Gênesis 37

Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Jacob peꞌe Canaá diꞌtapʉ tojacãꞌcʉ niwĩ. Ti diꞌtapʉta cʉ̃ pacʉ yoaticã nínicʉ niwĩ.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Aꞌte Jacob niꞌcʉ̃ põꞌrã nisetiꞌque queti niꞌi.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Jacob José peꞌere ãpẽrã cʉ̃ põꞌrã nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãcʉ niwĩ. Cʉ̃ bʉcʉ waro nirĩ cura bajuaꞌcʉ niyucã, tojo weecʉ niwĩ. Cʉ̃rẽ maꞌiyʉꞌrʉgʉ, niꞌcãrõ suꞌtiro cʉ̃ sãñatjo añurõ waro weecʉ niwĩ.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Cʉ̃ maꞌmisʉmʉa cʉ̃ peꞌere “Marĩ nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãmi” nírã, cʉ̃rẽ ĩꞌasĩꞌrĩti, uacãrã niwã. Cʉ̃rẽ ne cãꞌrõ añudutiticãrã niwã.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 Niꞌcã ñami José quẽꞌecʉ niwĩ. Tere cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ werecʉ niwĩ. Tere tʉꞌorã, totá nemorõ cʉ̃ meꞌrã uacãrã niwã.
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 Marĩ nipeꞌtirãpʉta cãpũpʉ niasʉ. Topʉre trigore opa dotori dʉꞌterã weeasʉ. Niꞌcã ño ya doto cjã ño wãꞌcãnʉꞌcã, diacjʉ̃ ejanʉꞌcã waꞌasʉ. Mʉsã ye ñorĩ peꞌe ya ño sumuto sʉtʉanʉꞌcãpʉ. Ya ñorẽ ẽjõpeoro weronojõ paamuꞌrĩqueꞌapʉ, nicʉ niwĩ.
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Tere tʉꞌorã, cʉ̃ maꞌmisʉmʉa nicãrã niwã:
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Beꞌro apaturi José quẽꞌenemocʉ niwĩ. Te quẽꞌrãrẽ cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ werecʉ niwĩ:
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Cʉ̃ pacʉre, cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ cʉ̃ quẽꞌeꞌquere werecʉ niwĩ. Tere tʉꞌogʉ, cʉ̃ pacʉ pũrĩrõ meꞌrã cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Cʉ̃ maꞌmisʉmʉa cʉ̃rẽ ʉoyʉꞌrʉacãrã niwã. Cʉ̃ pacʉ peꞌe tere pũrõ wãcũnʉrʉ̃cʉ niwĩ.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Niꞌcã nʉmʉ José maꞌmisʉmʉa Siquem wãmetiropʉ waꞌacãrã niwã. Na pacʉ Jacob yarã ovejare tá ecarã waꞌarã weecãrã niwã.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Beꞌro Jacob cʉ̃ macʉ̃ Joseré nicʉ niwĩ:
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Jacob nicʉ niwĩ:
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 cãpũpʉ wisia waꞌacʉ niwĩ. Tojo weegʉ niꞌcʉ̃ masʉ̃ cʉ̃rẽ bocaeja, sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 José cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 —Waꞌatojama. Aꞌto níꞌcãrã “Dotán tiropʉ waꞌarã” nicã tʉꞌoasʉ, ni yʉꞌticʉ niwĩ cʉ̃rẽ.
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 Na peꞌe cʉ̃rẽ yoaropʉta aꞌticã ĩꞌacãrã niwã. Na tiropʉ ejase dʉporo, “Marĩ cʉ̃rẽ wẽjẽrã”, ni apoyucãrã niwã.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 —Ĩꞌaña. Sĩꞌi quẽꞌese bʉcʉ aꞌtimimiba, nicãrã niwã.
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 —Teꞌa, cʉ̃rẽ wẽjẽrã. Wẽjẽtoja, copepʉ cʉ̃rẽ tuuquesãrã. “Noꞌo niꞌcʉ̃ yai nʉcʉ̃cjʉ̃ baꞌagʉ baꞌapĩ cʉ̃rẽ”, nírã marĩ pacʉre. Tojo weero cʉ̃ quẽꞌeꞌque ¿deꞌro waꞌaro waꞌarosaꞌa? nicãrã niwã.
