Lucas 8
Nauəuə Asim Rəha Uhgɨn Nəmtətiən Vi (TNP) vs NVI
1 Uərisɨg e natimnati mɨn əha, Iesu in tətaliuək matuvən e taun mɨn nəuvein mɨne lahuənu mɨn nəuvein. In mətəni pətɨgəm nəghatiən rəha Uhgɨn kəni mətanus pətɨgəm nanusiən təuvɨr rəha Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn. Kəni e nian əha, tueləf aposɨl mɨn rəhan kəməutohtəu=pən.
1 Depois disso Jesus ia passando pelas cidades e povoados proclamando as boas novas do Reino de Deus. Os Doze estavam com ele,
2 Kəni nɨpətan nəuvein mɨn kəmautuərisɨg e Iesu, inu aupən ilah kəmautohmɨs, uə kəmautos narmɨn tərah mɨn e lah, mətəu Iesu in təməhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn kəni mol vi rəhalah nɨmɨsiən. Nərgɨ nɨpətan mɨn u Meri u kətəni məmə Maktələ u Iesu təməhgi pətɨgəm narmɨn tərah səpɨn lan;
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e doenças: Maria, chamada Madalena, de quem haviam saído sete demônios;
3 mɨne Joana pətauəhli rəha Jusa iətəm in tepət e nətəmimi nətəm kautol uək e nimə rəha kig Herot Antipas; mɨne Susana; mɨne nɨpətan tepət mɨn. Nɨpətan mɨn u kəutəfən rəhalah məni o nosiən nəhmtɨ natimnati o nasiruiən e Iesu mɨne rəhan tueləf nətəmimi mɨn.
3 Joana, mulher de Cuza, administrador da casa de Herodes; Susana e muitas outras. Essas mulheres ajudavam a sustentá-los com os seus bens.
4 Nətəmimi mɨn tepət kəmotsɨpən e taun mɨn tepət məhuva o Iesu. Nian kəməhuva məutəhtul tɨtəlau lan, kəni təməni nəghatiən əuhlin u kəm lah,
4 Reunindo-se uma grande multidão e vindo a Jesus gente de várias cidades, ele contou esta parábola:
5 “Suah kəti, rəha nərfeiən nɨkɨtɨ wit, təmuvən mətearəgrəg e nɨkɨtɨ wit əpəha e nasumiən. Kəni nəuvein tɨmərəgrəg e suaru, mətəu nətəmimi kəməhuva motaliuək lan, kəni mənɨg mɨn kəməhuva motun rəkɨs ilah.
5 "O semeador saiu a semear. Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Kəni nɨkɨtɨn nəuvein kohmərəgrəg=pən e nɨftəni nəuan nəuvetɨn iətəm kəpiel əha ləhtəni lan. Nian koteviə, kəni motaukei mətəu-inu nəhu tɨkə ləhtəni ikɨn.
6 Parte dela caiu sobre pedras e, quando germinou, as plantas secaram, porque não havia umidade.
7 Kəni nɨkɨtɨ wit nəuvein kəmotəmei=pən e nɨki nɨləuɨs u tol nihlɨn, kəni nian nɨkɨtɨ wit mɨn koteviə mətəu nɨləuɨs tətatu-atu ilah kəni kohmɨs.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram com ela e sufocaram as plantas.
8 Mətəu nɨkɨtɨ wit nəuvein kəmotəmei=pən e nɨftəni təuvɨr kəni moteviə kəni motəuə e nəua lah tepət pɨk təhmen=pən e uan-hanrɨt.”
8 Outra ainda caiu em boa terra. Cresceu e deu boa colheita, a cem por um". Tendo dito isso, exclamou: "Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
9 Kəni nətəmimi rəha Iesu kəmotətapuəh ohni məmə, “Əni=pa nɨpətɨ nəghatiən u kəm tɨmah.”
9 Seus discípulos perguntaram-lhe o que significava aquela parábola.
10 Kəni in təməni=pən kəm lah məmə, “Itəmah, Uhgɨn tɨnerəh rəkɨs e rəhatəmah suaru məmə itəmah onəkotəhrun nəghatiən rəha Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn iətəm tətəhluaig. Mətəu nətəmimi mɨn nəuvein, ilah kautos əmə e nəghatiən əuhlin mɨn, məmə ilah okoteh, mətəu kotəruru, kəni ilah okəutətəu, mətəu ko kəsotəhruniən.”
