Gênesis 41
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ARC
1 José na pʉarã quẽꞌeꞌquere wéréca beꞌro pʉa cʉ̃ꞌma yʉꞌrʉcaro niwʉ̃. Niꞌcã nʉmʉ faraṍ aꞌtiro quẽꞌecʉ niwĩ: Dia Nilo wãmetiri maa sumutopʉ nuꞌcũcʉ niwĩ.
1 E aconteceu que, ao fim de dois anos inteiros, Faraó sonhou e eis que estava em pé junto ao rio.
2 Cʉ̃ tojo weeri cura ti maapʉre siete wecʉa añurã, diꞌitirã wijapaꞌacãrã niwã. Ti maa sumutopʉ aco tiropʉ táre baꞌanuꞌcũcãrã niwã.
2 E eis que subiam do rio sete vacas, formosas à vista e gordas de carne, e pastavam no prado.
3 Beꞌro ti maapʉta tja ãpẽrã siete wecʉa ñaꞌarã mejãrã, diꞌi marĩrã wijapaꞌacãrã niwã. Ãpẽrã ʉꞌmʉtãwijaꞌcãrã tiro nʉꞌcãejacãrã niwã.
3 E eis que subiam do rio após elas outras sete vacas, feias à vista e magras de carne, e paravam junto às outras vacas na praia do rio.
4 Ãꞌrã wecʉa ñaꞌarã mejãrã, diꞌi marĩrã ãpẽrã añurã siete wecʉa pacarã diꞌitirã peꞌere baꞌapeꞌocãrã niwã. Tere quẽꞌegʉ̃ta, faraṍ wãꞌcãcʉ niwĩ.
4 E as vacas feias à vista e magras de carne comiam as sete vacas formosas à vista e gordas. Então, acordou Faraó.
5 Beꞌro cãrĩa waꞌacʉ niwĩ tja. Apeye quẽꞌenemocʉ niwĩ. Cʉ̃ ĩꞌacã, siete trigo põꞌrãrĩ añubutiase peritise niꞌcã ñopʉreta pĩꞌrĩwijacaro niwʉ̃.
5 Depois, dormiu e sonhou outra vez, e eis que brotavam de um mesmo pé sete espigas cheias e boas.
6 Beꞌro tja siete ñaꞌase trigo põꞌrãrĩ mejã, ñai bopoaꞌque mejã pĩꞌrĩbajuacaro niwʉ̃. Wĩꞌrõ mujĩpũ mʉjãtiro cjase ʉpʉtʉ asibusu wẽetuuwãꞌcãtise meꞌrã tojo waꞌacaro niwʉ̃.
6 E eis que sete espigas miúdas e queimadas do vento oriental brotavam após elas.
7 Aꞌte siete ñaꞌase bopoaꞌque põꞌrãrĩ mejã apeye siete añuse trigo peritise põꞌrãrĩrẽ baꞌapeꞌocãꞌcaro niwʉ̃. Tojo waꞌacã, faraṍ wãꞌcã, “Quẽꞌese niapã”, nicʉ niwĩ.
7 E as espigas miúdas devoravam as sete espigas grandes e cheias. Então, acordou Faraó, e eis que era um sonho.
8 Ape nʉmʉ ñamiñaꞌcũrõ wãcũqueꞌtiyʉꞌrʉacʉ niwĩ. Tojo weegʉ nipeꞌtirã níbocari masãrẽ, tʉꞌomasĩrĩ masã Egiptopʉ nirãrẽ pijio, cʉ̃ quẽꞌeꞌquere werecʉ niwĩ. Ne niꞌcʉ̃ peꞌeta “Tojo nisĩꞌrĩrõ weeꞌe” ni, weremasĩticãrã niwã.
8 E aconteceu que, pela manhã, o seu espírito perturbou-se, e enviou e chamou todos os adivinhadores do Egito e todos os seus sábios; e Faraó contou-lhes os seus sonhos, mas ninguém havia que os interpretasse a Faraó.
