Gênesis 37
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs ARC
1 Jacob peꞌe Canaá diꞌtapʉ tojacãꞌcʉ niwĩ. Ti diꞌtapʉta cʉ̃ pacʉ yoaticã nínicʉ niwĩ.
1 E Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Aꞌte Jacob niꞌcʉ̃ põꞌrã nisetiꞌque queti niꞌi.
2 Estas são as gerações de Jacó: Sendo José de dezessete anos, apascentava as ovelhas com seus irmãos; e estava este jovem com os filhos de Bila e com os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e José trazia uma má fama deles a seu pai.
3 Jacob José peꞌere ãpẽrã cʉ̃ põꞌrã nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãcʉ niwĩ. Cʉ̃ bʉcʉ waro nirĩ cura bajuaꞌcʉ niyucã, tojo weecʉ niwĩ. Cʉ̃rẽ maꞌiyʉꞌrʉgʉ, niꞌcãrõ suꞌtiro cʉ̃ sãñatjo añurõ waro weecʉ niwĩ.
3 E Israel amava a José mais do que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica de várias cores.
4 Cʉ̃ maꞌmisʉmʉa cʉ̃ peꞌere “Marĩ nemorõ maꞌiyʉꞌrʉnʉꞌcãmi” nírã, cʉ̃rẽ ĩꞌasĩꞌrĩti, uacãrã niwã. Cʉ̃rẽ ne cãꞌrõ añudutiticãrã niwã.
4 Vendo, pois, seus irmãos que seu pai o amava mais do que a todos os seus irmãos, aborreceram-no e não podiam falar com ele pacificamente.
5 Niꞌcã ñami José quẽꞌecʉ niwĩ. Tere cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ werecʉ niwĩ. Tere tʉꞌorã, totá nemorõ cʉ̃ meꞌrã uacãrã niwã.
5 Sonhou também José um sonho, que contou a seus irmãos; por isso, o aborreciam ainda mais.
6 Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
6 E disse-lhes: Ouvi, peço-vos, este sonho, que tenho sonhado:
7 Marĩ nipeꞌtirãpʉta cãpũpʉ niasʉ. Topʉre trigore opa dotori dʉꞌterã weeasʉ. Niꞌcã ño ya doto cjã ño wãꞌcãnʉꞌcã, diacjʉ̃ ejanʉꞌcã waꞌasʉ. Mʉsã ye ñorĩ peꞌe ya ño sumuto sʉtʉanʉꞌcãpʉ. Ya ñorẽ ẽjõpeoro weronojõ paamuꞌrĩqueꞌapʉ, nicʉ niwĩ.
7 Eis que estávamos atando molhos no meio do campo, e eis que o meu molho se levantava e também ficava em pé; e eis que os vossos molhos o rodeavam e se inclinavam ao meu molho.
8 Tere tʉꞌorã, cʉ̃ maꞌmisʉmʉa nicãrã niwã:
8 Então, lhe disseram seus irmãos: Tu, pois, deveras reinarás sobre nós? Tu deveras terás domínio sobre nós? Por isso, tanto mais o aborreciam por seus sonhos e por suas palavras.
9 Beꞌro apaturi José quẽꞌenemocʉ niwĩ. Te quẽꞌrãrẽ cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ werecʉ niwĩ:
9 E sonhou ainda outro sonho, e o contou a seus irmãos, e disse: Eis que ainda sonhei um sonho; e eis que o sol, e a lua, e onze estrelas se inclinavam a mim.
10 Cʉ̃ pacʉre, cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ cʉ̃ quẽꞌeꞌquere werecʉ niwĩ. Tere tʉꞌogʉ, cʉ̃ pacʉ pũrĩrõ meꞌrã cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
10 E, contando-o a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o seu pai e disse-lhe: Que sonho é este que sonhaste? Porventura viremos eu, e tua mãe, e teus irmãos a inclinar-nos perante ti em terra?
11 Cʉ̃ maꞌmisʉmʉa cʉ̃rẽ ʉoyʉꞌrʉacãrã niwã. Cʉ̃ pacʉ peꞌe tere pũrõ wãcũnʉrʉ̃cʉ niwĩ.
11 Seus irmãos, pois, o invejavam; seu pai, porém, guardava este negócio no seu coração.
12 Niꞌcã nʉmʉ José maꞌmisʉmʉa Siquem wãmetiropʉ waꞌacãrã niwã. Na pacʉ Jacob yarã ovejare tá ecarã waꞌarã weecãrã niwã.
12 E seus irmãos foram apascentar o rebanho de seu pai, junto de Siquém.
13 Beꞌro Jacob cʉ̃ macʉ̃ Joseré nicʉ niwĩ:
13 Disse, pois, Israel a José: Não apascentam os teus irmãos junto de Siquém? Vem, e enviar-te-ei a eles. E ele lhe disse: Eis-me aqui.
