Mateus 5
Kitab Injil (The New Testament) (TSG) vs AAI
1 Manjari pagkitaꞌ hi Īsa mataud tau in imuurul kaniya, timukad siya pa taas būd-būd ampa siya limingkud. Paglingkud niya, nagtipun ha katilibut niya in manga mulid niya.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Na, timagnaꞌ na siya nagnasīhat, laung niya,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Hisiyu-siyu in magkahagad, sin kagunahan niya tuud in tabang sin Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Hisiyu-siyu in magkasusahan sabab sin manga kangīan ha lawm dunya, dakulaꞌ in karayawan niya,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Hisiyu-siyu in mababaꞌ in pangatayan niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Hisiyu-siyu in mabayaꞌ tuud umādil in atay niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Hisiyu-siyu in maluuy ha pagkahi niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Hisiyu-siyu in mabuntul in itikad niya pa Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Hisiyu-siyu in makapasulut ha pagkahi niya, dakulaꞌ in karayawan niya,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Hisiyu-siyu in nabibinsanaꞌ pasal sin pagꞌagad niya sin kabayaan sin Tuhan, dakulaꞌ in karayawan niya,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 “In kamu isab, bang kamu guraꞌ-guraun iban binasahun iban hinangan kamu bichara sin katān ginisan puting sin manga tau sabab miyamagad kamu kākuꞌ, dakulaꞌ in karayawan niyu.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Pagkūg-kuyag tuud kamu, sabab awn tungbas dakulaꞌ tiyatagama kaniyu didtu ha surgaꞌ. Biyaꞌ da isab ha yan in manga kanabihan sin nakauna yadtu, piyagbinasa sin manga tau pagkahi nila.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Iban laung pa isab hi Īsa, “In manga kamu agad kākuꞌ biyaꞌ kamu sapantun asin amu in makaparayaw sin kahālan sin katān. Karnaꞌ in asin amu in makaparayaw sin kakaun. Sagawaꞌ in asin bang maīg na in kaasin niya way na dapat paasinun magbalik. Wayruun na yan kapūsan niya. Hangkan hibugit na yan pa dān, paggiikan na sin manga tau.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 “Iban biyaꞌ da isab kamu sin sapantun ilaw dumihil kasawahan ha katilingkal dunya. Na, in ilaw diꞌ hikatapuk. Biyaꞌ da yan sapantun sin dāira nakabutang ha taas būd-būd, amu in tantu kakitaan sadja sin manga tau katān.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Wayruun tau magsūꞌ sin ilaw niya, pagꞌubus ampa niya sauban sin pastan. Gām mayan hibutang niya ha taas sin pagbubutangan ilaw ha supaya makarihil sawa pa tau katān ha lawm bāy.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Damikkiyan, biyaꞌ da isab ha yan in hantang niyu. Subay kamu dumihil kasawahan pa manga mānusiyaꞌ. Hāti niya pakitaan niyu pa manga tau in manga hinang niyu marayaw, ha supaya nila sanglitun in Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, amu in Tuhan.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Ayaw kamu magpikil sin in maksud ku miyari umīg sin saraꞌ agama piyanaug dayn kan Musa iban sin hinduꞌ sin manga kanabihan. Walaꞌ aku miyari umīg ha yan, sagawaꞌ miyari aku dumihil kasabunnalan sin manga hinduꞌ yan.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Ini in tumtuma niyu! In saraꞌ agama diꞌ tuud manjari pahil-pahilun. Ha salugay masi pa in langit iban dunya iban walaꞌ pa naawn in katān kiyabaytaꞌ ha lawm saraꞌ agama, na wayruun minsan hambuuk batang sulat atawa baris sin manga saraꞌ agama in maīg.