Mateus 5
Sir chihtá (TUF) vs NVI
1 Uw ricán to bin quíuyat, Jesusat itchacro. Istír, cuhs yir sar bijacro. Erar cur car chihrjacro. Chihryat, im owár beya rabar sinquin eyin Jesusat siw̃quey rahcuay yinjacro.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Eyta rahcuay yinyat, Jesusat chihtá uchta síw̃jacro:
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 —Bíyinat imár ojcor uchta síhw̃ayat, ohbac ítayqueyra. “Asra Sir tamo anto cábai séhw̃atiro,” síhw̃aquin éyinan óhbacro. Imár tamo eyta sihw̃ac rehquít, Sir cara rehquey cuitar cara yináyqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 ’Biyin cuétara óhbacro. Urá cuechú rehquít, Sirat sicor tan wan chácayqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 ’Biyin turti, tiw̃ti, técuati chácayat, eyin óhbacro. Cahujín ac turti rehquít, Sirat eyin quin cajc bahnác wícayqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 ’Bíyinat Sir ub cahmar tayar bár yina racar cuít rehcayat, bahnác ur ay yaj cun rehcayat, óhbacro. Ur ay yaj cun rehquít, Sirat cuitar yajcáyqueyra, caba yajquín acu. Etar óhbacro, wajacro.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 ’Bíyinatan cahujín tamo cue rehquír, obir yajcáyatan, óhbacro. Sirat eyin obir yajcata etar óhbacro, wajacro.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 ’Biyin urán tayar bár rehcayat, óhbacro. Tayar bár rehquít, eyin ub cuitar Sir istáyqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 ’Bíyinat cahujín rahra rahra tecua ayti jácayat, éyinan óhbacro. Cahujín quin rahra rahra tecua ayti rehquít, Sirat eyin ójcoran “eyin ajmár waquijró, ajmár sasaro,” wacáyqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ’Bíyinan ur ay yajác ques, yajcata bi yajác ques cahujinat ruhw̃úyatan óhbacro. Ruhw̃ú cuar ay yajquíc rehquít Sir owár cuacúr ítayqueyra. Etar óhbacro, wajacro.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 ’Uwat as chihtá ques ba buror sisyat, ba ruhw̃uyat, ba cahm icar bitara útara sucuar tew̃yat, ba ohbac ítayqueyra.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Ba eyta ruhw̃uyat, tan wan jaw̃i. Ahní chaw̃i. Uwat úchicrias Sir chihtá ehcuquin ruhw̃úr eyta ahra uwat ba cat eyta ruhw̃uro. Eyta sehw̃ar, ba ruhw̃ú rehquít, tan wan jaw̃i. Ahní jaw̃i.
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 ’Baan rauwan wanro. Rauwa ruwa ay rehquín chaquir eyta uw ur ay rehquín acu uw tac icar ba cat eyta ur ay ítata binro. Rauw bahsí bár rehcáyatra, sicor bahsí waan acu icuri yájcajatro. Ey icúr acui batro. Ur ay bár ityat ba cat éytaan wan icúr acui batro. Rauwa bahsí bár ey tiw̃ tétaro. Uwat sahuwátaro. Rauw ay bár bi tiw̃ ter eyta, sahuwír eyta, ba cat ur ay bár rehcayat, Sirat ba éytaan wan tétaro.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 ’Baan oca siran wanro. Cajc uch uwat oca siran ub cut istír eyta, baat cat ur ay yájqueyan eyta istáyqueyra. Pueblo cuhs arcutar bin rúhcuajar eyta, ba cat uwat baat ur ay yájqueyan istiti acura eyta rúhcuajatro.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Uwat vela anir car cajón satra rúhctiro. Cuat vela anir car cuacúr jácaro. Usar itquin ac, wanquír cuanín ac cuacúr jácaro.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Ba cat eyta jaw̃i. Vela uw ubot cuanír eyta, baat cat uw ubot urá ay yajw̃i. Eyta yajcayat uwat istáyqueyra. Istír car cuacúr Sir Tet ojcor ay wacáyqueyra. Ay tew̃áyqueyra.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 ’Uní bár bin síhw̃ati jaw̃i. Aját bachan chihtán sutín acui wijác síhw̃ati jaw̃i. Uchicri Sir chihtá ehcúquinat cuihsú bahjac sutín acu wijác síhw̃ati jaw̃i. Chihtá eya sutín acui wítiro. Cuat ey chihtá cuitar aját icúr yajcata wac bahjáctara asa eyta bahnác caba yajquín acurun wijacro.