Lucas 9
Ja yajcʼachil testamento sbaj ja cajualtic Jesucristo (TOJNT) vs NVI
1 Ja Jesusi ti seca spayjel ja lajchahuane snebumani. Cuando ti xa tzomanei, ti yalaa: ―Ja yaani huax caa huatelex ba oj hua eluquex ja pucuji, chican jas tiq'ueil soc oj hua tojbuquex ja matic malo ayi, como huan nix caa hui ja hua huipexi.
1 Reunindo os Doze, Jesus deu-lhes poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar doenças,
2 Oj huaj aloiltayex ec' jastal oj ajyuque ja cristiano jumasa cuando huax yaa sbaje ja ba sc'ab ja Diosi. Cax a tojbuquex ja ma' malo ayi.
2 e os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Moc lom jas oja huiex ja ba beji, mi ni hua najbanteexi soc mi ni hua morralexi soc mi ni hua huoot apichiexi soc mi ni hua taq'uinexi, soc moc cho ahuiex otro ac'uex. Quechan oja huiex ja jas lapan ahuujilexi.
3 E disse-lhes: "Não levem nada pelo caminho: nem bordão, nem saco de viagem, nem pão, nem dinheiro, nem túnica extra.
4 Ja naitz ja ba huala ochyexi, ti la ajiyexa. Ti oj cho elanica.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até partirem.
5 Pero ta huan c'a la c'otyex ba jun chonab y mi huas sc'ulanex recibir, pues actayic cani. Tzijun can ja spolvoil ja hua huoquexi. A yil can sbaje.
5 Se não os receberem, sacudam a poeira dos seus pés quando saírem daquela cidade, como testemunho contra eles".
6 Ja ch'ac yal ja jachuqui, ti huajye ja snebuman jumasa. Chol yiaje ja yal hacienda jumasa. Huane sloiltajel ec' ja abal it jel tzamali. Huax cho yaahue tojbuc ja ma' ay xchameli ja ba spetzanil ja lugar jumasa.
6 Assim, eles saíram e foram pelos povoados, pregando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Ja Herodes ja ma' jel nihuan ja yateli, ti yab yabalil spetzanil ja jas huan sc'ulajel ec' ja Jesusi. Jel boboaxi juntiro ja spensari como ay ma' huax yala que sacui ta Juan it ma' huax yaa bautismo ajyi, ja' ni ja Juan ja it ma' yaa ni miljuqui.
7 Herodes, o tetrarca, ouviu falar de tudo o que estava acontecendo e ficou perplexo, porque algumas pessoas estavam dizendo que João tinha ressuscitado dos mortos;
8 Jaxa tuqui huax yalahue que ja' ni ja aluman‑Dios Elías ba najatei. Soc ay ma' huax yala que ja' ni june ja yaluman‑Dios ba najatei sacui ta bi.
8 outros, que Elias tinha aparecido; e ainda outros, que um dos profetas do passado tinha voltado à vida.
9 Ti yala ja Herodesi: ―Ja Juan jahui, eso sí, quen ca c'utzuc el ja snuq'ui, pero ja jastal huax cab jitzan cosa que ay jas huan c'ulajel eq'ue, ¿machunc'a jau ba? xchi. Huas slea modo jastal oj bob yil ja Jesusi.
9 Mas Herodes disse: "João, eu decapitei! Quem, pois, é este de quem ouço essas coisas? " E procurava vê-lo.
10 Cuando cumxiye ja jecabanum jumasa jahui, ti ch'ac xchole ja jastaltic sc'ulanei. Ja Jesusi ti yala que oj huajuque ja ba jun ch'ayan lugara, ja ba meyuc ja cristiano, mojan ba jun yal hacienda sbiil Betsaida.
10 Ao voltarem, os apóstolos relataram a Jesus o que tinham feito. Então ele os tomou consigo, e retiraram-se para uma cidade chamada Betsaida;
11 Pero ja cristiano, yajni yabyei, lom xta xnololi ch'ac huajuque. Jaxa Jesusi yajni yila ti xa ay c'ot ja cristiano, ti och see yi jastal oj ajyuque ta huan c'ax yaa sbaje ja ba sc'ab ja Diosi. Soc ch'ac ya tojbuc ja ma' jel ja snesesida soc ja xchamelei.
