Mateus 13
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Kilo eki kyonini, Yesu aatuwa mu numba omu, aaghenda aasitama haa ki̱si̱yo kya nanja ya Galilaaya kwegheesi̱ya.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Biigambi̱ bikaniiye kimui bya bantu byasa byamweli̱ghi̱i̱li̱li̱ya, eye du̱mbi̱ aani̱i̱na mu bwati̱, aabusitamamu mu nanja bantu bo baati̱ghala baamiliiye haa ki̱si̱yo.Yesu neegheesi̱ya ali mu bwati̱|alt="Jesus teaches from a boat" src="WA03840b.tif" size="span" ref="Matayo 13:1-2"
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Aabeegheesi̱ya bintu bikani̱ye naakoleesi̱ya nsi̱mo, aaghila ati, “Mu̱li̱mi̱ akaghenda kumisa nsigho yee.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Obu aanamisangagha nsigho yee eghi, bumui haa nsigho yee bwalaghala mu kihandakati, noni̱ syasa syabuliya.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Bumui haa nsigho yee bwalaghala hʼetaka lya mabaale. Bwatuwa bwangu nanga etaka kutakanʼo.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ti̱ obu musana ghwatooye, ghwabwoki̱ya, bwahotoka haabwa mi̱li̱ kutatobheela bhyani mu etaka nanga liyo kutakanʼo.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Bumui haa nsigho yee bwalaghala mu mahuwa ghaakula, ghaasoosookeli̱ya ndimo eghi.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Bumui haa nsigho yee bwalaghala hʼetaka lisemeeye, bwana. Kasigho kamui kaalu̱ghamu ki̱ku̱mi̱, kanji nkaagha, kanji maku̱mi̱ asatu.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yesu aaghila ati, “Oghu ali na matui, aaghu̱we!”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Niibuwo beeghesebuwa be baamwi̱si̱yʼo, baamu̱bu̱u̱li̱ya bati, “Oku̱bu̱ghi̱lagha bantu mu nsi̱mo nangaaki?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Aabakuukamu ati, “Enu̱we mukaheebuwa kumanya nsi̱ta sya bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu, bhaatu ebo bbaa.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Nanga oghu ali na kantu, niiye akwongeluwʼo na bisaayʼo, bhaatu oghu atali na kantu, nʼaka ali nako kakumuuhibuwʼo.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Eki niikiyo kikulekagha ebo mbabu̱ghi̱la mu nsi̱mo, nanga bakulolagha, batabona; baaghu̱wa, bataaghu̱wa kedha kwetegheeleli̱ya.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ebi byasu̱li̱i̱si̱ya ebi mulangi̱ I̱saaya aabu̱ghi̱ye ati,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Bantu aba mitima yabo yaaceki̱ye;
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Aaghila beeghesebuwa be ati, “Enu̱we muli na mu̱gi̱sa nanga muli na maaso aghakugubha kubona kandi matui aghakugubha ku̱u̱ghu̱wa.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Mbaghambiiye majima, balangi̱ bakani̱ye na bantu bahi̱ki̱li̱i̱ye bakabbala kubona ebi muboone, bhaatu bataabibona kandi ku̱u̱ghu̱wa ebi mu̱u̱ghu̱u̱ye, bhaatu bataabi̱i̱ghu̱wa.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Mu̱tegheeleli̱ye eki lu̱si̱mo lwa mu̱mi̱si̱ lukumani̱i̱si̱ya:
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Nsigho eghi ekalaghala mu kihandakati, ni muntu oghu aku̱u̱ghu̱wagha butumuwa haa bu̱lemi̱ bwa Luhanga, bhaatu atabwetegheeleli̱ya. Du̱mbi̱ Si̱taani̱ aasa aaya butumuwa obu mu mutima ghuwe.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Na nsigho eghi ekalaghala hʼetaka lya mabaale, ni muntu oghu aku̱du̱bhagha adheedhuwa naaghu̱wa kighambo kya Luhanga.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Bhaatu ngoku bilimuwa bitaakugubha kulebba bitali na mi̱li̱ etobheeye bhyani mu etaka, niikiyo kimui na muntu oghu, aku̱du̱bhagha ooleka kuguma, bhaatu bijibu kedha kuhighani̱ji̱buwa haabwa kighambo kya Luhanga mbyasa, du̱mbi̱ alu̱gha bwangu haa ku̱hi̱ki̱li̱ja kuwe.