Mateus 13
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs ARA
1 Aaz eemon tana, Yesu ipul ruum, ve ivot gha izila pa yaa naliu Galilaia, ve mboole izi nari.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Ve eval tiina kat tila tilivuti tighe tilooŋ saveeŋ tooni. Tauvene i izaa waaŋ ee ve tiparuuze ivot ila rig pa nari. Ra mboole izi, ve ivotia Maaron aliiŋa pazi. Eval tiina tawe tiyozyooz izi nari, ve tighurghur taliŋazi pa saveeŋ tooni.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yesu ipaghazoŋai zi pa gabua naol ila saveeŋ palelaaŋ. I isaav pazi ighe:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Saawe tau isusuruuv uuv tawe, siriv timburur tizi eez. Tauvene man tiroov tila ve tighan suvinia.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ve siriv timburur izi nugh tau mboŋar tiina igheen siiŋa, ve taan ŋgiira mon igheen izala paavo. Tauvene rekia mon titum tizaa.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Eemon saawe tau aaz ighaaz ve taan ituntun, wit tawe rauazi timalai ve timatmaat. Pasaa, wariazi tizila geeg mako.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ve uuv siriv timburur ila waar tuatua lolozi. Tauvene waar tawe titum tomania wit tizaa, ve tinduruv zi le timatmaat.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Eemon uuv siriv titap tizala taan poia. Tauvene titum poi tizaa, ve anoŋazi katini. Siriv anoŋazi irau ndiŋndiŋ ee (100), siriv anoŋazi irau tamoot tol (60), ve siriv anoŋazi irau tamoot ee saŋavul (30).”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ tane le isov, ve ipariaaŋa ighe: “Tamtamon tau ighe le taliiŋa, i aat ilooŋ saveeŋ tane ve igham ŋgar pani poi.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Murei ra, mbiwa tooni tila tooni, ve tighasoni tighe: “Puughu mindai ta yo usavsaav pa tamtamon ila saveeŋ palelaaŋ mon?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yesu iyol aliŋazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene ŋgara yoŋgaaŋa. Eemon yam, Maaron igham poghani gham, ve ipaghazoŋai ŋgar tana payam. Ve tamtamon siriv, i igham tauvene pazi mako.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Pasaa, tamtamon tau ighe iwatagh Maaron aliiŋa ve itaghoni, ene pale Maaron iuule ve iseeŋ ŋgar tooni pa ŋgar siriv muul. Leso tamtamon tana irau kat pa ŋgar popoia. Eemon isaav ighe tamtamon eta iwatagh Maaron aliiŋa rigta, ve itaghoni mako, ene pale Maaron iwalaav ŋgar tooni rigmon tana pani, ve i ileep sorok.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Puughu tau nasavsaav pazi ila saveeŋ palelaaŋ, ene vene:
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 “Ŋgar tau yes tighamu, ene iduduuŋ kat pa Maaron aliiŋa tau muuŋ propet Isaia ivotia na. Saveeŋ tauvene:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Pasaa, zeran tane, ŋgar toozi iyaryaaŋ kat. Lolozi pa ghilalooŋ gabua mako.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Ra Yesu isaav pazi muul ighe: “Tauvene yam tane, tintinmim pa poia to Maaron tau izaa tsiam. Pa gabua tau matamim aghita, ve taliŋamim alooŋa na, yam aghazooŋ pa puughu.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Yau nasaav payam kat. Muuŋ, propet naol tomania zeran duduŋazi katini tighe le tighita gabua naol tau aazne yam aghit zi ne. Eemon tighit zi mako. Ve tighe le tilooŋ saveeŋ tau yam aloŋlooŋa ne. Eemon tilooŋa mako.”
