Atos 17
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NVI
1 Paulus tomania zeetŋa tilaagh tila tivot nugh Ampipolis, ve tisakia muul tila nugh Apolonia. Ra tilaagh muul tila tivot nugh Tesalonika. Nugh tawe, yes Yuda rumei toozi ee ighengheen.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Paulus yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ itaghon ŋgar tau monmon ighamghamu na. Tauvene umbom patabuyaaŋ tol, i ila rumei tawe, ve yesŋa yes Yuda tivasavo zi pa Maaron aliiŋa tau tiboode na.
2 Segundo o seu costume, Paulo foi à sinagoga e por três sábados discutiu com eles com base nas Escrituras,
3 I ipaghazoŋai zi pa Maaron aliiŋa, leso tighilaal tighe: Mesia, i aat iyamaan yavyavuuŋ ve imaat, mako iburig pa mateegh itaghon Maaron ŋgar tooni. Ve isaav pazi muul ighe: “Yesu tau navovotia vaaru payam ne, i ta Mesia.”
3 explicando e provando que o Cristo deveria sofrer e ressuscitar dentre os mortos. E dizia: "Este Jesus que lhes proclamo é o Cristo".
4 Yuda siriv tilooŋ saveeŋ tane, ve tighur ila. Tauvene tila tilup zi tomania Paulus gha Silas ve titaghon eez to Yesu. Ve yes mon mako. Yes Grika eval tau matazi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ, tomania zilivaa siriv tau ezazi tintiina na, yes paam tighur ila to Yesu, ve titaghon eez tooni.
4 Alguns dos judeus foram persuadidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus, e não poucas mulheres de alta posição.
5 Eemon yes Yuda tighita eval tiina titaghon Paulus gha Silas, le ireu lolozi. Tauvene tila maaran, ve tiyau zeran sasaghati siriv tau tirourou sorok taghon maaran na, ve yesŋa zeran tawe tilup zi, ve tipazaagh eval tiina to nugh, leso tipaburigin malmal iŋarui yesuru. Malau mako, oroor tiina iburig, ve tikeet ŋarui Yason ruum tooni tila. Tila tivot ruum, ra tirav valaghin ataman, ve tiloŋ tila tiil Paulus yesuru Silas. Tighe tigham zi tivot, leso tipayooz zi ila eval tiina naghozi.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Reuniram alguns homens perversos dentre os desocupados e, com a multidão, iniciaram um tumulto na cidade. Invadiram a casa de Jasom, em busca de Paulo e Silas, a fim de trazê-los para o meio da multidão.
6 — ausente —
6 Contudo, não os achando, arrastaram Jasom e alguns outros irmãos para diante dos oficiais da cidade, gritando: "Esses homens que têm causado alvoroço por todo o mundo, agora chegaram aqui,
7 — ausente —
7 e Jasom os recebeu em sua casa. Todos eles estão agindo contra os decretos de César, dizendo que existe um outro rei, chamado Jesus".
8 Eval tiina tomania yes daaba to nugh tilooŋ saveeŋ tane, le ireu lolozi ve oroor tiina iburig muul.
8 Ouvindo isso, a multidão e os oficiais da cidade ficaram agitados.
9 Tauvene yes daaba to nugh tisaav pa Yason tomania zeetŋa tighe tighur maet siriv izi tikisi. Leso tiroi, ve tigham pataŋani ivot pa nugh muul sov. Maet tawe, ŋgara tauvene: Isaav ighe tigham sosor ite paam muul mako, ene murei pale tigham mulini. Yason tomania zeetŋa tighur maet tana ila toozi le isov, ra yes daaba tipul zi tila.
9 Então receberam de Jasom e dos outros a fiança estipulada e os soltaram.
10 Paulus gha Silas tileep le mboŋ izi, ra yes toŋvetaz to Krisi rekia mon tipaghau zi tila pa nugh Berea. Tila tivot ta sewe, ve tiŋarui yes Yuda rumei toozi.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Chegando ali, eles foram à sinagoga judaica.
11 Yes Yuda to nugh Berea, ŋgar toozi poia kat. Tiliiv yes Yuda to nugh Tesalonika. Pasaa, tighe le tilooŋ katin saveeŋ tau Paulus ivovotia na. Ve mataaz ta naol ne, tigagabiiz saveeŋ tooni tomania Maaron aliiŋa tau tiboode na. Leso tiwatagh: Saveeŋ tooni iduduuŋ, ma mako?
11 Os bereanos eram mais nobres do que os tessalonicenses, pois receberam a mensagem com grande interesse, examinando todos os dias as Escrituras, para ver se tudo era assim mesmo.
12 Tauta Yuda katini titoor ŋgar toozi ve tighur ila to Yesu. Ve Grika katini tau ezazi tintiina na, tighur ila paam. Yes zilivaa ve zitamoot.
