Mateus 26
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NAA
1 Obu Yesu aamali̱ye ku̱bu̱gha bighambo ebi, aaghila beeghesebuwa be ati,
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 “Mukimani̱ye ngoku bi̱ti̱ghaaye bilo bibili Ki̱ghenu̱ kya Kuusuka Kusaaluwʼo ku̱hi̱ka kandi bakuhaayʼo Mwana wa Muntu kubambuwa haa musalaba.”
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Niibuwo bakulu baa bahongi̱ na bengei̱ baa Bayu̱daaya beekumaani̱li̱i̱ye mu kikaali kya Kayaafa, mukulu wa bahongi̱ boona.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Baahanuula mu ki̱bi̱so kubbala mulingo balakwatilamu Yesu niikuwo bamwite.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Bhaatu baahanuula bati, “Tutamukwatila haa ki̱ghenu̱, nanga bantu batu̱wa nsi̱si̱.”
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Bwile obu Yesu akaba ali mu mu̱bhi̱li̱ ghwa Bbetaniya mu ka ya Si̱mooni̱ oghu bwile bumui akaba alwaye ntumbi.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Yesu anasitami̱ye naanaliya, mukali̱ aasa akwete cu̱pa esemeeye elimu bigita bisasi̱ye kandi bi̱tembi̱ye kwonini. Aabiseesela Yesu haa mutuwe.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Obu beeghesebuwa baaboone eki, baatamuwa, baaghila bati, “Bigita ebi byabhiihila ki?
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Bangu̱bi̱ghu̱li̱li̱i̱ye haa bbei̱ ekani̱ye kandi sente esi̱ku̱lu̱ghamu basiha banaku.”
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Yesu aamanya ebi bakwete kweli̱li̱kana aabaghila ati, “Mukali̱ oni, mu̱ku̱mu̱bu̱ni̱ya ki? Ankoleeye kintu kisemeeye.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Banaku mukuukala nabo bwile bwona, bhaatu si̱ye tankuukala naanu bwile bwona bbaa.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Anseesi̱yʼo bigita kuteekani̱ja mu̱ku̱ ghwanje ngoku bakughusiigha bigita ninaaku̱u̱ye.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Mbaghambiiye majima, hoona-hoona hambali balatebejagha Makulu Ghasemeeye ghaa Luhanga munsi yoona, balaku̱mi̱yagha eki aakoli̱ye kini kumuusuka.”
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Omui mu beeghesebuwa eku̱mi̱ na babili oghu baaghilaghamu Yu̱da Esikalyota, aaghenda mu bakulu baa bahongi̱,
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 aababu̱u̱li̱ya ati, “Buuye si̱ye ninaahaayeyo Yesu mu mikono yaanu, mukumpa biki?” Du̱mbi̱ baamubalila mikwenge maku̱mi̱ asatu ya sente, baamuhaayo.
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Du̱mbi̱ bwile obu bwonini aatandikilʼo kubbala kahanda kaa kuhaayo Yesu mu bantu aba.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Obu kilo kyʼoku̱du̱bha kya Ki̱ghenu̱ kya Migaati̱ Etalimu Ki̱tu̱mbi̱so kyahi̱ki̱ye, beeghesebuwa be baamwisʼo, baamu̱bu̱u̱li̱ya bati, “Kiihulo kya Kuusuka Kusaaluwʼo, okubbala tukuteekani̱li̱ye kiyo haa?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Aabakuukamu ati, “Mughende mu kibugha ewaa musaasa omui, mumughile muti, ‘Mwegheesi̱ya aatu̱tu̱mi̱ye kukughila tuti: Bwile bwanje bwahi̱ki̱ye, si̱ye hamui na beeghesebuwa banje tukughenda kuliila mu numba yaawe Ki̱ghenu̱ kya Kuusuka Kusaaluwʼo.’ ”
18 E ele lhes respondeu:
19 Beeghesebuwa aba baaghenda baakola ngoku Yesu aabalaghiiye. Baateekani̱ja kiihulo kya Kuusuka Kusaaluwʼo.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Obu bwahi̱ki̱ye lwagholo, Yesu na beeghesebuwa be eku̱mi̱ na babili baatandika kuliya.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Mbaanaliya, aaghila ati, “Mbaghambiiye majima, omui mu enu̱we, aku̱ngobeli̱ya!”