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nsigho eghi ekalaghala mu mahuwa, kikumani̱i̱si̱ya muntu oghu aku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga, bhaatu kwelalikiilila bwomi̱i̱li̱ bwa nsi eni, kudimaaguwa kutwalilijibuwa buguudha kandi kweghomba bintu binji bileka kighambo kya Luhanga kitamu̱lu̱ghi̱lamu mughaso.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Bhaatu eghi ekalaghala hʼetaka lisemeeye, kikumani̱i̱si̱ya muntu oghu aku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga kandi akyetegheeleli̱ya. Ki̱mu̱lu̱ghi̱lamu mughaso milundi ki̱ku̱mi̱, nkaagha kedha maku̱mi̱ asatu.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesu aabaha lu̱si̱mo lunji ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga mu̱li̱mi̱ oghu akahela nsigho yee esemeeye mu musili.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Bhaatu obu bu̱li̱ muntu weena aabaagha aghwesaghiiye, ngi̱ghu̱ yee aasa, aahela nsigho ya bi̱si̱ngo bi̱bhi̱i̱hi̱ye mu musili ghwa mucele oghu, du̱mbi̱ aaghenda.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Obu mucele oghu ghwatooye kandi ngwana, bi̱si̱ngo nabiyo byabonekamu dhee.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Niibuwo baheeleli̱ya baa musaasa oghu baasi̱ye hambali ali, baamughila bati, ‘Wai̱tu̱, tawaaheli̱ye nsigho esemeeye mu musili ghwawe? Ti̱ bi̱si̱ngo binji byalu̱ghi̱ye haa?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Aabakuukamu ati, ‘Ngi̱ghu̱ yanje niiyo yaakoli̱ye eki.’ Baheeleli̱ya be aba baamughila bati, ‘Buuye okubbala tughende tumeenemu bi̱si̱ngo bi̱bhi̱i̱hi̱ye ebi?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Aabakuukamu ati, ‘Bbaa, nanga nimwabaaye nimunameenamu bi̱si̱ngo ebi, mukugubha kumeenelani̱yamu na mucele.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Muleke byombi bikulile hamui ku̱hi̱ki̱ya haa kukesa. Bwile obu niibuwo nkughambila bakoli̱ banje nti, “Mu̱du̱bhe mukumaani̱ye bi̱si̱ngo mubibohe bibha-bibha ku̱byoki̱ya; du̱mbi̱ mukumaani̱ye mucele mughuleete mughute mu nguli yanje.” ’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu aabaha lu̱si̱mo lunji ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga kasigho kaa kalatu̱u̱si̱, aka musaasa aatwete, aahela mu musili ghuwe.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Nankabha kali kaanabwana kusaali̱ya busigho bunji bwona, bhaatu kakaakukulagha kakufookagha kiti kiinamu̱li̱to kusaali̱ya biti binji mu musili. Kiti eki kiba na bitai biinamu̱li̱to, ti̱ noni̱ sikwelamu bisui.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Aabaha lu̱si̱mo lunji ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga katu̱mbi̱so kati̱i̱ aka mukali̱ aataaye mu ki̱tu̱mbe kya kigaati̱ kiinamu̱li̱to kandi kaki̱bhi̱mbi̱li̱ya kimui.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu aabu̱ghi̱la ki̱bbu̱la kya bantu eki atiyo naakoleesi̱ya nsi̱mo. Taaliyo kintu kyona eki aabu̱ghi̱ye etali mu lu̱si̱mo.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Eki kyasu̱li̱i̱si̱ya eki mulangi̱ aabu̱ghi̱ye ati,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Niibuwo Yesu aalu̱ghi̱ye mu ki̱bbu̱la kya bantu eki, aaghenda aataaha mu numba. Beeghesebuwa be baamwisʼo, baamughila bati, “Otusoboolole eki lu̱si̱mo lwa bi̱si̱ngo mu musili waahaaye olu lukumani̱i̱si̱ya.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Aabakuukamu ati, “Oghu akahela nsigho esemeeye ni Mwana wa Muntu.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Musili niiyo nsi eni kandi na nsigho esemeeye ni bantu abali mu bu̱lemi̱ bwa Luhanga. Bi̱si̱ngo ni bantu aba Mubhi alemi̱ye.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Kandi ngi̱ghu̱ eghi ekahela bi̱si̱ngo mu musili oghu ni Si̱taani̱. Bwile bwa kukesa kikumani̱i̱si̱ya kilo kya mpelo kandi bakoli̱ abakukesa ni baamalai̱ka.