Mateus 6
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ARIB
1 Jesú aꞌtiro werenemocʉ niwĩ: “Mʉsã weesere ãpẽrãrẽ ĩꞌadutirã, na ĩꞌorõpʉ diaꞌcʉ̃ añurõ weeticãꞌña. Mʉsã tojo weecãma, marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ ne cãꞌrõ añusere mʉsãrẽ oꞌosome.
1 Guardai-vos de fazer as vossas boas obras diante dos homens, para serdes vistos por eles; de outra sorte não tereis recompensa junto de vosso Pai, que está nos céus.
2 Tojo weerã mʉsã pajasecʉorãrẽ weetamurã, nipeꞌtirãrẽ werestepeꞌoticãꞌña. Weetaꞌsari masã na nerẽwʉasepʉ, tojo nicã macã decopʉ na weeꞌquere werestepeꞌocãꞌma. Masãrẽ añurõ ucũdutirã tojo weesama. Mʉsã na weronojõ weeticãꞌña. Diacjʉ̃ mʉsãrẽ weregʉti. Narẽ masã añurõ ucũse meꞌrã wapataꞌatojama. Tojo weerã na beꞌropʉre bocasome.
2 Quando, pois, deres esmola, não faças tocar trombeta diante de ti, como fazem os hipócritas nas sinagogas e nas ruas, para serem glorificados pelos homens. Em verdade vos digo que já receberam a sua recompensa.
3 Mʉsã peꞌe pajasecʉorãrẽ apeyenojõ oꞌorã, noꞌo mʉꞌʉ meꞌrãcjʉ̃ ĩꞌatiri cura oꞌoya.
3 Mas, quando tu deres esmola, não saiba a tua mão esquerda o que faz a direita;
4 Yaꞌyioro ãpẽrã na masĩtiro oꞌoya. Tojo weecã, marĩ pacʉ nipeꞌtise marĩ yaꞌyioro weesere ĩꞌapeꞌogʉ, mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami.
4 para que a tua esmola fique em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, te recompensará.
5 ”Mʉsã ñubuerã, weetaꞌsari masã weronojõ weeticãꞌña. Na nerẽwʉase wiꞌseripʉ, tojo nicã masã pãjãrã yʉꞌrʉaropʉ nuꞌcũ, masã ĩꞌato nírã ñubuesama. Mʉsãrẽ diacjʉ̃ weregʉti. Na ãpẽrã ĩꞌase meꞌrã wapataꞌatojama. Beꞌropʉre bocasome.
5 E, quando orardes, não sejais como os hipócritas; pois gostam de orar em pé nas sinagogas, e às esquinas das ruas, para serem vistos pelos homens. Em verdade vos digo que já receberam a sua recompensa.
6 Mʉsã yʉꞌʉre ẽjõpeorã, mʉsã ya tucũpʉ sãjãa, sopere biꞌa, mʉsã pacʉ Õꞌacʉ̃ mʉsã meꞌrã nigʉ̃rẽ sẽrĩ, ñubueya. Tojo weecã, marĩ pacʉ noꞌo bajutiropʉ weesere ĩꞌapeꞌogʉ, mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami.
6 Mas tu, quando orares, entra no teu quarto e, fechando a porta, ora a teu Pai que está em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, te recompensará.
7 ”Õꞌacʉ̃rẽ ñubuerã wãcũtimirã, pejetiri mejãrõta ñubuemʉjãticãꞌña. Õꞌacʉ̃rẽ masĩtirã, ʉ̃sãrẽ peje ucũse meꞌrã tʉꞌogʉsami nírã, tojo weesama.
