “Taꞌek, ee! Au ala meꞌi, tehuu ta hambu hatahori esa boe na fo bisa selu meꞌis naa sosoa-ndandaan. Tehuu hambu hatahori nafada au nae, o bisa.”
15 Disse o faraó a José: “Tive um sonho esta noite e ninguém aqui conseguiu me dizer o que ele significa. Soube, porém, que ao ouvir um sonho você é capaz de interpretá-lo”.
16 Boe ma Yusuf naselu nae, “Papa manek. Au oo ta ala hata-hata boe. Kada Manetualain mesa kana ndia bisa selu no tetuk meꞌis naa sosoa-ndandaan. Neu ko Ana nae nafada hata fo malole neu papa manek.”
16 José respondeu: “Essa capacidade não está em minhas mãos, mas Deus pode revelar o significado ao faraó e acalmá-lo”.
17 Basa boe ma manek tui nae, “Nai au meꞌing naa dale, au ambariik numa lee Nil tatain.
17 Então o faraó contou o sonho a José: “Em meu sonho, eu estava em pé na margem do rio Nilo
18 Boe ma hambu sapi maao hitu, roun nara manggadila moi-moik kara. Ara kalua numa lee mai, de reu raꞌa naꞌu numa lee tatain.
18 e vi sete vacas gordas e saudáveis saírem do rio e começarem a pastar no meio dos juncos.
19 Basa boe ma sapi laen hitu mai bali. Tehuu sapir raa nggofa-siik kara. Nai dae Masir ia, au bei ta ita sapi nggofa-siik matak leo naak!
19 Em seguida, vi saírem do rio sete vacas feias e magras que pareciam doentes. Nunca vi animais tão horríveis em toda a terra do Egito.
20 Tehuu au heran laꞌe esak kana! Huu medak neu ma, sapi nggofa-siik kahituk kara raa, kodo heni sapi maao kahituk kara raa.
20 Essas vacas feias e magras comeram as sete vacas gordas.
21 Ara kodo heni sara, tehuu sapir raa nggofa-siik rakandoo. Basa boe ma au afe kaiboik.
21 Contudo, não parecia que haviam acabado de comer as outras vacas, pois continuavam tão magras e feias quanto antes. Então, acordei.
22 Basa de au sunggu seli bali, boe ma au ala meꞌi seluk. Au mete-ita hade mbule neuk hitu, kalua numa hade huu neulauk esa mai.
22 “Em meu sonho, também vi sete espigas de trigo, cheias e boas, que cresciam em um só talo.
23 Basa naa, au mete-ita seluk bali, hade mbule langgak hitu, mana malek kara laꞌe ani katobik ena.
23 Em seguida, apareceram outras sete espigas, mas elas eram murchas, miúdas e ressequidas pelo vento do leste.
24 Boe ma basa hade mbule langgak kara raa, kodo heni hade mbule neuk kahituk kara raa. Basa naa au afe. Boe ma au tui meꞌis naa neu hatahori malelak kara. Tehuu ta hambu hatahori esa boe na fo bisa selu nala sosoa-ndandaan.”
24 As espigas miúdas engoliram as sete espigas saudáveis. Contei os sonhos aos magos, mas ninguém foi capaz de dizer o que significam”.
25 Boe ma Yusuf selu nae, “Papa manek. Meꞌis kaduak kara raa sosoa-ndandaan kada esak ka. Manetualain nafada memak papa manek hata fo Ana nae taon.
25 José respondeu: “Os dois sonhos do faraó significam a mesma coisa. Deus está dizendo ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
26 Meꞌis naa sosoa-ndandaan talo ia: sapi maao kahituk kara raa, ma hade mbule neuk kahituk kara raa, ndia fai betes teuk hitu. Meꞌis sara raa sosoa-ndandaan esak ka.
26 As sete vacas saudáveis e as sete espigas de trigo cheias representam sete anos de prosperidade.
27 Boe ma sapi nggofa-siik kahituk kara raa, ma hade langgak mbule kahituk kara raa, ndia fai ndoe-laꞌas teuk hitu.
27 As sete vacas feias e magras e as sete espigas miúdas e ressequidas pelo vento do leste representam sete anos de fome.
28 De Manetualain nafada memak ena hata fo Ana nae taon. Naa, sama leo hata fo bebeik kara ia au afadak ena.
28 “Acontecerá exatamente como eu descrevi, pois Deus revelou ao faraó de antemão o que ele vai fazer.
29 Neu ko ita hambu fai betes losa teuk hitu nai basa mamanak kara marai nusa Masir ia.
29 Os próximos sete anos serão um período de grande prosperidade em toda a terra do Egito.
30 — ausente —
30 Depois, haverá sete anos de fome tão grande que toda essa prosperidade será esquecida no Egito, pois a fome destruirá a terra.
