Mateus 6
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs BKJ
1 Jesú aꞌtiro werenemocʉ niwĩ: “Mʉsã weesere ãpẽrãrẽ ĩꞌadutirã, na ĩꞌorõpʉ diaꞌcʉ̃ añurõ weeticãꞌña. Mʉsã tojo weecãma, marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ ne cãꞌrõ añusere mʉsãrẽ oꞌosome.
1 Tendo o cuidado de não praticar as vossas esmolas diante dos homens, para serdes vistos por eles; caso contrário, não tereis a recompensa de vosso Pai que está no céu.
2 Tojo weerã mʉsã pajasecʉorãrẽ weetamurã, nipeꞌtirãrẽ werestepeꞌoticãꞌña. Weetaꞌsari masã na nerẽwʉasepʉ, tojo nicã macã decopʉ na weeꞌquere werestepeꞌocãꞌma. Masãrẽ añurõ ucũdutirã tojo weesama. Mʉsã na weronojõ weeticãꞌña. Diacjʉ̃ mʉsãrẽ weregʉti. Narẽ masã añurõ ucũse meꞌrã wapataꞌatojama. Tojo weerã na beꞌropʉre bocasome.
2 Quando, portanto, deres esmola, não toques a trombeta diante de ti, como fazem os hipócritas nas sinagogas e nas ruas, para serem glorificados pelos homens. Em verdade eu vos digo que eles já receberam a sua recompensa.
3 Mʉsã peꞌe pajasecʉorãrẽ apeyenojõ oꞌorã, noꞌo mʉꞌʉ meꞌrãcjʉ̃ ĩꞌatiri cura oꞌoya.
3 Mas, quando tu deres esmola, não deixa a tua mão esquerda saber o que faz a tua mão direita.
4 Yaꞌyioro ãpẽrã na masĩtiro oꞌoya. Tojo weecã, marĩ pacʉ nipeꞌtise marĩ yaꞌyioro weesere ĩꞌapeꞌogʉ, mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami.
4 Para que a tua esmola seja feita em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, ele mesmo te recompense publicamente.
5 ”Mʉsã ñubuerã, weetaꞌsari masã weronojõ weeticãꞌña. Na nerẽwʉase wiꞌseripʉ, tojo nicã masã pãjãrã yʉꞌrʉaropʉ nuꞌcũ, masã ĩꞌato nírã ñubuesama. Mʉsãrẽ diacjʉ̃ weregʉti. Na ãpẽrã ĩꞌase meꞌrã wapataꞌatojama. Beꞌropʉre bocasome.
5 E, quando tu orares, não sejas como os hipócritas; pois eles adoram orar em pé nas sinagogas e nas esquinas das ruas, para serem vistos pelos homens. Em verdade eu vos digo que eles já receberam a sua recompensa.
6 Mʉsã yʉꞌʉre ẽjõpeorã, mʉsã ya tucũpʉ sãjãa, sopere biꞌa, mʉsã pacʉ Õꞌacʉ̃ mʉsã meꞌrã nigʉ̃rẽ sẽrĩ, ñubueya. Tojo weecã, marĩ pacʉ noꞌo bajutiropʉ weesere ĩꞌapeꞌogʉ, mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami.
6 Mas tu, quando orares, entra no teu quarto e, fechando a tua porta, ora a teu Pai que está em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, te recompensará publicamente.
7 ”Õꞌacʉ̃rẽ ñubuerã wãcũtimirã, pejetiri mejãrõta ñubuemʉjãticãꞌña. Õꞌacʉ̃rẽ masĩtirã, ʉ̃sãrẽ peje ucũse meꞌrã tʉꞌogʉsami nírã, tojo weesama.
