Atos 17
Maaron Saveeŋ Toni Patabuaŋ (TUC-O) vs ARIB
1 Paulus toman ndita tilaagh tila tivot ndug Ampipolis, ve tisakia muul tila ndug Apolonia. Ghoro tilaagh muul tila tivot ndug Tesalonika. Ndug tonowen, yes Yuda rumai todi eez inepneep.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Paulus yesŋa yes Yuda tiluplup di pa suŋuuŋ titaghon ŋgar to moghon moghon ighamghami. Tovenen umbom patabuaŋ tol, ye ila rumai tonowen, ve yesŋa yes Yuda tiwasavon di pa Maaron aliŋa to timbooda.
2 Ora, Paulo, segundo o seu costume, foi ter com eles; e por três sábados discutiu com eles as Escrituras,
3 Ye ipatoot di pa Maaron aliŋa, leso tighilaal tighaze Mesia, ye irau iyamaan yabyabuuŋ ve imaat, ghoro imundig pa mateeŋ itaghon Maaron ŋgar toni. Ve isaav padi ighaze: “Yesu to navovotia varu payam ne, tauto Mesia.” Lu 24:26,46; Mbaŋ 3:18, 18:28
3 expondo e demonstrando que era necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos; este Jesus que eu vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Yuda pida tilooŋ saveeŋ tonene, ve tighur ila. Tovenen tila tilup di toman Paulus yesuru Silas. Ve yes moghon maau. Yes Grika ival to matadi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup di pa suŋuuŋ, toman ndiliva pida to izadi tintina, yes paam tighur ila to Yesu, ve titaghon ataam toni.
4 E alguns deles ficaram persuadidos e aderiram a Paulo e Silas, bem como grande multidão de gregos devotos e não poucas mulheres de posição.
5 Eemoghon yes Yuda tighita ival tiina titaghon Paulus yesuru Silas, le ireu lolodi. Tovenen tila maran, ve tiyou ndiran samsamiadi pida to tirourou sorok taghon maran, ve yesŋa ndiran tonowen tilup di, ve tipazaagh ival tiina to ndug, leso tipamundigin malmal iŋarua yesuru. Mala maau, oroor tiina imundig, ve tikeet tiŋarua Yason ruum toni tila. Tila tivot ruum, ghoro tirab balagin ataam, ve tilooŋ tila tikaal Paulus yesuru Silas. Tighaze tigham di tivot, leso tipayoon di ila ival tiina matadi. 1Tes 2:16+
5 Mas os judeus, movidos de inveja, tomando consigo alguns homens maus dentre os vadios e ajuntando o povo, alvoroçavam a cidade e, assaltando a casa de Jáson, os procuravam para entregá-los ao povo.
6 — ausente —
6 Porém, não os achando, arrastaram Jáson e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 — ausente —
7 os quais Jáson acolheu; e todos eles procedem contra os decretos de César, dizendo haver outro rei, que é Jesus.
8 Ival tiina toman yes daba to ndug tilooŋ saveeŋ tonene, le ireu lolodi ve oroor tiina imundig muul.
8 Assim alvoroçaram a multidão e os magistrados da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Tovenen yes daba to ndug tisaav pa Yason toman ndita tighaze tighur yaam pida izi tikisi. Leso timatughez, ve tigham pataŋani ivot pa ndug muul sob. Yaam tonowen, ŋgara tovene: Ighaze tigham sosor ite paam muul maau, nene muri pale tigham mulini. Yason toman ndita tighur yaam tonenen ila todi le isob, ghoro yes daba tipul di tila.
9 Tendo, porém, recebido fiança de Jáson e dos demais, soltaram-nos.
10 Paulus yesuru Silas tineep le mboŋ izi, ghoro yes toŋvetaz to Krisi rikia moghon tipaghau di tila pa ndug Berea. Tila tivot tonowe, ve tiŋarua yes Yuda rumai todi.
10 E logo, de noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia; tendo eles ali chegado, foram à sinagoga dos judeus.
11 Yes Yuda to ndug Berea, ŋgar todi poiawaat. Tilib pa yes Yuda to ndug Tesalonika. Pasa, tighaze le tilooŋ katin saveeŋ to Paulus ivovotia. Ve ndag to naol ne, tiŋgabiiz saveeŋ toni toman Maaron aliŋa to timbooda, leso tiwatag: Saveeŋ toni deŋia, ma maau? Yo 5:39
11 Ora, estes eram mais nobres do que os de Tessalônica, porque receberam a palavra com toda avidez, examinando diariamente as Escrituras para ver se estas coisas eram assim.