9 Na weremasĩticã ĩꞌagʉ̃, faraṍrẽ ʉꞌsedʉcaco vino tĩacoꞌtegʉ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
9 Então, falou o copeiro-mor a Faraó, dizendo: Dos meus pecados me lembro hoje.
10 Wiogʉ, ti nʉmʉpʉ mʉꞌʉ pã́ weeri masã wiogʉ meꞌrã, tojo nicã yʉꞌʉ meꞌrã uácaterore, ʉ̃sã pʉarãpʉreta surara wiogʉ ya wiꞌipʉ ʉ̃sãrẽ buꞌiri daꞌregʉ sõrõwʉ̃.
10 Estando Faraó mui indignado contra os seus servos e pondo-me sob prisão na casa da guarda, a mim e ao padeiro-mor,
11 Niꞌcã ñami pã́ weeri masã wiogʉ quẽꞌecʉ niwĩ. Yʉꞌʉ quẽꞌrã mejẽcã bajuse quẽꞌewʉ̃. Ʉ̃sã quẽꞌeꞌquenʉcʉ̃ mejẽcã diaꞌcʉ̃ nisĩꞌrĩrõ weecaro niwʉ̃.
11 então, sonhamos um sonho na mesma noite, eu e ele, cada um conforme a interpretação do seu sonho sonhamos.
12 Titare niꞌcʉ̃ hebreo masʉ̃ maꞌmʉacã ʉ̃sã meꞌrã niwĩ. Cʉ̃ mʉꞌʉrẽ coꞌterã surara wiogʉre daꞌracoꞌtegʉ niwĩ. Ʉ̃sã quẽꞌeꞌquere cʉ̃rẽ werewʉ. Cʉ̃ peꞌe ʉ̃sãrẽ “Tojo nisĩꞌrĩrõ weeapã”, ni werewĩ.
12 E estava ali conosco um jovem hebreu, servo do capitão da guarda, e contamos-lhos, e interpretou-nos os nossos sonhos, a cada um interpretou conforme o seu sonho.
13 Te cʉ̃ níꞌcaronojõta queoro waꞌawʉ. Yʉꞌʉ apaturi yʉꞌʉ daꞌrase cʉoꞌquere daꞌrawʉ tja. Apĩ dʉꞌteyoo wẽjẽnoꞌwĩ, nicʉ niwĩ.
13 E como ele nos interpretou, assim mesmo foi feito: a mim me fez tornar ao meu estado, e a ele fez enforcar.
14 Tere tʉꞌogʉ, faraṍ “Joseré pijigʉ waꞌaya”, nicʉ niwĩ. Tojo weerã maata cʉ̃rẽ buꞌiri daꞌreri wiꞌipʉ níꞌcʉre pijiwijaacãrã niwã. José peꞌe ʉseca poarire wʉjawee, suꞌtirore dʉcayu, faraṍ tiropʉ waꞌacʉ niwĩ.
14 Então, enviou Faraó e chamou a José, e o fizeram sair logo da cova; e barbeou-se, e mudou as suas vestes, e veio a Faraó.
15 Topʉ ejacã, faraṍ cʉ̃rẽ nicʉ niwĩ:
15 E Faraó disse a José: Eu sonhei um sonho, e ninguém há que o interprete; mas de ti ouvi dizer que, quando ouves um sonho, o interpretas.
16 José faraṍrẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
16 E respondeu José a Faraó, dizendo: Isso não está em mim; Deus dará resposta de paz a Faraó.
17 Faraṍ Joseré “Aꞌtiro quẽꞌeasʉ”, nicʉ niwĩ:
17 Então, disse Faraó a José: Eis que em meu sonho estava eu em pé na praia do rio.
18 Ti maapʉre siete wecʉa añurã pacarã, diꞌitirã wijapaꞌama. Na ti maa sumutopʉ tá nirõpʉ baꞌanuꞌcũama.
18 E eis que subiam do rio sete vacas gordas de carne e formosas à vista e pastavam no prado.
19 Na beꞌro tja siete wecʉa ñaꞌarã mejãrã, diꞌi marĩrã wijapaꞌama. Ne niꞌcãti tojo bajurã wecʉa aꞌto Egiptopʉre ĩꞌatigʉ nicãti.