14 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Jacob nicʉ niwĩ:
14 E ele lhe disse: Ora, vai, e vê como estão teus irmãos e como está o rebanho, e traze-me resposta. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e José veio a Siquém.
15 cãpũpʉ wisia waꞌacʉ niwĩ. Tojo weegʉ niꞌcʉ̃ masʉ̃ cʉ̃rẽ bocaeja, sẽrĩtiñaꞌcʉ niwĩ:
15 E achou-o um varão, porque ele andava errado pelo campo, e perguntou-lhe o varão, dizendo: Que procuras?
16 José cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
16 E ele disse: Procuro meus irmãos; dize-me, peço-te, onde eles apascentam.
17 —Waꞌatojama. Aꞌto níꞌcãrã “Dotán tiropʉ waꞌarã” nicã tʉꞌoasʉ, ni yʉꞌticʉ niwĩ cʉ̃rẽ.
17 E disse aquele varão: Foram-se daqui, porque ouvi-lhes dizer: Vamos a Dotã. José, pois, seguiu seus irmãos e achou-os em Dotã.
18 Na peꞌe cʉ̃rẽ yoaropʉta aꞌticã ĩꞌacãrã niwã. Na tiropʉ ejase dʉporo, “Marĩ cʉ̃rẽ wẽjẽrã”, ni apoyucãrã niwã.
18 E viram-no de longe e, antes que chegasse a eles, conspiraram contra ele, para o matarem.
19 —Ĩꞌaña. Sĩꞌi quẽꞌese bʉcʉ aꞌtimimiba, nicãrã niwã.
19 E disseram uns aos outros: Eis lá vem o sonhador-mor!
20 —Teꞌa, cʉ̃rẽ wẽjẽrã. Wẽjẽtoja, copepʉ cʉ̃rẽ tuuquesãrã. “Noꞌo niꞌcʉ̃ yai nʉcʉ̃cjʉ̃ baꞌagʉ baꞌapĩ cʉ̃rẽ”, nírã marĩ pacʉre. Tojo weero cʉ̃ quẽꞌeꞌque ¿deꞌro waꞌaro waꞌarosaꞌa? nicãrã niwã.
20 Vinde, pois, agora, e matemo-lo, e lancemo-lo numa destas covas, e diremos: Uma besta-fera o comeu; e veremos que será dos seus sonhos.
21 Rubén na tojo nisere tʉꞌogʉ, cʉ̃ acabijire yʉꞌrʉosĩꞌrĩgʉ̃, narẽ nicʉ niwĩ:
21 E, ouvindo-o Rúben, livrou-o das suas mãos e disse: Não lhe tiremos a vida.
22 Aꞌti pe aco marĩrĩ pepʉ tuuquesãña. Ne cʉ̃rẽ mejẽcã weeticãꞌña. Rubén cʉ̃ acabijire yʉꞌrʉo, cʉ̃ pacʉpʉre wiasĩꞌrĩgʉ̃, tojo nicʉ niwĩ.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cova que está no deserto e não lanceis mãos nele; para livrá-lo das suas mãos e para torná-lo a seu pai.
23 José cʉ̃ maꞌmisʉmʉa tiropʉ etacã, na cʉ̃rẽ ñeꞌea, cʉ̃ sãñarõ suꞌtiro cʉ̃ pacʉ oꞌoꞌcarore tuweecãrã niwã.
23 E aconteceu que, chegando José a seus irmãos, tiraram a José a sua túnica, a túnica de várias cores que trazia.
24 Tuwee, topʉ nirĩ pe aco marĩrĩ pepʉ tuuquesãcãrã niwã.
24 E tomaram-no e lançaram-no na cova; porém a cova estava vazia, não havia água nela.
25 Tuꞌajanʉꞌcõ, baꞌarãtirã ejanujãcãrã niwã. Na tojo weeri cura ismaelita masã duari masã pãjãrã aꞌticã ĩꞌacãrã niwã. Na Galaad wãmetiro meꞌrã, Egiptopʉ miarã, na yarã waꞌicʉrã cameyoa buꞌipʉ, ʉꞌmʉtise pejere, tojo nicã waꞌrese bálsamo wãmetisere, mirra wãmetisere miacãrã niwã. José maꞌmisʉmʉa cʉ̃rẽ copepʉ tuuquesãꞌque niꞌi|alt="Joseph being thrown into pit" src="CO00705B.TIF" size="col" ref="Gn 37.21-25"
25 Depois, assentaram-se a comer pão, e levantaram os olhos, e olharam, e eis que uma companhia de ismaelitas vinha de Gileade; e seus camelos traziam especiarias, e bálsamo, e mirra; e iam levar isso ao Egito.