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Hangkan hisiyu-siyu in lumanggal sin saraꞌ agama minsan saraꞌ amu in biyaꞌ way tantu, iban manghinduꞌ ha kaibanan lumanggal da isab sin saraꞌ, na siya in mababaꞌ tuud ha lawm pamarinta sin Tuhan. Sagawaꞌ hisiyu-siyu in magkahagad sin saraꞌ agama iban manghinduꞌ ha kaibanan kumahagad sin saraꞌ, awn kalagguan niya ha lawm pamarinta sin Tuhan.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Baytaan ta kamu, bang in pagtaat niyu pa Tuhan diꞌ da lumabi dayn ha pagtaat sin manga guru sin saraꞌ agama iban sin manga Parisi, na, wayruun palsukuan niyu ha lawm pamarintahan sin Tuhan.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Bakas niyu na piyagkarungugan in hinduꞌ ha manga tau sin timpu nakauna, amu agi, ‘Ayaw kamu mamunuꞌ ha pagkahi niyu. Hisiyu-siyu in mamunuꞌ ha pagkahi niya, in siya yan hukumun.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Hisiyu-siyu in marugal ha pagkahi niya, na, kabutangan siya hukuman. Damikkiyan, hisiyu-siyu in imiyan ‘Asmak’ ha pagkahi niya marā siya pa saraꞌ dakulaꞌ paghuhukuman. Iban hisiyu-siyu in imiyan ha pagkahi niya, ‘Babbal kaw. Wayruun tuud kapūsan mu,’ in siya yan masiksaꞌ ha narkaꞌ.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Na, bang ha saꞌbu sūng niyu umungsud sin pagkulbanan niyu pa Tuhan, ampa sumaīgpat pa atay niyu in dusa niyu ha pagkahi niyu,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 bīnan in pagkulbanan niyu pa Tuhan duun ha lugal sin pagkukulbanan, ampa kamu kadtu dumā magdayaw ha pagkahi niyu. Subay na kamu makapagdayaw na, ampa kamu magbalik umungsud sin pagkulbanan niyu pa Tuhan.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 “Bang kamu tuntutan iban dāhun maghukum sin hambuuk tau, dāha niyu siya magtūy magsulut bābā diꞌ pa marā pa paghuhukuman in parakalaꞌ niyu. Sabab bang kamu marā na pa paghukuman ampa kamu kamattanan sin dusa niyu, butangan na kamu hukuman sin manghuhukum ampa kamu hitukbal pa pulis. Pagꞌubus ampa kamu hiluun sin pulis pa jīl.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Na, ingat kamu, duun kamu tumuddas ha salugay diꞌ niyu kabayaran in kasāan narusa niyu.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ ini, amu agi, ‘Ayaw kamu magjina.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu: hisiyu-siyu in umatud ha hambuuk babai ampa pagnapsuhan niya in babai yan, nagjina na siya iban sin babai yan ha lawm atay niya.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Hangkan bang sawpama in mata niyu makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa lugitun niyu in mata niyu ampa niyu bugitan. Labi pa marayaw maīg in hansipak mata niyu, dayn sin pa lawm narkaꞌ in uwian sin ginhawa-baran niyu.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Damikkiyan, bang sawpama in hansipak lima niyu amu in makarā kaniyu magdusa, na, amu in pagbahasahun marayaw pa yan uturun niyu ampa niyu bugitan. Labi pa marayaw mapukul in hansipak lima niyu, dayn sin makapalawm narkaꞌ in ginhawa-baran niyu.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Awn pa isab hinduꞌ kiyasulat ha lawm Kitab, amu agi, ‘Hisiyu-siyu in mamugit ha asawa niya subay siya magparā sulat pasa bat kaingatan sin nagbugit na sila.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Bang awn hambuuk tau mamugit ha asawa niya, ha wayruun nagꞌusug-usug in asawa niya, in tau yan magdusa ha asawa niya. Sabab bang in asawa niya magbana dugaing, na nakalanggal in babai yan sin saraꞌ magjina. Damikkiyan in usug amu in umasawa kaniya, nakalanggal da isab sin saraꞌ magjina.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Piyagkarungugan niyu da isab in bakas kiyahinduꞌ ha manga kamaasan natuꞌ amu agi, ‘Ayaw niyu balubaha in janjiꞌ niyu, gām mayan hinanga niyu in janjiꞌ bakas siyapahan niyu pa Tuhan!’