Atos 17
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NTLH
1 Paulus tomania zeetŋa tilaagh tila tivot nugh Ampipolis, ve tisakia muul tila nugh Apolonia. Ra tilaagh muul tila tivot nugh Tesalonika. Nugh tawe, yes Yuda rumei toozi ee ighengheen.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Paulus yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ itaghon ŋgar tau monmon ighamghamu na. Tauvene umbom patabuyaaŋ tol, i ila rumei tawe, ve yesŋa yes Yuda tivasavo zi pa Maaron aliiŋa tau tiboode na.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 I ipaghazoŋai zi pa Maaron aliiŋa, leso tighilaal tighe: Mesia, i aat iyamaan yavyavuuŋ ve imaat, mako iburig pa mateegh itaghon Maaron ŋgar tooni. Ve isaav pazi muul ighe: “Yesu tau navovotia vaaru payam ne, i ta Mesia.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Yuda siriv tilooŋ saveeŋ tane, ve tighur ila. Tauvene tila tilup zi tomania Paulus gha Silas ve titaghon eez to Yesu. Ve yes mon mako. Yes Grika eval tau matazi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ, tomania zilivaa siriv tau ezazi tintiina na, yes paam tighur ila to Yesu, ve titaghon eez tooni.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Eemon yes Yuda tighita eval tiina titaghon Paulus gha Silas, le ireu lolozi. Tauvene tila maaran, ve tiyau zeran sasaghati siriv tau tirourou sorok taghon maaran na, ve yesŋa zeran tawe tilup zi, ve tipazaagh eval tiina to nugh, leso tipaburigin malmal iŋarui yesuru. Malau mako, oroor tiina iburig, ve tikeet ŋarui Yason ruum tooni tila. Tila tivot ruum, ra tirav valaghin ataman, ve tiloŋ tila tiil Paulus yesuru Silas. Tighe tigham zi tivot, leso tipayooz zi ila eval tiina naghozi.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 — ausente —
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 — ausente —
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Eval tiina tomania yes daaba to nugh tilooŋ saveeŋ tane, le ireu lolozi ve oroor tiina iburig muul.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Tauvene yes daaba to nugh tisaav pa Yason tomania zeetŋa tighe tighur maet siriv izi tikisi. Leso tiroi, ve tigham pataŋani ivot pa nugh muul sov. Maet tawe, ŋgara tauvene: Isaav ighe tigham sosor ite paam muul mako, ene murei pale tigham mulini. Yason tomania zeetŋa tighur maet tana ila toozi le isov, ra yes daaba tipul zi tila.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Paulus gha Silas tileep le mboŋ izi, ra yes toŋvetaz to Krisi rekia mon tipaghau zi tila pa nugh Berea. Tila tivot ta sewe, ve tiŋarui yes Yuda rumei toozi.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Yes Yuda to nugh Berea, ŋgar toozi poia kat. Tiliiv yes Yuda to nugh Tesalonika. Pasaa, tighe le tilooŋ katin saveeŋ tau Paulus ivovotia na. Ve mataaz ta naol ne, tigagabiiz saveeŋ tooni tomania Maaron aliiŋa tau tiboode na. Leso tiwatagh: Saveeŋ tooni iduduuŋ, ma mako?
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Tauta Yuda katini titoor ŋgar toozi ve tighur ila to Yesu. Ve Grika katini tau ezazi tintiina na, tighur ila paam. Yes zilivaa ve zitamoot.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Eemon yes Yuda to nugh Tesalonika tilooŋ Paulus vaaru tighe i ivovotia Maaron aliiŋa izi nugh Berea. Tauvene tiburig gha titaghon zi tila, ve tikau eval tiina to Berea ŋgar toozi, ve tipazaagh zi, leso tigham malmal pani.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Tauvene yes toŋvetaz to Krisi rekia mon tiŋguaaz Paulus tizila nari, ve Silas yesuru Timoti mon tileep izi Berea.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Yes tau tiŋguaaz Paulus na, tiŋgini le tila tivot nugh tiina Atens.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Saawe tau Paulus isaŋan Silas ve Timoti izi Atens, ilaghlaagh taghon nugh loolo, ve ighita nugh ivon pa maaron karomŋa anunuzi, le irau loolo mako kat.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Tauvene iloŋloŋ ila yes Yuda rumei toozi, ve yesŋa yes Yuda ve zeran siriv tau matazi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup zi pa suŋuuŋ na, tivavasavo zi pa Maaron aliiŋa. Ve mataaz ta naol ne, i ilala maaran aate, ve isavsaav tomania yes tau tileep izi sewe.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Tamtamon katini to nugh Atens titaghon ŋgar to yes zeran ŋgara to muuŋ. Lupuuŋ toozi tintiina ru, tiwaat ezazi tighe ‘Epikurian’, ve ‘Stoik.’