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Beeghesebuwa be aba baatamuwa. Baatandika ku̱mu̱bu̱u̱li̱ya, omui-omui, bati, “Mukama, buuye ni̱i̱si̱ye?”
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Yesu aabakuukamu ati, “Ni omui mu enu̱we, oghu akwete ku̱koli̱ya nanje mu bbaaku̱li̱, niiye aku̱ngobeli̱ya.
23 Jesus respondeu:
24 Mwana wa Muntu, aku̱ku̱wa ngoku Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we bi̱ghi̱li̱ye biti aku̱ku̱wa. Bhaatu oghu aku̱mu̱ghobeli̱ya ngaalikibona! Kyangubaaye kilungi nguli muntu oghu ataabyauwe.”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Du̱mbi̱ Yu̱da oghu aku̱mu̱ghobeli̱ya aamu̱bu̱u̱li̱ya ati, “Mwegheesi̱ya, buuye ni̱i̱syoni?”
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Obu baanaliyagha, Yesu aakwata mugaati̱, aasaba naasi̱i̱ma Luhanga. Aaghubhegha, aaghuha beeghesebuwa be aba, naaghila ati, “Mukwate, muliye, ghuni ni mubili ghwanje.”
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Obu baamali̱ye kuliya mugaati̱ oghu, aakwata kiikopo kya vi̱i̱ni̱ aabaha yo, aaghila ati, “Munuwe eni enu̱we boona.Kiihulo kya Mukama|alt="TheLast Supper" src="WA03910b.tif" size="span" ref="Matayo 26:26-29"
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 Ni saghama yanje ya ndaghaano, eghi ekuseesuwa haabwa bakani̱ye, kughaniluwa bibhi byabo.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Mbaghambiiye, tankutodha kunuwa vi̱i̱ni̱ ku̱hi̱ki̱ya obu ndighinuwa buhyaka, mu bu̱lemi̱ bwa Tita.”
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Niibuwo baali̱mbi̱ye kilimbo kya kusinda Luhanga, baatuwa, baaghenda haa mwena Oli̱va.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Yesu aaghila beeghesebuwa be aba ati, “Obwalo mukilo, enu̱we boona mu̱ku̱ndu̱ghʼo, mu̱nti̱ghe nenkaha, ngoku kili mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we ngu, ‘Ndiita mu̱li̱i̱si̱ya, ntaama sihanjikane.’
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Bhaatu haanu̱ma ya ku̱hu̱mbu̱u̱ka kwanje, nkubadu̱bhi̱la kughenda Galilaaya.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Peetelo aamughila ati, “Nankabha banji boona baku̱lu̱ghʼo, si̱ye tanku̱ku̱lu̱ghʼo bbaa!”
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Yesu aamukuukamu ati “Nkughambiiye majima, obwalo mukilo nkoko atakakooki̱ye okuba nuwaaneehighaane kasatu.”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Bhaatu Peetelo aatodha aagu̱mi̱li̱ya kimui ati, “Nankabha mba wa ku̱ku̱wa hamui naawe, tankukwehighaana bbaa.” Na beeghesebuwa baanakiye boona niikuwo baabu̱ghi̱ye batiyo dhee.
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Niibuwo Yesu na beeghesebuwa be baaghendi̱ye mu ki̱i̱kalo eki bakughilaghamu Getesemaani̱. Aabaghila ati, “Musitame hani, muleke ngende hali̱ nsabe.”
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Aatwala Peetelo na batabani̱ baa Jebbedaayo babili. Aatandika kwehi̱ghu̱wa atuntuliiye kimui kandi ali na bujune bukani̱ye.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Niibuwo aabaghi̱li̱ye ati, “Neehi̱ghu̱u̱ye bujune bukaniiye kimui kandi bukubbala kunjita. Mu̱ti̱ghale hani kandi muukale mubhali̱i̱ye ngoku nanje mbhali̱i̱ye.”
38 Então lhes disse:
39 Eesu̱kanʼo kabhii, aateeli̱ya, aatandika kusaba ati, “Tita, kikaakuba kigubhukaane, oleke ntabona-bona ntiyo. Bhaatu kitaba ngoku si̱ye mbbali̱ye, kibe ngoku obbali̱ye.”
