Gênesis 42
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs NTLH
1 Yakop inepneep izi taan Kanaan, ve ilooŋ tighaze aniiŋ inepneep izi Isip. Tovenen isaav pa ndinatu ighaze: “Ai, yam awambatutun gham ve anepneep pasa?
1 Quando Jacó soube que havia mantimentos no Egito, disse aos filhos: — Por que vocês estão aí de braços cruzados?
2 You nalooŋ tighaze aniiŋ ineep izi Isip. Amundig ve azila aghol aad aniiŋ. Leso tamaat sob, ve taneep mataad iyaryaar.”
2 Ouvi dizer que no Egito há mantimentos. Vão até lá e comprem cereais para não morrermos de fome.
3 Tovenen Yosep nditogha saaŋgul tigharaat di pa laghooŋ, ve timundig ve tizila pa Isip.
3 Então os dez irmãos de José por parte de pai foram até o Egito para comprar mantimentos.
4 Eemoghon Yakop iŋguruut Yosep tazi Benyamin ineep. Pasa, ate katia pani ighaze yesŋa tila, nene pale mbeb eta iwaghamuni izi ataam luvuŋa.
4 Mas Jacó não deixou que Benjamim, o irmão de José por parte de pai e de mãe, fosse com eles; ele tinha medo de que lhe acontecesse alguma desgraça.
5 Tovenen Yakop ndinatu toman ndug pida tamtoghonadi tilaagh tizila pa Isip pa tighol adi aniiŋ. Pasa, pitool tiina ivot izi taan Kanaan paam.
5 Os filhos de Jacó foram comprar mantimentos junto com outras pessoas, pois em todo o país de Canaã havia fome.
6 Sawa tonenen, Yosep inim ŋginiiŋ pa taan to Isip. Tovenen ndug ndug to tilala Isip pa gholiiŋ adi aniiŋ, tilala toni. Tauto sawa to Yosep nditogha tinim tivot Isip, yes paam tiŋarua tila, tiput aghedi pani, ve tighur naghodi izila taan.
6 Como governador do Egito, era José quem vendia cereais às pessoas que vinham de outras terras. Quando os irmãos de José chegaram, eles se ajoelharam na frente dele e encostaram o rosto no chão.
7 Yosep ighita nditogha, ve rikia moghon mata ila ighilaal di. Eemoghon ivotia tau padi maau. Igham inimale ye ŋgeu to ndug ite ve ikankaan padi. Tovenen isaav ariaŋa padi inimale ŋarooŋ di ighaze: “Ai, yam to sa ndug? Anim pasa?”
7 Logo que José viu os seus irmãos, ele os reconheceu, mas fez de conta que não os conhecia. E lhes perguntou com voz dura: — Vocês, de onde vêm? — Da terra de Canaã — responderam. — Queremos comprar mantimentos.
8 Yosep ighilaal nditogha. Eemoghon yes tighilaala maau.
8 José reconheceu os seus irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Ye mata iŋgal vibiiŋ toni to muuŋ ighita, ve isaav padi ighaze: “Yam atoom. Yam sandiri! Yam anim pa andaŋgat taan tiei. Leso awatag dige sine to tirau malmal maau.”
9 Então José lembrou dos sonhos que tinha tido a respeito deles e disse: — Vocês são espiões que vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
10 Yes tipamuul aliŋa tighaze: “Wai, tiina tiei, yei ninim pa ŋgar tovene maau. Yei mbesooŋa tiom, ninim pa nighol amai aniiŋ moghon.
10 Eles responderam: — De modo nenhum, senhor. Nós, os seus criados, viemos para comprar mantimentos.
11 Yei sandiri maau. Yei nisob tonene, tamamai ee moghon. Yei ndiran to kaarom maau. Avomai onoon moghon.”
11 Somos filhos de um mesmo pai. Nós não somos espiões, senhor! Somos gente honesta.
12 Yosep isaav padi ighaze: “Maau. Yam anim pa andaŋgat taan tiei. Leso awatag dige sine to tirau malmal maau.”
12 — Não acredito — disse José. — Vocês vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
13 Yes tipamuul aliŋa tighaze: “O tiina tiei, yei tonene, olman eez to Kanaan ndinatu. Muuŋ, yei saaŋgul ve ru. Eemoghon tazimai eez, to ilale. Ve tazimai ite to muria kat, ye ineep toman tamamai izi Kanaan.”
13 Eles disseram: — Nós moramos em Canaã. Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um irmão desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai.
14 Yosep isaav padi muul ighaze: “Saveeŋ, tauto nasavia payam wa. Yam sandiri! Tovenen you nasaav ariaŋa payam ila kinik to Isip iza tovene:
14 José respondeu: — É como eu disse: vocês são espiões.
15 You pale natoov gham, ve nakis gham aneep sualen le irau tazimim muria to yam asavia ne inim ivot tiou.
15 E o jeito de provar que vocês estão dizendo a verdade é este: enquanto o irmão mais moço de vocês não vier para cá, vocês não sairão daqui. Isso eu juro pela vida do rei!
