Mateus 23
Cõãmacʉ̃ mecʉ̃ã wedesei (TUE) vs ARIB
1 Too síro Jesús basocáre, ʉ̃sã cʉ̃ʉ̃ bueráre jĩĩwĩ:
1 Então falou Jesus às multidões e aos seus discípulos, dizendo:
2 —Moisés jóarigue buerá, fariseo basocacã Moisére dutiré cṹũriguere wederá niiĩya.
2 Na cadeira de Moisés se assentam os escribas e fariseus.
3 Teero tiirá, niipetire cʉ̃́ã wederére tiinʉnʉ́seya. Cʉ̃́ã tiirécʉtirepere ĩñacũrijãña. Cʉ̃́ã wederobiro tiiríya.
3 Portanto, tudo o que vos disserem, isso fazei e observai; mas não façais conforme as suas obras; porque dizem e não praticam.
4 Ãpẽrãrẽ́ tiipõtẽ́õña manirére dutiiya. Nʉcʉ̃rére siatúpeora tiiróbiro tiiíya. Tee aparáre péerogã tiiápuriya.
4 Pois atam fardos pesados e difíceis de suportar, e os põem aos ombros dos homens; mas eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Niipetire cʉ̃́ã tiirére basocá ĩñaãrõ jĩĩrã, teeré tiiíya. Cõãmacʉ̃ye queti jóaripũ sã́ãretibari pacasãñuretibari cʉoóya. Teero biiri cʉ̃́ã súubuseri ĩñaãrõ jĩĩrã, ãpẽrã́ nemorṍ cʉ̃́ã súubuseri sutiro yapa opadari cʉorócare sãñaãya.
5 Todas as suas obras eles fazem a fim de serem vistos pelos homens; pois alargam os seus filactérios, e aumentam as franjas dos seus mantos;
6 Bosebʉreco niirĩ, sʉguero maquẽ duirépʉ dícʉ duidʉgacua. Neãré wiseripʉcãrẽ teerora tiidʉgácua.
6 gostam do primeiro lugar nos banquetes, das primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Macã decopʉ quioníremena ãñudutiri boocúa. Cʉ̃́ãrẽ “ʉ̃sãrẽ buerá” jĩĩrĩ boocúa.
7 das saudações nas praças, e de serem chamados pelos homens: Rabi.
8 ’Mʉ́ã doca “ʉ̃sãrẽ buerá” jĩĩdutirijãña. Mʉ́ãrẽ buegʉ́ sĩcʉ̃rã niiĩ. Mʉ́ã sĩcʉ̃põnarã niiã.
8 Vós, porém, não queirais ser chamados Rabi; porque um só é o vosso Mestre, e todos vós sois irmãos.
9 Atiditapʉ́re sĩcʉ̃ basocʉ́re “ʉ̃sã pacʉ” jĩĩrijãña. Mʉ́ã sĩcʉ̃rã pacʉcʉtia; cʉ̃ʉ̃ ʉ̃mʉã́sepʉ niiĩ.
9 E a ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque um só é o vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Mʉ́ãrẽ “ʉ̃sã õpʉ̃” jĩĩrijããrõ. Cristo Cõãmacʉ̃ beserigʉ sĩcʉ̃rã mʉ́ã Õpʉ̃ niiĩ.
10 Nem queirais ser chamados guias; porque um só é o vosso Guia, que é o Cristo.
11 Mʉ́ã menamacʉ̃ ãpẽrãrẽ́ tiiápugʉ cʉ̃ʉ̃rã́ niiĩ ãpẽrã́ nemorṍ ʉpʉtí macʉ̃.
11 Mas o maior dentre vós há de ser vosso servo.
12 Sĩcʉ̃ cʉ̃ʉ̃ basiro “ãpẽrã́ nemorṍ yʉʉre padeorí booa” jĩĩgʉ̃́ bʉ́ri niigʉ̃́ tiinógʉ̃daqui. Teero jĩĩhẽgʉ̃nopereja Cõãmacʉ̃ ãpẽrãrẽ́ padeorí tiigʉ́daqui.
