Mateus 27
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs AAI
1 Mboŋoozo geeg, yes daaba to watooŋrau tomania pooza tisov to yes Yuda tilup zi, ve tivasavo zi pa eez to tirav Yesu imaat.
1 Maraumanika Firis ukwarih etei naatu regaregah ai’in bairi Jesu morob isan hio hiyabunai sawar.
2 Tauvene tikau niima, ve tighamu tila tighuru ila to Piladus. Piladus, i gavana to Rom tau iŋgin taan sirivu to Yudea.
2 Basit uman hifatum hibai hitit Roman hai gawan Pilate umanamaim hiyai.
3 Yudas, ŋeer tau ighur Yesu ila koiŋa nimazi na, ilooŋ tighe yes daaba timbu saveeŋ to tirav Yesu imaat. Tauvene loolo ipataŋan kat, ve igham maet silva tamoot ee saŋavul (30) tau tigham pani na, ve ila ighe ipamuule. I ila ivot to yes daaba to watooŋrau ve yes pooza, ve isaav pazi ighe:
3 Judas, yanuwayan Jesu kakafinamaim hiya’iyai i’itin ana veya dogoron rusib, kabay 30 bai matabir na Firis ukwarih naatu regaregah ai’in nahimaim tit, eo
4 “Enes, maet tsiam tane. Yau nagham sosor tiina kat. Pasaa, ŋeer tau le sosor eta mako, tauta naghur sorokini ila nimamim, ve aazne pale aravu imaat.”
4 “Ayu asinaf kakaf orot gewasin baban ao emomorob.” Hiya’afut hio, “Nati o a yababan, o akisimo ina’itin inayabunai.”
5 Tauvene Yudas isuruuv maet tawe izi Rumei Tiina naagho, ra ivot ila muuri, ve iliis luua gha imaat.
5 Judas kabay nati Tafaror Bar kabay teya’aya’amaim itaiy re naatu ihamiyih tit in sikan warasa yai morob. Judas kabay bai na rouw ere’er|alt="Judas throwing money down" src="cn01832b.tif" size="col" loc="Mat 27.5" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.5"
6 Yes daaba to watooŋrau tiyau maet tana muul, ve tisaav tighe: “Maet tane, ene siŋ to tamtamon atuya. Isaav ighe taghuru ila pepeel to Rumei Tiina, ene aat iduduuŋ pa tutuuŋ mako.”
6 Firis ukwarih kabay hibai hio, “Iti i rara ana kabay, ata ofafar men ebibasit boro Tafaror Bar ana kabay ya’aya’amaim tanayai na’in.”
7 Tauvene tivasavo zi pani ila le timbu saveeŋ tighe tigham maet tana, ve tighol taan sirivu tau tiwaato tighe ‘taan to ravuuŋ uur.’ Ve tighuru imin nugh to loomba titavia mateegha toozi ila.
7 Etei’imak hio hibibasit ufunamaim, kabay hibai noukwat bu’urayan ana kamar hitubun, saise nah touman sabuw hai rah ana efan namatar.
8 Tauta tiwaat taan sirivu tawe eeza ‘Taan to siŋ.’ Eeza tana ighengheen le ilam aazne.
8 Ana’an nati isan kamar wabin “Rara ana Kamar” hibiwab in na iti boun ana veya tit.
9 — ausente —
9 Naatu abistan dinab orot Jeremiah eo ina iturobe.
10 — ausente —
10 Noukwat bu’urayan ana kamar hitubun Regah ayu iu’uwu na’atube.”
11 Yes Yuda tigham Yesu ila, ve tipayooze ila Piladus tau gavana to Yudea na naagho, ra Piladus ighasoni ighe: “Mindai, yo kinik to yes Yuda?”
11 Jesu Roman gawan nanamaim bat, naatu gawan Jesu ibatiy, “O Jews sabuw hai aiwob?” Jesu iya’afut eo. “Nati kuo, ayu boro abi tur anao.”
12 Ra yes daaba to watooŋrau tomania yes pooza tiburig, ve tiŋgal saveeŋ naol pa Yesu. Eemon i iyol saveeŋ toozi eta mako. Ineneeŋ mon.
