Êxodo 18
Õ'âkĩ̶ hɨ yeere uúkũri turi Tukano (TUONT) vs NTLH
1 Jetro Madiã́cjʉ̃ paꞌi, Moisé mañecʉ̃, nipeꞌtise Õꞌacʉ̃ Moisére weeꞌquere tʉꞌocʉ niwĩ. Tojo nicã Õꞌacʉ̃ yarã masã Israe curuacjãrãrẽ weeꞌquere tʉꞌocʉ niwĩ. Apeye quẽꞌrãrẽ Õꞌacʉ̃ na wiogʉ narẽ Egiptopʉ níꞌcãrãrẽ miiwijaꞌquere tʉꞌocʉ niwĩ.
1 Jetro, o sacerdote de Midiã e sogro de Moisés, soube de tudo o que Deus havia feito por Moisés e pelo povo de Israel. E soube também como o Senhor havia tirado do Egito os israelitas.
2 Moisé cʉ̃ nʉmo Séforare co pacʉ ya wiꞌipʉ oꞌóyutojacʉ niwĩ. Jetro core,
2 Então ele foi para o lugar onde Moisés estava, levando Zípora, a mulher de Moisés. Moisés havia mandado Zípora e os dois filhos dela para a casa de Jetro.
3 tojo nicã co põꞌrã pʉarãrẽ ñeꞌecʉ niwĩ. Niꞌcʉ̃ Gersón wãmeticʉ niwĩ. Moisé aꞌtiro nitojacʉ niwĩ: “Yʉꞌʉ ãpẽrã ye diꞌtapʉre sijari masʉ̃, aperocjʉ̃ weronojõ tʉꞌoñaꞌa.” Tojo weegʉ masã maꞌmirẽ Gersón wãme õꞌocʉ niwĩ.
3 O nome de um deles era Gérson , pois Moisés tinha dito: “Sou hóspede em terra estrangeira.”
4 Cʉ̃ acabiji peꞌe Eliezer wãmeticʉ niwĩ. Moisé aꞌtiro ni ucũyutojacʉ niwĩ: “Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ pacʉ ẽjõpeoꞌcʉ yʉꞌʉre weetamuwĩ. Faraṍ yʉꞌʉre wẽjẽboꞌcʉre yʉꞌrʉweticã weewĩ.” Tojo weegʉ dʉꞌsagʉre tojo wãme õꞌocʉ niwĩ.
4 O nome do outro era Eliézer , pois Moisés tinha dito: “O Deus do meu pai me ajudou e não deixou que eu fosse morto pelo rei do Egito.”
5 Moisé, Israe curuacjãrã meꞌrã masã marĩrõ, yucʉ marĩrõ Õꞌacʉ̃ yagʉ ʉ̃rʉ̃gʉ̃ pʉꞌtopʉ tojaqueꞌacʉ niwĩ. Topʉ Jetro, cʉ̃ macõ Moisé nʉmo, põꞌrã meꞌrã cʉ̃ tiropʉ waꞌacʉ niwĩ.
5 Jetro, o sogro de Moisés, foi com a mulher e os dois filhos de Moisés para o deserto onde Moisés estava acampado, no monte sagrado .
6 Moisére aꞌtiro queti oꞌómʉꞌtãcʉ niwĩ:
6 Ele havia mandado um recado a Moisés, dizendo que estava chegando, com a mulher e os filhos dele.
7 Cʉ̃ etacã, Moisé suꞌti caseri meꞌrã wééca wiꞌi poꞌpeapʉ níꞌcʉ wijaa, cʉ̃ mañecʉ̃rẽ põtẽrĩgʉ̃ waꞌacʉ niwĩ. Cʉ̃rẽ añudutigʉ, paamuꞌrĩqueꞌa, miꞌmicʉ niwĩ. Aꞌmerĩ añudutíca beꞌro cʉ̃ ya wiꞌipʉ narẽ sʉꞌori pijisãjãacʉ niwĩ.
7 Então Moisés saiu para se encontrar com Jetro, curvou-se em sinal de respeito e o beijou. Cada um perguntou ao outro se ia bem de saúde, e depois eles entraram na barraca de Moisés.
8 Topʉ Moisé Õꞌacʉ̃ faraṍrẽ, Egiptocjãrãrẽ weeꞌquere werepeꞌocʉ niwĩ. Tojo nicã maꞌapʉ aꞌtirã, nipeꞌtise na piꞌetiwãꞌcãtiꞌquere werecʉ niwĩ. “Õꞌacʉ̃, ʉ̃sãrẽ aꞌtiro wee yʉꞌrʉowĩ”, ni werecʉ niwĩ.
8 Ele contou ao sogro tudo o que o Senhor Deus, por causa do seu amor pelo povo de Israel, tinha feito com o rei do Egito e com os egípcios. Falou também a respeito das dificuldades que o povo havia tido no caminho e como o Senhor os havia socorrido.