7 Mas, orando, não useis de vãs repetições, como fazem os pagãos, pois pensam que por muito falarem serão ouvidos.
8 Mʉsã na weronojõ weeticãꞌña. Marĩ pacʉ mʉsã ʉasenojõrẽ sẽrĩatji dʉporo masĩtojasami.
8 Não vos assemelheis a eles; pois vosso Pai sabe do que tendes necessidade antes de lhe pedirem.
9 Tojo weerã mʉsã aꞌtiro ñubueya:
9 Orai, pois, da seguinte maneira: Pai nosso que estás no céu, santificado seja o teu nome.
10 Aꞌti turipʉre mʉꞌʉ beseꞌcʉ maata wiogʉ sãjãgʉ̃ aꞌtiato.
10 Venha o teu reino, seja feita a tua vontade na terra, como é no céu.
11 Ʉ̃sãrẽ ʉmʉcorinʉcʉ̃ baꞌase oꞌoya.
11 O pão nosso de cada dia dá-nos hoje.
12 Ʉ̃sã ñaꞌarõ weeꞌquere acobojoya.
12 E perdoa-nos as nossas dívidas, como nós perdoamos aos nossos devedores.
13 Ʉ̃sã ñaꞌarõ weesĩꞌrĩsere cãꞌmotaꞌaya.
13 E não nos conduzas à tentação, mas livra-nos do mal; porque teu é o reino, e o poder, e a glória, para sempre. Amém.
14 ”Ãpẽrã mʉsãrẽ ñaꞌarõ weeꞌquere acobojocã, marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ quẽꞌrã mʉsãrẽ acobojogʉsami.
14 Porque, se perdoardes aos homens as suas transgressões, também vosso Pai celeste vos perdoará.
15 Tojo weeticãma, marĩ pacʉ mʉsã ñaꞌarõ weeꞌquere acobojosome”, nicʉ niwĩ Jesú.
15 Mas, se não perdoardes aos homens as suas transgressões, também vosso Pai não perdoará as vossas transgressões.
16 Jesú narẽ buꞌenemocʉ niwĩ: “Mʉsã beꞌti ñubuerã, weetaꞌsari masã weronojõ weeticãꞌña. Na ãpẽrãrẽ añurõ wãcũduti, beꞌtima nidutirã bʉjawetirã weronojõ weesoosama. Diacjʉ̃ mʉsãrẽ weregʉti. Na masã añurõ wãcũse diaꞌcʉ̃rẽ wapataꞌatojasama. Beꞌropʉre bocasome.
16 Além disso, quando jejuardes, não sejais como os hipócritas, de semblante triste, porque desfiguram a face, para que aos homens pareça que jejuam. Em verdade eu vos digo que eles já receberam a sua recompensa.
17 Mʉsã peꞌe beꞌti ñubuerã, mʉsã weewʉaronojõta weeya. Diapoa waacoe, wʉjapoameꞌrĩcãꞌña.
17 Tu, porém, quando jejuares, unge a tua cabeça e lava a tua face,
18 Tojo weecã, ãpẽrã mʉsã beꞌtisere masĩsome. Marĩ pacʉ diaꞌcʉ̃ marĩ yaꞌyioro weesere ĩꞌapeꞌogʉ masĩgʉ̃sami. Cʉ̃ mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami”, nicʉ niwĩ Jesú.
18 para não pareceres aos homens que jejuas, mas a teu Pai, que está em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, te recompensará publicamente.
19 Jesú buꞌenemocʉ niwĩ: “Apeyenojõ aꞌti turi cjasere peje seeneocũuticãꞌña. Te butiwiji, boadija waꞌasaꞌa. Tere ãpẽrãnojõ baꞌabajuriodijocãꞌsama. Mʉsã neocũusere yajari masʉ̃ sãjãa, yajapeꞌocʉ̃sami.
