Mateus 13
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs VC
1 Aaz eemon tana, Yesu ipul ruum, ve ivot gha izila pa yaa naliu Galilaia, ve mboole izi nari.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Ve eval tiina kat tila tilivuti tighe tilooŋ saveeŋ tooni. Tauvene i izaa waaŋ ee ve tiparuuze ivot ila rig pa nari. Ra mboole izi, ve ivotia Maaron aliiŋa pazi. Eval tiina tawe tiyozyooz izi nari, ve tighurghur taliŋazi pa saveeŋ tooni.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Yesu ipaghazoŋai zi pa gabua naol ila saveeŋ palelaaŋ. I isaav pazi ighe:
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Saawe tau isusuruuv uuv tawe, siriv timburur tizi eez. Tauvene man tiroov tila ve tighan suvinia.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Ve siriv timburur izi nugh tau mboŋar tiina igheen siiŋa, ve taan ŋgiira mon igheen izala paavo. Tauvene rekia mon titum tizaa.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Eemon saawe tau aaz ighaaz ve taan ituntun, wit tawe rauazi timalai ve timatmaat. Pasaa, wariazi tizila geeg mako.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Ve uuv siriv timburur ila waar tuatua lolozi. Tauvene waar tawe titum tomania wit tizaa, ve tinduruv zi le timatmaat.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Eemon uuv siriv titap tizala taan poia. Tauvene titum poi tizaa, ve anoŋazi katini. Siriv anoŋazi irau ndiŋndiŋ ee (100), siriv anoŋazi irau tamoot tol (60), ve siriv anoŋazi irau tamoot ee saŋavul (30).”
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ tane le isov, ve ipariaaŋa ighe: “Tamtamon tau ighe le taliiŋa, i aat ilooŋ saveeŋ tane ve igham ŋgar pani poi.”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Murei ra, mbiwa tooni tila tooni, ve tighasoni tighe: “Puughu mindai ta yo usavsaav pa tamtamon ila saveeŋ palelaaŋ mon?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yesu iyol aliŋazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene ŋgara yoŋgaaŋa. Eemon yam, Maaron igham poghani gham, ve ipaghazoŋai ŋgar tana payam. Ve tamtamon siriv, i igham tauvene pazi mako.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Pasaa, tamtamon tau ighe iwatagh Maaron aliiŋa ve itaghoni, ene pale Maaron iuule ve iseeŋ ŋgar tooni pa ŋgar siriv muul. Leso tamtamon tana irau kat pa ŋgar popoia. Eemon isaav ighe tamtamon eta iwatagh Maaron aliiŋa rigta, ve itaghoni mako, ene pale Maaron iwalaav ŋgar tooni rigmon tana pani, ve i ileep sorok.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Puughu tau nasavsaav pazi ila saveeŋ palelaaŋ, ene vene:
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 “Ŋgar tau yes tighamu, ene iduduuŋ kat pa Maaron aliiŋa tau muuŋ propet Isaia ivotia na. Saveeŋ tauvene:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Pasaa, zeran tane, ŋgar toozi iyaryaaŋ kat. Lolozi pa ghilalooŋ gabua mako.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Ra Yesu isaav pazi muul ighe: “Tauvene yam tane, tintinmim pa poia to Maaron tau izaa tsiam. Pa gabua tau matamim aghita, ve taliŋamim alooŋa na, yam aghazooŋ pa puughu.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Yau nasaav payam kat. Muuŋ, propet naol tomania zeran duduŋazi katini tighe le tighita gabua naol tau aazne yam aghit zi ne. Eemon tighit zi mako. Ve tighe le tilooŋ saveeŋ tau yam aloŋlooŋa ne. Eemon tilooŋa mako.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yesu isaav pazi muul ighe: “Alooŋ. Saveeŋ palelaaŋ to suruvaaŋ wit uuve, ene puughu tauvene:
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Uuv siriv tau timburur tizi eez, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ saveeŋ pa pooz to nugh sambam, eemon ŋgar toozi ighazooŋ pani mako. Tauvene Ŋeer Saghati ila ve isan saveeŋ tawe ighau pa lolozi.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ve uuv siriv tau timburur izi nugh tau mboŋar tiina igheen siiŋa ve taan ŋgiira mon igheen izala paavo, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ Maaron aliiŋa, ve rekia mon tighamu toman lolozi poia kat.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Eemon saveeŋ tawe igheen tuŋia ila lolozi mako. Yes timin aniiŋ tau waria izila taan loolo geeg mako. Tauvene tiyooz tuŋia mako. Isaav ighe tamtamon tigham saghatin zi, ma pataŋani ite paam ivot pazi pasaa, titaghon Maaron aliiŋa, ene rekia mon ve tipul ghuruuŋ ila toozi, ve tighur murizi pa Maaron.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Ve uuv siriv tau timburur ila waar tuatua lolozi, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ saveeŋ to Maaron. Eemon pataŋani naol to taan, tomania kuaz ve gabua popoia tau tamtamon lolozi ighaar pani na, ene ikau ŋgar toozi. Tauvene saveeŋ tau igheen ila lolozi na, ighur anooŋa poia eta ivot mako.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ve uuv siriv tau ŋeer tana isuruuv zi ila taan poia, ene izaa to yes tau tilooŋ saveeŋ to Maaron ve tighazooŋ pani. Tauvene ghuruuŋ ila toozi ighur anooŋa popoia katini. Siriv, anoŋazi ivot irau ndiŋndiŋ ee (100), siriv anoŋazi irau tamoot tol (60), ve siriv anoŋazi irau tamoot ee saŋavul (30).”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer ee tau isuruuv wit uvezi popoia ila uum tooni.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Eemon saawe tau eval tiina tigheen le lolozi iveegh, ŋeer tawe koia ila isuruuv wit olia uvezi iloŋ ila wit lolozi, ve ighau ila. Wit olia tawe, ghitooŋa raraate imin wit tauu. Eemon ene oot saghati.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Saawe tau wit itum izaa gha ighur anooŋa, ra tighilaal wit olia tana.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Tauvene yes besooŋa to uum tauu tila tooni, ve tipaes pani tighe: ‘Wai, tiina, ŋgarig gha nighilaal wit olia tau itum tomania wit tsio! Ilaagh mindai ta itum ta sewe? Pa yo usuruuv wit uvezi popoia mon.’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “I iyol aliŋazi ighe: ‘Koiag eta aat igham ŋgar tane.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 “Eemon i iyol aliŋazi ighe: ‘Aiss, agham vene sov! Pale akuruv wit popoia siriv tomani zi ma vene.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Apul zi tigheen tomania wit tauu le saawe to mariri ivot, o nasaav pa uraata tsiau to tila tikuruv wit olia tawe, ve tiyau zi tila tilup zi, leso tisik zi tila yav. Mako tindou poghania wit tauu anoŋazi, ve tighur zi iloŋ ila ruum tsiau to aniiŋ.’”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin mastet uuve tau ŋeer ee ighamu, ve ila isuruuva ila uum tooni.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Mastet uuve, ene geegeu kat.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin yis rig tau livaa ee ikepu tomania palawa tiina. Yis rigmon tana iloŋ ila irau palawa tawe loolo le ipasaria.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Ŋgar isov tana, Yesu isavia pa eval tiina ila saveeŋ palelaaŋ mon. I isavia saveeŋ eta ighazooŋ pazi mako. Saawe isov, isavsaav ila saveeŋ palelaaŋ mon.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Tauvene Maaron aliiŋa tau propet ee ivotia na ighur anooŋa. Isaav ighe:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Yesu ipul eval tiina, ve iloŋ ila ruum, ra mbiwa tooni tila tooni, ve tighasoni tighe: “Saveeŋ palelaaŋ to wit olia tau yo usavia na, irau upaghazoŋai puughu payei?”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yesu iyol aliŋazi ighe: “Ŋeer tau isuruuv wit uvezi popoia, ene Tamtamon Naatu.