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yesu isaav pazi muul ighe: “Alooŋ. Saveeŋ palelaaŋ to suruvaaŋ wit uuve, ene puughu tauvene:
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Uuv siriv tau timburur tizi eez, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ saveeŋ pa pooz to nugh sambam, eemon ŋgar toozi ighazooŋ pani mako. Tauvene Ŋeer Saghati ila ve isan saveeŋ tawe ighau pa lolozi.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ve uuv siriv tau timburur izi nugh tau mboŋar tiina igheen siiŋa ve taan ŋgiira mon igheen izala paavo, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ Maaron aliiŋa, ve rekia mon tighamu toman lolozi poia kat.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Eemon saveeŋ tawe igheen tuŋia ila lolozi mako. Yes timin aniiŋ tau waria izila taan loolo geeg mako. Tauvene tiyooz tuŋia mako. Isaav ighe tamtamon tigham saghatin zi, ma pataŋani ite paam ivot pazi pasaa, titaghon Maaron aliiŋa, ene rekia mon ve tipul ghuruuŋ ila toozi, ve tighur murizi pa Maaron.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ve uuv siriv tau timburur ila waar tuatua lolozi, ene izaa to tamtamon tau tilooŋ saveeŋ to Maaron. Eemon pataŋani naol to taan, tomania kuaz ve gabua popoia tau tamtamon lolozi ighaar pani na, ene ikau ŋgar toozi. Tauvene saveeŋ tau igheen ila lolozi na, ighur anooŋa poia eta ivot mako.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ve uuv siriv tau ŋeer tana isuruuv zi ila taan poia, ene izaa to yes tau tilooŋ saveeŋ to Maaron ve tighazooŋ pani. Tauvene ghuruuŋ ila toozi ighur anooŋa popoia katini. Siriv, anoŋazi ivot irau ndiŋndiŋ ee (100), siriv anoŋazi irau tamoot tol (60), ve siriv anoŋazi irau tamoot ee saŋavul (30).”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer ee tau isuruuv wit uvezi popoia ila uum tooni.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Eemon saawe tau eval tiina tigheen le lolozi iveegh, ŋeer tawe koia ila isuruuv wit olia uvezi iloŋ ila wit lolozi, ve ighau ila. Wit olia tawe, ghitooŋa raraate imin wit tauu. Eemon ene oot saghati.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Saawe tau wit itum izaa gha ighur anooŋa, ra tighilaal wit olia tana.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Tauvene yes besooŋa to uum tauu tila tooni, ve tipaes pani tighe: ‘Wai, tiina, ŋgarig gha nighilaal wit olia tau itum tomania wit tsio! Ilaagh mindai ta itum ta sewe? Pa yo usuruuv wit uvezi popoia mon.’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “I iyol aliŋazi ighe: ‘Koiag eta aat igham ŋgar tane.’
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 “Eemon i iyol aliŋazi ighe: ‘Aiss, agham vene sov! Pale akuruv wit popoia siriv tomani zi ma vene.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Apul zi tigheen tomania wit tauu le saawe to mariri ivot, o nasaav pa uraata tsiau to tila tikuruv wit olia tawe, ve tiyau zi tila tilup zi, leso tisik zi tila yav. Mako tindou poghania wit tauu anoŋazi, ve tighur zi iloŋ ila ruum tsiau to aniiŋ.’”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin mastet uuve tau ŋeer ee ighamu, ve ila isuruuva ila uum tooni.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Mastet uuve, ene geegeu kat.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Yesu isavia saveeŋ palelaaŋ ite pazi ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin yis rig tau livaa ee ikepu tomania palawa tiina. Yis rigmon tana iloŋ ila irau palawa tawe loolo le ipasaria.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ŋgar isov tana, Yesu isavia pa eval tiina ila saveeŋ palelaaŋ mon. I isavia saveeŋ eta ighazooŋ pazi mako. Saawe isov, isavsaav ila saveeŋ palelaaŋ mon.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Tauvene Maaron aliiŋa tau propet ee ivotia na ighur anooŋa. Isaav ighe:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Yesu ipul eval tiina, ve iloŋ ila ruum, ra mbiwa tooni tila tooni, ve tighasoni tighe: “Saveeŋ palelaaŋ to wit olia tau yo usavia na, irau upaghazoŋai puughu payei?”