Mateus 23
Cõãmacʉ̃ mecʉ̃ã wedesei (TUE) vs VC
1 Too síro Jesús basocáre, ʉ̃sã cʉ̃ʉ̃ bueráre jĩĩwĩ:
1 Dirigindo-se, então, Jesus à multidão e aos seus discípulos,disse:
2 —Moisés jóarigue buerá, fariseo basocacã Moisére dutiré cṹũriguere wederá niiĩya.
2 Os escribas e os fariseus sentaram-se na cadeira de Moisés.
3 Teero tiirá, niipetire cʉ̃́ã wederére tiinʉnʉ́seya. Cʉ̃́ã tiirécʉtirepere ĩñacũrijãña. Cʉ̃́ã wederobiro tiiríya.
3 Observai e fazei tudo o que eles dizem, mas não façais como eles, pois dizem e não fazem.
4 Ãpẽrãrẽ́ tiipõtẽ́õña manirére dutiiya. Nʉcʉ̃rére siatúpeora tiiróbiro tiiíya. Tee aparáre péerogã tiiápuriya.
4 Atam fardos pesados e esmagadores e com eles sobrecarregam os ombros dos homens, mas não querem movê-los sequer com o dedo.
5 Niipetire cʉ̃́ã tiirére basocá ĩñaãrõ jĩĩrã, teeré tiiíya. Cõãmacʉ̃ye queti jóaripũ sã́ãretibari pacasãñuretibari cʉoóya. Teero biiri cʉ̃́ã súubuseri ĩñaãrõ jĩĩrã, ãpẽrã́ nemorṍ cʉ̃́ã súubuseri sutiro yapa opadari cʉorócare sãñaãya.
5 Fazem todas as suas ações para serem vistos pelos homens, por isso trazem largas faixas e longas franjas nos seus mantos.
6 Bosebʉreco niirĩ, sʉguero maquẽ duirépʉ dícʉ duidʉgacua. Neãré wiseripʉcãrẽ teerora tiidʉgácua.
6 Gostam dos primeiros lugares nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas.
7 Macã decopʉ quioníremena ãñudutiri boocúa. Cʉ̃́ãrẽ “ʉ̃sãrẽ buerá” jĩĩrĩ boocúa.
7 Gostam de ser saudados nas praças públicas e de ser chamados rabi pelos homens.
8 ’Mʉ́ã doca “ʉ̃sãrẽ buerá” jĩĩdutirijãña. Mʉ́ãrẽ buegʉ́ sĩcʉ̃rã niiĩ. Mʉ́ã sĩcʉ̃põnarã niiã.
8 Mas vós não vos façais chamar rabi, porque um só é o vosso preceptor, e vós sois todos irmãos.
9 Atiditapʉ́re sĩcʉ̃ basocʉ́re “ʉ̃sã pacʉ” jĩĩrijãña. Mʉ́ã sĩcʉ̃rã pacʉcʉtia; cʉ̃ʉ̃ ʉ̃mʉã́sepʉ niiĩ.
9 E a ninguém chameis de pai sobre a terra, porque um só é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Mʉ́ãrẽ “ʉ̃sã õpʉ̃” jĩĩrijããrõ. Cristo Cõãmacʉ̃ beserigʉ sĩcʉ̃rã mʉ́ã Õpʉ̃ niiĩ.
10 Nem vos façais chamar de mestres, porque só tendes um Mestre, o Cristo.
11 Mʉ́ã menamacʉ̃ ãpẽrãrẽ́ tiiápugʉ cʉ̃ʉ̃rã́ niiĩ ãpẽrã́ nemorṍ ʉpʉtí macʉ̃.
11 O maior dentre vós será vosso servo.
12 Sĩcʉ̃ cʉ̃ʉ̃ basiro “ãpẽrã́ nemorṍ yʉʉre padeorí booa” jĩĩgʉ̃́ bʉ́ri niigʉ̃́ tiinógʉ̃daqui. Teero jĩĩhẽgʉ̃nopereja Cõãmacʉ̃ ãpẽrãrẽ́ padeorí tiigʉ́daqui.