10 Ele disse: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino de Deus, mas aos outros falo por parábolas, para que ‘vendo, não vejam; e ouvindo, não entendam’.
11 Kəni Iesu in təməni məmə, “Nɨpətɨ nəghatiən u tol lanu. Nɨkɨtɨ wit tətəgətun=pən nəghatiən rəha Uhgɨn.
11 "Este é o significado da parábola: A semente é a palavra de Deus.
12 Nɨkɨtɨ wit iətəm təməmei e suaru tətəgətun=pən nətəmimi mɨn u kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, mətəu Setən tatos rəkɨs nəghatiən rəha Uhgɨn e rəhalah nətəlɨgiən məmə okəsotosiən nɨpəhriəniən lan, mə Uhgɨn otəsosmiəgəhiən ilah.
12 As que caíram à beira do caminho são os que ouvem, e então vem o diabo e tira a palavra dos seus corações, para que não creiam e não sejam salvos.
13 “Nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei=pən nɨftəni u təkəku kəpiel əha ləhtəni, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, nɨkilah tətagiən ohni. Mətəu nokɨlah təseiuaiuiən isəu, ilah kəutəhatətə e nian əkuəkɨr əmə. Mətəu nian nəfeifeiən tuva, uə nərahiən tuva e nəmiəgəhiən rəhalah, kəni ilah kotəmei e rəhalah nəhatətəiən.
13 As que caíram sobre as pedras são os que recebem a palavra com alegria quando a ouvem, mas não têm raiz. Crêem durante algum tempo, mas desistem na hora da provação.
14 “Kəni nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei=pən e nɨki nɨləuɨs, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəmotətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, mətəu natimnati tepət tətatu-atu=pən e nəmiəgəhiən rəhalah, mətəu ilah kəutətəlɨg pɨk e natimnati rəha nəmiəgəhiən rəhalah, uə ilah kotolkeikei nautə tepət, uə ilah kotolkeikei məmə okotətəu təuvɨr e rəhalah nəmiəgəhiən. Kəni nəmiəgəhiən rəhalah təsəuəiən e nati təuvɨr kəti e nəghatiən rəha Uhgɨn.
14 As que caíram entre espinhos são os que ouvem, mas, ao seguirem seu caminho, são sufocados pelas preocupações, pelas riquezas e pelos prazeres desta vida, e não amadurecem.
15 “Mətəu nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei e nɨftəni təuvɨr, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəmotətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, kəni nɨkilah təhruahru kəni məuvɨr, kəni ilah kəmotaskəlɨm nəghatiən rəha Uhgɨn tiəkɨs e nɨkilah. Kəni ilah kotəuə e nəmiəgəhiən təuvɨr.”
15 Mas as que caíram em boa terra são os que, com coração bom e generoso, ouvem a palavra, a retêm e dão fruto, com perseverança".
16 Kəni Iesu təməni=pən məmə, “?Pəh tətasiəpən e lait kəni masuəpəpɨm lan e bəkɨt, uə taharu=pən e nɨpəg pet? !Kəpə! Kəsoliən lanəha. Nian nəkotasiə e lait, kəni motaharu pəri e tepɨl məmə nətəmimi okoteruh nati lan.
16 "Ninguém acende uma candeia e a esconde num jarro ou a coloca debaixo de uma cama. Pelo contrário, coloca-a num lugar apropriado, de modo que os que entram possam ver a luz.
17 Kəni tol mɨn lanəha, nəmə suah kəti tətəhluaig e nati kəti, mətəu Uhgɨn in otol əpu in, kəni nəmə suah kəti tatos oneuən nəghatiən kəti, mətəu Uhgɨn in otəni əpu.
17 Porque não há nada oculto que não venha a ser revelado, e nada escondido que não venha a ser conhecido e trazido à luz.