9 Jetro Õꞌacʉ̃ Israe curuacjãrãrẽ maꞌi pajañaꞌgʉ̃, Egiptocjãrã doca níꞌcãrãrẽ yʉꞌrʉweticã weeꞌquere tʉꞌogʉ, eꞌcatiyʉꞌrʉacʉ niwĩ.
9 Jetro ficou muito contente com tudo o que o Senhor havia feito pelo povo de Israel, tirando-o do Egito.
10 Aꞌtiro nicʉ niwĩ:
10 E disse: — Louvado seja o
11 Egiptocjãrã mʉsãrẽ ñaꞌabutiaro daꞌradutipecã, Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ yʉꞌrʉweticã weeapĩ. Tojo weegʉ niꞌcãrõacã yʉꞌʉ masĩꞌi. Õꞌacʉ̃ nipeꞌtirã ãpẽrã masã na ẽjõpeorãnojõ yʉꞌrʉoro tutuayʉꞌrʉnʉꞌcãmi, nicʉ niwĩ Jetro.
11 Agora sei que o Senhor é mais poderoso do que todos os deuses, pois livrou os israelitas do poder dos egípcios, quando eles os trataram com tanto desprezo.
12 Beꞌro Jetro niꞌcʉ̃ waꞌicʉre wẽjẽ, Õꞌacʉ̃rẽ eꞌcatipeogʉ ʉ̃jʉ̃amorõpeocʉ niwĩ. Tojo nicã apeye Õꞌacʉ̃rẽ oꞌosenojõrẽ ʉ̃jʉ̃amorõpeonemocʉ niwĩ. Tojo wééca beꞌro Aarṍ, nipeꞌtirã Israe curuacjãrã wiorã Õꞌacʉ̃ ĩꞌorõpʉ, Moisé mañecʉ̃ meꞌrã baꞌarã waꞌacãrã niwã.
12 Em seguida Jetro trouxe uma oferta para ser completamente queimada e animais para serem mortos como sacrifício a Deus. Arão e todos os líderes do povo de Israel foram com ele para comer a refeição sagrada.
13 Na baꞌáca beꞌro ape nʉmʉ peꞌe Moisé Israe curuacjãrã na ñaꞌarõ ucũ, aꞌpepũrĩsere apogʉ, cʉ̃ dujiwʉaropʉ dujicʉ niwĩ. Tere na nipeꞌtirã cʉ̃ aposere ʉarã, topʉ ninaꞌiacãrã niwã.
13 No dia seguinte Moisés sentou-se para julgar as questões do povo e ficou ocupado desde a manhã até a noite.
14 Cʉ̃ mañecʉ̃ nipeꞌtise Moisé masãrẽ weebosaꞌquere ĩꞌagʉ̃, aꞌtiro nicʉ niwĩ:
14 Quando Jetro viu tudo o que Moisés estava fazendo, perguntou: — Por que você está agindo assim? Por que está resolvendo sozinho os problemas do povo, com todas essas pessoas em pé ao seu redor, desde a manhã até a noite?
15 Moisé cʉ̃rẽ yʉꞌticʉ niwĩ:
15 Moisés respondeu: — Eu tenho de fazer isso porque as pessoas vêm falar comigo para saber o que Deus quer.
16 Na tiropʉre mejẽcã waꞌacã, “¿Ʉ̃sã deꞌronojõ weerãsari?” nírã, “¿Noa peꞌe queoro niti?” nírã, apodutirã, aꞌtopʉre etama. Yʉꞌʉ peꞌe narẽ Õꞌacʉ̃ cʉ̃ dutise cũuꞌquere, cʉ̃ buꞌesere narẽ wereturiaꞌa, nicʉ niwĩ.
16 Quando duas pessoas têm uma questão, elas vêm falar comigo para que eu resolva quem está certo. E explico os mandamentos e as leis de Deus a todos.
17 Tere tʉꞌogʉ, cʉ̃ mañecʉ̃ cʉ̃rẽ aꞌtiro ni werecasacʉ niwĩ:
17 Então Jetro disse: — O que você está fazendo não está certo.
18 Mʉꞌʉ tojo weegʉ caributia waꞌagʉsaꞌa. Masã quẽꞌrã mʉꞌʉ meꞌrã nirã́ caributia waꞌarãsama. Tojo weese mʉꞌʉrẽ tutuayʉꞌrʉaꞌa. Mʉꞌʉ niꞌcʉ̃ta tere põtẽotisaꞌa.
