Gênesis 19
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs NVI
1 Naꞌiqueꞌari cura, Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌterã Sodomapʉre etacãrã niwã. Na topʉ etari cura Lot, Abrahã acabiji macʉ̃, macã sãjãrĩ sope tiro dujicʉ niwĩ. To cʉ̃ dujiro nipeꞌtirã masã nerẽwʉaro nicaro niwʉ̃. Na etacã ĩꞌagʉ̃, wãꞌcãnʉꞌcã, paamuꞌrĩqueꞌa,
1 Os dois anjos chegaram a Sodoma ao anoitecer, e Ló estava sentado à porta da cidade. Quando os avistou, levantou-se e foi recebê-los. Prostrou-se, rosto em terra,
2 narẽ nicʉ niwĩ:
2 e disse: "Meus senhores, por favor, acompanhem-me à casa do seu servo. Lá poderão lavar os pés, passar a noite e, pela manhã, seguir caminho. Não, passaremos a noite na praça", responderam.
3 Na tojo nimicã, Lot tutuaro meꞌrã, “Niweꞌe; ya wiꞌi cãrĩrãsaꞌa,” nicʉ niwĩ. Cʉ̃ tojo níca beꞌro, na “Jaʉ” ni, cʉ̃ meꞌrã waꞌacãrã niwã. Cʉ̃ ya wiꞌipʉ sãjãa, Lot narẽ baꞌase daꞌrebosacʉ niwĩ. Cʉ̃ pã́ bʉcʉase morẽña marĩsere weebosacʉ niwĩ. Na tere baꞌacãrã niwã.
3 Mas ele insistiu tanto com eles que, finalmente, o acompanharam e entraram em sua casa. Ló mandou preparar-lhes uma refeição e assar pão sem fermento, e eles comeram.
4 Beꞌro, na cãrĩatji dʉporo nipeꞌtirã Sodomacjãrã ʉmʉa, maꞌmapjia, bʉcʉrã nipeꞌtirã Lot ya wiꞌi pʉꞌtore sʉtʉanʉꞌcãcãrã niwã.
4 Ainda não tinham ido deitar-se, quando todos os homens de toda parte da cidade de Sodoma, dos mais jovens aos mais velhos, cercaram a casa.
5 Na to sʉtʉanʉꞌcã, cʉ̃rẽ caricũcãrã niwã:
5 Chamaram Ló e lhe disseram: "Onde estão os homens que vieram à sua casa esta noite? Traga-os para nós aqui fora para que tenhamos relações com eles".
6 Na tojo nicã tʉꞌogʉ, Lot cʉ̃ ya wiꞌi wijaa, na meꞌrã ucũgʉ̃tigʉ, sopere añurõ biꞌacãꞌcʉ niwĩ.
6 Ló saiu da casa, fechou a porta atrás de si
7 Narẽ nicʉ niwĩ:
7 e lhes disse: "Não, meus amigos! Não façam essa perversidade!
8 Aꞌtiro peꞌe weeya. Yʉꞌʉ põꞌrã, pʉarã numia ne niꞌcʉ̃ ʉmʉ meꞌrã nitirã numia nima yujupʉ. Narẽ wĩorẽgʉ̃ti. Mʉsã narẽ noꞌo weesĩꞌrĩrõ weeya. Ãꞌrã ʉmʉa yʉꞌʉ tiro etaꞌcãrã peꞌema, narẽ ñaꞌarõ weeticãꞌña. Na yʉꞌʉ pijioꞌcãrã nima. Narẽ añurõ coꞌtegʉti.
8 Olhem, tenho duas filhas que ainda são virgens. Vou trazê-las para que vocês façam com elas o que bem entenderem. Mas não façam nada a estes homens, porque se acham debaixo da proteção do meu teto".
9 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, aꞌtiro yʉꞌticãrã niwã:
9 "Saia da frente! ", gritaram. E disseram: "Este homem chegou aqui como estrangeiro, e agora quer ser o juiz! Faremos a você pior do que a eles". Então empurraram Ló com violência e avançaram para arrombar a porta.
10 Na tojo weenʉꞌcãrĩ cura sijari masã Lore ñeꞌe, wiꞌi poꞌpeapʉ miisãjã waꞌacãrã niwã. Tojo weetoja, na sopere añurõ biꞌacãꞌcãrã niwã.
