Mateus 5
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NAA
1 Yesu ighita eval tiina kat titaghoni tilam, tauvene izala loloz ee ziige, ve mboole izi ta sewe.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 ve i ipaduduuŋ zi ighe:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Zeran tau tighilaal ila lolozi tighe timbool pa ŋgar to Maaron, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
3 — Bem-aventurados
4 Yes tau lolozi ipataŋan ve titaŋ, ene yes paam aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
4 — Bem-aventurados
5 Yes tau atezi maate ve titatan tauzi ezazi, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Yes tau pitool zi ve murun zi pa ŋgar duduuŋa to Maaron, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
6 — Bem-aventurados
7 Yes tau lolozi isaghatin tamtamon ve tiuluul zi pa pataŋani toozi, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
7 — Bem-aventurados
8 Yes tau lolozi ŋgalaaŋa, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
8 — Bem-aventurados
9 Yes tau tighamgham uraat pa ravuuŋ motin malmal ve tilup tamtamon timin eemon, ene yes irau tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
9 — Bem-aventurados
10 Ve yes tau titaghon ŋgar duduuŋa to Maaron, ve tamtamon tighurghur pataŋani pazi, ene yes aat tintinizi pa poia to Maaron tau izaa toozi.
10 — Bem-aventurados
11 “Yam tau ataghon ghau, ve tamtamon tisik saveeŋ veleghiiŋ payam, ve tighur pataŋani, ve tiŋgal saveeŋ sasaghati naol payam na, tintinmim pa poia to Maaron tau izaa tsiam.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Tintinmim ve lolomim poia kat. Pa ŋgar tau muuŋ tigham pa yes propet tau tivotia Maaron aliiŋa na, tauta aazne tigham payam paam. Tauvene atuya tsiam tiina igheen izi nugh sambam ve isasaŋan gham.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Yesu isaav muul ighe: “Yam amin te to taan.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ve yam amin yaryarooŋa to taan. Pasaa, yam atotoi ghazooŋa to Maaron pa tamtamon. Iit tawatagh: Isaav ighe nugh eta igheen izala nugh mbua, ene irau iyooŋ mako.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Isaav ighe tamtamon titun lam, pale tipagudu pa uur? Mako. Pale tisaroni izaa ituuk. Leso mbonari isul tamtamon tisov tau tileep ila ruum loolo na.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Yam tauvene paam. Ghazooŋa to Maaron tau igheen tsiam na, aŋgooza sov. Atotoia ivot ighazooŋ. Leso tamtamon tighita ŋgar popoia tau yam aghamgham zi na, ve tipakur Tamamim tau ileep sambam.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Yesu isaav muul ighe: “Mindai, yam aghe yau nalam to nareu tutuuŋ to Mose ve saveeŋ to yes propet? Mako. Yau nalam to nagham ŋgar tauvene mako. Yau nalam to napaghazoŋai saveeŋ toozi, ve nagham anooŋa ivot.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Yau nasaav payam kat. Sambam ve taan pale tilalez. Eemon tutuuŋ to Maaron ziiri ŋgiira rigta irau ilale mako. Mako le mako kat. Ighengheen tauvene mon le irau Maaron ipasovuur uraat tooni naol isov.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Tauvene isaav ighe tamtamon eta maata veleghin tutuuŋ ziiri rigta, ve isaav pa tamtamon siriv to tigham tauvene paam, ene aat tighita tighe i ŋeer sorok kat izi nugh sambam. Ve tamtamon tau ighe itaghon duduŋai tutuuŋ naol isov, ve ipaghazoŋai tamtamon pani, ene aat tighita tighe i eeza tiina kat izi nugh sambam.