Lucas 22
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs NAA
1 Cãꞌrõ Pascua bosenʉmʉ waꞌatjo dʉꞌsacaro niwʉ̃. Ti bosenʉmʉrẽ pã́ bʉcʉase meꞌrã morẽtiꞌquere baꞌacãrã niwã. Ti bosenʉmʉ judío masã na ñecʉ̃sʉmʉa Egiptopʉ níꞌcãrã wijaꞌquere wãcũrĩ bosenʉmʉ nicaro niwʉ̃.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Titare paꞌia wiorã, Moisé ojaꞌquere buꞌeri masã “¿Deꞌro wee Jesure wẽjẽrõʉamitito?” nicãrã niwã. Tojo nimirã, masãrẽ ui nicãrã niwã.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Na tojo nícaterore Juda na “Iscariote” ninoꞌgʉ̃pʉre wãtĩ sãjãacʉ niwĩ. Cʉ̃ doce Jesú buꞌerã meꞌrãcjʉ̃ nicʉ nimiwĩ.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Juda paꞌia wiorã, tojo nicã Õꞌacʉ̃ wiꞌi coꞌterã wiorã tiropʉ waꞌacʉ niwĩ. Na tiropʉ ejagʉ, Jesure oꞌoatje cjasere ucũcʉ niwĩ.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Cʉ̃ tojo nisere tʉꞌorã, ʉpʉtʉ eꞌcaticãrã niwã.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Cʉ̃ “Jaʉ, cʉ̃rẽ mʉsãrẽ ĩꞌogʉ̃ti”, nicʉ niwĩ. Beꞌro, “¿Deꞌro nicã yʉꞌʉre Jesure wiorãpʉre masã marĩrĩ cura oꞌoroʉamitito?” ni wãcũcʉ niwĩ.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Beꞌro masã na pã́ bʉcʉase meꞌrã morẽtiꞌquere baꞌari bosenʉmʉ nicaro niwʉ̃. Ti nʉmʉ nicã, niꞌcʉ̃ oveja wĩꞌmagʉ̃rẽ na Pascua bosenʉmʉ baꞌacjʉre wẽjẽsama.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Titare Jesú Pedro, Juãrẽ aꞌtiro ni oꞌócʉ niwĩ:
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Na cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Jesú narẽ nicʉ niwĩ:
10 Jesus lhes explicou:
11 Ti wiꞌi wiogʉre niña: “Ʉ̃sãrẽ buꞌegʉ aꞌtiro niami: ‘¿Noꞌopʉ nisari yʉꞌʉ buꞌerã meꞌrã Pascua bosenʉmʉ baꞌatji tucũ?’ niami”, niña.
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 Mʉsã tojo nicã, ʉꞌmʉarõca tucũ apoyúca tucũjopʉre ĩꞌogʉ̃sami. Topʉ marĩ baꞌatjere apoyuya, nicʉ niwĩ.
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Beꞌro Pedro, Juã macãpʉ waꞌacãrã niwã. Jesú narẽ níꞌcaronojõta nipeꞌtisere bocacãrã niwã. Topʉ na baꞌatjere apoyucãrã niwã.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Beꞌro Jesú cʉ̃ besecṹúꞌcãrã meꞌrã baꞌarãtirã ejanujãcãrã niwã.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Na dujipeꞌtica beꞌro Jesú narẽ nicʉ niwĩ:
15 Então Jesus lhes disse:
16 Mʉsãrẽ niꞌcãrõacã aꞌtiro nigʉ̃ti. Ne apaturi aꞌtiro weenemosome. Weegʉsaꞌa tja nipeꞌtise yʉꞌʉ wiogʉ sãjãtuꞌajaca beꞌropʉ, nicʉ niwĩ.
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Tojo níca beꞌro sĩꞌrĩrĩ pare mii, cʉ̃ pacʉ Õꞌacʉ̃rẽ eꞌcatise oꞌocʉ niwĩ. Beꞌro cʉ̃ buꞌerãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 Mʉsãrẽ nigʉ̃ti. Aꞌte ʉꞌsedʉcaco vino niꞌcãrõacã marĩ sĩꞌrĩrã weronojõ weenemosome. Beꞌro yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre wiogʉ sṍrṍca beꞌro mʉsã meꞌrã apaturi maꞌma vinorẽ sĩꞌrĩnemogʉ̃saꞌa tja, nicʉ niwĩ.
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Beꞌro pãgãrẽ mii, Õꞌacʉ̃rẽ eꞌcatise oꞌocʉ niwĩ. Tuꞌajanʉꞌcõ, dʉcawaa, cʉ̃ buꞌerãrẽ oꞌogʉ, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Na baꞌáca beꞌro sĩꞌrĩrĩ pa meꞌrã quẽꞌrãrẽ mejãrõta weecʉ niwĩ. Cʉ̃ buꞌerãrẽ tĩagʉ̃, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 »Tojo nimicã, yʉꞌʉre wiorãpʉre oꞌoacjʉ yʉꞌʉ meꞌrã aꞌto dujimi.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Cʉ̃ yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉre oꞌocã, Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ nírõnojõta waꞌaro weeꞌe. Tojo waꞌamirõ, yʉꞌʉre wiorãpʉre oꞌogʉma ñaꞌabutiaro waꞌarosaꞌa, nicʉ niwĩ.