26 Narẽ ĩꞌagʉ̃, Judá cʉ̃ maꞌmisʉmʉarẽ, cʉ̃ acabijirãrẽ nicʉ niwĩ:
26 Então, Judá disse aos seus irmãos: Que proveito haverá em que matemos a nosso irmão e escondamos a sua morte?
27 Cʉ̃rẽ wẽjẽrõnojõ oꞌorã, sõjã duari masã peꞌere duarã. Cʉ̃ quẽꞌrã marĩ acabijita nimi.
27 Vinde, e vendamo-lo a estes ismaelitas; e não seja nossa mão sobre ele, porque ele é nosso irmão, nossa carne. E seus irmãos obedeceram.
28 Tojo weerã ismaelita masã apeyenojõ duari masã na tiropʉ yʉꞌrʉacã, José maꞌmisʉmʉa ti pepʉ sãñaꞌcʉre miiwĩrõ, narẽ duacãrã niwã. Cʉ̃rẽ veinte niyeru cujiri wapayecãrã niwã. Tojo weerã Joseré Egiptopʉ miacãrã niwã.
28 Passando, pois, os mercadores midianitas, tiraram, e alçaram a José da cova, e venderam José por vinte moedas de prata aos ismaelitas, os quais levaram José ao Egito.
29 Rubén na duari cura marĩꞌcʉ niyugʉ, na tiropʉ daja, ti pepʉ Joseré marĩcã ĩꞌagʉ̃, cʉ̃ bʉjawetisere ĩꞌogʉ̃, cʉ̃ yaro suꞌtirore tʉ̃ꞌrẽcʉ niwĩ.
29 Tornando, pois, Rúben à cova, eis que José não estava na cova; então, rasgou as suas vestes,
30 Beꞌro cʉ̃ acabijirã tiropʉ waꞌa, narẽ nicʉ niwĩ:
30 e tornou a seus irmãos, e disse: O moço não aparece; e, eu, aonde irei?
31 Beꞌro niꞌcʉ̃ cabra wĩꞌmagʉ̃rẽ wẽjẽcãrã niwã. Wẽjẽtoja, José yaro suꞌtiro na tuweeꞌcarore mii, cʉ̃ ye dí meꞌrã tore tuuwaꞌrecãrã niwã.
31 Então, tomaram a túnica de José, e mataram um cabrito, e tingiram a túnica no sangue.
32 Tuꞌajanʉꞌcõ, to suꞌtirore na pacʉpʉre mia, ĩꞌocãrã niwã.
32 E enviaram a túnica de várias cores, e fizeram levá-la a seu pai, e disseram: Temos achado esta túnica; conhece agora se esta será ou não a túnica de teu filho.
33 Jacob ti suꞌtirore ĩꞌamasĩgʉ̃, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
33 E conheceu-a e disse: É a túnica de meu filho; uma besta-fera o comeu, certamente foi despedaçado José.
34 Tojo weegʉ Jacob cʉ̃ bʉjawetisere ĩꞌogʉ̃, cʉ̃ suꞌtirore tʉ̃ꞌrẽ, na weewʉaronojõpʉma suꞌti wãquĩsenojõrẽ sãñacʉ niwĩ. Cʉ̃ macʉ̃ wẽrĩꞌquere yoacã uti, dʉjasewãꞌacʉ niwĩ.
34 Então, Jacó rasgou as suas vestes, e pôs pano de saco sobre os seus lombos, e lamentou a seu filho muitos dias.
35 Nipeꞌtirã cʉ̃ põꞌrã ʉmʉa, numia cʉ̃rẽ “Tocãꞌrõta bʉjaweti, utiya”, nicãrã nimiwã. Cʉ̃ peꞌe na “Wãcũtutuaya”, nimicã, ne ʉaticʉ niwĩ. Siape meꞌrã nemorõ utinemosãjãcʉ niwĩ. Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
35 E levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; recusou, porém, ser consolado e disse: Na verdade, com choro hei de descer ao meu filho até à sepultura. Assim, o chorou seu pai.
36 Ismaelita masã Egiptopʉre etarã, Joseré Potifar wãmetigʉre duaturiacãrã niwã. Cʉ̃ Egiptocjãrã wiogʉ faraṍrẽ daꞌratamugʉ̃ nicʉ niwĩ. Tojo nicã faraṍrẽ coꞌterã surara wiogʉ nicʉ niwĩ.
36 E os midianitas venderam-no no Egito a Potifar, eunuco de Faraó, capitão da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.