12 Firis ukwarih naatu regaregah ai’in Jesu ubar hitin tur kakafin isan hio men kafa’imo iyafutimih.
13 Tauvene Piladus isaav pani muul ighe: “Yo ulooŋ zi, ma mako? Yes tiŋgal saveeŋ naol payo.”
13 Basit Pilate Jesu iu, “Sabuw kakafih isan ubar hit teo’orereb kunonowar?”
14 Eemon Yesu iyol Piladus aliiŋa mako. Saveeŋ naol tau tiŋgali pani na, i iyol eta mako. Ineneeŋ mon. Tauvene Piladus igham ŋgar naol.
14 Baise Jesu men kafa’imo awanamaim tur ta tit, naatu Gawan orot ana kasiy ra’at ifofofor men kafaita.
15 Ndaman ta naol ne, lupuuŋ tiina to Pasova ighe ivot, ene gavana to Yudea ighamgham tauvene: Yes tau tileep ila ruum to yavyavuuŋ loolo, isaav ighe eval tiina lolozi pa toozi eta ivot, i aat ipuli ivot.
15 Tar Nowaten hiyuw ana veya, gawan hai binanakwar eo na’atube, mar etei dibur barane sabuw hai kok orot menatan tirurubin i ebobotait.
16 Saawe tana, ŋeer ee ilepleep ila ruum to yavyavuuŋ loolo, eeza Barabas. Vaaru ilaan irau nugh isov.
16 Nati ana veya orot wabin gagamin Jesu Barabas dibur ma’am.
17 Tauvene eval tiina tila tilup zi ila Piladus naagho, ve i ighason zi ighe: “Yam aghe napul sei ilat? Barabas, ma Yesu tau tiwaato tighe i Mesia na?”
17 Naatu sabuw hiru’ay sawar, basit Pilate ibatiyih, “Orot menatan kwakokok diburune anabotait, Jesu Barabas o Jesu Keriso?”
18 Piladus isaav tauvene pasaa, i iwatagh: Daaba to yes Yuda tigham Yesu ilam, ve tighuru ila niima pasaa, tighita tamtamon katini tipaiti pa uraat tooni ve titaghoni. Tauta ireu yes daaba tawe lolozi ve tighur koi pani.
18 Anayabin sabuw bobowenamaim Jesu hibai Pilate umanamaim hiya’iyai i so’ob.
19 Piladus ilepleep ila niia to gharatooŋ saveeŋ, ve azaawa aliiŋa ila pani ighe: “Ŋeer duduuŋa tana, ugham gabua eta pani sov. Pa mboŋ, yau naghita vivuuŋ ee tau iŋaruini, le igham ghau naroi, ve lolog ipataŋan kat.”
19 Pilate baibabatiyen ana efanamaim ma’am, aawan tur iyafar na eo, “Orot nati gewasin isan men abisa ta inasinaf, anayabin fai ayu mim fokarin maiyow isan amim au not ekakasiy”
20 Eemon yes daaba to watooŋrau tomania yes pooza tipazaagh eval tiina gha tighason Piladus tighe ipul Barabas ivot ila, ve irav Yesu imaat.
20 Baise firis ukwarih naatu regaregah ai’in sabuw tafah fair hiyai, Barabas botaitin naatu Jesu asabunin isan Pilate hiokikin.