12 Aquele que se exaltar será humilhado, e aquele que se humilhar será exaltado.
13 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Cõãmacʉ̃ dutirére ãñurõ wãcũnʉnʉserare cãmotára tiia. Mʉ́ã Cõãmacʉ̃ dutirére ãñurõ wãcũnʉnʉsedʉgaricu; wãcũnʉnʉsedʉgarare cãmotáa.
13 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Vós fechais aos homens o Reino dos céus. Vós mesmos não entrais e nem deixais que entrem os que querem entrar.
14 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Niyeru boorá, wapewia numiãye wiserire jĩĩditoremena ẽmacu. Mʉ́ã yoari Cõãmacʉ̃mena wedesera tiiróbiro tiiditócu basocáre. Mʉ́ãrã ãpẽrã́ nemorṍ ñañarõ tiinóãdara niiã.
14 {Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Devorais as casas das viúvas, fingindo fazer longas orações. Por isso, sereis castigados com muito maior rigor.}
15 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Día pairímaapʉ tĩã, yoaro niiré macãrĩpʉ mʉ́ã buerére nʉnʉã́darare ãmaãrã wáaa. Sĩcʉ̃rẽ bʉa, mʉ́ã buerémena cʉ̃ʉ̃rẽ mʉ́ã nemorṍ pecamepʉ wáagʉdʉ niirĩ tiia.
15 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Percorreis mares e terras para fazer um prosélito e, quando o conseguis, fazeis dele um filho do inferno duas vezes pior que vós mesmos.
16 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã. Mʉ́ã ĩñahẽrã ãpẽrãrẽ́ wéesʉguera tiiróbiro niiã. Mʉ́ã basocáre ateré buea: “Sĩcʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃wiimena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩãri siro, cʉ̃ʉ̃ jĩĩãriguere tiihéri, wapa maniã” jĩĩcu mʉ́ã. Atepé docare “cʉ̃ʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃wii maquẽ oromena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩrĩ, teerora tiiáro” jĩĩcu mʉ́ã.
16 Ai de vós, guias cegos! Vós dizeis: Se alguém jura pelo templo, isto não é nada; mas se jura pelo tesouro do templo, é obrigado pelo seu juramento.
17 Mʉ́ã tʉomasĩ́ridojãcu. Oro Cõãmacʉ̃wiipʉ niijĩrõ, Cõãmacʉ̃ ĩñacoropʉ ãñuré pʉtʉácu. Teero tiiró, ¿diiyépe nemorṍ ʉpʉtí maquẽ niiĩ, orope o Cõãmacʉ̃wiipe?
17 Insensatos, cegos! Qual é o maior: o ouro ou o templo que santifica o ouro?
18 Mʉ́ã ateré buea: “Sĩcʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃rẽ wáicʉra sóepeoromena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩãri siro, cʉ̃ʉ̃ jĩĩãriguere diamacʉ̃́ tiihéri, wapa maniã” jĩĩcu mʉ́ã. Atepé docare “cʉ̃ʉ̃ ‘toopʉ́ wáicʉra Cõãmacʉ̃rẽ ticorémena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩrĩ, teerora tiiáro” jĩĩcu mʉ́ã.
18 E dizeis ainda: Se alguém jura pelo altar, não é nada; mas se jura pela oferta que está sobre ele, é obrigado.
19 Mʉ́ã tʉomasĩ́ridojãcu. Cõãmacʉ̃rẽ ticoré wáicʉra sóepeoro sotoapʉ niijĩrõ, cʉ̃ʉ̃ ĩñacoropʉ ãñuré pʉtʉácu. Teero tiiró, ¿diiyépe nemorṍ ʉpʉtí maquẽ niiĩ, Cõãmacʉ̃rẽ ticorépe o wáicʉra sóepeorope?