16 Tovenen ambaaŋ tamtoghon tiam eta imuul ila igham tazimim tonowen inim. Ve yam pida, pale asob alooŋ ala ruum to yabyabuuŋ, ve aneep ve asaŋan di le tinim tivot. Nene ataam to you naghaze natoov gham pani. Leso nawatag: Saveeŋ tiam onoon, ma kaarom? Ighaze tazimim inim ivot sualen maau, nene you nasaav ariaŋa payam ila kinik iza tovene: Yam sandiri!”
16 Um de vocês irá buscá-lo, mas os outros ficarão presos até que fique provado se estão ou não dizendo a verdade. Se não estão, é que vocês são espiões. Juro pela vida do rei!
17 Ye isavsaav toman di le isob, ghoro ighur di tilooŋ tila ruum to yabyabuuŋ, ve tineep irau mboŋ tol.
17 E os pôs na cadeia por três dias.
18 Mboŋ tol tonenen isob, ghoro Yosep ila iŋgig di, ve isaav padi ighaze: “Alooŋ. You namatughez pa Maaron ve naghaze nataghon ŋgar toni. Tovenen you pale naghur lemim ataam ite. Ataam tonene, ighaze yam ataghoni, nene pale aneep pooi.
18 No terceiro dia José disse a eles: — Eu sou uma pessoa que
19 Ighaze avomim onoon, ve agham kaarom payou maau, you pale nakis tamtoghon tiam eez ineep ila ruum to yabyabuuŋ lolo. Ve yam pida avot ala, aghol amim aniiŋ, ve aghami amuul ala pa nditamim to tinepneep toman pitool we.
19 Se, de fato, são pessoas honestas, que um de vocês fique aqui na cadeia, e que os outros voltem para casa, levando mantimentos para matar a fome das suas famílias.
20 Ghoro agham tazimim to muria kat ne, ve yamŋa amuul anim. Leso nawatag naghaze saveeŋ tiam onoon, ve irau amaat maau.”
20 Depois tragam aqui o seu irmão mais moço. Isso provará se vocês estão ou não dizendo a verdade; e, se estiverem, não serão mortos. Eles concordaram
21 Ghoro timundig ve tiwasavon di tighaze: “Onoon kat. Sosor to muuŋ tagham pa taziid, tauto aazne atia iza toit. Pasa, sawa to taghur pataŋani pani, ye itaŋ roran ghiit ighaze lolood isamini. Eemoghon iit talooŋa maau. Tauto aazne, pataŋani iŋarua ghiit.”
21 e disseram uns aos outros: — De fato, nós agora estamos sofrendo por causa daquilo que fizemos com o nosso irmão. Nós vimos a sua aflição quando pedia que tivéssemos pena dele, porém não nos importamos. Por isso agora é a nossa vez de ficarmos aflitos.
22 Tovenen Ruben isaav padi ighaze: “Laak, you nasaav payam maau? Naghaze agham sosor pa taziid malep. Eemoghon yam alooŋ ghou maau. Tauto aazne, siŋ toni atia iza toit.”
22 E Rúben disse assim: — Eu bem que disse que não maltratassem o rapaz, mas vocês não quiseram me ouvir. Por isso agora estamos pagando pela morte dele.
23 Sawa to tisavsaav, Yosep neneeŋa, ve iloŋlooŋ di. Eemoghon yes tiwatagi maau. Pasa, ye igham inimale ye iwatag aliŋadi maau, ve isavsaav padi ila ŋgeu ite to itortoor saveeŋ ila yes aliŋadi.
23 Eles não sabiam que José estava entendendo o que diziam, pois ele tinha estado falando com eles por meio de um intérprete.
24 Ye ilooŋ di tisavsaav, le lolo isami, ve ighaze itaŋ. Tovenen itoora, ighur muri padi, ve itaŋ. Itaŋ le isob, ghoro itoora mata ila padi, ve isavsaav toman di muul. Ghoro isaav pa yes ndaaba, ve tikau Simeon nima ila matadi, ve tighami tila.
24 José saiu de perto deles e começou a chorar. Quando pôde falar outra vez, voltou, separou Simeão e mandou que fosse amarrado na presença deles.
25 Yosep igham saveeŋ pa yes mbesooŋa toni ighaze tinonog aniiŋ ila nditogha nakaral todi le tivon. Ve tipamuul yes eŋaeŋa yaam todi ila taudi nakaral todi. Ve tigham adi aniiŋ inim taman pa ataam paam. Tovenen yes mbesooŋa tila tigham uraat itaghon Yosep aliŋa.
25 José mandou que os empregados enchessem de mantimentos os sacos que os irmãos haviam trazido e que devolvessem o dinheiro de cada um, colocando-o nos sacos de mantimentos. E também que lhes dessem comida para a viagem. E assim foi feito.
26 Ghoro Yosep nditogha tipandid aniiŋ toman mburuguuŋ todi izala esele todi poghodi, ve tipamundigin laghooŋ todi tighaze timuul tila pa Kanaan.