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 Rubén na tojo nisere tʉꞌogʉ, cʉ̃ acabijire yʉꞌrʉosĩꞌrĩgʉ̃, narẽ nicʉ niwĩ:
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 Aꞌti pe aco marĩrĩ pepʉ tuuquesãña. Ne cʉ̃rẽ mejẽcã weeticãꞌña. Rubén cʉ̃ acabijire yʉꞌrʉo, cʉ̃ pacʉpʉre wiasĩꞌrĩgʉ̃, tojo nicʉ niwĩ.
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 José cʉ̃ maꞌmisʉmʉa tiropʉ etacã, na cʉ̃rẽ ñeꞌea, cʉ̃ sãñarõ suꞌtiro cʉ̃ pacʉ oꞌoꞌcarore tuweecãrã niwã.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Tuwee, topʉ nirĩ pe aco marĩrĩ pepʉ tuuquesãcãrã niwã.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Tuꞌajanʉꞌcõ, baꞌarãtirã ejanujãcãrã niwã. Na tojo weeri cura ismaelita masã duari masã pãjãrã aꞌticã ĩꞌacãrã niwã. Na Galaad wãmetiro meꞌrã, Egiptopʉ miarã, na yarã waꞌicʉrã cameyoa buꞌipʉ, ʉꞌmʉtise pejere, tojo nicã waꞌrese bálsamo wãmetisere, mirra wãmetisere miacãrã niwã. José maꞌmisʉmʉa cʉ̃rẽ copepʉ tuuquesãꞌque niꞌi|alt="Joseph being thrown into pit" src="CO00705B.TIF" size="col" ref="Gn 37.21-25"
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Narẽ ĩꞌagʉ̃, Judá cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ, cʉ̃ acabijirãrẽ nicʉ niwĩ:
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Cʉ̃rẽ wẽjẽrõnojõ oꞌorã, sõjã duari masã peꞌere duarã. Cʉ̃ quẽꞌrã marĩ acabijita nimi.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Tojo weerã ismaelita masã apeyenojõ duari masã na tiropʉ yʉꞌrʉacã, José maꞌmisʉmʉa ti pepʉ sãñaꞌcʉre miiwĩrõ, narẽ duacãrã niwã. Cʉ̃rẽ veinte niyeru cujiri wapayecãrã niwã. Tojo weerã Joseré Egiptopʉ miacãrã niwã.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Rubén na duari cura marĩꞌcʉ niyugʉ, na tiropʉ daja, ti pepʉ Joseré marĩcã ĩꞌagʉ̃, cʉ̃ bʉjawetisere ĩꞌogʉ̃, cʉ̃ yaro suꞌtirore tʉ̃ꞌrẽcʉ niwĩ.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 Beꞌro cʉ̃ acabijirã tiropʉ waꞌa, narẽ nicʉ niwĩ:
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Beꞌro niꞌcʉ̃ cabra wĩꞌmagʉ̃rẽ wẽjẽcãrã niwã. Wẽjẽtoja, José yaro suꞌtiro na tuweeꞌcarore mii, cʉ̃ ye dí meꞌrã tore tuuwaꞌrecãrã niwã.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Tuꞌajanʉꞌcõ, to suꞌtirore na pacʉpʉre mia, ĩꞌocãrã niwã.
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Jacob ti suꞌtirore ĩꞌamasĩgʉ̃, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Tojo weegʉ Jacob cʉ̃ bʉjawetisere ĩꞌogʉ̃, cʉ̃ suꞌtirore tʉ̃ꞌrẽ, na weewʉaronojõpʉma suꞌti wãquĩsenojõrẽ sãñacʉ niwĩ. Cʉ̃ macʉ̃ wẽrĩꞌquere yoacã uti, dʉjasewãꞌacʉ niwĩ.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Nipeꞌtirã cʉ̃ põꞌrã ʉmʉa, numia cʉ̃rẽ “Tocãꞌrõta bʉjaweti, utiya”, nicãrã nimiwã. Cʉ̃ peꞌe na “Wãcũtutuaya”, nimicã, ne ʉaticʉ niwĩ. Siape meꞌrã nemorõ utinemosãjãcʉ niwĩ. Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Ismaelita masã Egiptopʉre etarã, Joseré Potifar wãmetigʉre duaturiacãrã niwã. Cʉ̃ Egiptocjãrã wiogʉ faraṍrẽ daꞌratamugʉ̃ nicʉ niwĩ. Tojo nicã faraṍrẽ coꞌterã surara wiogʉ nicʉ niwĩ.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.