Lucas 8
Nauəuə Asim Rəha Uhgɨn Nəmtətiən Vi (TNP) vs ARIB
1 Uərisɨg e natimnati mɨn əha, Iesu in tətaliuək matuvən e taun mɨn nəuvein mɨne lahuənu mɨn nəuvein. In mətəni pətɨgəm nəghatiən rəha Uhgɨn kəni mətanus pətɨgəm nanusiən təuvɨr rəha Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn. Kəni e nian əha, tueləf aposɨl mɨn rəhan kəməutohtəu=pən.
1 Logo depois disso, andava Jesus de cidade em cidade, e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus; e iam com ele os doze,
2 Kəni nɨpətan nəuvein mɨn kəmautuərisɨg e Iesu, inu aupən ilah kəmautohmɨs, uə kəmautos narmɨn tərah mɨn e lah, mətəu Iesu in təməhgi pətɨgəm narmɨn tərah mɨn kəni mol vi rəhalah nɨmɨsiən. Nərgɨ nɨpətan mɨn u Meri u kətəni məmə Maktələ u Iesu təməhgi pətɨgəm narmɨn tərah səpɨn lan;
2 bem como algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios.
3 mɨne Joana pətauəhli rəha Jusa iətəm in tepət e nətəmimi nətəm kautol uək e nimə rəha kig Herot Antipas; mɨne Susana; mɨne nɨpətan tepət mɨn. Nɨpətan mɨn u kəutəfən rəhalah məni o nosiən nəhmtɨ natimnati o nasiruiən e Iesu mɨne rəhan tueləf nətəmimi mɨn.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Susana, e muitas outras que os serviam com os seus bens.
4 Nətəmimi mɨn tepət kəmotsɨpən e taun mɨn tepət məhuva o Iesu. Nian kəməhuva məutəhtul tɨtəlau lan, kəni təməni nəghatiən əuhlin u kəm lah,
4 Ora, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Suah kəti, rəha nərfeiən nɨkɨtɨ wit, təmuvən mətearəgrəg e nɨkɨtɨ wit əpəha e nasumiən. Kəni nəuvein tɨmərəgrəg e suaru, mətəu nətəmimi kəməhuva motaliuək lan, kəni mənɨg mɨn kəməhuva motun rəkɨs ilah.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Kəni nɨkɨtɨn nəuvein kohmərəgrəg=pən e nɨftəni nəuan nəuvetɨn iətəm kəpiel əha ləhtəni lan. Nian koteviə, kəni motaukei mətəu-inu nəhu tɨkə ləhtəni ikɨn.
6 Outra caiu sobre pedra; e, nascida, secou-se porque não havia umidade.
7 Kəni nɨkɨtɨ wit nəuvein kəmotəmei=pən e nɨki nɨləuɨs u tol nihlɨn, kəni nian nɨkɨtɨ wit mɨn koteviə mətəu nɨləuɨs tətatu-atu ilah kəni kohmɨs.
7 E outra caiu no meio dos espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Mətəu nɨkɨtɨ wit nəuvein kəmotəmei=pən e nɨftəni təuvɨr kəni moteviə kəni motəuə e nəua lah tepət pɨk təhmen=pən e uan-hanrɨt.”
8 Mas outra caiu em boa terra; e, nascida, produziu fruto, cem por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Kəni nətəmimi rəha Iesu kəmotətapuəh ohni məmə, “Əni=pa nɨpətɨ nəghatiən u kəm tɨmah.”
9 Perguntaram-lhe então seus discípulos o que significava essa parábola.
10 Kəni in təməni=pən kəm lah məmə, “Itəmah, Uhgɨn tɨnerəh rəkɨs e rəhatəmah suaru məmə itəmah onəkotəhrun nəghatiən rəha Narmənɨgiən Rəha Uhgɨn iətəm tətəhluaig. Mətəu nətəmimi mɨn nəuvein, ilah kautos əmə e nəghatiən əuhlin mɨn, məmə ilah okoteh, mətəu kotəruru, kəni ilah okəutətəu, mətəu ko kəsotəhruniən.”
10 Respondeu ele: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros se fala por parábolas; para que vendo, não vejam, e ouvindo, não entendam.
11 Kəni Iesu in təməni məmə, “Nɨpətɨ nəghatiən u tol lanu. Nɨkɨtɨ wit tətəgətun=pən nəghatiən rəha Uhgɨn.
11 É, pois, esta a parábola: A semente é a palavra de Deus.