11 mas as multidões ficaram sabendo, e o seguiram. Ele as acolheu, e falava-lhes acerca do Reino de Deus, e curava os que precisavam de cura.
12 Cuando huan xa tz'elpujel ja c'ac'u, ti jac ja lajchahuanei. Ti yalahuea: ―Jeca xa ja cristiano. Malan oj c'otuque ja ba yal hacienda jumasa ma ja ba yal lugar mojani cosaque oj bob stae majan ja sposadaei. Ja tihui oj staa ja suaelei, pero ja ili, ti aytic ja ba mey cristiano, xchiye.
12 Ao fim da tarde os Doze aproximaram-se dele e disseram: "Manda embora a multidão para que eles possam ir aos campos vizinhos e aos povoados, e encontrem comida e pousada, porque aqui estamos em lugar deserto".
13 Ti yala ja Jesusi: ―¿Jaxa mi xa huaahuex yi ja suaele ja huenlex ba? Ti yala ja yenlei: ―Ja quentiqui quechan xta joe ala pan quiojtic soc chab chay. Entonces ¿quen oj huaj manticon ja jas oj yabye ja jun montón cristiano iti? xchiye.
13 Ele, porém, respondeu: "Dêem-lhes vocês algo para comer". Eles disseram: "Temos apenas cinco pães e dois peixes — a menos que compremos alimento para toda esta multidão".
14 Porque ja janec' cristiano jahui, ja quechan ja huiniquei, ay mojan joe mil. Ja Jesusi ti yal yab ja snebuman jumasa: ―Cax alahuic yab oj ochuque culan, a yi sbaje cincuenta cada c'ole, xchi ja Jesusi.
14 ( E estavam ali cerca de cinco mil homens ). Mas ele disse aos seus discípulos: "Façam-nos sentar-se em grupos de cinqüenta".
15 Jach ni sc'ulanea. Yalahue yab oj ochuque culan spetzanile.
15 Os discípulos assim fizeram, e todos se assentaram.
16 Ja Jesusi ti yiaj ja joe pani soc ja chab chayi. Ti sq'uela q'ue ja satq'uinali. Ti sc'ana yi stz'acatal ja Diosi. Ti och xet' ja pani. Yaa yi ja snebuman jumasa, jaxa snebumani ya ec' yi ja cristiano jumasa.
16 Tomando os cinco pães e os dois peixes, e olhando para o céu, deu graças e os partiu. Em seguida, entregou-os aos discípulos para que os servissem ao povo.
17 Ti och huaa spetzanil ja cristiano. Butye lec. Jaxa jas can sobrai, ti stzomohuea, iday, lajchahue mooch but'i.
17 Todos comeram e ficaram satisfeitos, e os discípulos recolheram doze cestos cheios de pedaços que sobraram.
18 Jun c'ac'u ja Jesusi soc ja snebumani ti huajye ba jun ch'ayan lugar. Ti huaj sc'umuc ja Dios ja Jesusi. Jaxa mas tzaani ti och sob ja Jesusi: ―Jaxa cristiano ba, ¿mach ayon huax yalahue ba? xchi.
18 Certa vez Jesus estava orando em particular, e com ele estavam os seus discípulos; então lhes perguntou: "Quem as multidões dizem que eu sou? "
19 Ti sac'a jan ja snebuman jumasa: ―Ay ma' huax yalahue que huena ni bi ja Juan it huax yaa bautismo ajyi. Jaxa tuqui huax yalahue que aluman‑Dios Eliasa, jaxa tuqui huax yalahue que huena ni bi june ja aluman‑Dios ba najatei sacuiya ta bi, xchiye.
19 Eles responderam: "Alguns dizem que és João Batista; outros, Elias; e, ainda outros, que és um dos profetas do passado que ressuscitou".
20 ―Jaxa huenlexi, ¿machunquilon huaxa hualahuex ba? xchi ja Jesusi. ―Huena ni ja Cristo tzaubala ni yuj ja Dios tac, xchi ja Pedro.