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Obu aaku̱u̱ki̱ye hambali beeghesebuwa be basatu aba bali, aabasanga baghwesaghiiye. Aabu̱u̱li̱ya Peetelo ati, “Tamwagu̱bhi̱ye kuukala nanje munabhali̱i̱ye kumala hakili saaha emui yonkaha?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Muukale mubhali̱i̱ye kandi musabe niikuwo kwohebuwa kutabasi̱ngu̱la. Majima mutima ghubbali̱ye kukola ebi̱hi̱ki̱ye, bhaatu maani̱ ghaa mubili ghonkaha taghakumala.”
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Aatodha aakuukayo, mulundi ghwakabili aasaba ati, “Tita, Nkyabaaye kitaakugubhukana kubona-bona kuni ku̱ndu̱ghʼo ku̱hi̱ki̱ya kwona-kwona kumbaayʼo, oleke eki obbali̱ye haaliikiyo kyakoluwa.”
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Obu aatodhi̱ye kukuuka, aabasanga batodhi̱ye kughwesaghila, nanga tabaagubhagha kwi̱dha na ki̱koleli̱yo.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Nahabweki aabalu̱ghʼo aatodha aaghenda aasaba mulundi ghwa kasatu, naasaba ngʼebi aadu̱bhi̱ye ku̱bu̱gha.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Du̱mbi̱ aatodha aakuuka hambali beeghesebuwa be bali aababu̱u̱li̱ya ati, “Munaghwesaghiiye kandi munahuumuuye? Mu̱beeli̱ye haala; bwile bwahi̱ki̱ye! Mulole, Mwana wa Muntu, balimamuhaayo mu basi̱i̱si̱.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Muumuke, tughende! Mulole oghu alimamu̱ghobeli̱ya nguni!”
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Yesu atakahendekeei̱ye ku̱bu̱gha, du̱mbi̱ Yu̱da, omui mu beeghesebuwa be eku̱mi̱ na babili, aaki̱dha. Aasa ali na kiigambi̱ kya bantu, bakwete mi̱i̱gho na bihiyo, batu̱mu̱u̱we bakulu baa bahongi̱ hamui na bengei̱ baa Bayu̱daaya.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Yu̱da oghu akamu̱ghobeli̱ya aasanguwa aaghambiiye bantu aba ati, “Oghu nku̱hi̱ka kughuwa mu ki̱ku̱bha, niiye oghu. Mumukwate.”
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Makaki̱dha bati, aaghenda hambali Yesu ali, aamughila ati, “Mwegheesi̱ya nkulamu̱ki̱i̱ye!” Du̱mbi̱ aamughuwa mu ki̱ku̱bha.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Yesu aamughila ati, “Bhootu̱ wanje, okole eki waasi̱ye kukola.”
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Niibuwo omui mu baabaagha bali hamui na Yesu, aabhu̱li̱yeyo kihiyo kiye, aajombʼo mu̱heeleli̱ya wa mukulu wa bahongi̱ boona kutui.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Yesu aamughila ati, “Ku̱u̱ki̱ya kihiyo kyawe hambali waaki̱i̱hi̱ye, nanga boona abakulengaghʼo kwita bantu banji mbakoleesi̱ya bihiyo nabo dhee bantu banji balibaata mbakoleesi̱ya bihiyo.
52 Então Jesus lhe disse:
53 Tamumani̱ye ngu nkugubha kusaba Tita kunkoonela kandi haa mulundi ghumui ansindikile bi̱bbu̱la bya baamalai̱ka bisaaye eku̱mi̱ na bibili kundwanilila?
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Bhaatu bini byona bikwete kulehukana niikuwo Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we bigubhe ku̱hi̱ki̱i̱li̱la ngoku ghali majima.”