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 “Yau nasaav payam: Isaav ighe yam aduduuŋ ila Maaron maata mako, ene aat irau aloŋ ala nugh sambam mako. Yam aat aduduuŋ kat ila i maata, le aliiv yes zeran tutuuŋa ve yes ŋgara to tutuuŋ, o aloŋ ala.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Yesu isaav pazi muul ighe: “Saveeŋ tau muuŋ Maaron isavia pa timbuunŋa na, ene yam alooŋa wa. Ighe: ‘Urav tamtamon imaat sov. Ŋeer eta ighe irav tamtamon imaat, ene aat tipayooze pa savsaveeŋ ve tighur atuya pani.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Eemon yau nasaav payam tauvene: Isaav ighe tamtamon eta ighur koi pa iitete eta, ene i paam pale tipayooze pa savsaveeŋ ve tighur atuya pani. Ve isaav ighe tamtamon eta isik saveeŋ veleghiiŋ pa iitete eta ighe: ‘Yo dabam ŋginaaŋa. Lem ŋgar mako!’ ene aat tipayooze ila lupuuŋ to yes pooza naghozi to tighur atuya pani paam. Ve isaav ighe ŋeer eta maata veleghin iitete eta, ve isaav pani ighe: ‘Yo lem ŋgar mako kat! Uwatagh Maaron rigta mako!’ ene iyamaan ghi. Pa yes tau tigham ŋgar tauvene, pale tila nugh saghati, ve yav ighan zi.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Tauvene isaav ighe yo ula artaal to ugham watooŋrau, ve matam iŋgal etam eta tau i le savsaveeŋ tomani ghom,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 na upul watooŋrau tsio tana izi igheen artaal puughu, ve ula tooni, ve yamru agharaat lolomim le isov, o mako umuul ula ve ugham uratoi watooŋrau tsio tana.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Ve isaav ighe tamtamon eta ighe ipayooz ghom pa savsaveeŋ, na usaŋan sov. Saawe tau yamru alaghlaagh ala pa nugh to gharatooŋ saveeŋ, na rekia mon utoova to ugharaat saveeŋ tomania, le loolo poia. Mako pale ighur ghom ula to daaba to gharatooŋ saveeŋ, ve daaba tawe ighur ghom ula uraata tooni niima, ve aana ighur ghom uloŋ ula ruum to yavyavuuŋ.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Onoon kat, yau nasaav payo. Yo irau uvot rekia ne mako. Pale ulepleep ta sewe lee irau upasov atuya tau tighuru payo na le isov kat.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Tutuuŋ ee tau tisavia gha alooŋa wa, ene tauvene: ‘Ughur boog sov.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Eemon yau nasaav payam tauvene: Isaav ighe ŋeer eta ighita livaa eta, ve loolo ighaar pani, ene pale Maaron ighita ighe ŋeer tana ivaghamunia tutuuŋ to vaiŋ ila loolo wa.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Tauvene isaav ighe matam tau igheen ila pa nimam tapir ighegherev ghom pa ghamuuŋ ŋgar sasaghati, na poia to upeii, ve usiki ilale. Mako pale ighegherev ghom, ve murei tisik anoŋam dodoli ila nugh saghati.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Nimam tapir tauvene paam. Isaav ighe ighegherev ghom pa ghamuuŋ ŋgar sasaghati, na poia to urav motini, ve usiki ilale. Mako pale ighegherev ghom, ve murei tisik anoŋam dodoli ila nugh saghati.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Tutuuŋ ite tau tisavia gha alooŋa wa, ene tauvene: ‘Isaav ighe ŋeer eta ighe irav motin vaiŋ tooni ve iziir azaawa, i aat ibood azaawa le rau eta, leso ipaghazoŋai zi ighe vaiŋ toozi isov wa.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Eemon yau nasaav payam tauvene: Isaav ighe ŋeer eta azaawa ighur boog mako, ve ŋeer tana iziir sorokini, ene i aat iyamaan ghi. Pale imin puughu pa azaawa imalaaŋ pa tutuuŋ to vaiŋ. Pa ighe livaa tana ila ve ivai tamoot paaghu, ene aat Maaron ighita ighe yesuru tamoot paaghu tana timalaaŋ pa tutuuŋ to vaiŋ. Eemon isaav ighe livaa eta ighur boog, ene azaawa irau irav motin vaiŋ toozi.