12 Tauto Yuda katindi titoor ŋgar todi ve tighur ila to Yesu. Ve Grika katindi to izadi tintina, yes tighur ila paam. Yes ndiliva ve nditamoot.
12 De sorte que muitos deles creram, bem como bom número de mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Eemoghon yes Yuda to ndug Tesalonika tilooŋ Paulus varu tighaze ye ivovotia Maaron aliŋa izi ndug Berea. Tovenen timundig titaghon di tila, ve tighamun ival tiina to Berea ŋgar todi ve tipazaagh di. Leso tigham malmal pani.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que também em Beréia era anunciada por Paulo a palavra de Deus, foram lá agitar e sublevar as multidões.
14 Tovenen yes toŋvetaz to Krisi rikia moghon tiŋguaaz Paulus tizila naari, ve Silas yesuru Timoti moghon tineep izi Berea.
14 Imediatamente os irmãos fizeram sair a Paulo para que fosse até o mar; mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Yes to tiŋguaaz Paulus, tiŋgini le tila tivot ndug tiina Atens.
15 E os que acompanhavam a Paulo levaram-no até Atenas e, tendo recebido ordem para Silas e Timóteo a fim de que estes fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Sawa to Paulus isasaŋan Silas yesuru Timoti izi Atens, ye ilaghlaagh taghon ndug lolo, ve ighita ndug ivon pa maaron kaaromŋa anunudi, le irau lolo maau kat.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, revoltava-se nele o seu espírito, vendo a cidade cheia de ídolos.
17 Tovenen ilooŋ ila yes Yuda rumai todi, ve yesŋa yes Yuda ve ndiran pida to matadi iŋgalŋgal Maaron ve yesŋa yes Yuda tiluplup di pa suŋuuŋ, tiwasavon di pa Maaron aliŋa. Ve ndag to naol ne, ye ilala maran ate, ve isavsaav toman yes to tineep izi tonowe.
17 Argumentava, portanto, na sinagoga com os judeus e os gregos devotos, e na praça todos os dias com os que se encontravam ali.
18 Tamtoghon katindi to ndug Atens titaghon ŋgar to yes ndiran ŋgara to muuŋ. Lupuuŋ todi tintina ru, tiwaat izadi tighaze ‘Epikurian,’ ve ‘Stoik.’
18 Ora, alguns filósofos epicureus e estóicos disputavam com ele. Uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece ser pregador de deuses estranhos; pois anunciava a boa nova de Jesus e a ressurreição.
19 Tovenen tighami tila pa lupuuŋ tiina to yes daba to tiluplup di izala ndug mbuŋa Areopagus, ve tisaav pani tighaze: “Laak, ŋgar paghu to yom uvovotia pa tamtoghon, usavia payei ve nilooŋa. Leso nighazooŋ pani.
19 E, tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 Pasa, ŋgar to yom usasavia ne, yei nilooŋa inimale paghu payei. Tovenen nighaze usavia muul. Leso nighazooŋ kat pa pughu.”
20 Pois tu nos trazes aos ouvidos coisas estranhas; portanto queremos saber o que vem a ser isto.
21 Tisaav tovene pasa, tamtoghon tisob to Atens toman yes loomba to tila tineep toman di, ledi uraat ite paam maau. Tinepneep ve tighurghur taliŋadi pa sa ŋgar ma saveeŋ paghu to tamtoghon tisavia ivot, ghoro tiwasavon di pani.
21 Ora, todos os atenienses, como também os estrangeiros que ali residiam, de nenhuma outra coisa se ocupavam senão de contar ou de ouvir a última novidade.
22 Paulus imundig ve iyoon ila bodbodaaŋ to lupuuŋ tiina tonowen, ve isaav padi ighaze: “Yam nditamoot to Atens, you nawatag: Yam azuaria gham aghaze le ambees kat pa ndimaronŋa tiam. Ŋgar tiam, you naghita wa.
22 Então Paulo, estando de pé no meio do Areópago, disse: Varões atenienses, em tudo vejo que sois excepcionalmente religiosos;
23 Pasa, sawa to nalaagh taghon ndug lolo, you naghita maaron tiam anunudi katindi to asuŋsuŋ padi. Ve naghita artaal eez to timbood saveeŋ izala pogho tovene: ‘Artaal tonene, nene to maaron to yei niwatagi maau.’ Laak, Maaron to yam awatagi maau ve ambesmbees pani, tauto aazne naghaze navotia payam.
23 porque, passando eu e observando os objetos do vosso culto, encontrei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais sem o conhecer, é o que vos anuncio.