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Tojo nicã tʉꞌorã, cʉ̃ buꞌerã na basu aꞌmerĩ sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Beꞌro Jesú buꞌerã ʉpʉtʉ aꞌmerĩ ucũcãrã niwã:
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Tere tʉꞌogʉ, Jesú narẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
25 Mas Jesus lhes disse:
26 Mʉsã na wiorã weronojõ weeticãꞌña. Aꞌtiro peꞌe weeya. Ãpẽrã yʉꞌrʉoro niyʉꞌrʉnʉꞌcãgʉ̃, mejõ nigʉ̃ weronojõ weeya. Ãpẽrãrẽ dutigʉ dutinoꞌgʉ̃ weronojõ weeya.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Mʉsã tʉꞌoñaꞌcã, ¿niꞌinojõ peꞌe apĩ yʉꞌrʉoro niyʉꞌrʉnʉꞌcãsari? ¿Baꞌadujigʉ o cʉ̃rẽ baꞌase ecagʉ peꞌe? Baꞌadujigʉ peꞌe apĩ yʉꞌrʉoro niyʉꞌrʉnʉꞌcãmi. Yʉꞌʉ pũrĩcã mʉsã waꞌteropʉ nígʉ̃, mʉsã dutinoꞌgʉ̃ weronojõ niꞌi.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 »Mʉsã yʉꞌʉ meꞌrã ninuꞌcũcãꞌwʉ. Yʉꞌʉre mejẽcã waꞌacã, mʉsã quẽꞌrã tʉꞌoñaꞌtamuwʉ̃.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Tojo weegʉ yʉꞌʉ quẽꞌrã yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre oꞌoꞌcaronojõta mʉsãrẽ mʉsã dutiatjere oꞌogʉti.
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 Aꞌtiro wéérã, mʉsã yʉꞌʉ wiogʉ nirõpʉ baꞌa, sĩꞌrĩdujirãsaꞌa. Tojo weerã ãpẽrã doce cururi Israe cururicjãrãrẽ dutirãsaꞌa, nicʉ niwĩ.
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Marĩ wiogʉ Jesú cʉ̃ buꞌerãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 Cʉ̃ tojo weecã ĩꞌagʉ̃, yʉꞌʉ peꞌe ẽjõpeoduꞌubutiaticãꞌto nígʉ̃, Õꞌacʉ̃rẽ mʉꞌʉrẽ sẽrĩbosapʉ. Beꞌro mʉꞌʉ apaturi ẽjõpeogʉ tja, mʉꞌʉ acawererã yʉꞌʉre ẽjõpeorãrẽ wãcũtutuacã weeya, nicʉ niwĩ.
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Pedro yʉꞌticʉ niwĩ:
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Jesú cʉ̃rẽ nicʉ niwĩ:
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Beꞌro Jesú aꞌtiro sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Beꞌro narẽ nicʉ niwĩ:
36 Então Jesus lhes disse:
37 Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ yʉꞌʉre ojayuꞌque queoro waꞌarosaꞌa. Aꞌtiro ojanoꞌcaro niwʉ̃: “ ‘Cʉ̃ quẽꞌrã ñaꞌagʉ̃ weronojõ ñaꞌarã waꞌteropʉre ñaꞌagʉ̃ nimi’, ninoꞌgʉ̃sami”, niwʉ̃. Nipeꞌtise yʉꞌʉre ojaꞌque queoro waꞌarota weeꞌe, nicʉ niwĩ.
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Tojo nicã tʉꞌorã, cʉ̃ buꞌerã cʉ̃rẽ nicãrã niwã:
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 Beꞌro Jesú cʉ̃ baꞌadujica tucũpʉre wijaa waꞌacʉ niwĩ. Wijaa, cʉ̃ weesetironojõpʉma Olivo wãmeticjʉ ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉ waꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃ buꞌerã cʉ̃rẽ sirutucãrã niwã.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Topʉ etagʉ, cʉ̃ buꞌerãrẽ nicʉ niwĩ:
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 Beꞌro Jesú na dʉporo yoacureropʉ waꞌacʉ niwĩ. Topʉ ñubuegʉtigʉ ejaqueꞌacʉ niwĩ.
