Lucas 6

Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ACF

Sair da comparação
ACF Almeida Corrigida Fiel
1 Niꞌcã nʉmʉ judío masã na soowʉari nʉmʉ nicã, Jesú trigo wesepʉ yʉꞌrʉacã, cʉ̃ buꞌerã trigore wejetʉ̃ꞌrẽ, sãꞌquẽwee, te perire baꞌacãrã niwã.
1 E aconteceu que, no segundo sábado após o primeiro, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 Fariseo masã na tojo weecã ĩꞌarã, narẽ sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Jesú narẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 Na aꞌtiro weecãrã niwã. Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ sãjãa, pã́ “Õꞌacʉ̃ ye niꞌi” níꞌquere, narẽ baꞌadutitiꞌquere baꞌacãrã niwã. Cʉ̃ meꞌrãcjãrã quẽꞌrãrẽ dʉcawaacʉ niwĩ. Paꞌia diaꞌcʉ̃rẽ te pã́ baꞌata basiocaro nimiwʉ̃. Yʉꞌʉ buꞌerã tere baꞌarã, yʉꞌrʉnʉꞌcãrã mejẽta weema nígʉ̃, tojo nicʉ niwĩ.
4 Como entrou na casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não é lícito comer senão só aos sacerdotes?
5 Narẽ ninemocʉ niwĩ Jesú:
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é Senhor até do sábado.
6 Jesú ape nʉmʉ na soowʉari nʉmʉ nicã, judío masã nerẽrĩ wiꞌipʉ sãjãa, narẽ buꞌecʉ niwĩ. Topʉ niꞌcʉ̃ omocã diacjʉ̃camocã bʉꞌawiaꞌcʉ nicʉ niwĩ.
6 E aconteceu também noutro sábado, que entrou na sinagoga, e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Moisé dutiꞌquere buꞌeri masã, tojo nicã fariseo masã Jesure ĩꞌacoꞌtecãrã niwã. Na, ¿marĩ soowʉari nʉmʉrẽ yʉꞌrʉogʉsari cʉ̃? nírã, tojo weecãrã niwã. Cʉ̃ yʉꞌrʉocã, weresãta basiorosaꞌa nírã, tojo ĩꞌacãrã niwã.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 Jesú na wãcũsere ĩꞌamasĩgʉ̃, omocã bʉꞌawiaꞌcʉre aꞌtiro nicʉ niwĩ:
8 Mas ele bem conhecia os seus pensamentos; e disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 Cʉ̃ tojo weecã, Jesú fariseo masã mejẽcã wãcũrãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
9 Então Jesus lhes disse: Uma coisa vos hei de perguntar: É lícito nos sábados fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou matar?
10 Beꞌro Jesú nipeꞌtirã to nirãrẽ ĩꞌatoja, omocã bʉꞌawiaꞌcʉre nicʉ niwĩ:
10 E, olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 Cʉ̃ tojo weecã ĩꞌarã, fariseo masã, Moisé ojaꞌquere buꞌeri masã uayʉꞌrʉa waꞌacãrã niwã. Tojo weerã “Marĩ ¿deꞌro weerãsari ãꞌrĩrẽ?” ni aꞌmerĩ sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã.
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Jesú te nʉmʉrĩrẽ ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉ cʉ̃ pacʉre ñubuegʉ waꞌacʉ niwĩ. Topʉre ti ñamirẽ ñubueboꞌreacʉ niwĩ.
12 E aconteceu que naqueles dias subiu ao monte a orar, e passou a noite em oração a Deus.
13 Boꞌrequeꞌaca beꞌro cʉ̃ buꞌesere siruturã pãjãrãrẽ pijiocʉ niwĩ. Pijio, na waꞌtero nirã́ docere besecʉ niwĩ. Narẽ “Yé quetire werecusiari masã yʉꞌʉ besecṹúꞌcãrã nirãsaꞌa”, nicʉ niwĩ.
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Aꞌticʉrã nicãrã niwã: Simó, beꞌro Jesú cʉ̃rẽ Pedro pisucʉ niwĩ. Apĩ cʉ̃ acabiji André nicʉ niwĩ. Tojo nicã Santiago, Juã, Felipe, Bartolomé nicãrã niwã.