12 Nɨkɨtɨ wit iətəm təməmei e suaru tətəgətun=pən nətəmimi mɨn u kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, mətəu Setən tatos rəkɨs nəghatiən rəha Uhgɨn e rəhalah nətəlɨgiən məmə okəsotosiən nɨpəhriəniən lan, mə Uhgɨn otəsosmiəgəhiən ilah.
12 Os que estão à beira do caminho são os que ouvem; mas logo vem o Diabo e tira-lhe do coração a palavra, para que não suceda que, crendo, sejam salvos.
13 “Nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei=pən nɨftəni u təkəku kəpiel əha ləhtəni, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, nɨkilah tətagiən ohni. Mətəu nokɨlah təseiuaiuiən isəu, ilah kəutəhatətə e nian əkuəkɨr əmə. Mətəu nian nəfeifeiən tuva, uə nərahiən tuva e nəmiəgəhiən rəhalah, kəni ilah kotəmei e rəhalah nəhatətəiən.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; mas estes não têm raiz, apenas crêem por algum tempo, mas na hora da provação se desviam.
14 “Kəni nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei=pən e nɨki nɨləuɨs, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəmotətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, mətəu natimnati tepət tətatu-atu=pən e nəmiəgəhiən rəhalah, mətəu ilah kəutətəlɨg pɨk e natimnati rəha nəmiəgəhiən rəhalah, uə ilah kotolkeikei nautə tepət, uə ilah kotolkeikei məmə okotətəu təuvɨr e rəhalah nəmiəgəhiən. Kəni nəmiəgəhiən rəhalah təsəuəiən e nati təuvɨr kəti e nəghatiən rəha Uhgɨn.
14 A parte que caiu entre os espinhos são os que ouviram e, indo seu caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas, e deleites desta vida e não dão fruto com perfeição.
15 “Mətəu nɨkɨtɨ wit mɨn u kəmotəmei e nɨftəni təuvɨr, kəutəgətun=pən nətəmimi u kəmotətəu nəghatiən rəha Uhgɨn, kəni nɨkilah təhruahru kəni məuvɨr, kəni ilah kəmotaskəlɨm nəghatiən rəha Uhgɨn tiəkɨs e nɨkilah. Kəni ilah kotəuə e nəmiəgəhiən təuvɨr.”
15 Mas a que caiu em boa terra são os que, ouvindo a palavra com coração reto e bom, a retêm e dão fruto com perseverança.
16 Kəni Iesu təməni=pən məmə, “?Pəh tətasiəpən e lait kəni masuəpəpɨm lan e bəkɨt, uə taharu=pən e nɨpəg pet? !Kəpə! Kəsoliən lanəha. Nian nəkotasiə e lait, kəni motaharu pəri e tepɨl məmə nətəmimi okoteruh nati lan.
16 Ninguém, pois, acende uma candeia e a cobre com algum vaso, ou a põe debaixo da cama; mas põe-na no velador, para que os que entram vejam a luz.
17 Kəni tol mɨn lanəha, nəmə suah kəti tətəhluaig e nati kəti, mətəu Uhgɨn in otol əpu in, kəni nəmə suah kəti tatos oneuən nəghatiən kəti, mətəu Uhgɨn in otəni əpu.
17 Porque não há coisa encoberta que não haja de manifestar-se, nem coisa secreta que não haja de saber-se e vir à luz.
18 Nəghatiən u nəutətəu, otətəlɨg vivi lan. Iətəmi u in tɨnəhrun rəkɨs nɨpətɨ nəghatiən rəhak, in təhrun nosiən tepət təhmɨn. Mətəu iətəmi u təsəhruniən, in otəmkarəpən e nati iətəm nɨkin tətəhti məmə tatos.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver, até o que parece ter lhe será tirado.
19 Kəni e nian əha, mamə rəha Iesu mɨne pian mɨn kəməhuva məmə okoteh, mətəu ko kəsəhuvəniən iuəkɨr moteh mətəu nətəmimi tepət kəutətəlɨg lan.
19 Vieram, então, ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele por causa da multidão.
20 Kəni nətəmimi kəmotəni=pən kəm in məmə, “Mamə rəham mɨne piam mɨn ilah əpəha ihluə kəutəhtul, ilah kotolkeikei məmə okoteruh ik.”