18 Nəghatiən u nəutətəu, otətəlɨg vivi lan. Iətəmi u in tɨnəhrun rəkɨs nɨpətɨ nəghatiən rəhak, in təhrun nosiən tepət təhmɨn. Mətəu iətəmi u təsəhruniən, in otəmkarəpən e nati iətəm nɨkin tətəhti məmə tatos.”
18 Portanto, considerem atentamente como vocês estão ouvindo. A quem tiver, mais lhe será dado; de quem não tiver, até o que pensa que tem lhe será tirado".
19 Kəni e nian əha, mamə rəha Iesu mɨne pian mɨn kəməhuva məmə okoteh, mətəu ko kəsəhuvəniən iuəkɨr moteh mətəu nətəmimi tepət kəutətəlɨg lan.
19 A mãe e os irmãos de Jesus foram vê-lo, mas não conseguiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Kəni nətəmimi kəmotəni=pən kəm in məmə, “Mamə rəham mɨne piam mɨn ilah əpəha ihluə kəutəhtul, ilah kotolkeikei məmə okoteruh ik.”
20 Alguém lhe disse: "Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem ver-te".
21 Kəni Iesu təməni=pən kəm lah məmə, “Nətəmimi rəfin u nətəm kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn kəni məutohtəu=pən, ilah u rəhak nətəmimi mɨn, ilah rəhak mɨn mamə mɨn mɨne piak mɨn.”
21 Ele lhe respondeu: "Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam".
22 Nian kəti Iesu mɨne rəhan mɨn nətəmimi kəməhuvən e bot kəti, kəni in təməni=pən kəm lah məmə, “Pəh kəhuvən e nɨkalɨ lek e nɨtəni=pən.” Kəni kəmotiuvi nivən mohiet.
22 Certo dia Jesus disse aos seus discípulos: "Vamos para o outro lado do lago". Eles entraram num barco e partiram.
23 Nian bot tɨnətaiu, kəni Iesu təmuvən mətapɨli. Kəni nɨmətagi asoli kəti təmeiuaiu=pən e nəhu əha, kəni nəhu tɨnatuvən e nɨpəgnəua bot, kəni iuəkɨr əmə bot tamnɨm.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. Abateu-se sobre o lago um forte vendaval, de modo que o barco estava sendo inundado, e eles corriam grande perigo.
24 Kəni kəmotəhgi-pəri Iesu kəni motəni, “!Ei, Iətəmi asoli! !Ei, Iətəmi asoli! Air-tə, okohmɨs rəueiu!”
24 Os discípulos foram acordá-lo, clamando: "Mestre, Mestre, vamos morrer! " Ele se levantou e repreendeu o vento e a violência das águas; tudo se acalmou e ficou tranqüilo.
25 Kəni Iesu təməni kəm lah məmə, “Təhro? ?Rəhatəmah iə nəhatətəiən?”
25 "Onde está a sua fé? ", perguntou ele aos seus discípulos. Amedrontados e admirados, eles perguntaram uns aos outros: "Quem é este que até aos ventos e às águas dá ordens, e eles lhe obedecem? "
26 Kəni ilah kəməhuva mohietɨgəm=pa ima nətəm Kerasa ikɨn, inəha e nɨtəni=pən e nəhu u, kəni məhuvari.
26 Navegaram para a região dos gerasenos que fica do outro lado do lago, frente à Galiléia.
27 Nian Iesu təmuvari, kəni əmeiko iətəmimi kəti əha ikɨn təmuva meh. Suah u, narmɨn tərah mɨn kəutatɨg lan, kəni in aupən in təsuvəniən e napən, kəni in təsapɨliən imə, mətəu in tətatɨg əmə əha e nɨpəg kəpiel mɨn, ikɨn katɨtənɨm nətəmimi ikɨn. Iesu təməghi pətɨgəm narmɨn tərah e iətəmimi.|alt="Jesus healing demon possesed man" src="CN01710B.TIF" size="col" loc="Luk 8:27" copy="Cook" ref="Luk 8:26-39"
27 Quando Jesus pisou em terra, foi ao encontro dele um endemoninhado daquela cidade. Fazia muito tempo que aquele homem não usava roupas, nem vivia em casa alguma, mas nos sepulcros.