7 E, orando, não useis de vãs repetições, como os gentios; porque pensam que pelo seu muito falar serão ouvidos.
8 Mʉsã na weronojõ weeticãꞌña. Marĩ pacʉ mʉsã ʉasenojõrẽ sẽrĩatji dʉporo masĩtojasami.
8 Não vos assemelheis, pois, a eles; porque vosso Pai sabe o que vos é necessário, antes de vós lho pedirdes.
9 Tojo weerã mʉsã aꞌtiro ñubueya:
9 Portanto, orai vós deste modo: Pai nosso que estás nos céus, santificado seja o teu nome;
10 Aꞌti turipʉre mʉꞌʉ beseꞌcʉ maata wiogʉ sãjãgʉ̃ aꞌtiato.
10 venha o teu reino, seja feita a tua vontade, assim na terra como no céu;
11 Ʉ̃sãrẽ ʉmʉcorinʉcʉ̃ baꞌase oꞌoya.
11 o pão nosso de cada dia nos dá hoje;
12 Ʉ̃sã ñaꞌarõ weeꞌquere acobojoya.
12 e perdoa-nos as nossas dívidas, assim como nós também temos perdoado aos nossos devedores;
13 Ʉ̃sã ñaꞌarõ weesĩꞌrĩsere cãꞌmotaꞌaya.
13 e não nos deixes entrar em tentação; mas livra-nos do mal. {Porque teu é o reino e o poder, e a glória, para sempre, Amém.}
14 ”Ãpẽrã mʉsãrẽ ñaꞌarõ weeꞌquere acobojocã, marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ quẽꞌrã mʉsãrẽ acobojogʉsami.
14 Porque, se perdoardes aos homens as suas ofensas, também vosso Pai celestial vos perdoará a vós;
15 Tojo weeticãma, marĩ pacʉ mʉsã ñaꞌarõ weeꞌquere acobojosome”, nicʉ niwĩ Jesú.
15 se, porém, não perdoardes aos homens, tampouco vosso Pai perdoará vossas ofensas.
16 Jesú narẽ buꞌenemocʉ niwĩ: “Mʉsã beꞌti ñubuerã, weetaꞌsari masã weronojõ weeticãꞌña. Na ãpẽrãrẽ añurõ wãcũduti, beꞌtima nidutirã bʉjawetirã weronojõ weesoosama. Diacjʉ̃ mʉsãrẽ weregʉti. Na masã añurõ wãcũse diaꞌcʉ̃rẽ wapataꞌatojasama. Beꞌropʉre bocasome.
16 Quando jejuardes, não vos mostreis contristados como os hipócritas; porque eles desfiguram os seus rostos, para que os homens vejam que estão jejuando. Em verdade vos digo que já receberam a sua recompensa.
17 Mʉsã peꞌe beꞌti ñubuerã, mʉsã weewʉaronojõta weeya. Diapoa waacoe, wʉjapoameꞌrĩcãꞌña.
17 Tu, porém, quando jejuares, unge a tua cabeça, e lava o teu rosto,
18 Tojo weecã, ãpẽrã mʉsã beꞌtisere masĩsome. Marĩ pacʉ diaꞌcʉ̃ marĩ yaꞌyioro weesere ĩꞌapeꞌogʉ masĩgʉ̃sami. Cʉ̃ mʉsãrẽ añusere oꞌogʉsami”, nicʉ niwĩ Jesú.
18 para não mostrar aos homens que estás jejuando, mas a teu Pai, que está em secreto; e teu Pai, que vê em secreto, te recompensará.
19 Jesú buꞌenemocʉ niwĩ: “Apeyenojõ aꞌti turi cjasere peje seeneocũuticãꞌña. Te butiwiji, boadija waꞌasaꞌa. Tere ãpẽrãnojõ baꞌabajuriodijocãꞌsama. Mʉsã neocũusere yajari masʉ̃ sãjãa, yajapeꞌocʉ̃sami.