19 Não ajunteis para vós tesouros na terra, onde a traça e a ferrugem os corroem, e onde os ladrões arrombam e roubam.
20 Tojo weronojõ oꞌorã, ʉꞌmʉse cjase peꞌere seeneocũuyuya. Õꞌacʉ̃ ʉaronojõ weenuꞌcũcãꞌña. Tojo weerã topʉre peje añuse cʉorãsaꞌa. Topʉre mʉsã seeneocũuꞌque mʉsã cʉoatje ne butiwijisome. Ãpẽrãnojõ ne baꞌatirãsama. Yajari masã quẽꞌrã Õꞌacʉ̃ tiropʉ sãjãa, yajasome.
20 Mas ajuntai para vós tesouros no céu, onde nem a traça nem a ferrugem corroem, e onde os ladrões não arrombam nem roubam.
21 Marĩ ʉpʉtʉ maꞌisere wãcũnʉrʉ̃saꞌa. Tojo weerã aꞌti turi cjase diaꞌcʉ̃rẽ wãcũnʉrʉ̃ticãꞌña. Õꞌacʉ̃ ye peꞌere wãcũnʉrʉ̃ña”, nicʉ niwĩ Jesú.
21 Pois onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
22 Jesú aꞌtiro werenemocʉ niwĩ: “Marĩ caperi sĩꞌomʉꞌtãcja weronojõ niꞌi. Marĩ caperi añucã, añurõ ĩꞌamasĩꞌi.
22 A luz do corpo é o olho; portanto, se o teu olho for puro, todo o teu corpo será cheio de luz.
23 Marĩ caperi ĩꞌaejaticãma, añurõ ĩꞌatisaꞌa. Aꞌte weronojõ mʉsã Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeo, cʉ̃ yere weecã, caperi añurõ weronojõ niꞌi. Mʉsã aꞌti turi cjase peꞌere wãcũnʉrʉ̃cãma, caperi ĩꞌaejatirã weronojõ niꞌi. Õꞌacʉ̃ ʉaronojõ weetirã, naꞌitĩꞌarõpʉ nirã́, cʉ̃rẽ masĩtirã weronojõ niꞌi.
23 Se, porém, o teu olho for mau, todo o teu corpo será cheio de trevas. Se, portanto, a luz que estiver em ti for trevas, como será grande as trevas!
24 ”Niꞌcʉ̃ ãpẽrãrẽ daꞌracoꞌtegʉ pʉarã dutisere weemasĩtisami. Niꞌcʉ̃rẽ maꞌígʉ̃, apĩrẽ maꞌitisami. Tojo nicã niꞌcʉ̃ dutisere yʉꞌtigʉ, apĩ dutise peꞌere yʉꞌtitisami. Ãꞌrã weronojõ niyeru, aꞌti nucũcã cjasere maꞌírã, Õꞌacʉ̃ peꞌere maꞌimasĩtisaꞌa.
24 Nenhum homem pode servir a dois senhores; porque ou há de odiar um e amar o outro, ou se apegará a um e desprezará o outro. Não podeis servir a Deus e a Mamom.
25 ”Mʉsãrẽ aꞌtiro weregʉti: ‘¿Ñeꞌenojõ baꞌarãsari? ¿Ñeꞌenojõ sĩꞌrĩrãsari? ¿Ñeꞌenojõ sãñarãsari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña. Marĩ catise baꞌase nemorõ wapatiꞌi. Marĩ upʉ quẽꞌrã suꞌti nemorõ wapatiꞌi.
25 Por isso eu vos digo: Não vos preocupeis pela vossa vida, pelo que haveis de comer ou pelo que haveis de beber; nem quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir. Não é a vida mais do que a comida, e o corpo mais do que o vestuário?
26 Mirĩcʉ̃arẽ wãcũña. Na baꞌasĩꞌrĩrã, otese capere ote, pĩꞌrĩ dʉcaticã weetisama. Te dʉcatiꞌquere baꞌase nʉrõse wiꞌseripʉ nʉrõtisama. Tojo weetimirã, ʉjaboatisama. Marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ narẽ baꞌase oꞌosami. Mʉsã peꞌere mirĩcʉ̃a nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãsami.