21 Tauvene Piladus ighason zi muul ighe: “Zeran ru tau tilepleep ne, sei kat ta yam aghe napuli ivot ilat?”
21 Pilate sabuw ibatiyih, “Orot i rou’ab, imih orot menatan kwakokok ana botait?” Etei’imak hiya’afut hio, “Barabas!”
22 Tauvene Piladus ighason zi muul: “Ighe tauvene, pale nagham mindai pa Yesu tau tiwaato tighe i Mesia?”
22 Pilate sabuw ibatiyih, “Bo Jesu wabin Keriso isan boro mi’itube anasinaf?” Etei’imak hiya’afut hio, “Ku’onaf!”
23 Tauvene Piladus ighason zi muul ighe: “Pasaa? I igham saa sosor?”
23 Pilate ibatiyih, “Abisa kakafin sinaf?” Baise sabuw hitar koukuw hio, “Ku’onaf!” Sabuw rou’ay gagamin nahimaim Pilate Jesu ibatiy|alt="Jesus placed before crowd" src="CN01822b.tif" size="col" loc="Mat 27.23" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.23"
24 Piladus ighilaal ighe yes irau tilooŋ aliiŋa mako. Ve iroi ighe malau mako pale malmal tiina iburig. Tauvene igham yaa, ve imin niima ila eval tiina matazi. Ra isaav pazi ighe: “Aghita. Ŋeer tane, ighe siŋ tooni imaliŋ gha imaat, ene yam ta amin puughu pa mateegh tooni. Yau mako.”
24 Pilate naniyan bai men karam boro ef ta tasinaf, naatu sabuw auman kougeyagey hibusuruf, imih harew bai sabuw etei nahimaim uman sauwen eo, “Ayu iti orot namomorob isan men ana ubar anabaimih. Nati i kwa akis a ubar.”
25 Eval tiina tiyol aliiŋa tighe: “Poia. Siŋ tooni atuya izaa tsiei toman natmaiŋa lak!”
25 Sabuw etei hiya’afut hio, “I namomorob ana ubar i aki anab naatu natunatu auman ana ubar hinab.”
26 Tauvene Piladus ipul Barabas ivot ila toozi. Ve isaav gha tilos Yesu.
26 Imaibo Pilate Barabas botait, naatu Jesu wabir ana baiyowayah iuwih, onafin isan hibai hin.
27 Yes zaaba tawe tigham Yesu gha tiloŋ tila gavana ruum tooni loolo, ra tipoi zetazŋa tisov tilam tilup zi, ve tiyooz livutin Yesu, ve tipamogheraini imin i kinik.
27 Imaibo Pilate ana baiyowayah Jesu hibai hin gawan ana bar hitit, nati’imaim baiyowayah etei hiru’ay hibebera’uh.
28 Tizuzuum nonoghiiŋa tooni izi, ve tinonoghi pa uuli siŋsiŋai ee,
28 Ana faifuw hi’oromen, faifuw namar hibai hi’us,
29 ra tigham waar tuatua gha titalia, ve tighuru izala Yesu daaba imin moghar ndamoonda. Mako tighur toon ila Yesu niima tapir imin titi to kinik, ve tiput aghezi pani, ve tipamogheraini tighe: “Iya, aa kinik to yes Yuda, yei nipakur ghom!”
29 kokor hififin ukwarin ana raramamih hiyara’ah, uman ana asukwafune tu hitin, nanamaim suh hiyowen hi’i’iyab hio, “Jews hai aiwob tanabora’ara’ah.”
30 Ve tiŋazuvu, ve tigham toon gha tiloslos daaba pani.
30 Yumatan hikwaitututur, uman tu hibosair ukwarinamaim hiborabirab.
31 Tipaŋiŋizaini le isov, ra tizuzuum uuli siŋsiŋai tawe izi pani, ve tinonoghi pa tauu nonoghiiŋa tooni muul, ve tighamu tila, leso tiravu izala ai pambarooŋ.
31 Hibi’i’iyab ufunamaim, faifuw hi’us ma’am hibosair ana faifuw hibow hina hi’us, imaibo hibai hin onafin isan.
32 Yes tipul nugh tiina Yerusalem, ve tilaagh taghon eez tila, le tizaa to ŋeer ee to nugh Sairini, eeza Simon. Yes zaaba tighita, ve tisasaara ilam, ve tighur ai pambarooŋ to Yesu izala avaara gha aana ibaado,
32 Hitit hinan efamaim Sairini orot wabin Simon bairi hitar naatu baiyowayah hi’ukikin Jesu ana onaf bai e’abar.
33 ve tila tivot nugh ee, eeza ‘Golgata.’ (‘Golgata’ puughu tauvene: ‘Nugh tau ghitooŋa imin tamtamon daaba rubruuba.’)
33 Hina efan wabin Golgotha imaim hitit, nati efan hibiwab yabin efan ana itinin i orot ukwarin ana gifow na’atube.
34 Yes zaaba tighe tigham Yesu le vaen tau titoora tomania marasin papaii, leso iuule pa yavyavuuŋ tooni. I itoova, eemon loolo pa ghunuuŋni mako.