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 Ñubuegʉ, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
42 dizendo:
43 Beꞌro niꞌcʉ̃ Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ ʉꞌmʉsecjʉ̃ cʉ̃ tiropʉ bajuacʉ niwĩ. Bajua, cʉ̃rẽ wãcũtutuacã weecʉ niwĩ.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Cʉ̃ ñaꞌarõ ejeripõꞌrãtigʉ nemorõ tutuaro ñubuemʉjãcʉ niwĩ. Cʉ̃ asituuase pacase díperi paca weronojõ acosurudijacaro niwʉ̃.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Cʉ̃ ñubueca beꞌro wãꞌcãnʉꞌcã, cʉ̃ buꞌerã tiropʉ waꞌacʉ niwĩ. Na bʉjawetiꞌcãrã niyucã, cãrĩꞌcãrãpʉre bocaejacʉ niwĩ.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Narẽ nicʉ niwĩ:
46 E disse:
47 Jesú cʉ̃ buꞌerãrẽ ucũrĩ cura pãjãrã masã cʉ̃ tiropʉ etacãrã niwã. Juda Jesú buꞌerã doce meꞌrãcjʉ̃ níꞌcʉ na dʉporo ʉꞌmʉtãwãꞌcãcʉ niwĩ. Jesú tirocure waꞌa, cʉ̃rẽ miꞌmicʉ niwĩ.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Jesú cʉ̃ tojo weecã, nicʉ niwĩ:
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Jesú buꞌerã cʉ̃rẽ ñeꞌeatjere masĩrã, sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Tojo níca beꞌro niꞌcʉ̃ Jesú buꞌegʉ paꞌia wiogʉre daꞌracoꞌtegʉre diacjʉ̃ca oꞌmeperore dʉtepãꞌrẽcʉ niwĩ.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Tojo weecã ĩꞌagʉ̃, Jesú nicʉ niwĩ:
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Tuꞌajanʉꞌcõ, paꞌia wiorãrẽ, Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ coꞌterãrẽ, tojo nicã judío masã bʉcʉrãrẽ cʉ̃rẽ ñeꞌerã waꞌarãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Nipeꞌtise nʉmʉrĩ yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ mʉsã meꞌrã buꞌedujiwʉ. Tojo weemicã, mʉsã yʉꞌʉre ñeꞌetiwʉ. Niꞌcãrõacã mʉsã yʉꞌʉre ñaꞌarõ weesere weeritero ejaꞌa. Wãtĩ naꞌitĩꞌarõpʉ nigʉ̃́ mʉsãrẽ cʉ̃ ʉaro weedutimi. Tojo weero tojo waꞌaꞌa, nicʉ niwĩ Jesú.
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Beꞌro Jesure ñeꞌe, paꞌia wiogʉ ya wiꞌipʉ miacãrã niwã. Pedro yoacurero cʉ̃rẽ sirutucʉ niwĩ.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Jesure na miarĩ wiꞌi sope pʉꞌtopʉ pecameꞌe wĩjãcãrã niwã. Ti meꞌe sumutopʉ sõꞌmadujibʉrocãrã niwã. Pedro quẽꞌrã na waꞌteropʉ sõꞌmadujicʉ niwĩ.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Tojo weeri cura niꞌcõ ti wiꞌi daꞌracoꞌtego Pedro topʉ sõꞌmadujicã ĩꞌagõ, ʉpʉtʉ ĩꞌanuꞌcũbajaqueꞌaco niwõ. Aꞌtiro nico niwõ:
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Pedro core nisoogʉ, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Beꞌroacã tja apĩ cʉ̃rẽ ĩꞌa, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Beꞌro niꞌcã hora beꞌro apĩ tuꞌtibocurese meꞌrã cʉ̃rẽ nicʉ niwĩ:
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Tojo nicã tʉꞌogʉ, Pedro nicʉ niwĩ:
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Tojo weecã, Jesú cʉ̃rẽ majãmiĩꞌabʉrocʉ niwĩ. Topʉta Pedro Jesú cʉ̃rẽ níꞌquere wãcũcʉ niwĩ. Jesú cʉ̃rẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ: “Niꞌcãcã ñami cãrẽꞌquẽ uuati dʉporo mʉꞌʉ iꞌtiati yʉꞌʉre ‘Cʉ̃rẽ masĩweꞌe’, nigʉ̃saꞌa”, nicʉ niwĩ.
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Tere wãcũboca wijaa, Pedro ʉpʉtʉ utiwãꞌcã waꞌacʉ niwĩ.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Surara Jesure coꞌteri masã cʉ̃rẽ ñaꞌarõ bujicãꞌa, paacãrã niwã.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Cʉ̃rẽ paa, caperire dʉꞌtebiꞌapecãrã niwã. Tojo wee, cʉ̃rẽ nicãrã niwã:
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Peje apeye ninemo, cʉ̃rẽ bujicãꞌcãrã niwã.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Ape nʉmʉ boꞌreacã judío masã bʉcʉrã, paꞌia wiorã, Moisé ojaꞌquere buꞌeri masã nerẽcãrã niwã. Beꞌro Jesure na tiropʉ miacãrã niwã. Cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 —Wereya. ¿Mʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ beseꞌcʉ Cristota niti? nicãrã niwã.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 Yʉꞌʉ mʉsãrẽ apeyenojõ sẽrĩtiñaꞌcã, ne yʉꞌtimaꞌasome.
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 Beꞌrocure yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉ Õꞌacʉ̃ tutuayʉꞌrʉgʉ pʉꞌtopʉ dujigʉsaꞌa, nicʉ niwĩ.
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Tojo nicã tʉꞌorã, nipeꞌtirã sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, na aꞌtiro nicãrã niwã:
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.