Romanos 11
Si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj Xa̱ngaꞌ (TRQ) vs NVT
1 Hué dan ni̱ xa̱ngaꞌ si danica̱j Yanꞌanj ni ngüi̱ israelita níꞌ. Sé daj huin mánj. Daj si hué manꞌānj huin ꞌngo̱ tsínj israelita nej. Ni̱ yūnj huin daꞌni̱ siꞌni̱ Abraham. Ni̱ nicōj xiꞌninꞌ huin Benjamín.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Sé si danica̱j Yanꞌanj ni ngüi̱ israelita mánj. Ni̱ asi̱j sini ya̱n ngaa achin ga̱ꞌnga ni ngüi̱ israelita, ni̱ hua guiniꞌi Yanꞌanj ni sij.
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 Señor, dagahuiꞌ ni sij ni tsínj gaꞌmi si-nu̱guanꞌ manꞌán re̱ꞌ.
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 Sani̱ gataj Yanꞌanj gunun Elías: “Ni̱ hua ri ninīj ichij mí ni ngüi̱ israelita naꞌuej ga̱ne ráj da̱coj rian yanꞌanj gu̱ꞌnaj Baal.” Daj gataj Yanꞌanj gunun Elías.
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Ni̱ hué ducuánj daj huin nga̱ ni ngüi̱ israelita güi yya̱j. Daj si guiꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian ni sij. Ni̱ nacui Yanꞌanj do̱j ni sij.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 Nacui Yanꞌanj ni sij xiꞌí si ꞌya sinduj nga̱ ni sij. Ni̱ sé xiꞌí si ꞌyaj sa̱ꞌ ni sij, ni̱ nacui Yanꞌanj ni sij mánj. Ni̱ sisi̱ hué daj huin, ni̱ sinduj ꞌyaj Yanꞌanj nga̱ ni sij, ni̱ sé ꞌngo̱ sinduj huin ga̱ mánj.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 Hué dan ni̱ huin ruhua ni ngüi̱ israelita ga̱hui sa̱ꞌ niman ni sij rian Yanꞌanj. Sani̱ nun guiriꞌ ni sij si gahuin ruhua ni sij. Sani̱ ni ngüi̱ ganacui Yanꞌanj, ni̱ hué néꞌ guiriꞌ aj. Ni̱ naꞌuej ruhua ango ni sij gu̱nun ni sij, guiꞌyaj Yanꞌanj.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Ni̱ hué daj gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj nej:
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Ni̱ hué daj gataj David asi̱j ná nej:
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ ga̱huin duri rian ni sij.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Hué dan ni̱ atā gu̱nun ni é re̱ꞌ sisi̱ sé si gue̱reꞌ ni̱ganj ni ngüi̱ israelita rian Yanꞌanj mánj. Daj si ngaa nun dagahuin ni sij, ni̱ nacaj Yanꞌanj ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Xiꞌí daj ni̱ ga̱huin xicoj ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej daj.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Ni̱ ri̱an guereꞌ ni ngüi̱ israelita rian Yanꞌanj, ni̱ hua sa̱ꞌ rian ni ngüi̱ ma̱n chruhua xungüi̱. Ni̱ ganacaj Yanꞌanj ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej xiꞌí si guereꞌ ni sij nej. Ni̱ sisi̱ hué daj huin, ni̱ sa̱ꞌ ni̱nꞌ ga̱huin ngaa gui̱nicoꞌ ru̱huaꞌ yún ni ngüi̱ israelita Yanꞌanj.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Yya̱j ni̱ ga̱ꞌmī rian ni é re̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Ni̱ gaꞌníj Jesucristo ga̱nꞌān rian án re̱ꞌ huīnj apóstol aꞌmī si-nu̱guanꞌ síꞌ. Ni̱ xiꞌí daj ni̱ ꞌyaj fuerzāj nga̱ si-sūnj.