12 Qualquer, pois, que a si mesmo se exaltar, será humilhado; e qualquer que a si mesmo se humilhar, será exaltado.
13 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Cõãmacʉ̃ dutirére ãñurõ wãcũnʉnʉserare cãmotára tiia. Mʉ́ã Cõãmacʉ̃ dutirére ãñurõ wãcũnʉnʉsedʉgaricu; wãcũnʉnʉsedʉgarare cãmotáa.
13 Mas ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque fechais aos homens o reino dos céus; pois nem vós entrais, nem aos que entrariam permitis entrar.
14 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Niyeru boorá, wapewia numiãye wiserire jĩĩditoremena ẽmacu. Mʉ́ã yoari Cõãmacʉ̃mena wedesera tiiróbiro tiiditócu basocáre. Mʉ́ãrã ãpẽrã́ nemorṍ ñañarõ tiinóãdara niiã.
14 {Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque devorais as casas das viúvas e sob pretexto fazeis longas orações; por isso recebereis maior condenação.}
15 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Día pairímaapʉ tĩã, yoaro niiré macãrĩpʉ mʉ́ã buerére nʉnʉã́darare ãmaãrã wáaa. Sĩcʉ̃rẽ bʉa, mʉ́ã buerémena cʉ̃ʉ̃rẽ mʉ́ã nemorṍ pecamepʉ wáagʉdʉ niirĩ tiia.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque percorreis o mar e a terra para fazer um prosélito; e, depois de o terdes feito, o tornais duas vezes mais filho do inferno do que vós.
16 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã. Mʉ́ã ĩñahẽrã ãpẽrãrẽ́ wéesʉguera tiiróbiro niiã. Mʉ́ã basocáre ateré buea: “Sĩcʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃wiimena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩãri siro, cʉ̃ʉ̃ jĩĩãriguere tiihéri, wapa maniã” jĩĩcu mʉ́ã. Atepé docare “cʉ̃ʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃wii maquẽ oromena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩrĩ, teerora tiiáro” jĩĩcu mʉ́ã.
16 Ai de vós, guias cegos! que dizeis: Quem jurar pelo ouro do santuário, esse fica obrigado ao que jurou.
17 Mʉ́ã tʉomasĩ́ridojãcu. Oro Cõãmacʉ̃wiipʉ niijĩrõ, Cõãmacʉ̃ ĩñacoropʉ ãñuré pʉtʉácu. Teero tiiró, ¿diiyépe nemorṍ ʉpʉtí maquẽ niiĩ, orope o Cõãmacʉ̃wiipe?
17 Insensatos e cegos! Pois qual é o maior; o ouro, ou o santuário que santifica o ouro?
18 Mʉ́ã ateré buea: “Sĩcʉ̃ ‘Cõãmacʉ̃rẽ wáicʉra sóepeoromena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩãri siro, cʉ̃ʉ̃ jĩĩãriguere diamacʉ̃́ tiihéri, wapa maniã” jĩĩcu mʉ́ã. Atepé docare “cʉ̃ʉ̃ ‘toopʉ́ wáicʉra Cõãmacʉ̃rẽ ticorémena diamacʉ̃́ jĩĩã’ jĩĩrĩ, teerora tiiáro” jĩĩcu mʉ́ã.
18 E: Quem jurar pelo altar, isso nada é; mas quem jurar pela oferta que está sobre o altar, esse fica obrigado ao que jurou.
19 Mʉ́ã tʉomasĩ́ridojãcu. Cõãmacʉ̃rẽ ticoré wáicʉra sóepeoro sotoapʉ niijĩrõ, cʉ̃ʉ̃ ĩñacoropʉ ãñuré pʉtʉácu. Teero tiiró, ¿diiyépe nemorṍ ʉpʉtí maquẽ niiĩ, Cõãmacʉ̃rẽ ticorépe o wáicʉra sóepeorope?