18 Desse jeito você vai ficar cansado demais, e o povo também. Isso é muito trabalho para você fazer sozinho.
19 Yʉꞌʉ mʉꞌʉrẽ “Aꞌtiro weeapa” ni weresere añurõ tʉꞌoapa. Mʉꞌʉ tojo weecã, Õꞌacʉ̃ mʉꞌʉrẽ weetamugʉ̃sami. Mʉꞌʉ peꞌe Õꞌacʉ̃pʉre masã aꞌpepũrĩsere ucũbosagʉ nigʉ̃saꞌa.
19 Agora escute o meu conselho, e Deus o ajudará. Está certo que você represente o povo diante de Deus e também que leve a ele os problemas deles.
20 Õꞌacʉ̃ cʉ̃ dutise cũuꞌquere, cʉ̃ buꞌesere narẽ weregʉsaꞌa. “Aꞌtiro nisetiroʉaꞌa, aꞌte peꞌere weeya” ni, narẽ masĩcã weeya.
20 Você deve ensinar-lhes as leis de Deus e explicar o que devem fazer e como devem viver.
21 Israe curuacjãrã waꞌteropʉ ʉmʉa añurõ tʉꞌomasĩrãnojõrẽ, Õꞌacʉ̃rẽ wiopesase meꞌrã tʉꞌoñaꞌrãrẽ, tojo nicã queoro ucũ weesetirãnojõrẽ, “Noꞌo ʉaro weese meꞌrã wapataꞌarãti” ni wãcũtirãnojõrẽ beseya. Narẽ besegʉ, ãpẽrãrẽ mil masãrẽ dutiajãrẽ bese sõrõña. Ãpẽrãrẽ cien masãrẽ dutiajãrẽ beseya. Ãpẽrãrẽ cincuenta masãrẽ dutiajãrẽ beseya. Ãpẽrãrẽ diez masãrẽ dutiajãrẽ beseya.
21 Mas você deve escolher alguns homens capazes e colocá-los como chefes do povo: chefes de mil, de cem, de cinquenta e de dez. Devem ser homens que temam a Deus , que mereçam confiança e que sejam honestos em tudo.
22 Na nipeꞌtirã Israe curuacjãrãrẽ “Aꞌtiro peꞌe weeya”, ni dutinuꞌcũrãsama. Apeye na apomasĩtise diasase nicãma, mʉꞌʉ tiropʉ aporã aꞌtirãsama. Mejõ niseacãma, na basu aporãsama. Na aꞌtiro weecã, sõꞌowaro mʉꞌʉ piꞌetisome. Na mʉꞌʉrẽ sʉꞌori tere weetamurãsama.
22 Serão eles que sempre julgarão as questões do povo. Os casos mais difíceis serão trazidos a você, mas os mais fáceis eles mesmos poderão resolver. Assim será melhor para você, pois eles o ajudarão nesse trabalho pesado.
23 Aꞌte yʉꞌʉ werecasaꞌquere queoro wéégʉ, Õꞌacʉ̃ mʉꞌʉrẽ “Aꞌtere tojota weeya” nicã, mʉꞌʉ te daꞌrasere põtẽomasĩgʉ̃saꞌa. Mʉꞌʉ tojo weecã, masã eꞌcatise meꞌrã na ye wiꞌseripʉ dajatojaarãsama, ni werecasacʉ niwĩ Jetro.
23 Se você fizer isso, e se for essa a ordem de Deus, você não ficará cansado, e todas essas pessoas poderão ir para casa com as suas questões resolvidas.
24 Moisére cʉ̃ mañecʉ̃ “Tojo weeapa” níꞌcaronojõta tere queoro weecʉ niwĩ.
24 Moisés aceitou o conselho de Jetro
25 Tojo weegʉ Israe curuacjãrãrẽ “Ãꞌrãta tʉꞌomasĩma”, ni besecʉ niwĩ. Narẽ dutise cṹúgʉ̃, mil masãrẽ, cien masãrẽ, cincuenta masãrẽ, diez masãrẽ dutiajãrẽ besecʉ niwĩ.
25 e escolheu homens capazes entre todos os israelitas. Ele os colocou como chefes de mil, de cem, de cinquenta e de dez.
26 Na “Tojo peꞌe ʉaꞌa” ni, Israe curuacjãrãrẽ nipeꞌtiropʉ ĩꞌanʉrʉ̃nuꞌcũcãrã niwã. Na apomasĩtise diasasema Moisé tiropʉ aporã waꞌacãrã niwã. Mejõ niseacã peꞌema na basu aꞌmerĩ apocãrã niwã.
26 Eles sempre julgaram as questões do povo, resolvendo as mais fáceis e trazendo para Moisés as mais difíceis.
27 Beꞌro Moisé cʉ̃ mañecʉ̃ meꞌrã aꞌmerĩ weꞌriticãrã niwã. Tuꞌajanʉꞌcõ, Jetro cʉ̃ ya diꞌtapʉ dajatojaacʉ niwĩ.
27 Então Moisés se despediu de Jetro, e Jetro voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Êxodo 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.