20 Foi-lhe dito: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Kəni Iesu təməni=pən kəm lah məmə, “Nətəmimi rəfin u nətəm kəutətəu nəghatiən rəha Uhgɨn kəni məutohtəu=pən, ilah u rəhak nətəmimi mɨn, ilah rəhak mɨn mamə mɨn mɨne piak mɨn.”
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Nian kəti Iesu mɨne rəhan mɨn nətəmimi kəməhuvən e bot kəti, kəni in təməni=pən kəm lah məmə, “Pəh kəhuvən e nɨkalɨ lek e nɨtəni=pən.” Kəni kəmotiuvi nivən mohiet.
22 Ora, aconteceu certo dia que entrou num barco com seus discípulos, e disse-lhes: Passemos à outra margem do lago. E partiram.
23 Nian bot tɨnətaiu, kəni Iesu təmuvən mətapɨli. Kəni nɨmətagi asoli kəti təmeiuaiu=pən e nəhu əha, kəni nəhu tɨnatuvən e nɨpəgnəua bot, kəni iuəkɨr əmə bot tamnɨm.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago; e o barco se enchia de água, de sorte que perigavam.
24 Kəni kəmotəhgi-pəri Iesu kəni motəni, “!Ei, Iətəmi asoli! !Ei, Iətəmi asoli! Air-tə, okohmɨs rəueiu!”
24 Chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Kəni Iesu təməni kəm lah məmə, “Təhro? ?Rəhatəmah iə nəhatətəiən?”
25 Então lhes perguntou: Onde está a vossa fé? Eles, atemorizados, admiraram-se, dizendo uns aos outros: Quem, pois, é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Kəni ilah kəməhuva mohietɨgəm=pa ima nətəm Kerasa ikɨn, inəha e nɨtəni=pən e nəhu u, kəni məhuvari.
26 Apontaram à terra dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 Nian Iesu təmuvari, kəni əmeiko iətəmimi kəti əha ikɨn təmuva meh. Suah u, narmɨn tərah mɨn kəutatɨg lan, kəni in aupən in təsuvəniən e napən, kəni in təsapɨliən imə, mətəu in tətatɨg əmə əha e nɨpəg kəpiel mɨn, ikɨn katɨtənɨm nətəmimi ikɨn. Iesu təməghi pətɨgəm narmɨn tərah e iətəmimi.|alt="Jesus healing demon possesed man" src="CN01710B.TIF" size="col" loc="Luk 8:27" copy="Cook" ref="Luk 8:26-39"
27 Logo que saltou em terra, saiu-lhe ao encontro um homem da cidade, possesso de demônios, que havia muito tempo não vestia roupa, nem morava em casa, mas nos sepulcros.
28 — ausente —
28 Quando ele viu a Jesus, gritou, prostrou-se diante dele, e com grande voz exclamou: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 — ausente —
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois já havia muito tempo que se apoderara dele; e guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas ele, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Kəni Iesu təmətapuəh ohni məmə, “?Nərgəm pəh?” Kəni in təməni məmə, “Nɨmənin Tepət.” Təməni lanəha mətəu-inu narmɨn tərah mɨn tepət kəməutatɨg lan.
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Kəni narmɨn tərah mɨn kəmotətapuəh əskasɨk o Iesu məmə, “Onəsahli-pəniən itɨmah e nɨpəg iətəm naunun tɨkə tapinəpu ikɨn, u imə nalpɨniən.”
31 E rogavam-lhe que não os mandasse para o abismo.
32 Kəni ikɨn əha e nɨkalɨ nɨtəuət, pɨkəh mɨn tepət kəutauən məutan əha ikɨn. Kəni narmɨn tərah mɨn kəməutasək=pən məutəni=pən kəm Iesu məmə, “Əui, egəhan e tɨmah iəkəhuvən e pɨkəh mɨn əha.” Kəni Iesu təmegəhan e lah kəhuvən.
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe, pois que lhes permitisse entrar neles, e lho permitiu.
33 Kəni narmɨn tərah mɨn u kəmohiet e suah u məhuvən e pɨkəh mɨn, kəni pɨkəh mɨn ilah rəfin kəmotaiu məuteiuaiu e nɨpatu, kəni motiuvɨg=pən e nəhu motamnɨm.
33 E tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos; e a manada precipitou-se pelo despenhadeiro no lago, e afogou-se.