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Ãpẽrã Mateo, Tomás, Santiago Alfeo macʉ̃, apĩ Simó wãmetigʉ celote curuacjʉ̃ nicãrã niwã.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Apĩ Juda Santiago acabiji nicʉ niwĩ. Tojo nicã Juda Iscariote, beꞌropʉ Jesure cʉ̃rẽ ĩꞌatuꞌtirãrẽ oꞌoacjʉ quẽꞌrã nicʉ niwĩ.
16 E Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Jesú ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉ níꞌcʉ cʉ̃ besecṹúꞌcãrã meꞌrã tigʉ dʉꞌpocã́pʉ dijacʉ niwĩ. Topʉ dijagʉ, niꞌcã pa añurĩ papʉ tojaqueꞌacʉ niwĩ. Topʉ pãjãrã cʉ̃ buꞌesere siruturã nicãrã niwã. Ãpẽrã masã quẽꞌrã pãjãrã Judea diꞌtacjãrã, Jerusalẽ́cjãrã, pajiri maa sumuto nise macãrĩ Sidṍ, Tirocjãrã nicãrã niwã. Na nipeꞌtirã Jesú buꞌesere tʉꞌorã waꞌacãrã niwã. Tojo nicã na ye dutire yʉꞌrʉodutirã waꞌacãrã niwã.
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão de povo de toda a Judéia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom; os quais tinham vindo para o ouvir, e serem curados das suas enfermidades,
18 Ãpẽrã wãtĩa sãjãnoꞌcãrã quẽꞌrã waꞌacãrã niwã. Jesú na quẽꞌrãrẽ yʉꞌrʉocʉ niwĩ.
18 Como também os atormentados dos espíritos imundos; e eram curados.
19 Cʉ̃ tutuaro meꞌrã nipeꞌtirã dutitirãrẽ yʉꞌrʉocʉ niwĩ. Tojo weerã nipeꞌtirã cʉ̃rẽ ñeꞌeñaꞌsĩꞌrĩcãrã niwã.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude, e curava a todos.
20 Jesú ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉ dijáca beꞌro cʉ̃ buꞌerãrẽ ĩꞌa, nicʉ niwĩ:
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 »Noꞌo niꞌcãrõacãrẽ ʉjaboarãnojõ beꞌropʉre yapirãsaꞌa. Tojo weerã eꞌcatiya.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 »Mʉsã yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉre ẽjõpeocã, masã aꞌtiro weerãsama. Mʉsãrẽ ĩꞌatuꞌtirãsama. Na meꞌrã nimiꞌcãrãrẽ cõꞌawĩrõmʉjãrãsama. Mʉsãrẽ bujicãꞌa, yabirãsama. Mʉsãrẽ “Ñaꞌarã nima”, nirãsama. Narẽ tojo weenoꞌrã eꞌcatiya.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 Mʉsã ʉꞌmʉsepʉ pajibutiaro eꞌcatise bocarãsaꞌa. Tojo weerã na tojo weeri curare ʉpʉtʉ waro eꞌcatiyʉꞌrʉnʉꞌcãña. Dʉporocjãrãpʉ quẽꞌrã Õꞌacʉ̃ ye quetire weremʉꞌtãrĩ masãrẽ mʉsã ñecʉ̃sʉmʉa mejãrõta weecãrã niwã.
23 Folgai nesse dia, exultai; porque eis que é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 »Mʉsã peje cʉorã peꞌe aꞌti turi cjase diaꞌcʉ̃rẽ wãcũnʉrʉ̃, eꞌcatitojaꞌa. Tojo weero mʉsãrẽ ñaꞌa nirõsaꞌa.
24 Mas ai de vós, ricos! porque já tendes a vossa consolação.
25 »Mʉsã niꞌcãrõacã baꞌa yapirãnojõ eꞌcatitojaꞌa. Tojo weero mʉsãrẽ ñaꞌa niꞌi. Beꞌropʉre ʉjaboarãsaꞌa.
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides, porque vos lamentareis e chorareis.
26 »Aꞌti ʉmʉcocjãrã añurõ ucũnoꞌrãrẽ ñaꞌarõ waꞌarosaꞌa. Dʉporopʉ “Õꞌacʉ̃ ye queti wererã niꞌi” nisoori masãrẽ mʉsã ñecʉ̃sʉmʉa mejãrõta añurõ diaꞌcʉ̃ narẽ ucũcãrã niwã.