28 — ausente —
28 Quando viu Jesus, gritou, prostrou-se aos seus pés e disse em alta voz: "Que queres comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes! "
29 — ausente —
29 Pois Jesus havia ordenado que o espírito imundo saísse daquele homem. Muitas vezes ele tinha se apoderado dele. Mesmo com os pés e as mãos acorrentados e entregue aos cuidados de guardas, quebrava as correntes, e era levado pelo demônio a lugares solitários.
30 Kəni Iesu təmətapuəh ohni məmə, “?Nərgəm pəh?” Kəni in təməni məmə, “Nɨmənin Tepət.” Təməni lanəha mətəu-inu narmɨn tərah mɨn tepət kəməutatɨg lan.
30 Jesus lhe perguntou: "Qual é o seu nome? " "Legião", respondeu ele; porque muitos demônios haviam entrado nele.
31 Kəni narmɨn tərah mɨn kəmotətapuəh əskasɨk o Iesu məmə, “Onəsahli-pəniən itɨmah e nɨpəg iətəm naunun tɨkə tapinəpu ikɨn, u imə nalpɨniən.”
31 E imploravam-lhe que não os mandasse para o abismo.
32 Kəni ikɨn əha e nɨkalɨ nɨtəuət, pɨkəh mɨn tepət kəutauən məutan əha ikɨn. Kəni narmɨn tərah mɨn kəməutasək=pən məutəni=pən kəm Iesu məmə, “Əui, egəhan e tɨmah iəkəhuvən e pɨkəh mɨn əha.” Kəni Iesu təmegəhan e lah kəhuvən.
32 Uma grande manada de porcos estava pastando naquela colina. Os demônios imploraram a Jesus que lhes permitisse entrar neles, e Jesus lhes deu permissão.
33 Kəni narmɨn tərah mɨn u kəmohiet e suah u məhuvən e pɨkəh mɨn, kəni pɨkəh mɨn ilah rəfin kəmotaiu məuteiuaiu e nɨpatu, kəni motiuvɨg=pən e nəhu motamnɨm.
33 Saindo do homem, os demônios entraram nos porcos, e toda a manada atirou-se precipício abaixo em direção ao lago e se afogou.
34 Nian nətəmimi nətəm kəutaugɨn pɨkəh mɨn kəmoteh nati u, kohiet motagɨm məhuvən məutəni pətɨgəm nanusiən rəha natimnati mɨn u e taun rəhalah mɨne ikɨn mɨn rəfin tɨtəlau-təlau.
34 Vendo o que acontecera, os que cuidavam dos porcos fugiram e contaram esses fatos, na cidade e nos campos,
35 Kəni nətəmimi kəmohiet e taun məhuvən məmə okoteruh natimnati mɨn əha. Kəni kəməhuva moteruh Iesu, kəni moteh mɨn suah u narmɨn tərah mɨn kəmohiet rəkɨs lan, in tətəharəg e nəhlkɨ Iesu kəni nəpəh nalməliən, kəni mɨnəfən rəkɨs rəhan napən. Kəni nətəm e taun u kəmotəgɨn.
35 e o povo foi ver o que havia acontecido. Quando se aproximaram de Jesus, viram que o homem de quem haviam saído os demônios estava assentado aos pés de Jesus, vestido e em perfeito juízo, e ficaram com medo.
36 Kəni nətəmimi u kəmoteh əhruahru nati u e nəhmtɨlah, ilah kəmotanus tatuvən kəm nətəmimi nəuvein mɨn məutəni pətɨgəm məmə Iesu təməhrol lanu mol vivi suah kəha, u aupən narmɨn tərah mɨn kəməutatɨg lan.
36 Os que o tinham visto contaram ao povo como o endemoninhado fora curado.
37 Kəni nətəmimi rəfin u kəutatɨg iuəkɨr o Kerasa, kəmotəni=pən kəm Iesu məmə otiet əha imalah ikɨn mətəu-inu ilah kɨnəutəgɨn pɨk. Kəni əmeiko in təmuvən e bot məmə okotasuə məhuvən nəve nəhu=pən.