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Niibuwo Yesu aaghi̱li̱ye kiigambi̱ kya bantu eki ati, “Munjisiiye na bihiyo na mi̱i̱gho nga baasi̱ye kukwata mu̱ji̱ndi̱ nangaaki? Bu̱li̱ kilo naakalagha naanu ni̱neegheeseli̱ya mu Numba ya Luhanga, tamwankwete bbaa.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Nahabweki ebikwete kulehukana bini byona niibuwo byasu̱li̱i̱si̱ya ebi balangi̱ baahandi̱i̱ki̱ye mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we ebi̱bu̱ghi̱yʼo si̱ye.” Du̱mbi̱ beeghesebuwa baa Yesu boona baali̱gi̱ta, baamu̱ti̱gha enkaha.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Abakwete Yesu baamutwala ewaa Kayaafa, mukulu wa bahongi̱ boona, hambali beegheesi̱ya baa bilaghilo na bengei̱ baa Bayu̱daaya baali beekumaani̱li̱i̱ye.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Bhaatu Peetelo aaghenda alabhi̱ye Yesu enu̱ma bukee-buke ali hambali haseli̱yʼo, ku̱hi̱ki̱ya obu aaki̱dhi̱ye hanjaakati ya mukulu wa bahongi̱ boona. Peetelo aasitama hamui na bali̱ndi̱ kulola ebi kubʼo.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Bakulu baa bahongi̱ aba hamui na baamemba boona baa Lukulato Lukulu lwa bengei̱ baatandika kubbala bantu abakuha buukai̱so bwa bisubha ku̱si̱ngi̱i̱si̱ya Yesu musango niikuwo bamwite.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Bhaatu bataagubha kubutunga, nankabha bantu bakani̱ye mbaasi̱ye mbahabi̱i̱li̱li̱ya Yesu.
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 baamilila baahabi̱i̱li̱li̱ya Yesu bati, “Tukaaghu̱wa musaasa oghu naaghila ati, ‘Nkugubha kugenga Numba ya Luhanga eghi ntodhe ngikwele mu bilo bisatu.’ ”
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Niibuwo mukulu wa bahongi̱ boona aamiliiye, aabu̱u̱li̱ya Yesu ati, “Uwe tooli na kyakukuukamu? Tooghu̱u̱ye ebi bantu aba bakwete kukunyegheelela bati waakoli̱ye?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Bhaatu Yesu aakala aholeei̱ye.
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Yesu aamukuukamu ati, “Ee, ni̱i̱syoni. Ti̱ nkubaghambila enu̱we boona nti, mulibona Mwana wa Muntu, asitami̱ye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa bu̱toki̱ bwa Luhanga kandi naasa na bicu byʼomu eghulu.”
64 Jesus respondeu:
65 Du̱mbi̱ mukulu wa bahongi̱ boona oghu aatemula biigandulo ebi alu̱wete. Aaguga ati, “Tunaakubbala baakai̱so banji baaki? Enu̱we boonini mwehi̱ghwi̱li̱i̱ye ngoku ambuuye kwonini Luhanga!
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Enu̱we mukucuwamu ki?” Bantu aba boona baagola bati, “Ghwamu̱si̱ngi̱ye; abhonganuuwe aku̱we!”
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Du̱mbi̱ baatandika ku̱mu̱twi̱lakakila matanta kandi kumutalangi̱ya, banji baatandika kumutali̱ya,
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 mbanamughila bati, “Ki̱li̱si̱to uwe, otughambile, ni ani̱ aakuhuuye?”
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Bwile obu Peetelo akaba asitami̱ye hanjaakati. Manaabukali̱, mu̱heeleli̱ya wʼomu ka eghi aasa, aaghila Peetelo ati, “Naawe waabaagha hamui na Yesu wʼomu Galilaaya.”
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Bhaatu Peetelo eehighaana boona banamu̱loli̱ye ati, “Ebi okwete ku̱bu̱gha ebi tambimani̱ye bbaa.”
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Du̱mbi̱ Peetelo aalu̱ghʼo, aaghenda haa elembo. Manaabukali̱ onji aamubona du̱mbi̱ aaghila bantu abaabaaghʼo ati, “Musaasa oghu naye aabaagha na Yesu wʼomu tau̱ni̱ ya Najaaleeti̱.”
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Bhaatu Peetelo aatodha eehighaana nalahiilila kimui ati, “Musaasa okughamba oghu, si̱ye tanimumani̱ye bbaa!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Haanu̱ma ya bwile bukee, bantu abaali baamiliiyʼo, baasʼo Peetelo baamughila bati, “Majima kuwo naawe oli omui mu bantu abaabaagha na musaasa oghu kandi mbu̱gha yaawe yooleki̱ye kwonini ngoku oli Munagalilaaya.”
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Bhaatu Peetelo aatodha eehighaana, aalahila ati, “Ndakaba ni̱mbu̱gha bisubha, Luhanga ankiine. Musaasa mukughamba oghu, si̱ye tanimumani̱ye bbaa!”
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Du̱mbi̱ Peetelo aasuka ebi Yesu aamughambiiye ati, “Nkoko etakakooki̱ye, okuba nuwaaneehighaane kasatu.” Du̱mbi̱ Peetelo aatuwa enja aatandika kulilila kimui.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.