19 E eis que outras sete vacas subiam após estas, muito feias à vista e magras de carne; não tenho visto outras tais, quanto à fealdade, em toda a terra do Egito.
20 Ãꞌrã wecʉa ñaꞌarã mejãrã, diꞌi marĩrã siete añurã, pacarã diꞌitirã peꞌere baꞌacãꞌma.
20 E as vacas magras e feias comiam as primeiras sete vacas gordas;
21 Na baꞌaꞌcãrã nimirã, “Na baꞌapã”, nita basiotiama. Mejãrõta ñaꞌarã mejãrã, diꞌi marĩrã nicãꞌma. Tere quẽꞌegʉ̃, yʉꞌʉ wãꞌcãpʉ.
21 e entravam em suas entranhas, mas não se conhecia que houvessem entrado em suas entranhas, porque o seu aspecto era feio como no princípio. Então, acordei.
22 Beꞌro apaturi apeye quẽꞌenemoapʉ tja. Siete trigo põꞌrãrĩ añubutiase peritise niꞌcã ñopʉreta pĩꞌrĩwijatiapʉ.
22 Depois, vi em meu sonho, e eis que de um mesmo pé subiam sete espigas cheias e boas.
23 Te beꞌro tja siete põꞌrãrĩ trigo ñaꞌase, te peri marĩse põꞌrãrĩ ñai bopoaꞌque mejã pĩꞌrĩwijatiapʉ. Wĩꞌrõ mujĩpũ mʉjãtiro cjase ʉpʉtʉ asibusu wẽetuuwãꞌcãtise meꞌrã tojo waꞌapʉ.
23 E eis que sete espigas secas, miúdas e queimadas do vento oriental brotavam após elas.
24 Aꞌte siete põꞌrãrĩ ñaꞌase mejã, apeye añuse trigo peritise põꞌrãrĩ peꞌere baꞌapeꞌocãꞌpʉ. Yʉꞌʉ aꞌtere níbocari masãrẽ weremiapʉ. Ne niꞌcʉ̃nojõ peꞌeta “Tojo nisĩꞌrĩrõ weeꞌe” ni weremasĩtiama, nicʉ niwĩ faraṍ.
24 E as sete espigas miúdas devoravam as sete espigas boas. E eu disse-o aos magos, mas ninguém houve que mo interpretasse.
25 Tere tʉꞌogʉ, José faraṍrẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
25 Então, disse José a Faraó: O sonho de Faraó é um só; o que Deus há de fazer, notificou-o a Faraó.
26 Aꞌtiro niꞌi: Siete wecʉa añurã siete cʉ̃ꞌmarĩ niꞌi. Siete trigo põꞌrãrĩ añuse põꞌrãrĩ quẽꞌrã siete cʉ̃ꞌmarĩ niꞌi. Te pʉaropʉta niꞌcãrõnojõ quẽꞌese niapã.
26 As sete vacas formosas são sete anos; as sete espigas formosas também são sete anos; o sonho é um só.
27 Siete wecʉa ñaꞌarã, diꞌi marĩrã mejãrã, na añurã beꞌro bajuaꞌcãrã quẽꞌrã siete cʉ̃ꞌmarĩta niꞌi. Tojo nicã, siete trigo põꞌrãrĩ ñaꞌase bopoaꞌque mejã quẽꞌrã, mejãrõta niꞌi. Siete cʉ̃ꞌmarĩ baꞌase marĩrõsaꞌa.
27 E as sete vacas magras e feias à vista, que subiam depois delas, são sete anos, como as sete espigas miúdas e queimadas do vento oriental; serão sete anos de fome.
28 Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ níꞌcaronojõta niꞌi. Wiogʉ, Õꞌacʉ̃ cʉ̃ weeatjere mʉꞌʉrẽ wereyugʉ weeapĩ.
28 Esta é a palavra que tenho dito a Faraó; o que Deus há de fazer, mostrou-o a Faraó.
29 Siete cʉ̃ꞌmarĩ nipeꞌtiro Egiptopʉre baꞌase niyʉꞌrʉarosaꞌa.
29 E eis que vêm sete anos, e haverá grande fartura em toda a terra do Egito.
30 Beꞌro siete cʉ̃ꞌmarĩta tja ne baꞌase marĩrõsaꞌa. Tojo weero te cʉ̃ꞌmarĩ peje baꞌase nimiꞌque acobojonoꞌrõsaꞌa. Nipeꞌtiro Egiptopʉre baꞌase peꞌtibutiarosaꞌa.