31 — ausente —
31 A escassez de alimento será tão terrível que apagará até a lembrança dos anos de fartura.
32 Papa manek nala meꞌi laꞌe dua naa sosoa-ndandaan nae, Manetualain henggenee memak ena. Ta dook ka bali, hata fo Ana henggeneek naa, mulai dadi ena.
32 Quanto ao fato de terem sido dois sonhos parecidos, significa que esses acontecimentos foram decretados por Deus, e ele os fará ocorrer em breve.
33 Huu naa de au fee au hahambung talo ia: Malole lenak papa manek sangga hatahori malelak esa, fo bisa nakaneni no malole. Basa naa soꞌu malan fo ana koladu natalolole nusak ia.
33 “Portanto, o faraó deve encontrar um homem inteligente e sábio e encarregá-lo de administrar o Egito.
34 Neu fai betes teuk hitu naa, malole lenak papa manek oo soꞌu hatahori laen bali boe, fo ara raduduru nanaꞌa lenan nara. Nanaꞌa lenan nara raa, ara baꞌe sara reu lima fo mbeda babaꞌek esa.
34 O faraó também deve nomear supervisores sobre a terra, para que recolham um quinto de todas as colheitas durante os sete anos de fartura.
35 Ara muste tungga papa manek parendan, fo ara haꞌi hader numa basa nggorok kara marai Masir mai. Basa naa ara muste mbeda hader raa reu soka-poler fo ranea ratalolole sara.
35 Encarregue-os de juntar todo o alimento produzido nos anos bons que virão e levá-lo para os armazéns do faraó. Mande-os estocar e guardar os cereais, para que haja mantimento nas cidades.
36 Fo neu ko fai ndoe-laꞌas teuk kahituk kara raa losa, na, ita bei taena nanaꞌak. No dalak naa, ta hambu hatahori mate nahuu ndoes.”
36 Desse modo, quando os sete anos de fome vierem sobre a terra do Egito, haverá comida suficiente. Assim, a fome não destruirá a terra”.
37 Manek namanene Yusuf kokolak talo naa, boe ma manek no ndia penggawe moꞌon nara rakaheik tungga Yusuf hahambun naa.
37 O faraó e seus oficiais gostaram das sugestões de José.
38 Boe ma manek kokolak nae, “Manetualain Dula-dalen koasan hambu memak nai Yusuf ena. Huu naa de ta bisa dadi, ai hambu hatahori laen bali fo lena heni ndia.”
38 Por isso, o faraó perguntou aos oficiais: “Será que encontraremos alguém como este homem? Sem dúvida, há nele o espírito de Deus!”.
39 Boe ma manek kokolak no Yusuf nae, “Manetualain nafada basa dedeꞌak kara iar reu o ena. Hatematak ia, dei de ai bubuluk mae o ia malelak. Ma o malelan lena heni basa hatahorir.
39 Então o faraó disse a José: “Uma vez que Deus lhe revelou o significado dos sonhos, é evidente que não há ninguém tão inteligente ou sábio quanto você.
40 Huu naa de hatematak ia au soꞌuk o dadi neu au lima konang, fo o dadi malanggan nai au uma manen. Ma neu ko basa au rau-inggung nggara tungga o parendan. Kada au mesa ngga ndia lena heni o.”
40 Ficará encarregado de minha corte, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Apenas eu, que ocupo o trono, terei uma posição superior à sua”.
41 — ausente —
41 O faraó acrescentou: “Eu o coloco oficialmente no comando de toda a terra do Egito”.
42 — ausente —
42 Então o faraó tirou do dedo o seu anel com o selo real e o pôs no dedo de José. Mandou vesti-lo com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Basa boe ma ana fee ndia kareta ndara nomer kaduan neu Yusuf fo ana saꞌe. Hambu hatahori nalaik nakahuluk nesik mata fo nanggou taa-taa nae, “Wee! Soi dalak! Fee hada-horomatak! Hambu hatahori ina-huuk nae nesik ia!” No dalak naa, manek soꞌuk Yusuf dadi neu ndia lima konan nai dae Masir ena.
43 Também o fez andar na carruagem reservada para quem era o segundo no poder, e, por onde José passava, gritava-se a ordem: “Ajoelhem-se!”. Assim, o faraó colocou José no comando de todo o Egito
44 Basa boe ma manek kokolak no Yusuf nae, “Talo ia. O bubuluk memak ena, au ia manek. Au afada basa hatahorir marai Masir ena ae, mete ma o ta fee luas, na, ara ta bisa tao hata-hata.”
44 e lhe disse: “Eu sou o faraó, mas ninguém levantará a mão ou o pé em toda a terra do Egito sem a sua permissão”.