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ngoku bakukumaani̱yamu bi̱si̱ngo kandi babyoki̱ye mu mulilo, niikuwo kiliba kitiyo na babhi haa kilo kya mpelo.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Mwana wa Muntu alituma baamalai̱ka be kandi baaye mu bu̱lemi̱ buwe bu̱li̱ kintu kyona ekikuleeteleja ku̱si̱i̱sa kandi na boona abakukolagha bikoluwa bi̱bhi̱i̱hi̱ye.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Balibakuba mu mulilo ghwamaani̱, hambali balilila kwonini kandi beenene ngaga nanga busaali̱ji̱.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Niibuwo bahi̱ki̱li̱i̱ye bo baaliikala kubbyokelela nga musana mu bu̱lemi̱ bwa Esebo Luhanga. Oghu ali na matui, aaghu̱we.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Yesu aatodha aaghila ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga feeja eghi muntu aaboone babi̱si̱ye mu musili. Haabwa eye kudheedhuwa kukani̱ye, aatodha aaghibisamu, du̱mbi̱ aaghenda, aaghu̱li̱ya byona ebi aabaagha nabiyo, aaghula musili oghu.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Yesu aatodha aaghila ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga mabaale ghaa muhendo agha mu̱su̱u̱bu̱li̱ aabbalagha.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Obu aaboone ebaale lya muhendo munu kusaali̱ya ghoona, aaghenda, aaghu̱li̱ya byona ebi aabaagha nabiyo, aalighula.”
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu aatodha aaghila ati, “Bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu buli nga kati̱mba aka baateghi̱ye mu nanja kandi kaakwata nsu̱i̱ sya bu̱li̱ mulingo.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Obu kaasuuye nsu̱i̱, bakomani̱ baakabhula mu nanja, baakata haa ki̱si̱yo. Du̱mbi̱ baasitama baakumaani̱yamu nsu̱i̱ sisemeeye, baasita mu bighegha, bhaatu esi̱bhi̱i̱hi̱ye baasikuba.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Niikuwo kiliba kitiyo haa kilo kya mpelo. Baamalai̱ka baliisa baaye babhi mu bahi̱ki̱li̱i̱ye,
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 kandi bakube babhi aba mu mulilo ghwamaani̱, hambali baliikala mbalilila kimui kandi mbenena ngaga nanga busaali̱ji̱.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Aatodha aabaghila ati, “Ebi naabaghambiiye ebi byona, mwabyetegheleei̱ye?” Baamukuukamu bati, “Ee.”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Aabaghila ati, “Nahabweki bu̱li̱ mwegheesi̱ya wa bilaghilo oghu beegheeseei̱ye haa bu̱lemi̱ bwʼomu eghulu, ali nga mukama wa ka oghu akuuyagha mu sitoowa yee hambali akubiikilagha bintu bya mughaso, bikulu nʼebihyaka.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Obu Yesu aamali̱ye kusoboolola beeghesebuwa be nsi̱mo esi, aalu̱gha mu kyalo eki.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Aaghenda mu tau̱ni̱ yʼewaabo Najaaleeti̱, aatandika kwegheeseli̱ya bantu mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya lyʼomu tau̱ni̱ eghi, ti̱ abaabi̱i̱ghu̱u̱ye aba boona baasweka. Baabu̱u̱lani̱ya bati, “Musaasa oni aahi̱ye haa magheji agha kandi bu̱toki̱ kukola byakuswekani̱ya bitiyo?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Oni taaniiye mutabani̱ wa mulandi̱ wa mbaau? Mali̱ya taniiye ni̱na wee kandi Yakobbo, Yojeefu̱, Si̱mooni̱ na Yu̱da taaniibo baana baani̱na wee?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ti̱ na baani̱na wee baabukali̱ tabakuukalagha naatu hani? Ti̱ aahi̱ye haa bu̱toki̱ kukola bintu ebi byona?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Du̱mbi̱ bantu aba baamubhenga. Bhaatu Yesu aabaghila ati, “Mulangi̱ baku̱mu̱hu̱ti̱yagha hanji hoona kuuyʼo mu tau̱ni̱ yʼewaabo na e ka ewaabo.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Ti̱ Yesu taakoli̱ye byakuswekani̱ya bikani̱ye mu tau̱ni̱ eghi haabwa kutahi̱ki̱li̱ja kwa bantu aba.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.