24 “Ye Maaron to ighur sambam ve taan, toman mbeb tisob. Ve ye Tiina to iŋgin sambam ve taan. Ye ineep ilooŋ ila rumai to suŋuuŋ to tamtoghon tirei di pa nimadi ne maau. Mbnp 1:1+; Mbaŋ 7:48+
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 Ve imbool pa mbeb eta, leso iit tamtoghon taghur nimaad pa ulaaŋi ne maau. Ye tau to igham yaghuraad pa iit tasob, ve igham ghiit taneep mataad iyaryaar. Ve mbeb toit to naol ne, ye to igham di pait. Mbo 50:10+
25 nem tampouco é servido por mãos humanas, como se necessitasse de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas;
26 “Muuŋ kat, ye ighur tamtoghon ee moghon. Ve igham ghiit ndug ndug to taan tasob tavot ila to tamtoghon ee moghon tonowen, ve ighur ghiit taneep irau taan isob. Ye tau ighur tamtoghon tineep irau ndug todi todi, ve ighur mbut pa taan todi. Ve ighur sawa padi pa tineep izi ndug todi todi. Mbnp 2:7
26 e de um só fez todas as raças dos homens, para habitarem sobre toda a face da terra, determinando-lhes os tempos já dantes ordenados e os limites da sua habitação;
27 “Maaron igham tovene, leso ipamundigin ghiit pa tazuaria ghiit pa kalooŋi. Onoon, ye ineep mala pait maau. Eemoghon sawa to takaala, iit tanimale yes matadi pisi to tindabdab pa mbeb.
27 para que buscassem a Deus, se porventura, tateando, o pudessem achar, o qual, todavia, não está longe de cada um de nós;
28 Nepooŋ toit, ve sa ŋgar to ighaze taghami, nene ye ineep toman ghiit. Ve ye to ighur ghiit tovene. Nene inimale tamtoghon tiam ŋgara eez isavia ila mbouŋ toni alok wa. Ighaze: ‘Iit tasob Maaron ndinatu.’
28 porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois dele também somos geração.
29 “Yo, ighaze Maaron ndinatu iit, nene irau tagham ŋgar taghaze Maaron, ye inimale mbeb anunudi to tamtoghon tigharaat di pa gol, silva, ve yaam pida ne maau. Pasa, Maaron tau, ye inimale maaron kaaromŋa anunudi to tamtoghon tigharaat di pa nimadi titaghon taudi ŋgar todi ne maau. Is 40:18+; Ro 1:22+; Mbaŋ 19:26
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida pela arte e imaginação do homem.
30 “Muuŋ, tamtoghon tikankaan pa Maaron. Tauto lolo isamin di, ve mata ila pa sosor todi kat maau. Eemoghon aazne, ye isaav ariaŋa pa tamtoghon tisob ighaze tipul ŋgar todi samsamia, ve titoor ŋgar todi ila pani. Lu 24:47; Mbaŋ 14:16; Ro 3:25; Tit 2:11+
30 Mas Deus, não levando em conta os tempos da ignorância, manda agora que todos os homens em todo lugar se arrependam;
31 Pasa, ye tau ighur sawa eez pataghaaŋ wa. Sawa tonenen ighaze ivot, ye pale iŋgabiiz tamtoghon tisob to taan, ve ighur atia padi. Ve gabizooŋ toni pale deŋia moghon. Uraat to gabizooŋ tonowen, ye ipuli ila ŋgeu eez nima. Ŋgeu tonowen, Maaron ipamundigini pa mateeŋ wa. Leso iit tawatag taghaze ye iza pa uraat tonenen.” Mbo 9:8, 96:13; Yo 5:22; Mbaŋ 10:42
31 porquanto determinou um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do varão que para isso ordenou; e disso tem dado certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Sawa to tilooŋ Paulus avo ila pa mundigiiŋ to Yesu pa mateeŋ, tamtoghon todi pida tiŋiŋ, ve tipiyaav saveeŋ velegiiŋ pani. Eemoghon pida tisaav pani tighaze: “Yei nighaze sawa ite paam, ghoro usavia saveeŋ tonene payei ve nilooŋa muul.”
32 Mas quando ouviram falar em ressurreição de mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos ainda outra vez.
33 Paulus isavsaav toman di le isob, ghoro ipul di, ve ila.
33 Assim Paulo saiu do meio deles.
34 Tamtoghon pida to tilooŋ saveeŋ toni, tighur ila to Krisi ve tila tomani. Todi eez, iza Dionisis. Yes daba to tiluplup di izala ndug mbuŋa Areopagus, ye todi eez. Ve liva eez, iza Damaris, yesŋa tamtoghon pida tighur ila paam.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele, e creram, entre os quais Dionísio, o areopagita, e uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.