12 E creram muitos dentre os judeus, bem como dentre os gregos, um bom número de mulheres de elevada posição e não poucos homens.
13 Eemon yes Yuda to nugh Tesalonika tilooŋ Paulus vaaru tighe i ivovotia Maaron aliiŋa izi nugh Berea. Tauvene tiburig gha titaghon zi tila, ve tikau eval tiina to Berea ŋgar toozi, ve tipazaagh zi, leso tigham malmal pani.
13 Quando os judeus de Tessalônica ficaram sabendo que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Beréia, dirigiram-se também para lá, agitando e alvoroçando as multidões.
14 Tauvene yes toŋvetaz to Krisi rekia mon tiŋguaaz Paulus tizila nari, ve Silas yesuru Timoti mon tileep izi Berea.
14 Imediatamente os irmãos enviaram Paulo para o litoral, mas Silas e Timóteo permaneceram em Beréia.
15 Yes tau tiŋguaaz Paulus na, tiŋgini le tila tivot nugh tiina Atens.
15 Os homens que foram com Paulo o levaram até Atenas, partindo depois com instruções para que Silas e Timóteo se juntassem a ele, tão logo fosse possível.
16 Saawe tau Paulus isaŋan Silas ve Timoti izi Atens, ilaghlaagh taghon nugh loolo, ve ighita nugh ivon pa maaron karomŋa anunuzi, le irau loolo mako kat.
16 Enquanto esperava por eles em Atenas, Paulo ficou profundamente indignado ao ver que a cidade estava cheia de ídolos.
17 Tauvene iloŋloŋ ila yes Yuda rumei toozi, ve yesŋa yes Yuda ve zeran siriv tau matazi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ na, tivavasavo zi pa Maaron aliiŋa. Ve mataaz ta naol ne, i ilala maaran aate, ve isavsaav tomania yes tau tileep izi sewe.
17 Por isso, discutia na sinagoga com judeus e com gregos tementes a Deus, bem como na praça principal, todos os dias, com aqueles que por ali se encontravam.
18 Tamtamon katini to nugh Atens titaghon ŋgar to yes zeran ŋgara to muuŋ. Lupuuŋ toozi tintiina ru, tiwaat ezazi tighe ‘Epikurian’, ve ‘Stoik.’
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos começaram a discutir com ele. Alguns perguntavam: "O que está tentando dizer esse tagarela? " Outros diziam: "Parece que ele está anunciando deuses estrangeiros", pois Paulo estava pregando as boas novas a respeito de Jesus e da ressurreição.
19 Tauvene tighamu tila pa lupuuŋ tiina to yes daaba tau tiluplup zi izala nugh mbua Areopagus na, ve tisaav pani tighe: “Laak, ŋgar paaghu tau yo uvovotia pa tamtamon na, usavia payei gha nilooŋa. Leso nighazooŋ pani.
19 Então o levaram a uma reunião do Areópago, onde lhe perguntaram: "Podemos saber que novo ensino é esse que você está anunciando?
20 Pa ŋgar tau yo usasavia na, yei nilooŋa imin paaghu payei. Tauvene nighe usavia muul. Leso nighazooŋ kat pa puughu.”
20 Você está nos apresentando algumas idéias estranhas, e queremos saber o que elas significam".
21 Tisaav tauvene pasaa, tamtamon tisov to Atens tomania yes loomba tau tila tileep tomani zi na, lezi uraat ite paam mako. Tilepleep ve tighurghur taliŋazi pa saa ŋgar ma saveeŋ paaghu tau tamtamon tisavia ivot, mako tivasavo zi pani.
21 Todos os atenienses e estrangeiros que ali viviam não cuidavam de outra coisa senão falar ou ouvir as últimas novidades.
22 Paulus iburig ve iyooz ila bodbodaaŋ to lupuuŋ tiina tawe, ve isaav pazi ighe: “Yam zitamoot to Atens, yau nawatagh: Yam azuari gham aghe le abees kat pa zimaronŋa tsiam. Ŋgar tsiam, yau naghita wa.
22 Então Paulo levantou-se na reunião do Areópago e disse: "Atenienses! Vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Pasaa, saawe tau nalaagh taghon nugh tane loolo, yau naghita maaron tsiam maata maata anunuzi tau asuŋsuŋ pazi na. Ve naghita artaal ee tau tibood saveeŋ izala paavo tauvene: ‘Artaal tane, ene to maaron tau yei niwataghi mako.’ Laak, Maaron tau yam awataghi mako ve abesbees pani na, tauta aazne naghe navotia payam.
23 pois, andando pela cidade, observei cuidadosamente seus objetos de culto e encontrei até um altar com esta inscrição: AO DEUS DESCONHECIDO. Ora, o que vocês adoram, apesar de não conhecerem, eu lhes anuncio.