20 "E vocês, o que dizem? ", perguntou. "Quem vocês dizem que eu sou? " Pedro respondeu: "O Cristo de Deus".
21 Pero ja yeni ti scomo ja snebuman jumasa ba mi ma' jas oj yal yab ja iti, pero sc'ana lec pavor.
21 Jesus os advertiu severamente que não contassem isso a ninguém.
22 Ti yalaa: ―Ja queni ti coyon jan ja ba satq'uinali pero anima, oj ni quii jitzan huocola. Ja banquilal jumasa mi oj sc'ulucon recibir soc jach ni ja nihuac pagre jumasa. Mi ni ja matic huas sea ja smandar ja Moisesi, mi oj sc'ulucone recibir. T'ilan ni oj chamcona pero ba yoxil c'ac'u oj ni sac‑huucona.
22 E disse: "É necessário que o Filho do homem sofra muitas coisas e seja rejeitado pelos líderes religiosos, pelos chefes dos sacerdotes e pelos mestres da lei, seja morto e ressuscite no terceiro dia".
23 Ja Jesusi ti spaya jan ja cristiano jumasa. Ti och yal yabyea: ―Ta ay c'a ma' huas sc'ana ajyuc jmoqui, mi yen mismo oj syajta sbaj. A yaa sbaj juntiro cada c'ac'u, anima huax aaji locan ja ba cruzi. A sneb ja jmodo ja queni.
23 Jesus dizia a todos: "Se alguém quiser acompanhar-me, negue-se a si mesmo, tome diariamente a sua cruz e siga-me.
24 Spetzanil ja ma' huajel sc'ujol que oj ajyuc tzamali, huan nix ch'aya sbaja. Pero ja ma' huax yala, ta huala chamyon yuj ja huax c'uan ja hueni, ti la chamyona, pero siquiera oj ajyuc lec ja caltzili ‑ ja ma' jach huax yala, pues ja yeni oj ni staa ja svida ba jel leca.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; mas quem perder a vida por minha causa, este a salvará.
25 Ja ma' tey ba sc'ab spetzanil ja jas ay ja ba mundo, pero ta huan c'ax ch'ay ja yaltzili, ¿ja' ma ba slequil ja jau ba?
25 Pois que adianta ao homem ganhar o mundo inteiro, e perder-se ou destruir a si mesmo?
26 Ja queni ti ni coelon jan ja ba satq'uinali pero oj xa cumxucon ja tihui. Pero oj cho jacuc ja c'ac'u ja oj cocon jani, jaxa c'ac'u jahui oj lijpuc juntiro ja yijlab ja jTati. Jel ni tzamal oj jacon soc ja yangel ja Diosi. Pero ja ma' q'uixhui yuj ja cabali, jach ni ja queni, oj q'uixhuucon yujile ja ba sti sat ja jTat ja ora jahui.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, o Filho do homem se envergonhará dele, quando vier em sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 Huax cala, pero meran, ja janec' ayex ja ili, ay chaboxe ja ma' oj xa yil jastal ay ja ba huas sc'ulan mandar ja Diosi pero oj xa yile mas ligero, pero mi jauc ba oj xa chamuque.
27 Garanto-lhes que alguns que aqui se acham de modo nenhum experimentarão a morte antes de verem o Reino de Deus".
28 Ja ch'ac yal ja jastal jau ja Jesusi, ti ec' mojan huaxaque c'ac'ua, entonces jaxa ora jahui, ja Jesusi ti huaj ba huitz. Ja' smoj ja Pedro soc ja Juan soc ja Jacobo. Ti huaj sc'umuc ja Dios ja Jesusi.
28 Aproximadamente oito dias depois de dizer essas coisas, Jesus tomou consigo a Pedro, João e Tiago e subiu a um monte para orar.
29 Cuando huan sc'umajel ja Dios ja Jesusi, huaj to yile, tucbi juntiro ja sati, jaxa sc'ui, sact'ost'os xta ch'ac huajuc. Lijpi juntiro.
29 Enquanto orava, a aparência de seu rosto se transformou, e suas roupas ficaram alvas e resplandecentes como o brilho de um relâmpago.