30 E, depois deles, levantar-se-ão sete anos de fome, e toda aquela fartura será esquecida na terra do Egito, e a fome consumirá a terra;
31 Baꞌase marĩbutiarosaꞌa. Tojo weerã “Siete cʉ̃ꞌmarĩ Egiptopʉre baꞌase peje nimiwʉ̃” ni, ne niꞌcʉ̃nojõpʉta wãcũsome.
31 e não será conhecida a abundância na terra, por causa daquela fome que haverá depois, porquanto será gravíssima.
32 Wiogʉ, mʉꞌʉ aꞌtere pʉatipʉta mejãrõta quẽꞌeapã. Õꞌacʉ̃ “Aꞌtere tojo weegʉti”, nitojapĩ. Tojo weegʉ cʉ̃ níꞌcaronojõta aꞌtere maata weegʉsami.
32 E o sonho foi duplicado duas vezes a Faraó é porque esta coisa é determinada de Deus, e Deus se apressa a fazê-la.
33 »Tojo weegʉ, wiogʉ, aꞌtiro weecã añubosaꞌa. Niꞌcʉ̃ masʉ̃ tʉꞌomasĩse cʉogʉ “Aꞌtiro weeroʉaꞌa” nigʉ̃nojõrẽ aꞌmaña. Cʉ̃ aꞌti diꞌta Egiptopʉre sʉꞌori ĩꞌanʉrʉ̃gʉ̃sami.
33 Portanto, Faraó se proveja agora de um varão inteligente e sábio e o ponha sobre a terra do Egito.
34 Wiogʉ, mʉꞌʉrẽ aꞌtiroʉaꞌa. Ãpẽrã wiorã mʉꞌʉ doca nirãrẽ sõrõrõʉaꞌa. Na nipeꞌtiro Egipto diꞌtapʉ waꞌato. Waꞌa, trigo perire niꞌcãmocʉse piꞌseri seeneocũu, niꞌcã piꞌire beꞌropʉ na baꞌatjere nʉrõdutirã oꞌoato. Te siete cʉ̃ꞌmarĩ baꞌase peje nirĩ curare tojo seeneoato.
34 Faça isso Faraó, e ponha governadores sobre a terra, e tome a quinta parte da terra do Egito nos sete anos de fartura.
35 Te baꞌase peje nise cʉ̃ꞌmarĩrẽ mʉꞌʉ wiogʉ dutiro meꞌrã na neoato. Te perire neo, macãrĩ na baꞌase nʉrõse wiꞌseripʉ na beꞌropʉ baꞌatjere nʉrõato. Nʉrõ, surara tere ĩꞌanʉrʉ̃ato.
35 E ajuntem toda a comida destes bons anos, que vêm, e amontoem trigo debaixo da mão de Faraó, para mantimento nas cidades, e o guardem.
36 Na tojo weecã, siete cʉ̃ꞌmarĩ baꞌase marĩatje cʉ̃ꞌmarĩrẽ na nʉrõꞌque nirõsaꞌa. Aꞌti diꞌta Egiptopʉre baꞌase peꞌtisome. Tojo weerã masã ne ʉjʉaboa wẽrĩsome, nicʉ niwĩ José faraṍrẽ.
36 Assim, será o mantimento para provimento da terra, para os sete anos de fome que haverá na terra do Egito; para que a terra não pereça de fome.