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 Daj si huin ruhuāj sisi̱ ga̱huin xicoj ruhua ni ngüi̱ israelita gui̱niꞌi ni sij ni é re̱ꞌ. Ngaa ni̱ ga̱ꞌue na̱caj Yanꞌanj daꞌaj ni sij.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Ngaa danica̱j Yanꞌanj ni ngüi̱ israelita, ni̱ gahuin nu̱guanꞌan ni ngüi̱ mán ni̱nꞌ ga̱chraꞌ chruhua xungüi̱ nga̱ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ ga̱huin sa̱ꞌ ni̱nꞌ ni ngüi̱ israelita ngaa gui̱nicaj dugüiꞌ ru̱huaꞌ yún Yanꞌanj nga̱ ni sij. Daj si da̱j rúnꞌ huin ni tsínj gahuiꞌ huin ni sij yya̱j. Sani̱ ga̱naꞌnij ni sij, gui̱ꞌyaj Yanꞌanj.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Sisi̱ hua sa̱ꞌ do̱j quinj, ni̱ daranꞌ quinj daj hua sa̱ꞌ. Ni̱ sisi̱ hua sa̱ꞌ yaꞌa̱ siu̱ chrun daj, ni̱ hua sa̱ꞌ ꞌngo̱ gue̱ chrun nga̱ raꞌa nej.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Ni̱ da̱j rúnꞌ ꞌyaj néꞌ ngaa aꞌninꞌ néꞌ raꞌa chrun, ni̱ hué daj guiꞌyaj Yanꞌanj nga̱ ni ngüi̱ israelita. Ni̱ hué ni é re̱ꞌ huin rúnꞌ huin ꞌngo̱ raꞌa chrun ꞌna̱ꞌ riqui quij. Ni̱ naꞌníj Yanꞌanj scanij chrun sa̱ꞌ olivo ni é re̱ꞌ yuꞌuj guimán ni ngüi̱ israelita. Ngaa ni̱ ga ni̱ꞌnaꞌ ni é re̱ꞌ guiꞌyaj yaꞌa̱ siu̱ chrun olivo daj. Ni̱ rúnꞌ huin raꞌa chrun olivo sa̱ꞌ huin ni ngüi̱ xuman ruhua niꞌyaj Yanꞌanj.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Xiꞌí daj ni̱ si̱ gani ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ sa̱ꞌ huin ni é re̱ꞌ daj nga̱ ni ngüi̱ israelita. Ni̱ sisi̱ hué daj ani ruhua ni é re̱ꞌ, ngaa ni̱ na̱nun sa̱ꞌ ruhua ni é re̱ꞌ sisi̱ hua ni̱ꞌnaꞌ ni é re̱ꞌ, guiꞌyaj yaꞌa̱ siu̱ chrun. Ni̱ sé ni é re̱ꞌ guiꞌyaj sisi̱ hua ni̱ꞌnaꞌ yaꞌa̱ siu̱ chrun mánj.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 Ni̱ si ruhuaj, ni̱ ga̱taj ni é re̱ꞌ: “Gaꞌninꞌ Yanꞌanj ni raꞌa chrun daj xiꞌí si na̱ꞌnij-íꞌ ni é re̱ꞌ scanij chrun sa̱ꞌ olivo daj.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Hué daj huin xa̱ngaꞌ. Sani̱ ri̱an nun gu̱xuman ruhua ni ngüi̱ israelita, ni̱ guereꞌ ni sij rian Yanꞌanj. Ni̱ ꞌni̱j ni é re̱ꞌ scanij chrun daj urin si xuman ruhua á re̱ꞌ niꞌyaj á re̱ꞌ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ si̱ ga nne̱ é re̱ꞌ si ꞌni̱j ni é re̱ꞌ scanij chrun daj. Maan si ga̱ cuidado ni é re̱ꞌ nga̱ chrej huaj á re̱ꞌ nánj.