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Bang kamu jumanjiꞌ, ayaw kamu sumapa. Ayaw kamu sumapa sumabbut sin surgaꞌ sabab amu yan in hulaan sin Tuhan.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Atawa ayaw na kamu sumabbut sin dunya sabab amu yan in kiyabubutangan sin siki niya. Atawa ayaw na kamu sumabbut sin hulaꞌ Awrusalam (Baytal Makdis) sabab amu yan in dāira sin Sultan Makawasa.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Iban ayaw kamu sumapa sumabbut sin ū niyu sabab Tuhan in nagpapanjari sin ū niyu. Siya da in makapagbayaꞌ magpapinda sin buhuk niyu dayn ha itum pa putiꞌ.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Bang kamu makaiyan na ‘Huun’ atawa ‘Diꞌ’, ayaw niyu na sugpati dugaing sabab unu-unu in bichara hikasugpat niyu, in yan guwaꞌ na dayn ha Saytan, amu in puunan sin katān kangīan.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Damikkiyan, piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ ini, amu agi, ‘Bang awn tau mamuta sin mata sin pagkahi niya, subay da isab butahun in mata niya. Bang awn tau manigpuꞌ sin ipun sin pagkahi niya subay da isab tigpuun in ipun niya.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Ayaw niyu bawsa in tau nakarusa kaniyu. Gām mayan bang awn tau sumampak sin hansipak bayhuꞌ niyu, pasampakan niyu pa isab kaniya in hansipak bayhuꞌ niyu.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Iban bang awn tau manuntut kaniyu ha supaya niya makawaꞌ in badjuꞌ niyu, ayaw na kamu sumulang. Gām mayan sampay juba niyu dihilan na madtu kaniya.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Bang awn sundalu dumaak kaniyu dumā sin darāhan niya harap pa lugal awn hangka-batu in layuꞌ niya, ayaw kamu magsumlut. Gām mayan dāha niyu duwa batu in layuꞌ.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Bang awn tau mangayuꞌ kaniyu unu-unu na, dihili niyu siya. Iban bang awn tau mamūs unu-unu niyu, būsi niyu siya.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Piyagkarungugan niyu da isab in hinduꞌ, amu agi, ‘Kalasahi in bagay niyu, karugali in banta niyu.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Sagawaꞌ bihaun ini in hibaytaꞌ ku kaniyu! Kalasahi in manga banta niyu iban pangayui niyu duwaa marayaw pa Tuhan in manga tau dimirihil kabinsanaan kaniyu,
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 ha supaya kamu mahinang biyaꞌ sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, sabab tumabang siya ha tau katān. Karnaꞌ in tau katān dihilan sin Tuhan sawa dayn ha suga, sibuꞌ da tau mangīꞌ iban marayaw, iban dihilan niya da isab ulan in tau katān, sibuꞌ da tau mabuntul iban tau maghihinang sin mangīꞌ.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 “Na, bang in kalasahan niyu amu sadja in manga tau malasa kaniyu, awn ka tungbas niyu marayaw dayn ha Tuhan? Tantu way. Karnaꞌ minsan in tau magkakawaꞌ sukay pa parinta, amu in laung niyu pangungugut, malasa da ha manga tau malasa kanila!
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Iban bang amu sadja isab manga bagay niyu in asipun niyu marayaw, na, wayruun da karayawan mahinang niyu, sabab minsan in manga tau amu in nagtutuhan dugaing dayn ha Tuhan tuud, magꞌasip da marayaw ha manga bagay nila!
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 In kamu yan subay tubus in kawl-piil niyu tudju pa pagkahi niyu biyaꞌ da isab sin Tuhan, Amaꞌ niyu ha surgaꞌ, tubus ha unu-unu katān.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.