37 Tere tʉꞌorã, faraṍ, tojo nicã cʉ̃rẽ daꞌratamurã “Cʉ̃ ‘tojo weeya’ nise añu niꞌi”, nicãrã niwã.
37 E esta palavra foi boa aos olhos de Faraó e aos olhos de todos os seus servos.
38 Tojo weegʉ faraṍ aꞌtiro nicʉ niwĩ:
38 E disse Faraó a seus servos: Acharíamos um varão como este, em quem haja o Espírito de Deus?
39 Beꞌro Joseré faraṍ nicʉ niwĩ:
39 Depois, disse Faraó a José: Pois que Deus te fez saber tudo isto, ninguém há tão inteligente e sábio como tu.
40 Ya wiꞌire dutigʉsaꞌa. Nipeꞌtirã yarã masã mʉꞌʉ dutisere yʉꞌtirãsama. Yʉꞌʉ niꞌcʉ̃ta mʉꞌʉ nemorõ nigʉ̃saꞌa. Wiogʉ waro nitjĩagʉ̃, tojo nigʉ̃saꞌa.
40 Tu estarás sobre a minha casa, e por tua boca se governará todo o meu povo; somente no trono eu serei maior que tu.
41 Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ nipeꞌtiro Egipto wiogʉ sõrõgʉ̃ti.
41 Disse mais Faraó a José: Vês aqui te tenho posto sobre toda a terra do Egito.
42 Tojo nígʉ̃ta, faraṍ cʉ̃ omopica tuusãarĩ beꞌtore tuwee, Joseré sãacʉ niwĩ. Ti beꞌto cʉ̃ wiogʉ wãme cʉori beꞌto nicaro niwʉ̃. Beꞌro ãpẽrãrẽ cʉ̃rẽ añuse suꞌti, lino wãmetise meꞌrã weeꞌque suꞌtire sãaduticʉ niwĩ. Tojo nicã, niꞌcã da uru meꞌrã wééca da, bʉsari dare cʉ̃rẽ bʉocʉ niwĩ.
42 E tirou Faraó o anel da sua mão, e o pôs na mão de José, e o fez vestir de vestes de linho fino, e pôs um colar de ouro no seu pescoço.
43 Tuꞌajanʉꞌcõ, tũrũpjʉ cabayua meꞌrã wejepjʉ cʉ̃ yawʉ beꞌro sirutupjʉre sãjãduticʉ niwĩ. Tiwʉ dʉporo surara masãrẽ “Ejaqueꞌaya”, ni caricũduticʉ niwĩ. Tojo wee Joseré wiogʉ sõrõcʉ niwĩ. Cʉ̃ nipeꞌtiro Egipto diꞌtapʉre dutigʉ sãjãcʉ niwĩ.
43 E o fez subir no segundo carro que tinha, e clamavam diante dele: Ajoelhai. Assim, o pôs sobre toda a terra do Egito.
44 Beꞌro faraṍ Joseré nicʉ niwĩ:
44 E disse Faraó a José: Eu sou Faraó; porém sem ti ninguém levantará a sua mão ou o seu pé em toda a terra do Egito.
45 Faraṍ Joseré cʉ̃ wãmerẽ dʉcayucʉ niwĩ. Egiptocjãrã wãme õꞌogʉ̃, Zafnat-panea wãmeyecʉ niwĩ. Cʉ̃ Joseré Asenat wãmetigore numiadaꞌrecʉ niwĩ. Co, Potifera wãmetigʉ paꞌi, On wãmetiri macãcjʉ̃ macõ nico niwõ. Tojo wee José Egipto wiogʉ sãjãcʉ niwĩ.
45 E chamou Faraó o nome de José Zafenate-Paneia e deu-lhe por mulher a Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om; e saiu José por toda a terra do Egito.
46 José faraṍ meꞌrã daꞌranʉꞌcãgʉ̃, treinta cʉ̃ꞌmarĩ cʉocʉ niwĩ.
46 E José era da idade de trinta anos quando esteve diante da face de Faraó, rei do Egito. E saiu José da face de Faraó e passou por toda a terra do Egito.
47 Te siete cʉ̃ꞌmarĩrẽ Egipto diꞌtapʉre, to cjase otese añubutiaro pĩꞌrĩ dʉcaticaro niwʉ̃.
47 E a terra produziu nos sete anos de fartura a mãos-cheias.
48 Tojo weegʉ José nipeꞌtiropʉ trigore seeneocʉ niwĩ. Cʉ̃ cãpũpʉ seeneoꞌquere nipeꞌtise pacase macãrĩpʉ nʉrõcũucʉ niwĩ.
48 E ajuntou todo o mantimento dos sete anos que houve na terra do Egito; e guardou o mantimento nas cidades, pondo nas cidades o mantimento do campo que estava ao redor de cada cidade.