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Aját ba quin uní wacaro. Ahajira uch cajc cat, cuacúr abá cat im eyta cuácayat bachan chihtán tehmó báreyra. Bahnác caba yajc ocso ajca istiy tehmoti bahnác im eyta rehcáyqueyra.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Eyta cuácayat bíyinatan Moisesat wac bahjác chihtá conu bi waca técayatan, bíyinatan cahujín quin chihtá conu bi wacan síw̃yatan, éyinan Sir cara rehquey chácayat uwa ac chiwir rehcáyqueyra. Cuat bíyinatan chihtá ey yajcáyatan, bíyinatan caba síw̃yatan, éyinan Sir cara rehquey cuitar caran cuít rehcáyqueyra.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Aját ba quin uní wacaro. Baat urá ayan Fariséoan bachan chihtán síw̃quinan cuít yajcátaro. Eyta yájtieyra, cuacúr Sir quin beya báreyra.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 ’Is cohtín quin wac bahjaquey ba rahcuít, uwa yauti jaw̃i, wacaro. Uw yaúyeyra, ey ajc tayar ques técuayqueyra.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Eyta wac bahjacro. Cuatán ajatrá ba quin wacaro. Biyan imár rabir ac túryatan, eyta turic ques ajc táyara técuataro. Bíyinatan imár rab quin ahsín téw̃yatan, eyin cahm ícara werjayín ubot tew̃áyqueyra. Bíyinatan rab quin “cuáyinu, cucuinu,” wacáyatan, éyinan cab oc icar beyata óraro.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 ’Etarwan bahat Sir usar Sir tamo sehw̃an ac ruwa wahnín rehca rabar séhw̃ata óraro. Behmát ay bár yajác ques bah rabat ténati rehc séhw̃ata óraro.
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 Eyta sehw̃ar ruwa wahnti bahwi. Ibtu rab quin biwi. Ey jor sicor tan wan chaw̃i. Tan wan chaquir car sicor ruwa wahnáy raw̃i.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 ’Istiyát bah cahm icar tew̃ín werjayín quin ahár béyata óraro. Eyta beya rabar werjayín quin cuti ehchí cuar ey jor tan wan chaw̃i. Eytair báreyra, eyat baan werjayín at icar wic báhtaro. Acsara werjayinát soldado at icar wícataro. Etar soldádoat ba cárcel icar tunátaro.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Eyta cuácayat aját ba quin wacaro. Ba bahnác túntieyra ba úcajatro, wajacro, Jesusat.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 ’Uwat tew̃ic baat rahcuít, “Istiy wiya yehw̃jaquey jor camti jaw̃i,” waquíc rahjacro.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Cuat ajatrá ba quin wacaro. Bíyinatan wiw̃ín jor isár yajca rácara wahítyatan, éyinan Sirat ítitan, besir bar yajacro. Eyin urá ícara wiw̃ín eya besir bar yajác éytaro.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Bah uba cut istír cuitar Sir táyara yajcátatara behmá ub bár bin eyta ítuwi. Tayar yajti acu ub bár bin eyta ítuwi. Cuercuran wan ub bár binan wan rehcáyatan ay baran táhnaqui batro. Cuatán orac cuar cab oc icar tiw̃ técayat, ay baran tahnacro.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Bah at cut butar cuitar Sir tayar yajcátatara, behmá átcara bár bin eyta ítuwi. Tayar yajti ac átcara bár bin eyta ítuwi. Cuercuran wan átcara bár binan wan rehcáyatan, ay baran táhnaqui batro. Cuat orac cuar cab oc icar tiw̃ técayat ay baran tahnacro.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 ’Uchicri waquít: “Serat wiya yehw̃ técayatan, carit cuitar ‘bar yehw̃ tejec,’ cuihsúr car, wiya ey at icar wícataro,” wacaro.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Cuat ajatrá ba quin uchta wacaro. Wiyat ima ra bár bin jor besir cámtieyra, raat yehw̃ téjetro. Eyta chihtara wiyat besir yajti cuar serat ey yehw̃ técayat, Sirat ítitan, ser eyat wiya quin besir yajc ayro. Bíyinat cahujín wiya yehw̃ téjequey jor yéhw̃yeyra Sirat ítitan, éyinat cat cahujín wiya besir yajcaro.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 ’Is cohtín quin úchicri uch cat wajacro: “Bahat Sir ub cahmar sucuar tew̃ti jaw̃i. Sir ub cahmar icúr yajquín waquítara, eyta wácati yajw̃i,” wajacro.