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “Tutuuŋ ite tau Maaron isavia pa timbuunŋa ve yam paam alooŋa wa, ene tauvene: ‘Uwaat Maaron eeza to upariaaŋ saveeŋ karom sov. Ve isaav ighe umbu saveeŋ tomania Maaron le iyaryaaŋ, na ureua sov. Matam iŋgal saveeŋ tsio, ve utaghoni le anooŋa tooni ivot.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Dabamim paam, awaato to apariaaŋ saveeŋ tsiam sov.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Yam irau asaav mon aghe: ‘Vee’ o ‘Mako.’ Ene irau. Pa isaav ighe yam awaat gabua siriv ezazi to apariaaŋ saveeŋ tsiam, ene ŋgar tauvene ilam pa Ŋeer Saghati.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Tutuuŋ ite tau tisavia gha alooŋa wa, ene tauvene: ‘Isaav ighe yo uvaghamunia etam ite maata, ene aat tivaghamunia yo matam paam. Ve isaav ighe urav etam ite le liivo eta ipol, ene aat tirav ghom paam ve livom ipol. Leso iyat ŋgar tau ughamu na.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Eemon yau nasaav payam tauvene: Ŋgar saghati tau tamtamon tigham payam, na ayatu sov. Ayokia taumim mon. Tauvene isaav ighe ŋeer eta iposai paŋam ila pa tapir, na uyol niima sov. Utoor ghom, ve iposai paŋam ite paam.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ve isaav ighe ŋeer eta ipayooz ghom pa savsaveeŋ ve ighe igham nonoghiiŋa tsio eta, na uyau avom pani sov. Upuli ila pani, ve ugham le nonoghiiŋa tsio to ŋgoaaŋ paam.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Isaav ighe ŋeer eta isaav ariaaŋ payo ighe yo aat uule pa badooŋ yauyauŋ tooni irau sooso malau rig, na ubaado ula le umalaaŋ pa sooso tawe, ve usakia laghooŋ ula rig muul.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Ve isaav ighe tamtamon eta ighason ghom pa le gabua, na ugham pani mon. Ve isaav ighe ŋeer eta ighason ghom ighe uyokia gabua tsio eta pani to igham uraat pani, na uŋguruuta sov. Uyokia pani mon.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Tutuuŋ ite tau tisavia gha alooŋa wa, ene tauvene: ‘Lolom pa zetamŋa ve ugham poghani zi, ve ughur koi pa koiamŋa.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Eemon yau nasaav payam naghe: Yam aat ataghon ŋgar ite tauvene: Lolomim pa koiamimŋa ve agham poghani zi. Ve isaav ighe tamtamon tighur pataŋani payam pasaa, yam ataghon ghau, na aghur zi ila suŋuuŋ tsiam.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Leso ataghon ŋgar to Tamamim Maaron tau ileep sambam. Pasaa, i itotoi poia tooni pa tamtamon tisov. Igham aaz tooni ighaaz pa zeran popoiazi, ve yes tau sasaghatizi paam. Ve igham uman izizi pa zeran duduŋazi, ve yes tau ŋgar toozi iduduuŋ mako na paam.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Isaav ighe lolomim pa yes tau lolozi payam na mon, ene pale agham lemim atuya poia mindai? Mako. Pa ŋgar tauvene, zeran sasaghatizi tau tiyauyau takes na tighamghamu paam.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ve isaav ighe agham toŋvetaz tsiam mon toman lolomim poia, ene pale aliiv tamtamon siriv mindai? Mako. Pa ŋgar tauvene, yes tau tiwatagh Maaron mako na tighamghamu paam.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Tauvene yam aat azuari gham le ŋgar tsiam isov iduduuŋ ve poia mon imin Tamamim Maaron tau ileep sambam.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.