Atos 19
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NAA
1 Saawe tau Apolos ilepleep izi nugh Korin, Paulus ilaghlaagh irau nugh nugh tau tigheen taghon loloz. Le isov, ra indari izila pa nugh Epesus. Ilepleep ta sewe, ve indeeŋ Yesu ziŋeera siriv.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 I ighason zi ighe: “Mindai, saawe tau aghur ila to Yesu, yam agham Avuvu Patabuyaaŋ, ma mako?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Paulus ilooŋ saveeŋ tane, ve ighason zi muul: “Ighe tauvene, agham yaa itaghon saa eez?”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Paulus isaav pazi muul ighe: “Muuŋ, Yoan irughuuz tamtamon imin ilaal pazi ighe yes titoor ŋgar toozi ve tighe titaghon ŋgar paaghu. Ve i isaav pazi ighe tighur ila to ŋeer ite tau pale ilam murei pani na. Ene Yesu.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Yes tilooŋ saveeŋ tane, ve rekia mon tigham yaa ila Tiina toit Yesu eeza.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Ra Paulus ighur niima izala pavozi, ve Avuvu Patabuyaaŋ izeev zi tisov. Tauvene tisaav ila nugh nugh aliŋazi, ve tivotia Maaron aliiŋa imin propet.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Zitamoot tawe irau saŋavul ve ru.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Paulus ileep izi Epesus irau kaiyo tol. Saawe tana, i iloŋloŋ ila yes Yuda rumei toozi, ve yesŋa tivavasavo zi pa pooz to Maaron. I iroi mako. Aavo iyaryaaŋ, ve isavsaav ghazooŋa pazi. Pa ighe igham zi titoor ŋgar toozi ve tighur ila to Yesu.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Eemon tamtamon toozi siriv, ŋgar toozi iyaryaaŋ kat. Tauta tighur ila mako, ve tisik saveeŋ sasaghati naol pa eez to Tiina toit Yesu ila eval tiina matazi. Tauvene Paulus ipul zi, ve igham Yesu ziŋeera tila soghan. Ve mataaz ta naol ne, yesŋa tiluplup zi ila Tiranus ruum tooni to ghamuuŋ ŋgar, ve tivasavo zi pa Maaron aliiŋa.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Paulus itaghon ŋgar tana irau ndaman ru. Tauta saveeŋ to Tiina toit ilaan irau tamtamon tisov to taan sirivu to Asia gha tilooŋa. Yes Yuda ve Grika paam.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Maaron itotoi tapiri ve igham gabua ŋgeretazi maata maata tivotvot ila Paulus niima. Gabua tawe, tamtamon tighit zi imin paaghu pazi.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Isaav ighe tigham gabua rigta to Paulus imin uuli tooni to musuuŋ punita, ma uuli tooni siriv, ve tighuru izala yes moroghooŋa pavozi, ene rekia mon tinizi poia. Ve yes tau avuvu sasaghati tizevzeev zi na paam, avuvu sasaghati tipul zi, ve tighau tila.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Yuda siriv tilaghlaagh irau nugh nugh ve tizirziir avuvu sasaghati pa tamtamon imin lezi uraat. Yes paam titoova to tiwaat Yesu eeza, leso ipalot zi pa uraat tau tighamghamu na. Tisavsaav pa avuvu sasaghati tighe: “Yesu tau Paulus ivovotia vaaru na, yau nayooz ila i eeza, ve nasaav ariaaŋ payam naghe aghau ala!”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Yuda ee, i daaba to watooŋrau. Eeza Skeva. Natŋa zitamoot liim ve ru tighamgham tauvene paam.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Saawe ee, titoova to tiziir avuvu saghati pa ŋeer ee. Eemon avuvu saghati tawe iyol aliŋazi ighe: “Yesu, yau nawataghi. Ve Paulus, naloŋlooŋ vaaru. Eemon yam savunugha?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ra ŋeer tau avuvu saghati izeeva na, iyaat izala pavozi, ve irav zi le naghozi isaghat kat, ve ivaraŋgatin nonoghiiŋa toozi paam. Pasaa, tapiri iliiv zi tisov. Tauvene tipul ruum loolo, ve tilaan kambaŋmbaŋizi, ve tivot tila muuri.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Gabua tana vaaru ilaan irau tamtamon tisov to nugh Epesus. Yes Yuda ve yes Grika paam. Tauvene tamtamon tisov tirur ve roiŋ tiina igham zi, ve tipait Tiina toit Yesu eeza.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ve tamtamon katini tau tighur ila to Yesu na, tilam ve tivotia ŋgar sasaghati naol tau muuŋ tighamgham zi na, ila eval tiina matazi.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Yes mura katini tilam paam tomania rau toozi tau var ma mur saveeŋa ighenaar ila na, ve tindou zi ila eval tiina naghozi, ve tighur yav pazi. Rau tawe, tinin atuyazi le irau maet silva 50,000.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Tauta saveeŋ to Tiina toit Yesu ilaan irau nugh toman tapiri tiina.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Gabua naol tana tivot le isov, ra Avuvu Patabuyaaŋ ipaburigin Paulus gha loolo ighur ighe ilaagh irau taan sirivu to Masedonia ve Akaia. Le isov, o ila pa Yerusalem. Ve maata iŋgal paam ighe: “Yau nala Yerusalem, mako nala naghita Rom. [Leso navotia vaaru poia izi ta sewe.]”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Tauvene imbaaŋ uleeŋa tooni ru, Timoti gha Erastus, timuuŋ tila Masedonia. Ve i tauu ileep rig izi Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Saawe tana, eez to Tiina toit Yesu imin puughu pa malmal tiina ivot izi nugh Epesus.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ŋeer ee ilepleep. Eeza Demitrius. I ŋeer to gharatooŋ gabua pa silva. Yesŋa uraata tooni tighagharaat gabua geegeu katini tau ghitoŋazi imin Artemis