19 Cegos! Qual é o maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Teero tiigʉ́, sĩcʉ̃ “Cõãmacʉ̃rẽ wáicʉra sóepeoromena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, toopʉ́ péoarigʉmenacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
20 Aquele que jura pelo altar, jura ao mesmo tempo por tudo o que está sobre ele.
21 Sĩcʉ̃ “Cõãmacʉ̃wiimena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, Cõãmacʉ̃menacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
21 Aquele que jura pelo templo, jura ao mesmo tempo por aquele que nele habita.
22 Sĩcʉ̃ “ʉ̃mʉã́semena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, Cõãmacʉ̃ duirípĩrõmena, teero biiri toopʉ́ duigʉ́menacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
22 E aquele que jura pelo céu, jura ao mesmo tempo pelo trono de Deus, e por aquele que nele está sentado.
23 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã oteré metãgãrẽ “menta”, “anís”, “comino” wãmecʉtire yaaré sitiaãñúre tiirénorẽ seenéõ, opaquẽrĩ tiicú. Pʉamóquẽñequẽrĩ cʉorá, sicaquẽ Cõãmacʉ̃wiipʉ néewa, “yʉʉ Cõãmacʉ̃rẽ ticoré niiã” jĩĩ, pairé ticocu. Teero tiipacára, nemorṍ ʉpʉtí maquẽrẽ tiiría. Moisére dutiré cṹũriguecãrẽ tiiría. Basocáre queoró dutiróbiro tiiría. Bóaneõre ẽñoría. Cõãmacʉ̃rẽ padeoría. Mʉ́ã oterére cʉ̃ʉ̃rẽ ticorucurobirora tee ʉpʉtí maquẽcãrẽ tiiró booa.
23 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Pagais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezais os preceitos mais importantes da lei: a justiça, a misericórdia, a fidelidade. Eis o que era preciso praticar em primeiro lugar, sem contudo deixar o restante.
24 Mʉ́ã ĩñahẽrã ãpẽrãrẽ́ wéesʉguera tiiróbiro niiã. Bʉ́ri niirére ãñurõmena tiipetípacara, ʉpʉtí maquẽ tiirépere wãcũria.
24 Guias cegos! Filtrais um mosquito e engolis um camelo.
25 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Baparí sotoápʉ dícʉ coseárigue tiiróbiro niiã. Popeapʉre mʉ́ã ãpẽrãyére ẽmaré, teero biiri niyeru cʉopacára boonemósãjãre dadanetõjõãã.
25 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Limpais por fora o copo e o prato e por dentro estais cheios de roubo e de intemperança.
26 Mʉ́ã fariseo basoca tʉomasĩ́hẽrã, ĩñahẽrã tiiróbiro niiã. Popeapʉ maquẽ cosesʉguéya. Teero tiirá, bapa sotoápʉcãrẽ ãñurõ coseári bapa tiiróbiro niiãdacu.
26 Fariseu cego! Limpa primeiro o interior do copo e do prato, para que também o que está fora fique limpo.
27 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã diarira cṹũre wiseri boremena tuusĩã́re wiseri tiiróbiro niiã. Sotoápʉre ãñurõ baucú. Popeapʉre diarira cõãrĩ́, niipetire bóarigue dadajõãcu.
27 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Sois semelhantes aos sepulcros caiados: por fora parecem formosos, mas por dentro estão cheios de ossos, de cadáveres e de toda espécie de podridão.
28 Mʉ́ãcã teerora basocá ãñurã́ baucú ãpẽrã́ ĩñacoropʉ. Popeapʉpere ãñuré tiidʉgáre manicú sáa. Ñañaré niinetõjõãcu.
28 Assim também vós: por fora pareceis justos aos olhos dos homens, mas por dentro estais cheios de hipocrisia e de iniqüidade.