34 Nian nətəmimi nətəm kəutaugɨn pɨkəh mɨn kəmoteh nati u, kohiet motagɨm məhuvən məutəni pətɨgəm nanusiən rəha natimnati mɨn u e taun rəhalah mɨne ikɨn mɨn rəfin tɨtəlau-təlau.
34 Quando os pastores viram o que acontecera, fugiram, e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Kəni nətəmimi kəmohiet e taun məhuvən məmə okoteruh natimnati mɨn əha. Kəni kəməhuva moteruh Iesu, kəni moteh mɨn suah u narmɨn tərah mɨn kəmohiet rəkɨs lan, in tətəharəg e nəhlkɨ Iesu kəni nəpəh nalməliən, kəni mɨnəfən rəkɨs rəhan napən. Kəni nətəm e taun u kəmotəgɨn.
35 Saíram, pois, a ver o que tinha acontecido, e foram ter com Jesus, a cujos pés acharam sentado, vestido e em perfeito juízo, o homem de quem havia saído os demônios; e se atemorizaram.
36 Kəni nətəmimi u kəmoteh əhruahru nati u e nəhmtɨlah, ilah kəmotanus tatuvən kəm nətəmimi nəuvein mɨn məutəni pətɨgəm məmə Iesu təməhrol lanu mol vivi suah kəha, u aupən narmɨn tərah mɨn kəməutatɨg lan.
36 Os que tinham visto aquilo contaram-lhes como fora curado o endemoninhado.
37 Kəni nətəmimi rəfin u kəutatɨg iuəkɨr o Kerasa, kəmotəni=pən kəm Iesu məmə otiet əha imalah ikɨn mətəu-inu ilah kɨnəutəgɨn pɨk. Kəni əmeiko in təmuvən e bot məmə okotasuə məhuvən nəve nəhu=pən.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles; porque estavam possuídos de grande medo. Pelo que ele entrou no barco, e voltou.
38 Mətəu suah u narmɨn tərah mɨn kəmohiet lan, in təmətapuəh o Iesu məmə, “!Pale, pəh iəkuvnə kitah!” Mətəu Iesu təni=pən kəm in məmə,
38 Pedia-lhe, porém, o homem de quem haviam saído os demônios que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 “Ɨtəlɨg muvən imam ikɨn, muvən məni pətɨgəm natimnati mɨn u Uhgɨn təmol kəm ik.” Kəni suah u təmuvən ikɨn rəfin e taun u iman ikɨn mətəni pətɨgəm natimnati mɨn iətəm Iesu təmol kəm in.
39 Volta para tua casa, e conta tudo quanto Deus te fez. E ele se retirou, publicando por toda a cidade tudo quanto Jesus lhe fizera.
40 Nian Iesu təmɨtəlɨg=pa mɨn e nɨtəni=pa e nəhu u, nətəmimi nɨkilah təmagiən məmə koteruh mɨn Iesu, mətəu-inu ilah kəmautəhtahnin.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu; porque todos o estavam esperando.
41 Kəni iətəmi kəti təmuva meh, nərgɨn u Jaerəs, suah u in iətəmi asoli kəti rəha nimə rəha nuhapumɨniən. Təmuva meiuaiu mɨsin nəulɨn e nɨsiaiən, mətəkeikei e nətapuəhiən kəm Iesu məmə in otuvən əpəha iman ikɨn,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga; e prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que fosse a sua casa;
42 mətəu-inu nətɨn pətəkəku tatɨmɨs pɨk rəhan nahməiən tepət, kəni təsuvəhiən rəueiu tɨmɨs. In nəuan kətiəh əmə, rəhan nu tueləf.
42 porque tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Enquanto, pois, ele ia, apertavam-no as multidões.
43 Kəni pətan kəti təmuva o Iesu iətəm tatos nɨmɨsiən rəhalah nɨpətan nian rəfin əmə mɨnos nu tueləf, kəni in təmuvən o nətəmimi tepət iətəm kautol mərsɨn, mətəu ko kəti təsol viən.
43 E certa mulher, que tinha uma hemorragia havia doze anos {e gastara com os médicos todos os seus haveres} e por ninguém pudera ser curada,
44 Kəni pətan əha in təmsɨpən e nəmtah Iesu ikɨn, kəni meapən mek nɨfɨfɨ napən rəha Iesu, kəni əmeiko rəueiu agɨn mɨn, rəhan nɨmɨsiən təmol naunun. Pətan tatek nɨfɨfɨ napən rəha Iesu.|alt="Woman touching hem of Jesus’ coat" src="lb00310b.tif" size="col" loc="Luk 8:43-48" copy="BFBS (Bass)" ref="Luk 8:43-48"
44 chegando-se por detrás, tocou-lhe a orla do manto, e imediatamente cessou a sua hemorragia.