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Tauvene Demitrius ipoi uraata tooni, tomania tamtamon siriv tau uraat toozi eemon na, tilam tilup zi, ve isaav pazi ighe: “Alooŋ. Yam awatagh: Uraat toit tane, iit taghamgham katin maet pani.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Paulus tawe, yam taumim aghita ve alooŋa wa. I isavsaav ighe zimaronŋa anunuzi tau tamtamon tigharaat zi pa nimazi na, ene Maaron tauu mako. Tauta ikau eval tiina to Epesus ŋgar toozi, le tighur murizi pa zimaronŋa toit wa. Ve iit Epesus mon mako. Eval tiina tau tileep irau taan isov to Asia na, tighur ila saveeŋ tooni wa.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Tauvene tayamaan ghiit. Malau mako pale taleep ila pataŋani tiina loolo. Pasaa, ŋeer tawe pale igham eval tiina matazi veleghin uraat toit. Ve tane mon mako. Pale igham tamtamon tivelegh maaron livaa toit Artemis tau eeza tiina na, rumei tooni paam imin kaut sorok. Ve Artemis tau aazne eval tiina to Asia ve taan naol isov tisuŋsuŋ pani na, saveeŋ to ŋeer tawe pale itatan eeza, ve tamtamon matazi veleghini tighe i Maaron tauu mako.”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Yes tilooŋ saveeŋ tooni tane le atezi yavyav kat. Tauvene tipaburigin bobaaŋ tighe: “Iit Epesus, Maaron toit Artemis. I eeza tiina kat!”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Malau mako ve oroor tiina kat iburig irau nugh loolo. Yes Epesus atezi yavyav kat, ve tiparlanlaan tila le tighita Gaius gha Aristarkus, zeran ru to Masedonia tau tilaghlaagh tomania Paulus. Tauvene tikis zi, ve tisasaar zi tila pa nugh toozi to lupuuŋ.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Paulus ighe ivot ila eval tiina tawe naghozi paam, ve isavsaav pazi. Eemon zeetŋa siriv tau titaghon Yesu na, tiŋgalsekini tighe ila sov.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Daaba siriv to Asia, ene Paulus zeetŋa. Tauvene yes paam tiveveena tighe ila pa nugh to lupuuŋ tawe sov.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Eval tiina tau tila tilup zi na, tiwatagh oroor tawe puughu mako. Tizazain tauzi sorok. Tauvene kankanooŋ ivot pazi, ve tiboboob pa saveeŋ maata maata. Siriv tisaav pa gabua ite, siriv tisaav pa gabua ite.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Yes Yuda tiroi pa tauzi, tauvene tisipiir tamtamon toozi ee, eeza Aleksander ila iyooz ila eval tiina matazi. Leso igham avozi ve ipaghazoŋai eval tiina ighe yes Yuda tigham sosor eta mako. Eemon tamtamon siriv tighita, ve tighe pa i ta ipaburigin oroor tana. Tauvene tiboob ila pani tighe ipaesia oroor tana puughu pazi. Aleksander itatan niima pazi, leso oroor imot, ve isaav.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Eemon saawe tau tighilaalo tighe i Yuda, tilup avozi, ve tipaburigin bobaaŋ muul tighe: “Maaron to iit Epesus, ene Artemis. I eeza tiina kat!” Tinoknok bobaaŋ tauvene le malau rig.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ra daaba to Epesus tau iŋgin uraat to bodeeŋ rau na, iburig iŋaar zi ighe tineneeŋ, ve isaav pazi ighe: “Yam nugh tauŋa to Epesus, alooŋ. Tamtamon tisov tiwatagh tighe iit to nugh Epesus taŋgin maaron Artemis tau eeza tiina na rumei tooni, tomania anunu tau itap sambam ve izilam taan.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Tamtamon eta irau izoor ghiit pa gabua tane mako. Tauvene lolomim ipazaagh gham rekia sov. Atemim izi, ve agabiiz poghania saveeŋ.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Zeran tau yam agham zi tilam ne, yes tium gabua eta ila rumei toit loolo mako. Ve tisik saveeŋ veleghiiŋ eta pa maaron livaa toit Artemis mako.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Isaav ighe Demitrius tomania uraata tooni lezi saveeŋ pa ŋeer eta, nugh to gharatooŋ saveeŋ ighengheen. Yes irau tila ta sewe, ve yesŋa yes daaba tigharaat saveeŋ toozi.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Ve isaav ighe yam lemim saveeŋ siriv paam to asavia, na ataghon tutuuŋ toit, ve aghuru ila lupuuŋ tiina to nugh niima. Leso tigharaata.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Aazne, iit tasosor wa. Tauvene yau naroi. Isaav ighe gavman to Rom tilooŋ oroor tane vaaru, ene pale tighita tighe iit tagham malmal, ve tighur atuya pait. Isaav ighe tighason ghiit pa oroor tane puughu, pale tasaav mindai? Pasaa, oroor tane le puughu mako.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 I isavsaav le isov, ra iziir zi gha tighau tila.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.