30 Huaj to cho yile, tey chab huinica. Ti huane loil soc ja Jesusi, jaxa huinique jahui, ja' ni ja Moisesi soc ja Eliasi.
30 Surgiram dois homens que começaram a conversar com Jesus. Eram Moisés e Elias.
31 Jaxa bayei, joybanubale yuj ja luzi, pero huax lijpi juntiro. Ja' huane yaljel ja jastal oj to yii huocol ja ba Jerusalén ja Jesusi. Ja' ni mero sloile ja jastal ni oj chamuqui.
31 Apareceram em glorioso esplendor, e falavam sobre a partida de Jesus, que estava para se cumprir em Jerusalém.
32 Jaxa Pedro soc ja chahuane smoji jel juntiro ja suayelei pero huas sc'ulane fuerza oj ec'uc ja suayelei siquiera ba oj yile ja jastal huan lijpel ja Jesusi soc ja chahuane huinic ti smoji.
32 Pedro e os seus companheiros estavam dominados pelo sono; acordando subitamente, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Jaxa chahuane jahui ti spila sbaj soc ja Jesusi. Cuando huajume xa, ti yala ja Pedro: ―Maestro, ¡pe jel lec ja ti aytic ja il tac! Oj c'ulticon huego oxe yal naitz, june ja hua baji soc june sbaj ja Moisesi soc june sbaj ja Eliasi. Pero lom huan bulbunuc ja Pedro. Mi huas snaa jasunc'a huan yaljeli.
33 Quando estes estavam se retirando, Pedro disse a Jesus: "Mestre, é bom estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para ti, uma para Moisés e uma para Elias". ( Ele não sabia o que estava dizendo. )
34 Cuando huan yaljel jachuc ja Pedro, huaj to yile, cho jac jun ason, ti ta musjiyea. Jel xiuye yajni yilahue ja ason jahui.
34 Enquanto ele estava falando, uma nuvem apareceu e os envolveu, e eles ficaram com medo ao entrarem na nuvem.
35 Jaxa ba yojol ja asoni ti yabye jun c'umala: ―Ja iti, ja' ni mero cunin jel yaj huax cabi. Maclayic ja jas huax yala, xchi ja c'umali.
35 Dela saiu uma voz que dizia: "Este é o meu Filho, o Escolhido; ouçam a ele! "
36 Cuando ch'ac ja c'umal jahui, huaj to yile, stuch'il xa ja Jesusi. Jaxa yenlei mi ni june ma' c'umani yujilea. Ja c'ac'u jumasa jahui, mi ni june ma' jas yalahue yab ja jas yilahuei.
36 Tendo-se ouvido a voz, Jesus ficou só. Os discípulos guardaram isto somente para si; naqueles dias, não contaram a ninguém nada do que tinham visto.
37 Jaxa ba xchabil c'ac'u ti xa coye ba huitz jahui, jaxa cristiano jumasa, jitzan lec jac stae ja Jesusi.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro dele.
38 Tey jun huinic ja ba yojol ja cristiano, jaxa huinic jahui ti och c'umanuc tzatz leca: ―Maestro, tz'acatalucaa. La ila qui ja cunini. Quechan ni altiro quioj tac.
38 Um homem da multidão bradou: "Mestre, rogo-te que dês atenção ao meu filho, pois é o único que tenho.
39 Huax jac yamjuc yuj ja tan pucuji. Huax ya ahuanuc. Huax ya tup yic! Huax ya puuxanuc ja stii. Jel huax yixtalaan juntiro. Jel huocol huax ya jijluc can t'usan.
39 Um espírito o domina; de repente ele grita; lança-o em convulsões e o faz espumar; quase nunca o abandona, e o está destruindo.
40 Jc'ana ta yi stz'acatal ja hua nebuman jumasa ba oj sc'ul mandar ja pucuj ba oj yacta cani pero mi bob yujile, xchi ja huiniqui.
40 Roguei aos teus discípulos que o expulsassem, mas eles não conseguiram".
41 Ti yala ja Jesusi: ―A, ja cristiano iti mi ni t'un huas sc'uane. ¡Jel ch'uuy ja sc'ujolei! Ay xa tiempo ti ayex jmoca pero lom nia. ¿Jaye to tiempo oj caa jpasensia amoquex? Ti yal yab ja huiniqui: ―Cax iaj jan qui ja hua huunini, xyutaj.