45 Kəni Iesu təni məmə, “?Ei, pəh təmek iəu?”
45 Perguntou Jesus: Quem é que me tocou? Como todos negassem, disse-lhe Pedro: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem.
46 Mətəu Iesu təni məmə, “Kəpə. Iəkəhrun məmə iətəmi kəti təmek iəu mətəu-inu iəmətəu nəsanəniən təmiet lak.”
46 Mas disse Jesus: Alguém me tocou; pois percebi que de mim saiu poder.
47 Kəni nian pətan əha tɨnəhrun məmə ko təsəhluaigiən, in təmuva mətərəmrumɨn pɨk kəni mɨsin nəulɨn mətəfən nɨsiaiən kəm Iesu. Kəni e nəhmtɨ nətəmimi rəfin, təni pətɨgəm kəm Iesu məmə təmek in o nak, kəni mətəni pətɨgəm mɨn məmə nian təmek in, kəni rəueiu agɨn mɨn, rəhan nɨmɨsiən təmol naunun.
47 Então, vendo a mulher que não passara despercebida, aproximou-se tremendo e, prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como fora imediatamente curada.
48 Kəni Iesu təməni=pən kəm in məmə, “Nətɨk pətan, e rəham nəhatətəiən lak, nɨnuva mɨnəuvɨr. Kəni atuvən, pəh nəməlinuiən rəha Uhgɨn tətatɨg ohnik.”
48 Disse-lhe ele: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Nian Iesu təmətəghati əhanəh, kəni iətəmi kəti təmsɨpən ima Jaerəs ikɨn tiet=pa, kəni məni kəm Jaerəs məmə, “Nətɨm pətəkəku tɨnɨmɨs rəkɨs. Mə iəgətun nahgin təsɨkəiən məmə tuva.”
49 Enquanto ainda falava, veio alguém da casa do chefe da sinagoga dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes mais o Mestre.
50 Mətəu nian Iesu təmətəu nəghatiən əha, in təməni=pən kəm Jaerəs məmə, “Səgɨniən. Əhatətə əmə lak, kəni pətəkəku rəham, in otəmiəgəh mɨn.”
50 Jesus, porém, ouvindo-o, respondeu-lhe: Não temas: crê somente, e será salva.
51 Nian Iesu təmuvən mietɨgəm=pən lahuənu ima suah kəha, kəni mit rəkɨs əmə Pitə mɨne Jon, mɨne Jemɨs, mɨne mamə mɨne tatə rəha pətəkəku u iətəm təmɨmɨs, məmə ilah əmə okəhuvən imə.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém deixou entrar com ele, senão a Pedro, João, Tiago, e o pai e a mãe da menina.
52 Nətəmimi rəfin kəutasək əfəməh məutauɨn e pətəkəku əha, mətəu Iesu təni=pən kəm lah məmə, “Sotasəkiən. Pətəkəku u in təsɨmɨsiən. In tətapɨli əmə.”
52 E todos choravam e pranteavam; ele, porém, disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Kəni ilah kəmotaləh əuvsan lan mətəu-inu ilah kotəhrun məmə pətəkəku əha tɨnɨmɨs rəkɨs.
53 E riam-se dele, sabendo que ela estava morta.
54 Mətəu Iesu təmuvən imə, kəni meapən mos nəhlmɨ pətəkəku u kəni mauɨn lan məmə, “Pətəkəku, əhtul.”
54 Então ele, tomando-lhe a mão, exclamou: Menina, levanta-te.
55 Kəni əmeiko pətəkəku əha təməmiəgəh mɨn məhtul. Kəni Iesu təməni=pən kəm lah məmə, “Otəfən nati kəti tun.”
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e Jesus mandou que lhe desse de comer.
56 Kəni rəhan mamə mɨne tatə, narmɨlau təmiuvɨg pɨk, mətəu Iesu təni=pən kəm lau məmə, “Onəsuəni pətɨgəmiən natimnati mɨn u kəm iətəmimi kəti.”
56 E seus pais ficaram maravilhados; e ele mandou-lhes que a ninguém contassem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.