37 Então, todo o povo da região dos gerasenos suplicou a Jesus que se retirasse, porque estavam dominados pelo medo. Ele entrou no barco e regressou.
38 Mətəu suah u narmɨn tərah mɨn kəmohiet lan, in təmətapuəh o Iesu məmə, “!Pale, pəh iəkuvnə kitah!” Mətəu Iesu təni=pən kəm in məmə,
38 O homem de quem haviam saído os demônios suplicava-lhe que o deixasse ir com ele; mas Jesus o mandou embora, dizendo:
39 “Ɨtəlɨg muvən imam ikɨn, muvən məni pətɨgəm natimnati mɨn u Uhgɨn təmol kəm ik.” Kəni suah u təmuvən ikɨn rəfin e taun u iman ikɨn mətəni pətɨgəm natimnati mɨn iətəm Iesu təmol kəm in.
39 "Volte para casa e conte o quanto Deus lhe fez". Assim, o homem se foi e anunciou a toda a cidade o quanto Jesus tinha feito por ele.
40 Nian Iesu təmɨtəlɨg=pa mɨn e nɨtəni=pa e nəhu u, nətəmimi nɨkilah təmagiən məmə koteruh mɨn Iesu, mətəu-inu ilah kəmautəhtahnin.
40 Quando Jesus voltou, uma multidão o recebeu, pois todos o esperavam.
41 Kəni iətəmi kəti təmuva meh, nərgɨn u Jaerəs, suah u in iətəmi asoli kəti rəha nimə rəha nuhapumɨniən. Təmuva meiuaiu mɨsin nəulɨn e nɨsiaiən, mətəkeikei e nətapuəhiən kəm Iesu məmə in otuvən əpəha iman ikɨn,
41 Então um homem chamado Jairo, dirigente da sinagoga, veio e prostrou-se aos pés de Jesus, implorando-lhe que fosse à sua casa
42 mətəu-inu nətɨn pətəkəku tatɨmɨs pɨk rəhan nahməiən tepət, kəni təsuvəhiən rəueiu tɨmɨs. In nəuan kətiəh əmə, rəhan nu tueləf.
42 porque sua única filha, de cerca de doze anos, estava à morte. Estando Jesus a caminho, a multidão o comprimia.
43 Kəni pətan kəti təmuva o Iesu iətəm tatos nɨmɨsiən rəhalah nɨpətan nian rəfin əmə mɨnos nu tueləf, kəni in təmuvən o nətəmimi tepət iətəm kautol mərsɨn, mətəu ko kəti təsol viən.
43 E estava ali certa mulher que havia doze anos vinha sofrendo de uma hemorragia e gastara tudo o que tinha com os médicos; mas ninguém pudera curá-la.
44 Kəni pətan əha in təmsɨpən e nəmtah Iesu ikɨn, kəni meapən mek nɨfɨfɨ napən rəha Iesu, kəni əmeiko rəueiu agɨn mɨn, rəhan nɨmɨsiən təmol naunun. Pətan tatek nɨfɨfɨ napən rəha Iesu.|alt="Woman touching hem of Jesus’ coat" src="lb00310b.tif" size="col" loc="Luk 8:43-48" copy="BFBS (Bass)" ref="Luk 8:43-48"
44 Ela chegou por trás dele, tocou na borda de seu manto, e imediatamente cessou sua hemorragia.
45 Kəni Iesu təni məmə, “?Ei, pəh təmek iəu?”
45 "Quem tocou em mim? ", perguntou Jesus. Como todos negassem, Pedro disse: "Mestre, a multidão se aglomera e te comprime".