45 Basa boe ma manek foi Yusuf nade Safnat Panea, tungga hatahori Masir naden. Ana oo fee Yusuf sao nala inak esa boe, nade Asnat. Yusuf ari-aman nade Potifera. Ana ndia koladu anggama nai kota On. No dalak naa, Yusuf dadi neu hatahori ina-huuk nai dae Masir.
45 O faraó deu a José um nome egípcio: Zafenate-Paneia. Também lhe deu uma mulher, que se chamava Azenate. Ela era filha de Potífera, sacerdote de Om. Assim, José recebeu autoridade sobre todo o Egito.
46 Neu ara soꞌuk Yusuf naa, teun nara 30. Basa boe ma ana laꞌo neu memete ndule basa mamanak kara marai dae Masir.
46 Tinha 30 anos quando começou a servir na corte do faraó, o rei do Egito. Depois de sair da presença do faraó, José foi inspecionar toda a terra do Egito.
47 Nai fai betes teuk hitu naa dalen, basa osi-lutur nanaꞌan nara dadi ralan seli.
47 Como previsto, durante sete anos a terra produziu fartas colheitas.
48 Boe ma Yusuf naduduru nanaꞌa lenak kara raa, fo ana mbeda sara. Hambu hader ruma mamanak kara deka no kota bee, na, ana mbeda sara neu kota naa soka-polen.
48 Ao longo desse tempo, José juntou todas as colheitas do Egito e armazenou nas cidades os cereais produzidos nos campos ao redor.
49 Losa hader buna-boan fo ana naduduru nalak kara raa noꞌun seli, sama leo sarakaek manai tasi tataik, losa ta hambu hatahori bisa uku-sudi nala sara ena.
49 Armazenou uma quantidade imensa de cereais, como a areia do mar. Por fim, parou de manter registros, pois havia demais para medir.
50 Neu fai ndoe-laꞌas bei ta losa, Yusuf saon Asnat bonggi nala ana touk dua ena.
50 Durante esse tempo, antes do primeiro ano de fome, José e sua mulher, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, tiveram dois filhos.
51 Boe ma Yusuf kokolak nae, “Manetualain tao nala au lilii heni au doidosong, neu au kalua numa au amang uman mai.” Huu naa de ana foi ana ulun nade Manase (fo dedeꞌa deꞌek naa liin sangga sama no dedeꞌa deꞌek laen, fo sosoa-ndandaan nae, ‘lilii’).
51 José chamou o filho mais velho de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todas as minhas dificuldades e toda a família de meu pai”.
52 Neu ana hambu ana kaduan, boe ma ana kokolak bali nae, “Au hambu doidosok noꞌuk ka numa mamanak ia ena. Tehuu Manetualain fee babaꞌe-babatik, ma au hambu anak numa ia ena.” Boe ma ana foi kanak naa nade, Efraim.
52 José chamou o segundo filho de Efraim, pois disse: “Deus me fez prosperar na terra da minha aflição”.
53 Basa boe ma fai betes teu kahituk kara raa basa.
53 Por fim, terminaram os sete anos de colheitas fartas em toda a terra do Egito,
54 Boe ma fai ndoe-laꞌas teuk hitu mulai mai, ndaa no hata fo fai bakahulun Yusuf nafada memak ena. Nai mamanak laen hatahorir ndoe-laꞌa ena. Tehuu nai basa mamanak kara marai Masir, hambu nanaꞌak.
54 e começaram os sete anos de fome, como José havia previsto. A fome também afetou as regiões vizinhas, mas havia alimento de sobra em todo o Egito.
55 Doo-doo boe ma hatahori Masir asa mulai ndoe-laꞌa. De ara reu roke nanaꞌak numa manek. Boe ma manek nadenu sara reni Yusuf reu, fo tungga Yusuf parendan.
55 Depois de algum tempo, porém, a fome também se espalhou pelo Egito. Quando o povo clamou ao faraó para que lhe desse alimento, ele respondeu a todos os egípcios: “Dirijam-se a José e sigam as instruções dele”.
56 Tehuu fai ndoe-laꞌas naa tamba ta hohoꞌak bali, losa basa mamanak kara marai Masir oo ndoe-laꞌa boe. Boe ma Yusuf mulai sai heni basa soka-poler fo seꞌo hader reu hatahori Masir asa.
56 Quando faltou alimento em toda parte, José mandou abrir os armazéns e vendeu cereais aos egípcios, pois a fome era terrível em toda a terra do Egito.
57 Basa boe ma hatahorir sudi ruma bee mai reu hasa nanaꞌak numa Masir, nahuu fai ndoe-laꞌas naa nemetaꞌuk ndoos.
57 Gente de todos os lugares ia ao Egito comprar cereais de José, pois a fome era terrível no mundo inteiro.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.