34 Nati’imaim wine harew tenakuyakuy auman hisartabir Jesu tomanih hitin bai kakartubun ufunamaim kwahir.
35 Yes tirav Yesu izala ai pambarooŋ, ra tigham nonoghiiŋa tooni tomania gabua tooni siriv, tighe tirei irau zi. Tauvene tipayooz mbuur, leso itotoi sei ta pale igham saa gabua.
35 Naatu hi’o’onaf ana veya arowamaim ana faifuw hikusib hifaram hibow.
36 Tirei gabua tooni le isov, ra mbolezi izi ta sewe, ve matazi pani.
36 Imaibo nati’imaim himarir Jesu hima’uh hima.
37 Tigham ndiu sirivu tau tibood mateegh tooni puughu ila na, ve tiravu izala ai pambarooŋ tooni daaba. Paesiiŋ tawe isaav ighe: “Ene Yesu, kinik to yes Yuda.”
37 Naatu tafanamaim ubar hibitin ana tur hikirum hikubar, “ITI I JESU, JEW SABUW HAI AIWOB.”
38 Saawe tau tirav Yesu izala ai pambarooŋ, tirav tamtamon ru paam. Ee, tipayooze ila pa Yesu niima tapir, ve ite ila pa ŋas. Yesuru zeran to taliiŋzizi ve ghamuuŋ malmal.
38 Naatu bainowan orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih, ta ana beyawane ta ana asukwafune.
39 Saawe tau Yesu ituktuuk ila ai pambarooŋ, eval tiina tilala tilamlam. Matazi izazala pa Yesu, titurun luazi pani imin veleghiiŋni, ve tisiksik saveeŋ veleghiiŋ pani tighe:
39 Sabuw nanane hinan ukwarih hita’asi’asiy ubar hitin tur kakafih maiyow Jesu hi’i’iyab hio,
40 “Aa, ughita wa! Yo ta ughe ureu Rumei Tiina izi, ve mboŋ imin tol, o upayooze muul. Poia. Uul taum lak! Ighe onoon yo Maaron Naatu, na uzi pa ai pambarooŋ tsio tana.”
40 “Tafaror bar tarabounin veya tounu wanawananamaim wowabin sawaramih io! Bo o God Natun na’at kwiyawasi cross afe’enane kure’eban a’it?”
41 Yes daaba to watooŋrau tomania ŋgara to tutuuŋ ve pooza siriv tiveleghi paam tighe:
41 Ef ta’imon firis ukwarih, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in auman Jesu hi’i’iyab hio,
42 “I iuluul tamtamon naol. Irau iuul tauu mako? I ighe i kinik to iit Israela. Poia. Isaav ighe ipul ai pambarooŋ tooni ve izilam taan, o taghur ila tooni.
42 “Sabuw afa iyawasih, baise i taiyuwin men karam boro niyawas, Israel sabuw hai aiwob! Bo cross afe’enane boun nare tana itin boro tanitumitum.
43 I inumeer Maaron, ve ighe i Maaron Naatu. Poia. Isaav ighe Maaron loolo pani, o iuule ta aazne!”
43 God i bitumitum, bo God boun iyawasiban ta’itin, anayabin i taiyuwin i God Natun rouw eo.”
44 Ve zeran sasaghati ru tau tirav zi izala ai pambarooŋ igharau Yesu na, yesuru paam tisiksik saveeŋ veleghiiŋ raraate mon pani.
44 Ef ta’imon bainowah orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih hi’inu’in ubar hitin tur kakafih hi’u.
45 Aaz anunu izalam zegmatuugh, ra ndoroom tiina ivot irau taan isov, ve ighengheen tauvene le aaz ivool (3 kilok).
45 Veya yen tafat yan tafaram etei gugum inu’in veya botabir re 3 korok bai.
46 Ra Yesu iboob aliiŋa tiina ighe: “Eli, Eli, lema sabaktani?”
46 Veya 3 korok na’atube, Jesu fanan aumetawat rerey eo, “Eloi, Eloi Lema Sabachthani?” Anayabin, “Au God, au God, aisim ihamiyu?”