19 Não ajunteis para vós tesouros na terra; onde a traça e a ferrugem os consomem, e onde os ladrões minam e roubam;
20 Tojo weronojõ oꞌorã, ʉꞌmʉse cjase peꞌere seeneocũuyuya. Õꞌacʉ̃ ʉaronojõ weenuꞌcũcãꞌña. Tojo weerã topʉre peje añuse cʉorãsaꞌa. Topʉre mʉsã seeneocũuꞌque mʉsã cʉoatje ne butiwijisome. Ãpẽrãnojõ ne baꞌatirãsama. Yajari masã quẽꞌrã Õꞌacʉ̃ tiropʉ sãjãa, yajasome.
20 mas ajuntai para vós tesouros no céu, onde nem a traça nem a ferrugem os consumem, e onde os ladrões não minam nem roubam.
21 Marĩ ʉpʉtʉ maꞌisere wãcũnʉrʉ̃saꞌa. Tojo weerã aꞌti turi cjase diaꞌcʉ̃rẽ wãcũnʉrʉ̃ticãꞌña. Õꞌacʉ̃ ye peꞌere wãcũnʉrʉ̃ña”, nicʉ niwĩ Jesú.
21 Porque onde estiver o teu tesouro, aí estará também o teu coração.
22 Jesú aꞌtiro werenemocʉ niwĩ: “Marĩ caperi sĩꞌomʉꞌtãcja weronojõ niꞌi. Marĩ caperi añucã, añurõ ĩꞌamasĩꞌi.
22 A candeia do corpo são os olhos; de sorte que, se os teus olhos forem bons, todo teu corpo terá luz;
23 Marĩ caperi ĩꞌaejaticãma, añurõ ĩꞌatisaꞌa. Aꞌte weronojõ mʉsã Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeo, cʉ̃ yere weecã, caperi añurõ weronojõ niꞌi. Mʉsã aꞌti turi cjase peꞌere wãcũnʉrʉ̃cãma, caperi ĩꞌaejatirã weronojõ niꞌi. Õꞌacʉ̃ ʉaronojõ weetirã, naꞌitĩꞌarõpʉ nirã́, cʉ̃rẽ masĩtirã weronojõ niꞌi.
23 se, porém, os teus olhos forem maus, o teu corpo será tenebroso. Se, portanto, a luz que em ti há são trevas, quão grandes são tais trevas!
24 ”Niꞌcʉ̃ ãpẽrãrẽ daꞌracoꞌtegʉ pʉarã dutisere weemasĩtisami. Niꞌcʉ̃rẽ maꞌígʉ̃, apĩrẽ maꞌitisami. Tojo nicã niꞌcʉ̃ dutisere yʉꞌtigʉ, apĩ dutise peꞌere yʉꞌtitisami. Ãꞌrã weronojõ niyeru, aꞌti nucũcã cjasere maꞌírã, Õꞌacʉ̃ peꞌere maꞌimasĩtisaꞌa.
24 Ninguém pode servir a dois senhores; porque ou há de odiar a um e amar o outro, ou há de dedicar-se a um e desprezar o outro. Não podeis servir a Deus e às riquezas.
25 ”Mʉsãrẽ aꞌtiro weregʉti: ‘¿Ñeꞌenojõ baꞌarãsari? ¿Ñeꞌenojõ sĩꞌrĩrãsari? ¿Ñeꞌenojõ sãñarãsari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña. Marĩ catise baꞌase nemorõ wapatiꞌi. Marĩ upʉ quẽꞌrã suꞌti nemorõ wapatiꞌi.
25 Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, ou pelo que haveis de beber; nem, quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir. Não é a vida mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário?
26 Mirĩcʉ̃arẽ wãcũña. Na baꞌasĩꞌrĩrã, otese capere ote, pĩꞌrĩ dʉcaticã weetisama. Te dʉcatiꞌquere baꞌase nʉrõse wiꞌseripʉ nʉrõtisama. Tojo weetimirã, ʉjaboatisama. Marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ narẽ baꞌase oꞌosami. Mʉsã peꞌere mirĩcʉ̃a nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãsami.