24 “I Maaron tau ighur sambam ve taan, tomania gabua naol isov. Ve i Tiina tau iŋgin sambam ve taan. I ileep iloŋ ila rumei to suŋuuŋ tau tamtamon tirau zi pa nimazi ne mako.
24 "O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há é o Senhor do céu e da terra, e não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Ve imbool pa gabua eta gha leso iit tamtamon taghur nimaan pa uleeŋni ne mako. I tauu ta igham iit tasov leen avuvuun, ve igham ghiit taleep mataan yaryaare. Ve gabua toit naol isov, ene i ta igham pait.
25 Ele não é servido por mãos de homens, como se necessitasse de algo, porque ele mesmo dá a todos a vida, o fôlego e as demais coisas.
26 “Muuŋ geeg, i ighur tamtamon eemon. Ve igham iit nughmariŋ to taan tasov tavot ila to tamtamon eemon tawe, ve ighur ghiit taleep irau taan isov. I tauu ighur tamtamon tileep irau nugh toz toz, ve ighur ŋgat pa taan toozi. Ve ighur saawe pazi pa lepoogh izi nugh toz toz.
26 De um só fez ele todos os povos, para que povoassem toda a terra, tendo determinado os tempos anteriormente estabelecidos e os lugares exatos em que deveriam habitar.
27 “Maaron igham tauvene, leso ipaburigin ghiit to tazuari ghiit pa ilooŋni. Onoon, i ileep malau pait mako. Eemon saawe tau tailo, iit tamin yes matazi kumkuuma tau titaŋtaaŋ pa gabua.
27 Deus fez isso para que os homens o buscassem e talvez, tateando, pudessem encontrá-lo, embora não esteja longe de cada um de nós.
28 Lepoogh toit ve saa ŋgar tau ighe taghamu, ene i ileep tomani ghiit. Ve i ta ighur ghiit tauvene. Ene imin tamtamon tsiam ŋgara ee isavia ila mbouŋ tooni alok wa. Ighe: ‘Iit tasov Maaron natŋa.’
28 ‘Pois nele vivemos, nos movemos e existimos’, como disseram alguns dos poetas de vocês: ‘Também somos descendência dele’.
29 “Aiyo, isaav ighe Maaron natŋa iit, ene irau tagham ŋgar taghe Maaron, i imin gabua anunuzi tau tamtamon tigharaat zi pa gol, silva, ve maet siriv ne mako. Pasaa, Maaron tauu, i imin maaron karomŋa anunuzi tau tamtamon tigharaat zi pa nimazi itaghon tauzi ŋgar toozi ne mako.
29 "Assim, visto que somos descendência de Deus, não devemos pensar que a Divindade é semelhante a uma escultura de ouro, prata ou pedra, feita pela arte e imaginação do homem.
30 “Muuŋ, tamtamon matazi dodoli, ve tikankaan pa Maaron. Tauta loolo kuruŋia pazi, ve maata ila pa sosor toozi geeg mako. Eemon aazne, i isaav ariaaŋ pa nughmariŋ ighe tipul ŋgar toozi sasaghati ileple, ve titoor ŋgar toozi ila pani.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância, mas agora ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Pasaa, i tauu ighur saawe ee pataghaaŋ wa. Saawe tana ighe ivot, i pale igabiiz tamtamon tisov to taan, ve ighur atuya pazi. Ve gabizooŋ tooni, ene pale iduduuŋ mon. Uraat to gabizooŋ tawe, i ipuli ila ŋeer ee niima. Ŋeer tawe, Maaron ipaburigini pa mateegh wa. Leso iit tawatagh taghe i eeza pa uraat tana.”
31 Pois estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio do homem que designou. E deu provas disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos".
32 Saawe tau tilooŋ Paulus aavo ila pa burigiiŋ to Yesu pa mateegh, tamtamon toozi siriv tiŋiŋ, ve tisik saveeŋ veleghiiŋ pani. Eemon siriv tisaav pani tighe: “Yei nighe saawe ite paam, o usavia saveeŋ tane payei gha nilooŋa muul.”
32 Quando ouviram sobre a ressurreição dos mortos, alguns deles zombaram, e outros disseram: "A esse respeito nós o ouviremos outra vez".
33 Paulus isavsaav tomani zi le isov, ra ipul zi ve ila.
33 Com isso, Paulo retirou-se do meio deles.
34 Tamtamon siriv tau tilooŋ saveeŋ tooni na, tighur ila to Krisi ve tila tomania. Toozi ee, eeza Dionisis. Yes daaba tau tiluplup zi izala nugh mbua Areopagus na, i toozi ee. Ve livaa ee, eeza Damaris, i paam tomania tamtamon siriv tighur ila.
34 Alguns homens juntaram-se a ele e creram. Entre eles estava Dionísio, membro do Areópago, e também uma mulher chamada Dâmaris, e outros com eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.