47 Tamtamon siriv tau tiyozyooz tigharau Yesu na, tilooŋ sapirin saveeŋ tooni, ve tisaav tighe: “Alooŋ. Ipoi propet Ilia.”
47 Sabuw afa nati’imaim hibatabat hinowar hio, “Elijah isan eafa’af kwanowar.”
48 Tauvene tamtamon toozi ee rekia mon ilaan ila igham spans, ve izeeva izila uur ee tau vaen igheen ila. Ra ikauu ila ai malaua, ve izuzuuna izala pa Yesu, leso igholooma.
48 Naatu orot ta nunuw in sawar ta biyan sou’usau bai, wine tenakuyakuy butu’ub, eot ra’ah Jesu awanamaim yai tomamih.
49 I igham tauvene, ve yes siriv tisaav pani tighe: “Uleep o, ve taghita. Pale Ilia ilam ve igham mulini pa pataŋani tooni, ma mako?”
49 Baise sabuw afa hio, “Kubat, Elijah nan nabiyawas tana’itin!”
50 Yesu iboob muul toman aliiŋa tiina, ra ipul avuvu ila, ve imaat.
50 Jesu iban maiye fanan aumetawat rerey, naatu ayubin tabaratait.
51 Saawe duduuŋ tana, uuli tiina tau ituktuuk ila Rumei Tiina loolo ve iponpoon nugh tau patabuyaaŋ kat na, imaraŋgat ta saaŋa we, ve malmali izila siiŋa, le imin ru. Ve yogyoog tiina itok taan, le taan irur ve maet tintiina tivavaal.
51 Faifuw Tafaror Bar wanawanan hita’iy re efan kakafiyin hirafut inu’in yate rusib re in uran tit rou’ab himatar, iriyoy tit kabay hitaseseb.
52 Ve tamtamon patabuyaaŋa katini to Maaron tau timaat muuŋ na, naal toozi tikaak, ve Maaron ipaburigin zi pa mateegh.
52 Rah awah hiha’e, sabuw kakafiyih moumurih na’in marasika himorob hi’inu’in etei hiyawas himisir.
53 Yes tipul naal toz toz ve tilepleep le saawe tau Maaron ipaburigin Yesu pa mateegh, ra tiloŋ tila nugh patabuyaaŋ Yerusalem, ve tamtamon katini tighit zi.
53 Hai rah hitumaren hitit, Jesu morobone mimisir ufunamaim, murumurubih etei hitit hin Jerusalem hitit, sabuw moumurih na’in hi’itih.
54 Yes zaaba tau tiŋginŋgin Yesu na, yesŋa daaba toozi tighita yogyoog tana ve gabua siriv tau tivot pa saawe tana, le roiŋ tiina kat igham zi. Ve tisaav tighe: “Onoon kat, ŋeer tane, i Maaron Naatu.”
54 Baiyowayah hai orot ukwarih naatu baiyowayah afa bairi nati’imaim Jesu hima’uh hima’am iriyoy hitatam, naatu abisa’awat himamatar hi’itah hai bir ra’at hio, “Turobe iti orot i anababatun God Natun!”
55 Zilivaa katini tau tibesbees pa Yesu na, yesŋa Yesu tilaagh Galilaia ve tilam. Yes paam tiyozyooz soghan, ve timamarar gabua tau ivotvot na.
55 Nati’imaim baibin moumurih na’in hina ef yokaika hibat abisa’awat himamatar hi’itah. Iti baibin i Galilee’ine Jesu hi’ufunun bairi hina hibibais.
56 Zilivaa tawe, toozi tol, ene Maria to nugh Magdala, ve Maria ite tau Yakobus gha Yosep tinazi na, ve Zebedi azaawa tau Yakobus gha Yoan tinazi na.
56 Baibin wanawanahimaim i Mary Magdalene, Mary, James, Joseph hairi hinah naatu Zebedee aawan.
57 — ausente —
57 Birabirab auman orot sawar wairafin, wabin Joseph ana tafaram Arimathea’ane na tit. Iti orot i Jesu ana bai’ufununayan ta, baise wa’iwa’iramaim bi’ufununun. Tafaror bar wanawanan faifuw taseb ro’ab himatar|alt="temple veil being torn down" src="CN01843B.TIF" size="col" loc="Mat 27.57" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.57"
58 — ausente —
58 Joseph na Pilate nanamaim tit, Jesu biyan bai na ya’in isan fefeyan, naatu Pilate ana baiyowayah uwih Jesu biyan hibai hitin.