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta, ou o altar que santifica a oferta?
20 Teero tiigʉ́, sĩcʉ̃ “Cõãmacʉ̃rẽ wáicʉra sóepeoromena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, toopʉ́ péoarigʉmenacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo quanto sobre ele está;
21 Sĩcʉ̃ “Cõãmacʉ̃wiimena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, Cõãmacʉ̃menacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
21 e quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Sĩcʉ̃ “ʉ̃mʉã́semena diamacʉ̃́ jĩĩã” jĩĩgʉ̃, Cõãmacʉ̃ duirípĩrõmena, teero biiri toopʉ́ duigʉ́menacãrẽ teerora jĩĩgʉ̃ tiii.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que nele está assentado.
23 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã oteré metãgãrẽ “menta”, “anís”, “comino” wãmecʉtire yaaré sitiaãñúre tiirénorẽ seenéõ, opaquẽrĩ tiicú. Pʉamóquẽñequẽrĩ cʉorá, sicaquẽ Cõãmacʉ̃wiipʉ néewa, “yʉʉ Cõãmacʉ̃rẽ ticoré niiã” jĩĩ, pairé ticocu. Teero tiipacára, nemorṍ ʉpʉtí maquẽrẽ tiiría. Moisére dutiré cṹũriguecãrẽ tiiría. Basocáre queoró dutiróbiro tiiría. Bóaneõre ẽñoría. Cõãmacʉ̃rẽ padeoría. Mʉ́ã oterére cʉ̃ʉ̃rẽ ticorucurobirora tee ʉpʉtí maquẽcãrẽ tiiró booa.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, e tendes omitido o que há de mais importante na lei, a saber, a justiça, a misericórdia e a fé; estas coisas, porém, devíeis fazer, sem omitir aquelas.
24 Mʉ́ã ĩñahẽrã ãpẽrãrẽ́ wéesʉguera tiiróbiro niiã. Bʉ́ri niirére ãñurõmena tiipetípacara, ʉpʉtí maquẽ tiirépere wãcũria.
24 Guias cegos! que coais um mosquito, e engolis um camelo.
25 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Baparí sotoápʉ dícʉ coseárigue tiiróbiro niiã. Popeapʉre mʉ́ã ãpẽrãyére ẽmaré, teero biiri niyeru cʉopacára boonemósãjãre dadanetõjõãã.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque limpais o exterior do copo e do prato, mas por dentro estão cheios de rapina e de intemperança.
26 Mʉ́ã fariseo basoca tʉomasĩ́hẽrã, ĩñahẽrã tiiróbiro niiã. Popeapʉ maquẽ cosesʉguéya. Teero tiirá, bapa sotoápʉcãrẽ ãñurõ coseári bapa tiiróbiro niiãdacu.
26 Fariseu cego! limpa primeiro o interior do copo, para que também o exterior se torne limpo.
27 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã diarira cṹũre wiseri boremena tuusĩã́re wiseri tiiróbiro niiã. Sotoápʉre ãñurõ baucú. Popeapʉre diarira cõãrĩ́, niipetire bóarigue dadajõãcu.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que por fora realmente parecem formosos, mas por dentro estão cheios de ossos e de toda imundícia.
28 Mʉ́ãcã teerora basocá ãñurã́ baucú ãpẽrã́ ĩñacoropʉ. Popeapʉpere ãñuré tiidʉgáre manicú sáa. Ñañaré niinetõjõãcu.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas por dentro estais cheios de hipocrisia e de iniqüidade.