26 Os irmãos de José carregaram os jumentos com os mantimentos que haviam comprado e foram embora.
27 Tilaghlaagh tila le mboŋ izi, tovenen tizi tigharaat inadi pa ghenooŋ. Todi eez ikaak nakaral toni avo ighaze igham esele toni a aniiŋ. Mata izila le ighita yaam toni inepneep.
27 Quando chegaram ao lugar onde iam passar a noite, um deles abriu um saco para dar comida ao seu animal e viu que o seu dinheiro estava ali na boca do saco de mantimentos.
28 Tovenen isaav pa yes pida ighaze: “Wai! Anim aghita mbeb eez ne. Yaam tiou, tighuri imuul ila nakaral tiou lolo.”
28 Ele disse aos irmãos: — Vejam só! O meu dinheiro está aqui no meu saco de mantimentos! Eles devolveram! Todos ficaram muito assustados e, tremendo de medo, perguntavam uns aos outros: — O que será isso que Deus fez com a gente?
29 Yes timuul tila tivot to tamandi Yakop izi Kanaan, ghoro tipaes pani pa mbeb tisob to ivot padi izi Isip.
29 Quando chegaram a Canaã, contaram a Jacó, o seu pai, tudo o que havia acontecido com eles. E disseram:
30 Tighaze: “Wai tamamai, daba to iŋgin taan to Isip, ye ŋgeu poia maau. Ye isavia saveeŋ ariaŋa inimale ŋarooŋ ghei, ve ighaze yei nila pa nindaŋgat taan todi.
30 — Aquele homem, o governador do Egito, tratou a gente com brutalidade e nos acusou de termos ido ao seu país como espiões.
31 Eemoghon yei nisaav pani nighaze: ‘Ee-e, yei tonene, sandiri maau. Yei ndiran to saveeŋ onoon.
31 Nós respondemos: “Somos homens honestos; não somos espiões.
32 Yei nisob tonene, tamamai ee moghon. Muuŋ, yei saaŋgul ve ru. Eemoghon tazimai eez, to ilale. Ve tazimai ite to muria kat, ye ineep toman tamamai izi Kanaan.’
32 Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um dos nossos irmãos desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai em Canaã.”
33 — ausente —
33 O governador respondeu: “Eu tenho um jeito de descobrir se vocês são homens honestos. Um de vocês ficará aqui comigo, e os outros vão voltar, levando um pouco de mantimento para as suas famílias, que estão passando fome.
34 — ausente —
34 Mas tragam aqui para mim o seu irmão mais novo. Assim, eu ficarei sabendo que vocês não são espiões, mas homens honestos. Aí entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão ficar aqui negociando.”
35 Tipaes pa tamandi le isob, ghoro tigham nakaral todi tighaze tiliŋ aniiŋ izi. Eemoghon matadi izila nakaral todi lolodi, le yes eŋaeŋa tighita yaam todi ineep ila nakaral todi todi. Yesŋa tamandi tighita mbeb tonowen, le matughezaaŋ tiina igham di.
35 Aconteceu que, quando despejaram os mantimentos, cada um achou na boca do saco um saquinho com o seu dinheiro. Quando eles e o seu pai viram o dinheiro, ficaram com medo.
36 Ve tamandi Yakop isaav padi ighaze: “Yam agham ghou nanim mandaat pa ndinatug ru to tilaledi wa. Yosep ilale kat, ve aazne Simeon ana. Ve nene aghaze agham Benyamin paam. Aghita. Pataŋani naol to izaza tiou!”
36 Então Jacó disse: — Vocês querem que eu perca todos os meus filhos? José não está com a gente, e Simeão também não está. Agora vocês querem levar Benjamim, e quem sofre com tudo isso sou eu!
37 Tovenen Ruben isaav pani ighaze: “Tamaŋ, ulooŋ. Yom irau unumeer ghou, ve upul Benyamin inim nimag ve yeru nila. You pale naghami imuul inim tiom. Ighaze maau, yom irau urab ndinatug ru timaat tinim atia.”
37 Aí Rúben disse ao pai: — Deixe que eu tome conta de Benjamim; eu o trarei de volta para o senhor. Se não trouxer, o senhor pode matar os meus dois filhos.
38 Yakop ipamuul aliŋa ighaze: “Maau le maau kat! Natug tonene irau ilat toman gham maau. Pasa, togha Yosep, to ilale wa. Ve aazne, ye eŋgeni kat. You nanim olman waat ve moom iza payou wa. Ighaze ye ilat toman gham, ve pataŋani eta ivot pani izi ataam luvuŋa, nene pale lolog isami kat, ve namaat nazila ndug to mateeŋa.”
38 Jacó respondeu: — O meu filho não vai com vocês. José, o irmão dele, está morto, e só ficou Benjamim. Alguma coisa poderia acontecer com ele na viagem que vão fazer, e assim vocês matariam de tristeza este velho.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.