49 Baꞌase peje waro niyʉꞌrʉmajãcaro niwʉ̃. Tojo weegʉ tere nucũpori pajiri maa cjase weronojõ seemesãcũucʉ niwĩ. “Ticʉse niꞌi”, ni queota basioticaro niwʉ̃. Tojo weegʉ baꞌpaqueonemoticʉ niwĩ.
49 Assim, ajuntou José muitíssimo trigo, como a areia do mar, até que cessou de contar, porquanto não havia numeração.
50 Siete cʉ̃ꞌmarĩ ʉjʉaboase waꞌati dʉporore José cʉ̃ nʉmo Asenat meꞌrã pʉarã põꞌrãticʉ niwĩ.
50 E nasceram a José dois filhos (antes que viesse o ano de fome), que lhe deu Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om.
51 Masã maꞌmirẽ Manasés wãme õꞌocʉ niwĩ. “Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉre nipeꞌtise yʉꞌʉ piꞌetisere acobojocã weemi. Tojo nicã nipeꞌtirã yʉꞌʉ acawererãrẽ acobojocã weemi” nígʉ̃, tojo wãme õꞌocʉ niwĩ.
51 E chamou José o nome do primogênito Manassés, porque disse: Deus me fez esquecer de todo o meu trabalho e de toda a casa de meu pai.
52 Beꞌrocjʉ̃rẽ Efraĩ́ wãme õꞌocʉ niwĩ. “Õꞌacʉ̃ Egipto yʉꞌʉ piꞌetiꞌcaropʉ põꞌrãticã weeami” nígʉ̃, tojo wãme õꞌocʉ niwĩ.
52 E o nome do segundo chamou Efraim, porque disse: Deus me fez crescer na terra da minha aflição.
53 Titare Egiptopʉre te siete cʉ̃ꞌmarĩ peje baꞌase nimiꞌque peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃.
53 Então, acabaram-se os sete anos de fartura que havia na terra do Egito,
54 José níꞌcaronojõta siete cʉ̃ꞌmarĩ baꞌase marĩatje cʉ̃ꞌmarĩ nʉꞌcãrõtiro weecaro niwʉ̃. Nipeꞌtise diꞌtapʉre baꞌase marĩcaro niwʉ̃. Egipto diꞌta peꞌema baꞌase nicaro niwʉ̃.
54 e começaram a vir os sete anos de fome, como José tinha dito; e havia fome em todas as terras, mas em toda a terra do Egito havia pão.
55 Beꞌro Egiptocjãrã quẽꞌrãrẽ baꞌase peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃. Tojo weerã faraṍ tiropʉ baꞌase sẽrĩrã waꞌacãrã niwã. Tojo weegʉ faraṍ nipeꞌtirã Egipto diꞌtacjãrãrẽ aꞌtiro nicʉ niwĩ: “José tiro waꞌaya. Cʉ̃ mʉsãrẽ dutironojõta weeya.”
55 E, tendo toda a terra do Egito fome, clamou o povo a Faraó por pão; e Faraó disse a todos os egípcios: Ide a José; o que ele vos disser fazei.
56 Nipeꞌtiro Egiptopʉ ʉjʉaboase seꞌsa waꞌacã, José cʉ̃ trigo nʉrõcũuꞌque wiꞌserire pãoduti, tere duacʉ niwĩ. Siapeꞌe meꞌrã nemorõ baꞌase marĩcaro niwʉ̃.
56 Havendo, pois, fome sobre toda a terra, abriu José tudo em que havia mantimento e vendeu aos egípcios; porque a fome prevaleceu na terra do Egito.
57 Nipeꞌtiropʉ baꞌase ne marĩcaro niwʉ̃. Tojo weerã nipeꞌtise diꞌtacjãrã Egiptopʉ José tiro baꞌase duurã aꞌticãrã niwã.
57 E todas as terras vinham ao Egito, para comprar de José, porquanto a fome prevaleceu em todas as terras.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.