10 Nisso, os dois visitantes agarraram Ló, puxaram-no para dentro e fecharam a porta.
11 Tojo weetojanʉꞌcõ, na nipeꞌtirã sope pʉꞌtopʉ níꞌcãrã ʉmʉarẽ, maꞌmapjiare, bʉcʉrãrẽ caperi bajuticã weecãrã niwã. Caperi bajutirã, ti wiꞌipʉ sãjãasĩꞌrĩrã, sopere aꞌmasijarã, põtẽotia waꞌacãrã niwã. Ne bocaticãrã niwã.
11 Depois feriram de cegueira os homens que estavam à porta da casa, dos mais jovens aos mais velhos, de maneira que não conseguiam encontrar a porta.
12 Wiꞌi poꞌpeapʉ sijari masã Lore sẽrĩtiñaꞌcãrã niwã:
12 Os dois homens perguntaram a Ló: "Você tem mais alguém na cidade — genros, filhos ou filhas, ou qualquer outro parente? Tire-os daqui,
13 Aꞌti macãrẽ cõꞌapeꞌocãꞌrãsaꞌa. Õꞌacʉ̃ aꞌti macãcjãrã na peje ñaꞌarõ weesetise queti tʉꞌoami. Tojo weegʉ ʉ̃sãrẽ aꞌti macãrẽ cõꞌadutigʉ oꞌoámi, nicãrã niwã.
13 porque estamos para destruir este lugar. As acusações feitas ao Senhor contra este povo são tantas que ele nos enviou para destruir a cidade".
14 Na tojo nicã tʉꞌogʉ, Lot cʉ̃ bujisʉmʉa niajãrẽ weregʉ waꞌamicʉ niwĩ. Narẽ nicʉ niwĩ:
14 Então Ló foi falar com seus genros, os quais iam casar-se com suas filhas, e lhes disse: "Saiam imediatamente deste lugar, porque o Senhor está para destruir a cidade! " Mas eles pensaram que ele estava brincando.
15 Cʉ̃ na meꞌrã ucũrĩ cura boꞌrearo weecaro niwʉ̃. Tojo weerã Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌterã tutuaro meꞌrã cʉ̃rẽ nicãrã niwã:
15 Ao raiar do dia, os anjos insistiam com Ló, dizendo: "Depressa! Leve daqui sua mulher e suas duas filhas, ou vocês também serão mortos quando a cidade for castigada".
16 Na tojo nimicã, Lot sojaticʉ niwĩ. Cʉ̃ ʉmʉñarõ waꞌaticã ĩꞌarã, na cʉ̃ omocãrẽ ñeꞌe, miacãrã niwã. Õꞌacʉ̃ cʉ̃rẽ pajañaꞌgʉ̃, tojo weeduticʉ niwĩ. Lot nʉmo, cʉ̃ põꞌrã numia quẽꞌrãrẽ macã sumutopʉ miacãrã niwã.
16 Tendo ele hesitado, os homens o agarraram pela mão, como também a mulher e as duas filhas, e os tiraram dali à força e os deixaram fora da cidade, porque o Senhor teve misericórdia deles.
17 Na macãpʉ wijáca beꞌro niꞌcʉ̃ Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ narẽ nicʉ niwĩ:
17 Assim que os tiraram da cidade, um deles disse a Ló: "Fuja por amor à vida! Não olhe para trás e não pare em lugar nenhum da planície! Fuja para as montanhas, ou você será morto! "
18 Lot peꞌe narẽ nicʉ niwĩ:
18 Ló, porém, lhes disse: "Não, meu senhor!
19 Mʉsã yʉꞌʉre añurõ weetamuapʉ. Yʉꞌʉ wẽrĩboꞌcʉre mʉsã yʉꞌrʉoapʉ. Yʉꞌʉ ʉ̃rʉ̃gʉ̃pʉre ejatibosaꞌa. To waꞌari curata macãrẽ ʉ̃jʉ̃ase yʉꞌʉre ẽmʉejábosaꞌa. Tojo weegʉ yʉꞌʉ maꞌa deco wẽrĩbosaꞌa.