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Ni̱ sisi̱ nun gui̱nicaj Yanꞌanj ꞌngo̱ niman nico xiꞌí si-ga̱quinꞌ ni ngüi̱ israelita huin ni sij raꞌa chrun daj, ngaa ni̱ si̱ guinicaj Yanꞌanj ꞌngo̱ niman nico xiꞌí ni é re̱ꞌ nej.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Ni̱ꞌyaj ni é re̱ꞌ yya̱j. Huin sa̱ꞌ ruhua Yanꞌanj niꞌya ni ngüi̱. Sani̱ sun duꞌua Yanꞌanj rian ni ngüi̱ nej. Ni̱ gahuin castigo ni ngüi̱ israelita, guiꞌyaj Yanꞌanj. Sani̱ gui̱ꞌyaj sa̱ꞌ Yanꞌanj nga̱ manꞌan ni é re̱ꞌ. Ni̱ hué daj gui̱ꞌyaj Yanꞌanj sinduj rian án re̱ꞌ sisi̱ si̱ ganꞌanj anéj ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj. Daj si sisi̱ si̱ dagahuin ín re̱ꞌ rian Yanꞌanj, ni̱ hué daj ga̱ꞌninꞌ Yanꞌanj ni é re̱ꞌ nej nánj.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Ni̱ sisi̱ ga̱ꞌuej ruhua ni ngüi̱ israelita gu̱xuman ruhua ni sij ni̱ꞌyaj ni sij Yanꞌanj, ngaa ni̱ na̱ꞌninj ru̱huaꞌ yún Yanꞌanj ni sij scanij chrun daj. Daj si si-fuerza manꞌan Yanꞌanj ga̱ꞌue gui̱ꞌyaj sisi̱ na̱ꞌninj ru̱huaꞌ yún-únꞌ ni sij.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Ni̱ sé ni é re̱ꞌ huin ni ngüi̱ israelita mánj. Hué ni é re̱ꞌ huin ꞌngo̱ raꞌa chrun ꞌna̱ꞌ riqui quij gaꞌninꞌ Yanꞌanj. Ni̱ naꞌnínj Yanꞌanj ni é re̱ꞌ scanij chrun olivo sa̱ꞌ hua. Ni̱ sisi̱ ni ngüi̱ israelita huin raꞌa chrun olivo sa̱ꞌ hua daj, ngaa ni̱ huaj doj ga̱ꞌue ga̱naꞌnij ru̱huaꞌ yún Yanꞌanj ni sij scanij chrun olivo da aj.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Ni̱ huin ruhuāj sisi̱ gui̱niꞌi ni é re̱ꞌ huin ni jnān nga̱ ni xicaꞌuī ꞌngo̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ garij hui̱ Yanꞌanj. Ngaa ni̱ guisíj gunun ni é re̱ꞌ nuguanꞌ nan, ni̱ si̱ güin ga̱ꞌmi xa̱can án re̱ꞌ mánj. Daj si daꞌaj ni ngüi̱ israelita naꞌuej ruhua gu̱nun si gataj Yanꞌanj rian ni sij. Ni̱ hué daj ga̱ ni ngüi̱ israelita da gui̱sij güi gu̱xuman ruhua daranꞌ ni ngüi̱ nacui Yanꞌanj huin ni sij ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Ni̱ ngaa hué daj ga̱huin, ni̱ ga̱nacaj Yanꞌanj daranꞌ ni ngüi̱ israelita. Ni̱ hué daj gataj si-nu̱guanꞌ Yanꞌanj nej:
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Ni̱ nan huin nuguanꞌ gui̱ꞌyaj yyāj nga̱ ni sij güi ga̱ꞌnē si-ga̱quinꞌ ni sij.