41 Respondeu Jesus: "Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei com vocês e terei que suportá-los? Traga-me aqui o seu filho".
42 Ja querem jahui cuando mojan xa ay ja ba stz'eel ja Jesusi, jaxa tan pucuji ti cho sipa man luuma. Ya tup yic'. Jaxa Jesusi ti yal yab oj eluc ja tan pucuj jahui. Ti tojbi huego ja queremi. Ti xa yaa ba sc'ab ja stati.
42 Quando o menino vinha vindo, o demônio o lançou por terra, em convulsão. Mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou de volta a seu pai.
43 Spetzanil ja cristiano jel och ja spensare ja yilahue ja jas jel tzamal huan sc'ulajel ja Diosi.
43 E todos ficaram atônitos ante a grandeza de Deus. Estando todos maravilhados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 ―Pero ja huenlexi, abyic lec ja jas oj cala huabyexi. Ja queni ti ni coelon jan ja ba satq'uinali pero oj xa c'ulajucon endregal ja ba sc'ab ja cristiano jumasa, xchi.
44 "Ouçam atentamente o que vou lhes dizer: o Filho do homem será traído e entregue nas mãos dos homens".
45 Pero ja snebuman jumasa mi yabye sbej ja jas alji yabyei. Lajan soc macji ja xchiquinei. Huas sc'ana oj sobe yi jas sbej pero jel huane xihuel.
45 Mas eles não entendiam o que isso significava; era-lhes encoberto, para que não o entendessem. E tinham receio de perguntar-lhe a respeito dessa palavra.
46 Ti q'ue ja sloile ja snebuman jumasa: ―¿Mach'a ma junuca ja ma' mas nihuan oj huajuc cujtic ja quentiqui? Jach ni huane yaljela.
46 Começou uma discussão entre os discípulos, acerca de qual deles seria o maior.
47 Jaxa Jesusi como huas snaa jastal ay ja spensarei, ti yiaj jan jun yal querema. Ti ya tec'an ja ba stz'eeli.
47 Jesus, conhecendo os seus pensamentos, tomou uma criança e a colocou em pé, a seu lado.
48 Ti yalaa: ―Q'uelahuilex ja yal querem iti. Ta ay c'a ma' huas squitz'a yuj ja queni, quena ni huas squitz'ahuona. Jaxa ma' huas squitz'ahuon ja queni, ja' ni huas squitz'a ja jTat ja ma' seconejon coni. Ja huenlex ja ma' jun ac'ujol ayexi, yena ni mas nihuan oj ajyuca, xchi ja Jesusi.
48 Então lhes disse: "Quem recebe esta criança em meu nome, está me recebendo; e quem me recebe, está recebendo aquele que me enviou. Pois aquele que entre vocês for o menor, este será o maior".
49 Yajni ch'ac yal jachuc ja Jesusi, jaxa Juani ti sac'a jana: ―Maestro, quilaticon jun huinic: Yuj ja sbiil ja Jesusi acta can ja huinic jahui, pe xchi tac. Pe ja quenticon jcomoticon porque mi ni jmojuctica, xchi ja Juani.
49 Disse João: "Mestre, vimos um homem expulsando demônios em teu nome e procuramos impedi-lo, porque ele não era um dos nossos. "
50 Ti yala ja Jesusi: ―Pero mi sbejuc huaxa comohuexi porque ja ma' mi jcondrauctiqui, camigo ni jbajtic soca, xchi.
50 "Não o impeçam", disse Jesus, "pois quem não é contra vocês, é a favor de vocês".
51 Ja Jesusi cuando jel xa mojan ja tiempo oj iijuc q'ue ja ba satq'uinali, ti xa sutan ja sc'ujol que oj xa huajuc ja ba Jerusaleni.
51 Aproximando-se o tempo em que seria elevado ao céu, Jesus partiu resolutamente em direção a Jerusalém.
52 Ti seca och chaboxe jecabanuma. Ti huajye ba jun yal hacienda sbaj ja samariteño jumasa. Huaj slee posada ba oj huayuquei.