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Tauvene tighamu tila pa lupuuŋ tiina to yes daaba tau tiluplup zi izala nugh mbua Areopagus na, ve tisaav pani tighe: “Laak, ŋgar paaghu tau yo uvovotia pa tamtamon na, usavia payei gha nilooŋa. Leso nighazooŋ pani.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Pa ŋgar tau yo usasavia na, yei nilooŋa imin paaghu payei. Tauvene nighe usavia muul. Leso nighazooŋ kat pa puughu.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Tisaav tauvene pasaa, tamtamon tisov to Atens tomania yes loomba tau tila tileep tomani zi na, lezi uraat ite paam mako. Tilepleep ve tighurghur taliŋazi pa saa ŋgar ma saveeŋ paaghu tau tamtamon tisavia ivot, mako tivasavo zi pani.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Paulus iburig ve iyooz ila bodbodaaŋ to lupuuŋ tiina tawe, ve isaav pazi ighe: “Yam zitamoot to Atens, yau nawatagh: Yam azuari gham aghe le abees kat pa zimaronŋa tsiam. Ŋgar tsiam, yau naghita wa.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Pasaa, saawe tau nalaagh taghon nugh tane loolo, yau naghita maaron tsiam maata maata anunuzi tau asuŋsuŋ pazi na. Ve naghita artaal ee tau tibood saveeŋ izala paavo tauvene: ‘Artaal tane, ene to maaron tau yei niwataghi mako.’ Laak, Maaron tau yam awataghi mako ve abesbees pani na, tauta aazne naghe navotia payam.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “I Maaron tau ighur sambam ve taan, tomania gabua naol isov. Ve i Tiina tau iŋgin sambam ve taan. I ileep iloŋ ila rumei to suŋuuŋ tau tamtamon tirau zi pa nimazi ne mako.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Ve imbool pa gabua eta gha leso iit tamtamon taghur nimaan pa uleeŋni ne mako. I tauu ta igham iit tasov leen avuvuun, ve igham ghiit taleep mataan yaryaare. Ve gabua toit naol isov, ene i ta igham pait.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 “Muuŋ geeg, i ighur tamtamon eemon. Ve igham iit nughmariŋ to taan tasov tavot ila to tamtamon eemon tawe, ve ighur ghiit taleep irau taan isov. I tauu ighur tamtamon tileep irau nugh toz toz, ve ighur ŋgat pa taan toozi. Ve ighur saawe pazi pa lepoogh izi nugh toz toz.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 “Maaron igham tauvene, leso ipaburigin ghiit to tazuari ghiit pa ilooŋni. Onoon, i ileep malau pait mako. Eemon saawe tau tailo, iit tamin yes matazi kumkuuma tau titaŋtaaŋ pa gabua.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Lepoogh toit ve saa ŋgar tau ighe taghamu, ene i ileep tomani ghiit. Ve i ta ighur ghiit tauvene. Ene imin tamtamon tsiam ŋgara ee isavia ila mbouŋ tooni alok wa. Ighe: ‘Iit tasov Maaron natŋa.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Aiyo, isaav ighe Maaron natŋa iit, ene irau tagham ŋgar taghe Maaron, i imin gabua anunuzi tau tamtamon tigharaat zi pa gol, silva, ve maet siriv ne mako. Pasaa, Maaron tauu, i imin maaron karomŋa anunuzi tau tamtamon tigharaat zi pa nimazi itaghon tauzi ŋgar toozi ne mako.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 “Muuŋ, tamtamon matazi dodoli, ve tikankaan pa Maaron. Tauta loolo kuruŋia pazi, ve maata ila pa sosor toozi geeg mako. Eemon aazne, i isaav ariaaŋ pa nughmariŋ ighe tipul ŋgar toozi sasaghati ileple, ve titoor ŋgar toozi ila pani.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Pasaa, i tauu ighur saawe ee pataghaaŋ wa. Saawe tana ighe ivot, i pale igabiiz tamtamon tisov to taan, ve ighur atuya pazi. Ve gabizooŋ tooni, ene pale iduduuŋ mon. Uraat to gabizooŋ tawe, i ipuli ila ŋeer ee niima. Ŋeer tawe, Maaron ipaburigini pa mateegh wa. Leso iit tawatagh taghe i eeza pa uraat tana.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Saawe tau tilooŋ Paulus aavo ila pa burigiiŋ to Yesu pa mateegh, tamtamon toozi siriv tiŋiŋ, ve tisik saveeŋ veleghiiŋ pani. Eemon siriv tisaav pani tighe: “Yei nighe saawe ite paam, o usavia saveeŋ tane payei gha nilooŋa muul.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Paulus isavsaav tomani zi le isov, ra ipul zi ve ila.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Tamtamon siriv tau tilooŋ saveeŋ tooni na, tighur ila to Krisi ve tila tomania. Toozi ee, eeza Dionisis. Yes daaba tau tiluplup zi izala nugh mbua Areopagus na, i toozi ee. Ve livaa ee, eeza Damaris, i paam tomania tamtamon siriv tighur ila.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.