26 Olhai para as aves do céu, que não semeiam, nem ceifam, nem ajuntam em celeiros; e vosso Pai celestial as alimenta. Não valeis vós muito mais do que elas?
27 Noꞌo mʉsã ʉpʉtʉ wãcũqueꞌtirã, pajicurero bʉcʉanemotisaꞌa. Mejõ waro wãcũqueꞌtimaꞌasaꞌa.
27 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
28 ”¿Deꞌro weerã mʉsã sãñatje suꞌtire wãcũqueꞌtiti? Oꞌori, nʉcʉ̃ cjasere wãcũña. Te noꞌo ʉaro pĩꞌrĩbajaqueꞌatisaꞌa. Daꞌrati, suꞌatimirõ, suꞌti añurõ sãñarõ weronojõ bajuꞌu.
28 E pelo que haveis de vestir, por que andais ansiosos? Olhai para os lírios do campo, como crescem; não trabalham nem fiam;
29 Marĩ ñecʉ̃ wiogʉ Salomó añuse suꞌti sãñacʉ niwĩ. Cʉ̃ tojo sãñamigʉ̃, oꞌorire niꞌcãrõwijiticʉ niwĩ. Te oꞌori añubutiase niꞌi.
29 contudo vos digo que nem mesmo Salomão em toda a sua glória se vestiu como um deles.
30 Niꞌcã nʉmʉ catíniꞌi, ape nʉmʉ ñaidija waꞌasaꞌa. Beꞌro pecameꞌepʉ ʉ̃jʉ̃acõꞌanoꞌsaꞌa. Yoaticã catimicã, Õꞌacʉ̃ta oꞌorire tojo añurõ bajumeꞌrĩcã weesami. Cʉ̃ oꞌorire añurõ coꞌtero nemorõ mʉsã peꞌere weesami. Mʉsã, mʉsã ẽjõpeotise buꞌiri wãcũqueꞌtiꞌi.
30 Pois, se Deus assim veste a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós, homens de pouca fé?
31 Tojo weerã ‘¿Ñeꞌenojõrẽ baꞌarãsari? ¿Ñeꞌenojõrẽ sĩꞌrĩrãsari? ¿Ñeꞌenojõrẽ sãñarãsari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña.
31 Portanto, não vos inquieteis, dizendo: Que havemos de comer? ou: Que havemos de beber? ou: Com que nos havemos de vestir?
32 Aꞌti turicjãrã Õꞌacʉ̃rẽ ẽjõpeotirã tere wãcũqueꞌtisama. Marĩ pacʉ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ mʉsã ʉasenojõrẽ masĩtojasami.
32 {Pois a todas estas coisas os gentios procuram.} Porque vosso Pai celestial sabe que precisais de tudo isso.
33 Tojo weerã Õꞌacʉ̃ yere wãcũyʉꞌrʉnʉꞌcãña. Tojo nicã cʉ̃ dutisere weesirutuya. Tojo weecã, nipeꞌtise mʉsãrẽ dʉꞌsasenojõrẽ oꞌobuꞌipeogʉsami.
33 Mas buscai primeiro o seu reino e a sua justiça, e todas estas coisas vos serão acrescentadas.
34 Tojo weerã ‘¿Ñamiacã deꞌro waꞌarosari?’ ni wãcũqueꞌtiticãꞌña. Niꞌcãcãrẽ mʉsã ñaꞌarõ yʉꞌrʉatje nitojaꞌa. Tojo weerã niꞌcãcã cjase diaꞌcʉ̃rẽ wãcũña. Ape nʉmʉ cjasere wãcũqueꞌtiticãꞌña. Ʉmʉcorinʉcʉ̃ Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ weetamugʉ̃sami”, nicʉ niwĩ.
34 Não vos inquieteis, pois, pelo dia de amanhã; porque o dia de amanhã cuidará de si mesmo. Basta a cada dia o seu mal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.