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Cuatán ajatrá ba quin wacaro: Baat bitara útara yajquín cuácayat, uwat baat uní waquíc istín acu uchta wati jaw̃i: “Sir ub cahmor eyta yajquín,” wati jaw̃i. “Cuacúr abá cahmor uní wacaro,” wati jaw̃i. Cuacúr abá cuitar Sir ima it cuácayat, éytara wati jaw̃i.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 “Cajc uch cahmor uní wacaro,” cat wati jaw̃i. Cajc ucha Sir imáy cuácayat, éytara wati jaw̃i. “Jerusalén pueblo cahmor uní wacaro,” cat wati jaw̃i. Sir imát pueblo ey tuw̃jác cuácayat, éytara wati jaw̃i.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 “Ajmár cuisa cahmor uní wacaro,” cat wati jaw̃i. Behmá chihtá cuitar cuis anará istanác bi ojca téhmojotro. Chámcara ubistán yehn áyajatro. Eyta bira “Ajmár cuisa cahmor uní wacaro,” wati jaw̃i.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Eyta wati cuar, yajquín cuácayatra “Ihyú, eyta yajquinro,” waw̃i. Yajquín bár cuácayat cat “Batro. Yájcajatro,” waw̃i. Uwat ba ria rahcuín acu acsar cuít wacata rehcáyatra, Sisrám chihtá cuit eyta rehcaro.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 ’Uchicri wac bahjacan baat rahcuít: “Cahujinat bah ub ruhw̃uyat, rahra cat ey uba ruhw̃átaro. Cahujinat bah ruhr ruhw̃uyat, rahra cat ey ruhra ruhw̃átaro.” Eyta wac bahjacro.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Cuatán ajatrá ba quin wacaro. Uwat ba ruhw̃ún yehnyat, ey quin ruhw̃ ayti yajti jaw̃i. Uwat atcar cut ba ac tar ey cut bucayat, bucoy rahray wihár cat buc aywi.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Istiyát tayar icar ba camís síuyat, baat siricajá cat ey quin chaw̃ wiw̃i.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Uwat kilometro bucáy ba quin owa yehw̃ín ahár áyitara, behmár chihtá cuitar acsar eyta cat kilometro bucáy yehw̃ béowi.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Uwat ba quin icúr bi racar chícayat, ey quin es yajti wiw̃i. Uwat ba quin raya inic chícayat ey wítira yajti jaw̃i.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 ’Uwat waquíc baat rahcuít, “íw̃oquin sehnác chaw̃i. Cuat quehsí bin quehsuwi.”
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Eyta waquíc cuar ajatrá ba quin wacaro. Quehsí bin sehnác chaw̃i. Ba ruhw̃úqueyin cuitar Sir ojcor conwi.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Eyta sehnác chácayat, eyta conyat, ba Sir Tetá cuacúr bin urán wan rehcáyqueyra. Sir Tetá imát urá ay bin acu cat, urá ay bár bin acu cat rahsa cuan ayro. Tayar yajác eyin acu cat, tayar bár bin acu cat riwa ayro. Etarwan quehsí bin sehnác chácayat, Sir urán wan chácayqueyra.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Baatán ba sehnác éyina sehnár yajcayat cábai yájtiro. Etana sehnár yajquíc tehmara Sirat icúr wícajatro. Urá ay bár binat cat gobierno tayar chíquinat cat im eyta yajcaro.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Baat behmár rabin quínoa tew̃yat tecútara caba yájtiro. Ba urán ayan cahujinay cuitra batro. Judío bár binat cat ur ay bár binat cat eyta yajcaro.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Baat acsar ba cahujín eyin sehnár yajw̃i. Eyin jor tew̃i. Sir Tetá cuacúr binat urán ayan tahnác yajcaro. Ba urá cat éytaan wan ayan tahnác sinwi.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.