52 E enviou mensageiros à sua frente. Indo estes, entraram num povoado samaritano para lhe fazer os preparativos;
53 Pero ja samariteño ja ba yal hacienda jahui mi sc'ana oj yae yi majan ja sposada ja Jesusi. Ti huaj yale yab ja Jesusi que mi bi huas sc'anahue porque ti bi huajume ja ba Jerusaleni.
53 mas o povo dali não o recebeu porque se notava em seu semblante que ele ia para Jerusalém.
54 Ja yab jastal alji yab ja Jesús ja Jacobo soc ja Juani, ti yalahuea: ―Cajual, ¿mi ma lec oj c'antic ja c'ac' ja ba satq'uinali ba oj ch'acuc ja it jumasa? Jach ni sc'ulan ja Elías tac, xchiye.
54 Ao verem isso, os discípulos Tiago e João perguntaram: "Senhor, queres que façamos cair fogo do céu para destruí-los? "
55 Ti sutu sbaj ja Jesusi. Ti yalaa: ―Ja huenlexi lajan soc ja spensar ja pucuj ja hua pensarexi.
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu, dizendo: "Vocês não sabem de que espécie de espírito são, pois o Filho do homem não veio para destruir a vida dos homens, mas para salvá-los";
56 Iday, jaxa queni, ti ni coelon jan ja ba satq'uinali pero mi jaquelucon ba oj ch'ay ja yaltzil ja cristiano. Jacyon ba oj colta ja yaltzilei, xchi ja Jesusi. Ti cho huajye ba otro yal haciendaa.
56 e foram para outro povoado.
57 Cuando ti xa huajumei, ti jac jun huinica. Ti yal yab ja Jesusi: ―Cajual, chican ba huala huaja, oj ni nocha ec'a, xchi.
57 Quando andavam pelo caminho, um homem lhe disse: "Eu te seguirei por onde quer que fores".
58 Ti yala ja Jesusi: ―Pero ja queni, mas lec ja jalahui. Ay sq'ueen. Soc ja yalchan, ay soj. Ja queni coelon ni jan ja ba satq'uinali pero mi ni ba oj ochcon baani, mey quioj, xchi.
58 Jesus respondeu: "As raposas têm suas tocas e as aves do céu têm seus ninhos, mas o Filho do homem não tem onde repousar a cabeça".
59 Ti yal yab ja otro juni: ―Jachuc ja hueni, nochohuon. Ti yala ja huiniqui: ―Cajual, cuando huax cham ja jtati, ti oj jacon amoca.
59 A outro disse: "Siga-me". Mas o homem respondeu: "Senhor, deixa-me ir primeiro sepultar meu pai".
60 Ti yala ja Jesusi: ―Ja hua tati oj ni mucjuc yuj ja ma' mi ni cuenta ayuqui, jaxa hueni, caax. Cax loilta ec' ja jastal oj ajyuc ja cristiano cuando huax yaa sbaj ja ba sc'ab ja Diosi.
60 Jesus lhe disse: "Deixe que os mortos sepultem os seus próprios mortos; você, porém, vá e proclame o Reino de Deus".
61 Ti cho yala otro juni: ―Oj jacon amoc, Cajual, pero c'ulan qui ja pavori, jecahuon ba oj huaj c'um can bajtan ja suinquil ja jnaji.
61 Ainda outro disse: "Vou seguir-te, Senhor, mas deixa-me primeiro voltar e me despedir da minha família".
62 Ti yala ja Jesusi: ―Ja hueni ja' amoj ja ma' huas syama arado, ti huas sq'uela spatica, iday, ja xchojlal ja alaji, c'atan mechan xta huax huaji. Mi ni tojuc ja yatela. Huaxa huala oj jacan jmoc, iday, huax cho ahuala oj cumxan ba hua naji. Ja ma' q'uelq'uelpatic ayi, quechan ita huas somo ja ateli, xchi ja Jesusi.
62 Jesus respondeu: "Ninguém que põe a mão no arado e olha para trás é apto para o Reino de Deus".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.