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu iyol aliŋazi ighe: “Ŋeer tau isuruuv wit uvezi popoia, ene Tamtamon Naatu.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Ve uum tooni, ene izaa to taan naol isov. Uuv popoia, ene izaa to yes tau titaghon pooz to nugh sambam. Ve wit olia, ene izaa to yes tau titaghon ŋgar to Ŋeer Saghati.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Uum tauu koia tau isuruuv wit olia uvezi, ene Ŋeer Saghati. Saawe to mariri, ene taan saawe. Ve yes uraata tau tila tindou aniiŋ wit anooŋa, ene yes aŋela.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Taan saawe ighe ivot, ene pale ŋgar raraate mon ivot pa zeran sasaghati imin yes uraata tigham pa wit olia tawe. Pale tiyau zi tila tilup zi, ve yav ighan zi.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Pasaa, Tamtamon Naatu pale imbaaŋ aŋela tooni tila tiyau tamtamon tisov tau timin watiiŋ pa zetazŋa, tomania tamtamon tisov tau timamalaaŋ pa tutuuŋ to Maaron na, ve tighur zi tila soghan pa yes tau titaghon pooz tooni.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Mako tisik zi tizala yav tiina ighan zi. Yes pale tilepleep ta sewe, ve tiyakyak toman livozi kikikia.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Eemon zeran tau titaghon ŋgar duduuŋa na, yes pale tileep poia izi nugh to Tamazi Maaron, ve mbonarizi tiina imin aaz. Tamtamon tau ighe le taliiŋa, i aat ilooŋ saveeŋ tane ve igham ŋgar pani poi.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer ee tau ilaagh ila le ighita kuaz paghuuna ee tau tiŋgooza ila uum loolo. I ighita kuaz tawe, ve isakia ŋgozaaŋni muul. Ra ila toman tintini, igholia gabua tooni naol isov, ve igham maeta gha ighol motin taan tawe. Leso kuaz tana imin le motot.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin ŋeer to raukoliiŋ tau ilaghlaagh ve iliil ŋgool maata popoia.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 I ighita ŋgool maata ee tau poia kat ve atuya tiina. Tauvene ila igholia gabua tooni naol isov, ve igham maeta gha ighol ŋgool maata eemon tana.”
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu isaav muul ighe: “Pooz to nugh sambam, ene imin puugh tau tigherevu ila te gha iigh maata maata tila tighoon ila.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Saawe tau puugh ivon pa iigh, yes uraata tigherevu iloŋ ila nari, mbolezi izi, ve tipit iigh popoiazi pa puugh, ve tinonogh zi tila nakaral siriv. Eemon iigh sasaghati, ene tisuruuv zi tila soghan.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Taan saawe ighe ivot, ene pale ŋgar raraate mon ivot. Yes aŋela pale tipul nugh sambam, ve tizilam gha tipas tamtamon sasaghatizi ila zeran duduŋazi sosozi,
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 ve tisik zi tila yav tiina. Yes pale tileep ta sewe, ve tiyakyak toman livozi kikikia.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu isavia saveeŋ tana le isov, ra ighason mbiwa tooni ighe: “Mindai, saveeŋ isov tane, puughu ighazooŋ payam, ma mako?”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Yesu isaav pazi muul ighe: “Tauvene yes ŋgara to tutuuŋ tau tighazooŋ pa pooz to nugh sambam ve titaghoni, ene yes tisov timin ruum tauu ta ipaspas kuaz paghpaaghu ve muŋganazi pa katkaat tooni.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 — ausente —
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 — ausente —
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Mindai, i to nugh ite, ta iit takankaan pani ne? Taama, i ŋeer to raoŋ ruum. Tiina Maria. Ve tazŋa, ene Yakobus, Yosep, Simon, ve Yudas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ve livŋa, ta tilepleep tomani ghiit ne. Ŋeer tane igham tapiri ve ŋgar tiina tane izi sindei?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Tauvene matazi veleghini, ve lolozi pa tighur ila tooni mako.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Tauvene Yesu igham gabua ŋgeretazi tintiina naol izi ta sewe mako. Pasaa, yes tighur ila tooni mako.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.