59 Yosep tomania zeran siriv tigham Yesu paata, tizunua pa uuli pisosooŋa tau ŋgalaaŋa kat.
59 Joseph, Jesu biyan bai faifuw boubunamaim sum
60 Ra tighamu tila, ve tighuru iloŋ ila maet puura paaghu ee tau tigharaata pataghaaŋ imin naal pa mateegha. Maet puura tawe, ene to Yosep tauu. Ra tipatambulia maet tiina ee ila ipoon puura tana aavo. Tipasov uraat tana le isov, ra tipul nugh tawe, ve timuul tila.
60 bai in hub boubun i isan iti boro’omo to naiwanamaim bai inu’in, imaim Jesu yai naatu kabay ifururuw na sou hir naatu ana ubar in.
61 Saawe tau tigham uraat tana, Maria to Magdala yesuru Maria ite, mbolezi izi soghan rig, ve matazi ilala pazi.
61 Mary Magdalene naatu Mary, James, Joseph hairi hinah i rah rewan rounane himare hima hi’itin.
62 Saawe to titartar pa umbom patabuyaaŋ isov, ve nughizau, ra yes daaba to watooŋrau tomania zeran tutuuŋa siriv tila to Piladus, ve tisaav pani tighe:
62 Mar natot i boro Sabbath ana veya, imih Firis ukwarih naatu Pharisee hina Pilate nanamaim hitit
63 “Tiina tsiei, yei matamai iŋgal saveeŋ ziiri ee tau aavo karom tawe isavia. Saawe tau ileep maata yaryaare, i isavsaav ighe: ‘Yau aat namaat. Ve mboŋ imin tol, mako naburig muul.’
63 hio, “Regah ni’i orot baifufuwenayan yawasin ma’am eo, ‘Ayu boro veya tounu ufunamaim morobone anamisir.’ Iti na’atube eo i aki anotanot.
64 Tauvene yei nighe yo ughur zaaba tsio siriv tila tiŋgin poghania naal tau paata igheen ila na le irau mboŋ tol tane isov. Mako pale mbiwa tooni tila tium paata, ve tiŋgooza ila pa nugh ite, ve titombaan tamtamon tighe i iburig muul pa mateegh. Ve karom toozi tana pale iliiv saveeŋ karom naol tau i isavi zi imin maata na, mako ikau ŋgar to tamtamon gha tivaghamgham kat.”
64 Isan imih akokok baiyowayah afa iniyafarih hinan rah hinama’uh hinama veya tounu, saise ana bai’ufununayah boro men hinan biyan hinabain hinabihir, naatu morobone misir maiye hinarouw hinao sabuw hinifuwihimih. Anayabin baifuwen iti boun natitit boro kakafin anababatun men wan anabifuwen na’atube’emih.”
65 Piladus iyok pa ŋgar toozi ighe: “Poia. Zaaba siriv tilepleep. Yamŋa ala, ve saa ŋgar tau aghe ataghoni pa ponaaŋ naal tawe aavo, na aghamu mon.”
65 Pilate iyafutih eo, “Ma’utenayah orot kwa aso’obamaim kwanabuwih naatu kwana’uwih matah toniwa’an rah hinama’uh gewas hinama.”
66 Tauvene tipul Piladus, ve yesŋa zaaba tawe tila to tiŋgin Yesu paata. Yes tiwawaar maet tiina tau ipoon naal aavo na le tuŋia kat. Leso tamtamon eta iloŋ ila sov. Ra tighur zaaba siriv to tiŋgini.
66 Basit hitit hin rah ana etawan kabay tafanamaim kwah hiyai, naatu ma’utenayah orot nati’imaim rah hima’uh hima. Mautenayah rah awan hibat firis bairi teo|alt="soldiers guarding tomb" src="cn01849b.tif" size="col" loc="Mat 27.66" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.66"
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.