29 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã profetaye masãcoperi sotoapʉ ãñuré wiserigã tiinʉcṍã. Ãpẽrã́ basocá ãñurã́ niirirare cṹũre wiserire mamoã.
29 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Edificais sepulcros aos profetas, adornais os monumentos dos justos
30 Mʉ́ã biiro jĩĩã: “Ʉ̃sã ñecʉ̃sʉ̃mʉãniãrã catiritopʉre ʉ̃sã niirãjã, merẽã tiibójĩyu. Cʉ̃́ã profetare sĩãdutíri, ʉ̃sã sĩãdutíribojĩyu”, jĩĩã.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido no tempo de nossos pais, não teríamos manchado nossas mãos como eles no sangue dos profetas...
31 Mʉ́ã teeré teero jĩĩrã, mʉ́ã basiro “profetare sĩãríra pãrãmerã niinʉnʉsera niiã” jĩĩrã tiia.
31 Testemunhais assim contra vós mesmos que sois de fato os filhos dos assassinos dos profetas.
32 Teero tiirá, mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã tiimʉ́ãatirirobirora tiiyapácʉtijãña.
32 Acabai, pois, de encher a medida de vossos pais!
33 ’Mʉ́ã ãñaã tiiróbiro ñañaré tiirá niiã. Mʉ́ã deero tii Cõãmacʉ̃ pecamepʉ ñañarõ tiiádarere netõmasĩ́ricu.
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escapareis ao castigo do inferno?
34 Teero tiigʉ́, yʉʉ mʉ́ã pʉtopʉre profetare, Cõãmacʉ̃ dutiré masĩrã́rẽ, Cõãmacʉ̃ye bueadarare ticocogʉda. Mʉ́ãpe cʉ̃́ã sĩquẽrãrẽ sĩã, ãpẽrãrẽ́ curusapʉ páabiatu sĩãdutíadacu; ãpẽrãrẽ́ cʉ̃́ã neãré wiseripʉ tãna, cʉ̃́ã wáare macãrĩpʉ nʉnʉã́dacu.
34 Vede, eu vos envio profetas, sábios, doutores. Matareis e crucificareis uns e açoitareis outros nas vossas sinagogas. Persegui-los-eis de cidade em cidade,
35 Mʉ́ã teero tiirá, niipetira basocá ãñurã́rẽ sĩãrígue wapa mʉ́ã wapa cʉoa. Mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã Abel basocʉ́ ãñugʉ̃́rẽ sĩãsʉguéyira. Tée Zacarías Berequías macʉ̃rẽ sĩãyapácʉtiyira. Zacaríare sĩãyíra Ãñunetõjõãri Tatia sããwaro pʉtopʉ.
35 para que caia sobre vós todos o sangue inocente derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o templo e o altar.
36 Yʉʉ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã: Mʉ́ã atitó macãrãpʉ niipetire cʉ̃́ã teero tiiríguere wapa cʉoa, jĩĩwĩ Jesús.
36 Em verdade vos digo: todos esses crimes pesam sobre esta raça.
37 Jesús Jerusalén macãrãrẽ wãcũgʉ̃, jĩĩwĩ:
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas aqueles que te são enviados! Quantas vezes eu quis reunir teus filhos, como a galinha reúne seus pintinhos debaixo de suas asas... e tu não quiseste!
38 Teero tiiró, mʉ́ãya macã cõõjṍããdacu.
38 Pois bem, a vossa casa vos é deixada deserta.
39 Yʉʉ ateré jĩĩã: Yʉʉre ĩñanemoricu; tée mʉ́ã yʉʉre “ãni Cõãmacʉ̃ ticodiocorigʉ ãñunetõjõãĩ” jĩĩrãpʉ, ĩñaãdacu, jĩĩwĩ.
39 Porque eu vos digo: já não me vereis de hoje em diante, até que digais: Bendito seja aquele que vem em nome do Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.