29 ’Bóaneõrã niiã mʉ́ã Moisés jóarigue buerá, teero biiri fariseo basoca. Mʉ́ã basocá ĩñacoropʉ dícʉ ãñurõ tiia. Mʉ́ã profetaye masãcoperi sotoapʉ ãñuré wiserigã tiinʉcṍã. Ãpẽrã́ basocá ãñurã́ niirirare cṹũre wiserire mamoã.
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! porque edificais os sepulcros dos profetas e adornais os monumentos dos justos,
30 Mʉ́ã biiro jĩĩã: “Ʉ̃sã ñecʉ̃sʉ̃mʉãniãrã catiritopʉre ʉ̃sã niirãjã, merẽã tiibójĩyu. Cʉ̃́ã profetare sĩãdutíri, ʉ̃sã sĩãdutíribojĩyu”, jĩĩã.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido cúmplices no derramar o sangue dos profetas.
31 Mʉ́ã teeré teero jĩĩrã, mʉ́ã basiro “profetare sĩãríra pãrãmerã niinʉnʉsera niiã” jĩĩrã tiia.
31 Assim, vós testemunhais contra vós mesmos que sois filhos daqueles que mataram os profetas.
32 Teero tiirá, mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã tiimʉ́ãatirirobirora tiiyapácʉtijãña.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 ’Mʉ́ã ãñaã tiiróbiro ñañaré tiirá niiã. Mʉ́ã deero tii Cõãmacʉ̃ pecamepʉ ñañarõ tiiádarere netõmasĩ́ricu.
33 Serpentes, raça de víboras! como escapareis da condenação do inferno?
34 Teero tiigʉ́, yʉʉ mʉ́ã pʉtopʉre profetare, Cõãmacʉ̃ dutiré masĩrã́rẽ, Cõãmacʉ̃ye bueadarare ticocogʉda. Mʉ́ãpe cʉ̃́ã sĩquẽrãrẽ sĩã, ãpẽrãrẽ́ curusapʉ páabiatu sĩãdutíadacu; ãpẽrãrẽ́ cʉ̃́ã neãré wiseripʉ tãna, cʉ̃́ã wáare macãrĩpʉ nʉnʉã́dacu.
34 Portanto, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas: e a uns deles matareis e crucificareis; e a outros os perseguireis de cidade em cidade;
35 Mʉ́ã teero tiirá, niipetira basocá ãñurã́rẽ sĩãrígue wapa mʉ́ã wapa cʉoa. Mʉ́ã ñecʉ̃sʉ̃mʉã Abel basocʉ́ ãñugʉ̃́rẽ sĩãsʉguéyira. Tée Zacarías Berequías macʉ̃rẽ sĩãyapácʉtiyira. Zacaríare sĩãyíra Ãñunetõjõãri Tatia sããwaro pʉtopʉ.
35 para que sobre vós caia todo o sangue justo, que foi derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, que mataste entre o santuário e o altar.
36 Yʉʉ ateréja diamacʉ̃́rã jĩĩã: Mʉ́ã atitó macãrãpʉ niipetire cʉ̃́ã teero tiiríguere wapa cʉoa, jĩĩwĩ Jesús.
36 Em verdade vos digo que todas essas coisas hão de vir sobre esta geração.
37 Jesús Jerusalén macãrãrẽ wãcũgʉ̃, jĩĩwĩ:
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas, apedrejas os que a ti são enviados! quantas vezes quis eu ajuntar os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintos debaixo das asas, e não o quiseste!
38 Teero tiiró, mʉ́ãya macã cõõjṍããdacu.
38 Eis aí abandonada vos é a vossa casa.
39 Yʉʉ ateré jĩĩã: Yʉʉre ĩñanemoricu; tée mʉ́ã yʉʉre “ãni Cõãmacʉ̃ ticodiocorigʉ ãñunetõjõãĩ” jĩĩrãpʉ, ĩñaãdacu, jĩĩwĩ.
39 Pois eu vos declaro que desde agora de modo nenhum me vereis, até que digais: Bendito aquele que vem em nome do Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.