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Ni̱ ununꞌ ni ngüi̱ israelita nga̱ Yanꞌanj xiꞌí si naꞌue gu̱xuman ruhua ni sij nga̱ nuguanꞌ sa̱ꞌ ꞌna̱ꞌ rian Yanꞌanj. Ni̱ xiꞌí si hué daj ꞌyaj ni sij, ni̱ hua níꞌnij ga̱tu ni é re̱ꞌ si-chrej Yanꞌanj. Sani̱ hua gue̱ ꞌi̱ ruhua Yanꞌanj niꞌyaj-áꞌ ni sij xiꞌí si hua ganacui Yanꞌanj ni xi ni sij asi̱j hua ná.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Ni̱ nitaj a̱man na̱duna Yanꞌanj si-nu̱guanꞌanj. Ni̱ si̱ gaꞌue ga̱ꞌne ru̱huaꞌ yún Yanꞌanj nuguanꞌ riquij riúnꞌ. Ni̱ sisi̱ gaquínj Yanꞌanj néꞌ, ni̱ si̱ nanicaj ruhua-áꞌ nga̱ nuguanꞌ da ga̱ mánj.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Ni̱ güi gachin, ni̱ nun dagahuin ni é re̱ꞌ rian Yanꞌanj huin ni é re̱ꞌ tsínj ꞌna̱ꞌ anéj chrej. Ni̱ xiꞌí si nun dagahuin ni ngüi̱ israelita, ni̱ nani yaco ruhua Yanꞌanj niꞌya ni é re̱ꞌ yya̱j.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Ni̱ nun dagahuin ni ngüi̱ israelita rian Yanꞌanj. Hué dan ni̱ xiꞌí si nani yaco ruhua Yanꞌanj niꞌya ni é re̱ꞌ, ni̱ ga̱ꞌue na̱ni yaco ruhua Yanꞌanj ni̱ꞌya ni ngüi̱ israelita nej.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Ni̱ xiꞌí si uyan guiꞌyaj ni ngüi̱ israelita nga̱ ni ngüi̱ ꞌna̱ꞌ anéj chrej gaquinꞌ, ni̱ gataj Yanꞌanj sisi̱ uyan daꞌui daranꞌ ni sij gaquinꞌ. Xiꞌí daj ni̱ ga̱ꞌue na̱ni yaco ruhua Yanꞌanj niꞌya daranꞌ ni sij.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Yanꞌanj ni̱nꞌ ruhua huin si sa̱ꞌ xiꞌí néꞌ. Chru̱n ni̱nꞌ ruhua Yanꞌanj, ni̱ niꞌi-ínꞌ daranꞌ nuguanꞌ nej. Naꞌue ga̱ra daꞌngaꞌ ruhua néꞌ da̱j ani ruhua Yanꞌanj. Ni̱ si̱ guisíj néꞌ gui̱niꞌi néꞌ da̱j hua si-chrej Yanꞌanj nej.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Ni̱ si̱ guisíj néꞌ gui̱niꞌi néꞌ nuguanꞌ sa̱ꞌ ahui chra̱ Señor. Ni̱ si̱ guisíj néꞌ ga̱ꞌuiꞌ néꞌ ꞌngo̱ chrej rian Yanꞌanj anj.
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 Ni̱ nitaj a̱ ꞌngo̱ tsínj ga̱ꞌue ga̱ꞌuiꞌ xiquínj ꞌngo̱ rasu̱n rian Yanꞌanj, ngaa ni̱ na̱ruꞌue Yanꞌanj rian sij mánj.
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Daj si Yanꞌanj guiꞌyaj daranꞌ ni rasu̱n mán. Ni̱ daranꞌ ni rasu̱n huin güenda manꞌan Yanꞌanj. Ni̱ na̱nicaj daranꞌ ni rasu̱n rian Yanꞌanj nej. Xiꞌí daj ni̱ ga̱ꞌmi sa̱ꞌ ꞌueé ni̱ganj ni̱nꞌ néꞌ rian Yanꞌanj. Amén.
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.