46 Mətəu Iesu təni məmə, “Kəpə. Iəkəhrun məmə iətəmi kəti təmek iəu mətəu-inu iəmətəu nəsanəniən təmiet lak.”
46 Mas Jesus disse: "Alguém tocou em mim; eu sei que de mim saiu poder".
47 Kəni nian pətan əha tɨnəhrun məmə ko təsəhluaigiən, in təmuva mətərəmrumɨn pɨk kəni mɨsin nəulɨn mətəfən nɨsiaiən kəm Iesu. Kəni e nəhmtɨ nətəmimi rəfin, təni pətɨgəm kəm Iesu məmə təmek in o nak, kəni mətəni pətɨgəm mɨn məmə nian təmek in, kəni rəueiu agɨn mɨn, rəhan nɨmɨsiən təmol naunun.
47 Então a mulher, vendo que não conseguiria passar despercebida, veio tremendo e prostrou-se aos seus pés. Na presença de todo o povo contou por que tinha tocado nele e como fora instantaneamente curada.
48 Kəni Iesu təməni=pən kəm in məmə, “Nətɨk pətan, e rəham nəhatətəiən lak, nɨnuva mɨnəuvɨr. Kəni atuvən, pəh nəməlinuiən rəha Uhgɨn tətatɨg ohnik.”
48 Então ele lhe disse: "Filha, a sua fé a curou! Vá em paz".
49 Nian Iesu təmətəghati əhanəh, kəni iətəmi kəti təmsɨpən ima Jaerəs ikɨn tiet=pa, kəni məni kəm Jaerəs məmə, “Nətɨm pətəkəku tɨnɨmɨs rəkɨs. Mə iəgətun nahgin təsɨkəiən məmə tuva.”
49 Enquanto Jesus ainda estava falando, chegou alguém da casa de Jairo, o dirigente da sinagoga, e disse: "Sua filha morreu. Não incomode mais o Mestre".
50 Mətəu nian Iesu təmətəu nəghatiən əha, in təməni=pən kəm Jaerəs məmə, “Səgɨniən. Əhatətə əmə lak, kəni pətəkəku rəham, in otəmiəgəh mɨn.”
50 Ouvindo isso, Jesus disse a Jairo: "Não tenha medo; tão-somente creia, e ela será curada".
51 Nian Iesu təmuvən mietɨgəm=pən lahuənu ima suah kəha, kəni mit rəkɨs əmə Pitə mɨne Jon, mɨne Jemɨs, mɨne mamə mɨne tatə rəha pətəkəku u iətəm təmɨmɨs, məmə ilah əmə okəhuvən imə.
51 Quando chegou à casa de Jairo, não deixou ninguém entrar com ele, exceto Pedro, João, Tiago e o pai e a mãe da criança.
52 Nətəmimi rəfin kəutasək əfəməh məutauɨn e pətəkəku əha, mətəu Iesu təni=pən kəm lah məmə, “Sotasəkiən. Pətəkəku u in təsɨmɨsiən. In tətapɨli əmə.”
52 Enquanto isso, todo o povo estava se lamentando e chorando por ela. "Não chorem", disse Jesus. "Ela não está morta, mas dorme".
53 Kəni ilah kəmotaləh əuvsan lan mətəu-inu ilah kotəhrun məmə pətəkəku əha tɨnɨmɨs rəkɨs.
53 Todos começaram a rir dele, pois sabiam que ela estava morta.
54 Mətəu Iesu təmuvən imə, kəni meapən mos nəhlmɨ pətəkəku u kəni mauɨn lan məmə, “Pətəkəku, əhtul.”
54 Mas ele a tomou pela mão e disse: "Menina, levante-se! "
55 Kəni əmeiko pətəkəku əha təməmiəgəh mɨn məhtul. Kəni Iesu təməni=pən kəm lah məmə, “Otəfən nati kəti tun.”
55 O espírito dela voltou, e ela se levantou imediatamente. Então Jesus lhes ordenou que lhe dessem de comer.
56 Kəni rəhan mamə mɨne tatə, narmɨlau təmiuvɨg pɨk, mətəu Iesu təni=pən kəm lau məmə, “Onəsuəni pətɨgəmiən natimnati mɨn u kəm iətəmimi kəti.”
56 Os pais dela ficaram maravilhados, mas ele lhes ordenou que não contassem a ninguém o que tinha acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.