26 Olhai para as aves do céu; pois elas não semeiam, nem colhem, nem ajuntam em celeiros; e vosso Pai celeste as alimenta. Não sois vós muito melhores do que elas?
27 Noꞌo mʉsã ʉpʉtʉ wãcũqueꞌtirã, pajicurero bʉcʉanemotisaꞌa. Mejõ waro wãcũqueꞌtimaꞌasaꞌa.
27 Mas quem de vós, com suas preocupações, poderá acrescentar um côvado à sua estatura?
28 ”¿Deꞌro weerã mʉsã sãñatje suꞌtire wãcũqueꞌtiti? Oꞌori, nʉcʉ̃ cjasere wãcũña. Te noꞌo ʉaro pĩꞌrĩbajaqueꞌatisaꞌa. Daꞌrati, suꞌatimirõ, suꞌti añurõ sãñarõ weronojõ bajuꞌu.
28 E quanto as vestes, por que vos preocupeis? Olhai para os lírios do campo, como eles crescem; não trabalham nem fiam.
29 Marĩ ñecʉ̃ wiogʉ Salomó añuse suꞌti sãñacʉ niwĩ. Cʉ̃ tojo sãñamigʉ̃, oꞌorire niꞌcãrõwijiticʉ niwĩ. Te oꞌori añubutiase niꞌi.
29 E eu vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, vestiu-se como um deles.
30 Niꞌcã nʉmʉ catíniꞌi, ape nʉmʉ ñaidija waꞌasaꞌa. Beꞌro pecameꞌepʉ ʉ̃jʉ̃acõꞌanoꞌsaꞌa. Yoaticã catimicã, Õꞌacʉ̃ta oꞌorire tojo añurõ bajumeꞌrĩcã weesami. Cʉ̃ oꞌorire añurõ coꞌtero nemorõ mʉsã peꞌere weesami. Mʉsã, mʉsã ẽjõpeotise buꞌiri wãcũqueꞌtiꞌi.
30 Portanto, se Deus assim veste a grama do campo, que hoje existe, e amanhã é lançada no forno, não vos vestirá muito mais, Oh vós de pequena fé?
31 Tojo weerã ‘¿Ñeꞌenojõrẽ baꞌarãsari? ¿Ñeꞌenojõrẽ sĩꞌrĩrãsari? ¿Ñeꞌenojõrẽ sãñarãsari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña.
31 Portanto, não fiqueis ansiosos, dizendo: O que comeremos ou o que beberemos, ou com que nos vestiremos?
32 Aꞌti turicjãrã Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeotirã tere wãcũqueꞌtisama. Marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ mʉsã ʉasenojõrẽ masĩtojasami.
32 (Porque todas estas coisas os gentios buscam). Porquanto vosso Pai celeste sabe que necessitais de todas estas coisas.
33 Tojo weerã Õꞌacʉ̃ yere wãcũyʉꞌrʉnʉꞌcãña. Tojo nicã cʉ̃ dutisere weesirutuya. Tojo weecã, nipeꞌtise mʉsãrẽ dʉꞌsasenojõrẽ oꞌobuꞌipeogʉsami.
33 Mas buscai primeiro o reino de Deus, e a sua justiça, e todas estas coisas vos serão acrescentadas.
34 Tojo weerã ‘¿Ñamiacã deꞌro waꞌarosari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña. Niꞌcãcãrẽ mʉsã ñaꞌarõ yʉꞌrʉatje nitojaꞌa. Tojo weerã niꞌcãcã cjase diaꞌcʉ̃rẽ wãcũña. Ape nʉmʉ cjasere wãcũqueꞌtiticãꞌña. Ʉmʉcorinʉcʉ̃ Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ weetamugʉ̃sami”, nicʉ niwĩ.
34 Não fiqueis ansiosos, pois, com o amanhã, porque o amanhã cuidará de si mesmo. Suficiente é ao dia o seu próprio mal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.