19 Seu servo foi favorecido por sua benevolência, pois o senhor foi bondoso comigo, poupando-me a vida. Não posso fugir para as montanhas, se não esta calamidade cairá sobre mim, e morrerei.
20 Topʉ waꞌaronojõ oꞌogʉ, niꞌcã macã pʉꞌtoacã nirĩ macãpʉ waꞌadutiya. Ti macã cãꞌmacãcã niꞌi. Topʉ waꞌagʉ, yʉꞌrʉgʉsaꞌa, nicʉ niwĩ.
20 Aqui perto há uma cidade pequena. Está tão próxima que dá para correr até lá. Deixe-me ir para lá! Mesmo sendo tão pequena, lá estarei a salvo".
21 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌogʉ, Õꞌacʉ̃rẽ werecoꞌtegʉ cʉ̃rẽ nicʉ niwĩ:
21 "Está bem", respondeu ele. "Também lhe atenderei esse pedido; não destruirei a cidade da qual você fala.
22 ¡Quero, si macãpʉ omawãꞌcãña! Mʉꞌʉ etaticãma, ne apeye macãrĩrẽ ʉ̃jʉ̃acõꞌanoꞌña marĩrõsaꞌa. Mʉꞌʉ etáca beꞌropʉ ʉ̃jʉ̃acõꞌanoꞌrõsaꞌa, nicʉ niwĩ.
22 Fuja depressa, porque nada poderei fazer enquanto você não chegar lá". Por isso a cidade foi chamada Zoar.
23 Lot Zoapʉ etacã, boꞌrearo weecaro niwʉ̃.
23 Quando Ló chegou a Zoar, o sol já havia nascido sobre a terra.
24 Cʉ̃ topʉ etáca beꞌro Õꞌacʉ̃ Sodoma, Gomorra buꞌipʉre pecameꞌe, tojo nicã azufre acoro pejaro weronojõ ʉ̃jʉ̃dijaticã weecʉ niwĩ.
24 Então o Senhor, o próprio Senhor, fez chover do céu fogo e enxofre sobre Sodoma e Gomorra.
25 Cʉ̃ te macãrĩrẽ ʉ̃jʉ̃acõꞌacã, to nimiꞌque nipeꞌtise ʉ̃jʉ̃peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃. Ti macã nimiꞌcãrã wẽrĩpeꞌtia waꞌacãrã niwã. Na otese nimiꞌque quẽꞌrã ʉ̃jʉ̃peꞌtia waꞌacaro niwʉ̃.
25 Assim ele destruiu aquelas cidades e toda a planície, com todos os habitantes das cidades e a vegetação.
26 Tojo waꞌari cura Lot nʉmo cʉ̃ beꞌro sirutuco nimiwõ. Tojo sirutugo, majãmiĩꞌatõrõco niwõ. Totá co moa tuturo dojonʉꞌcã waꞌaco niwõ. Lot, cʉ̃ nʉmo, tojo nicã põꞌrã numia na Sodoma ʉ̃jʉ̃cã omaduꞌtiwijaꞌque niꞌi|alt="Lot and family leaving Sodom" src="CO00656B.TIF" size="col" ref="Gn 19.22-26"
26 Mas a mulher de Ló olhou para trás e se transformou numa coluna de sal.
27 Ape nʉmʉ te macãrĩ ʉ̃jʉ̃acõꞌaca beꞌro Abrahã cʉ̃ Õꞌacʉ̃ meꞌrã ucũꞌcaropʉ waꞌacʉ niwĩ.
27 Na manhã seguinte, Abraão se levantou e voltou ao lugar onde tinha estado diante do Senhor.
28 Topʉ waꞌagʉ, Sodoma, Gomorra níꞌcaro nipeꞌtiro ti papʉre ĩꞌaquejocʉ niwĩ. Yoaropʉ cʉ̃ ĩꞌacã, pã́ na ʉ̃jʉ̃arõ oꞌme mʉjãrõ weronojõ oꞌmepuꞌsumorõcaro niwʉ̃.
28 E olhou para Sodoma e Gomorra, para toda a planície, e viu uma densa fumaça subindo da terra, como fumaça de uma fornalha.