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ve uum tooni, ene izaa to taan naol isov. Uuv popoia, ene izaa to yes tau titaghon pooz to nugh sambam. Ve wit olia, ene izaa to yes tau titaghon ŋgar to Ŋeer Saghati.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Uum tauu koia tau isuruuv wit olia uvezi, ene Ŋeer Saghati. Saawe to mariri, ene taan saawe. Ve yes uraata tau tila tindou aniiŋ wit anooŋa, ene yes aŋela.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Taan saawe ighe ivot, ene pale ŋgar raraate mon ivot pa zeran sasaghati imin yes uraata tigham pa wit olia tawe. Pale tiyau zi tila tilup zi, ve yav ighan zi.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Pasaa, Tamtamon Naatu pale imbaaŋ aŋela tooni tila tiyau tamtamon tisov tau timin watiiŋ pa zetazŋa, tomania tamtamon tisov tau timamalaaŋ pa tutuuŋ to Maaron na, ve tighur zi tila soghan pa yes tau titaghon pooz tooni.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Mako tisik zi tizala yav tiina ighan zi. Yes pale tilepleep ta sewe, ve tiyakyak toman livozi kikikia.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Eemon zeran tau titaghon ŋgar duduuŋa na, yes pale tileep poia izi nugh to Tamazi Maaron, ve mbonarizi tiina imin aaz. Tamtamon tau ighe le taliiŋa, i aat ilooŋ saveeŋ tane ve igham ŋgar pani poi.”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer ee tau ilaagh ila le ighita kuaz paghuuna ee tau tiŋgooza ila uum loolo. I ighita kuaz tawe, ve isakia ŋgozaaŋni muul. Ra ila toman tintini, igholia gabua tooni naol isov, ve igham maeta gha ighol motin taan tawe. Leso kuaz tana imin le motot.”
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer to raukoliiŋ tau ilaghlaagh ve iliil ŋgool maata popoia.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 I ighita ŋgool maata ee tau poia kat ve atuya tiina. Tauvene ila igholia gabua tooni naol isov, ve igham maeta gha ighol ŋgool maata eemon tana.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin puugh tau tigherevu ila te gha iigh maata maata tila tighoon ila.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Saawe tau puugh ivon pa iigh, yes uraata tigherevu iloŋ ila nari, mbolezi izi, ve tipit iigh popoiazi pa puugh, ve tinonogh zi tila nakaral siriv. Eemon iigh sasaghati, ene tisuruuv zi tila soghan.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Taan saawe ighe ivot, ene pale ŋgar raraate mon ivot. Yes aŋela pale tipul nugh sambam, ve tizilam gha tipas tamtamon sasaghatizi ila zeran duduŋazi sosozi,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 ve tisik zi tila yav tiina. Yes pale tileep ta sewe, ve tiyakyak toman livozi kikikia.”
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu isavia saveeŋ tana le isov, ra ighason mbiwa tooni ighe: “Mindai, saveeŋ isov tane, puughu ighazooŋ payam, ma mako?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Yesu isaav pazi muul ighe: “Tauvene yes ŋgara to tutuuŋ tau tighazooŋ pa pooz to nugh sambam ve titaghoni, ene yes tisov timin ruum tauu ta ipaspas kuaz paghpaaghu ve muŋganazi pa katkaat tooni.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 — ausente —
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 — ausente —
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Mindai, i to nugh ite, ta iit takankaan pani ne? Taama, i ŋeer to raoŋ ruum. Tiina Maria. Ve tazŋa, ene Yakobus, Yosep, Simon, ve Yudas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ve livŋa, ta tilepleep tomani ghiit ne. Ŋeer tane igham tapiri ve ŋgar tiina tane izi sindei?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Tauvene matazi veleghini, ve lolozi pa tighur ila tooni mako.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Tauvene Yesu igham gabua ŋgeretazi tintiina naol izi ta sewe mako. Pasaa, yes tighur ila tooni mako.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.