26 Ai de vós quando todos os homens de vós disserem bem, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 »Noꞌo ye cjasere tʉꞌosĩꞌrĩrãnojõrẽ aꞌtiro nigʉ̃ti. Mʉsãrẽ ĩꞌatuꞌtirãrẽ maꞌiña. Mʉsãrẽ ñaꞌarõ weerãrẽ añurõ weeya.
27 Mas a vós, que isto ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 Mʉsãrẽ ñaꞌarõ ucũrãrẽ “Narẽ añurõ waꞌato”, niña. Mʉsãrẽ ñaꞌarõ tuꞌti, bujicãꞌrãrẽ na ye niatjere sẽrĩbosaya.
28 Bendizei os que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Niꞌcʉ̃ mʉꞌʉrẽ niꞌcã pãꞌrẽ diapoapʉ paacã, ape pãꞌrẽ dʉꞌsari pãꞌrẽ peꞌere majãminʉꞌcã, paadutiya tja. Noꞌo niꞌcʉ̃ mʉꞌʉ yaro suꞌtiro buꞌicjãrõrẽ ẽꞌmacã, mʉꞌʉ ya camisa quẽꞌrãrẽ tuweeoꞌoya.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses;
30 Nipeꞌtirã mʉsãrẽ sẽrĩrãrẽ oꞌoya. Noꞌo mʉsã yere miacã, “Wiapa”, niticãꞌña.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho tornes a pedir.
31 Mʉsãrẽ ãpẽrã añurõ weemeꞌrĩcã ʉasaꞌa. Mʉsã quẽꞌrã tojota narẽ añurõ weemeꞌrĩcãꞌña.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira lhes fazei vós, também.
32 »Mʉsãrẽ mairã diaꞌcʉ̃rẽ maꞌírã, ¿ñeꞌenojõ añuse wéérã weebosaʉ? Ñaꞌarã quẽꞌrã tojota na meꞌrãcjãrãrẽ maꞌisama.
32 E se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Mʉsãrẽ añurõ weerã́ diaꞌcʉ̃rẽ añurõ wéérã, ¿ñeꞌenojõ peꞌere añuse weebosaʉ? Ñaꞌarã quẽꞌrã narẽ añurõ weerã́ diaꞌcʉ̃rẽ mejãrõta añurõ weesama.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Mʉsã ãpẽrãrẽ apeyenojõ wasorã, “Na wiarãsama” nirã́ diaꞌcʉ̃rẽ oꞌocã, wapamarĩsaꞌa. Ñaꞌarã quẽꞌrã mejãrõta ãpẽrã ñaꞌarãrẽ na wiarãsama nírã, wasosama.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais tornar a receber, que recompensa tereis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para tornarem a receber outro tanto.
35 Mʉsã yʉꞌʉre ẽjõpeorã peꞌe mʉsãrẽ ĩꞌatuꞌtirãrẽ maꞌiña. Narẽ añurõ weeya. Na apeyenojõ wasocã, wasose wapa “Apeyenojõ dʉcayurãsama” nirṍ marĩrõ narẽ wasoya. Tojo weecã, Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ peje añuse oꞌogʉsami. Cʉ̃ ʉꞌmʉsepʉ nigʉ̃́ põꞌrã nirãsaꞌa. Cʉ̃́marĩcã queoro weetirãrẽ, tojo nicã ñaꞌarõ weeri masãrẽ pajañaꞌyugʉ, añurõ weesami.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Tojo weerã marĩ pacʉ pajañaꞌrõnojõ mʉsã quẽꞌrã nipeꞌtirãrẽ pajañaꞌña.
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 »Mʉsã ãpẽrãrẽ “Na ñaꞌarã nima”, ni ĩꞌabeseticãꞌña. Tojo weecã, Õꞌacʉ̃ quẽꞌrã mʉsãrẽ besesome. Tojo nicã ãpẽrãrẽ “Ñaꞌabutiaꞌa, buꞌiri daꞌreroʉaꞌa”, niticãꞌña. Tojo weecã, Õꞌacʉ̃ quẽꞌrã mʉsãrẽ tojo nisome. Ãpẽrãrẽ acobojoya. Õꞌacʉ̃ quẽꞌrã mejãrõta mʉsãrẽ acobojogʉsami.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 Ãpẽrã apeyenojõ moorãrẽ oꞌoya. Tojo weecã, Õꞌacʉ̃ quẽꞌrã mʉsãrẽ oꞌogʉsami. Mʉsãrẽ niꞌcã ajuro ñadioca ajuro, añurõ muꞌmuyʉꞌrʉri ajuro weronojõ oꞌogʉsami. Mʉsã ãpẽrãrẽ oꞌoꞌcaronojõta Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ oꞌogʉsami, nicʉ niwĩ Jesú.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando, vos deitarão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 Jesú cʉ̃ buꞌerãrẽ aꞌte queose oꞌocʉ niwĩ:
39 E dizia-lhes uma parábola: Pode porventura o cego guiar o cego? Não cairão ambos na cova?
40 Niꞌcʉ̃ buꞌegʉ cʉ̃rẽ buꞌegʉ nemorõ masĩyʉꞌrʉnʉꞌcãtisami. Cʉ̃ buꞌetuꞌajaca beꞌropʉ cʉ̃ quẽꞌrã cʉ̃rẽ niꞌcãrõwijigʉsami.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 »Mʉsã basu ñaꞌarã nimirã, ¿deꞌro weerã mʉsã acaweregʉre “Ñaꞌagʉ̃ nimi”, niti? Ãpẽrãrẽ “Mʉsã ñaꞌarã niꞌi” nise dʉporo marĩ ye peꞌere ĩꞌamʉꞌtãrõʉaꞌa.
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Mʉsã aꞌte weronojõ nibosaꞌa. Mʉsã acaweregʉre “Mʉꞌʉ ya capeapʉ cãꞌpoꞌcaroacã niꞌi”, nibosaꞌa. Mʉsã ya capeapʉ pajiri poꞌcaro ĩꞌatimirã, mʉsã acaweregʉre “Capeapʉ niseacãrẽ miicõꞌarãti”, nímasĩtisaꞌa. Mʉsã tojo wéérã, weetaꞌsari masã niꞌi. Mʉsã ye caperipʉ nisere miicõꞌamʉꞌtãña. Tojo wééca beꞌropʉ mʉsã acaweregʉ cãꞌrõacã caperipʉ nise peꞌere miicõꞌamasĩrãsaꞌa, ni queose oꞌocʉ niwĩ Jesú.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho, e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Jesú aꞌtiro werenemocʉ niwĩ:
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 Nipeꞌtise yucʉpagʉ te dʉca meꞌrã ĩꞌamasĩnoꞌsaꞌa. Potagʉ ne higuera wãmetise dʉcatitisaꞌa. Pota cʉose quẽꞌrã ne ʉꞌse dʉcatitisaꞌa.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Masʉ̃ añugʉ̃ añuse wãcũse cʉoyugʉ, añurõta ucũsami. Apĩ ñaꞌagʉ̃ peꞌe cʉ̃ wãcũse ñaꞌase niyucã, ñaꞌarõ ucũsami. Marĩrẽ ñaꞌase púúturo, ñaꞌaseta marĩ ucũse wijaꞌa. Añuse nicã, añuseta wijaꞌa.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 »¿Deꞌro weerã yʉꞌʉre “Yʉꞌʉ wiogʉ” nimirã, yʉꞌʉ dutiro weeweti?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 Noꞌo yʉꞌʉ tiropʉ aꞌti, yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌo, beꞌro yʉꞌʉ dutiro queoro weegʉ́ aꞌtiro weronojõ nimi.
47 Qualquer que vem a mim e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Niꞌcʉ̃ wiꞌi weegʉtigʉ, diꞌtapʉ seꞌesãjã, ʉ̃tãgãrẽ bocasami. Beꞌro tiga buꞌipʉ yeenʉꞌcãmʉjãsami. Beꞌro dia puꞌeejacã, ti wiꞌipʉ aco oꞌmapõtẽocã, aꞌmeñaꞌtisaꞌa. Ti wiꞌi ʉ̃tãgãpʉ yeenʉꞌcãca wiꞌi niyuro, tojo waꞌasaꞌa.
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre a rocha.
49 Apĩ yʉꞌʉ buꞌeꞌquere tʉꞌomigʉ̃, tere queoro weetigʉ, aꞌtiro weronojõ nimi. Wiꞌi weegʉtigʉ, ne poꞌpeapʉ yeenʉꞌcãmʉjãtiro marĩrõ weesami. Beꞌro dia puꞌeejacã, ti wiꞌire aco oꞌmapõtẽo, oꞌmapĩꞌabʉrocãꞌsaꞌa. Ti wiꞌi ne cãꞌrõ dʉꞌsanʉꞌcãtisaꞌa, nicʉ niwĩ Jesú.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.