29 Ti paꞌtiropʉ nise macãrĩ Lot níꞌcarore ʉ̃jʉ̃acõꞌagʉ̃, Õꞌacʉ̃ Abrahãrẽ wãcũcʉ niwĩ. Tojo weegʉ te macãrĩ ʉ̃jʉ̃acõꞌase dʉporo wẽrĩrĩ nígʉ̃, Lore apesepʉ miacʉ niwĩ.
29 Quando Deus arrasou as cidades da planície, lembrou-se de Abraão e tirou Ló do meio da catástrofe que destruiu as cidades onde Ló vivia.
30 Beꞌro Lot uigʉ, Zoapʉre tojanemosĩꞌrĩticʉ niwĩ. Tojo weegʉ cʉ̃ põꞌrã pʉarã numia meꞌrã ʉ̃rʉ̃pagʉpʉ waꞌacʉ niwĩ. Topʉ waꞌa, na iꞌtiarã niꞌcã ʉ̃tã tutipʉ niseticũcãrã niwã.
30 Ló partiu de Zoar com suas duas filhas e passou a viver nas montanhas, porque tinha medo de permanecer em Zoar. Ele e suas duas filhas ficaram morando numa caverna.
31 Niꞌcã nʉmʉ masã maꞌmio co acabijore nico niwõ:
31 Um dia, a filha mais velha disse à mais jovem: "Nosso pai já está velho, e não há homens nas redondezas que nos possuam, segundo o costume de toda a terra.
32 Tojo weerã marĩ pacʉre queꞌacã weerã́. Cʉ̃ queꞌáca beꞌro cʉ̃ meꞌrã cãjĩrã. Tojo weerã marĩ cʉ̃ meꞌrã põꞌrãtirãsaꞌa.
32 Vamos dar vinho a nosso pai e então nos deitaremos com ele para preservar a linhagem de nosso pai".
33 Ti ñami na pacʉre queꞌato nírã, ʉꞌsedʉcaco vino tĩacãrã niwã. Beꞌro masã maꞌmio cʉ̃ meꞌrã cãjĩco niwõ. Cʉ̃ peꞌe co tojo weesere ne tʉꞌoñaꞌticʉ niwĩ. Co dijaacã quẽꞌrãrẽ, ne tʉꞌoñaꞌticʉ niwĩ.
33 Naquela noite deram vinho ao pai, e a filha mais velha entrou e se deitou com ele. E ele não percebeu quando ela se deitou nem quando se levantou.
34 Ape nʉmʉ masã maꞌmio co acabijore nico niwõ:
34 No dia seguinte a filha mais velha disse à mais nova: "Ontem à noite deitei-me com meu pai. Vamos dar-lhe vinho também esta noite, e você se deitará com ele, para que preservemos a linhagem de nosso pai".
35 Na níꞌcaronojõta weecãrã niwã. Na pacʉre queꞌadutirã, ʉꞌsedʉcaco vino tĩacãrã niwã tja. Dʉꞌsago co pacʉ meꞌrã cãjĩco niwõ. Lot peꞌe ne tʉꞌoñaꞌticʉ niwĩ. Co dijaacã quẽꞌrãrẽ, ne tʉꞌoñaꞌticʉ niwĩ.
35 Então, outra vez deram vinho ao pai naquela noite, e a mais nova foi e se deitou com ele. E ele não percebeu quando ela se deitou nem quando se levantou.
36 Na tojo weetjĩarã, Lot põꞌrã numia na pacʉ meꞌrã pʉarãpʉta põꞌrãticãrã niwã.
36 Assim, as duas filhas de Ló engravidaram do próprio pai.
37 Beꞌro masã maꞌmio niꞌcʉ̃ wĩꞌmagʉ̃ wʉaco niwõ. Cʉ̃rẽ Moab wãmeyeco niwõ. Cʉ̃ moabita masã ñecʉ̃ nicʉ niwĩ.
37 A mais velha teve um filho, e deu-lhe o nome de Moabe; este é o pai dos moabitas de hoje.
38 Dʉꞌsago quẽꞌrã macʉ̃tico niwõ. Cʉ̃rẽ Ben-ammi wãmeyeco niwõ. Cʉ̃ amonita masã ñecʉ̃ nicʉ niwĩ.
38 A mais nova também teve um filho, e deu-lhe o nome de Ben-Ami; este é o pai dos amonitas de hoje.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.