Daniel 5
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NVT
1 Kilo kimui Mukama Bbeli̱saja aakolela ki̱ghenu̱ kyamaani̱ banyolo be lu̱ku̱mi̱ kandi aanuwa nabo vi̱i̱ni̱.
1 Muitos anos depois, o rei Belsazar deu um grande banquete para mil de seus nobres e bebeu vinho com eles.
2 Obu baananuwagha vi̱i̱ni̱, Bbeli̱saja aalaghila ati baleete biikopo na capu̱li̱ya sya feeja na siliva ebi ese wee Nebbukadeneeja aahi̱ye mu numba ya Luhanga mu Yelusaalemu. Mukama oghu aaghila ati babileete, niikuwo eye, banyolo be, bakali̱ be na bakali̱ be banji banwelemu vi̱i̱ni̱.
2 Enquanto Belsazar tomava vinho, ordenou que trouxessem as taças de ouro e prata que seu antecessor, Nabucodonosor, havia tirado do templo em Jerusalém. Queria beber nessas taças com seus nobres, suas esposas e suas concubinas.
3 Nahabweki baaleeta biikopo bya feeja ebi Nebbukadeneeja aahi̱ye mu numba ya Luhanga mu Yelusaalemu kandi mukama oghu, banyolo be, bakali̱ be, na bakali̱ be banji baanwela mu biikopo ebi.
3 Então trouxeram as taças de ouro do templo, a casa de Deus em Jerusalém, e o rei e seus nobres, suas esposas e concubinas beberam nelas.
4 Obu baananuwagha vi̱i̱ni̱ eghi, baasinda baaluhanga abakoleeu̱we mu feeja, siliva, byoma bakughilaghamu bbu̱looji̱, mbaau na mabaale.
4 Enquanto tomavam o vinho, louvavam seus ídolos feitos de ouro, prata, bronze, ferro, madeira e pedra.
5 Du̱mbi̱ byala bya mukono ghwa muntu byaboneka kandi byatandika kuhandiika haa kisiika, haai na kikondo kya taala mu kikaali eki. Mukama oghu aakala aloli̱ye ngoku mukono oghu ghukwete kuhandiika.
5 De repente, viram dedos de mão humana escreverem no reboco da parede do palácio real, perto do candelabro. O próprio rei viu a mão enquanto ela escrevia,
6 Mukama oghu haali̱i̱so aamuhinduka, oobaha kandi malu̱ na maghulu ghe byatandika kumutukumila.
6 e seu rosto ficou pálido de medo. Seus joelhos batiam um contra o outro, e suas pernas vacilavam.
7 Aabilikila nʼelaka lyamaani̱ kumuleetela baku̱mu̱, Bakaladi̱ya, na balaghu̱li̱. Obu baaki̱dhi̱ye aaghila baakalimagheji baa Bbabbu̱looni̱ ati, “Muntu weena oghu akusoma bighambo ebihandi̱i̱ku̱u̱we haa kisiika eki kandi ansoboolola eki bikumani̱i̱si̱ya, baku̱mu̱lu̱wi̱ka ki̱lu̱walo kya papo kandi kakwanji kaa feeja mu bikiya kandi abe waakasatu mu balemi̱ bakulu mu bukama bwanje.”
7 Aos gritos, o rei mandou chamar os encantadores, os astrólogos e os adivinhos. Disse aos sábios da Babilônia: “Quem conseguir ler esta inscrição e me disser o que ela significa será vestido com um manto vermelho, e em seu pescoço será colocada uma corrente de ouro. Ele se tornará o terceiro em importância em meu reino!”.
8 Du̱mbi̱ basaasa boona baakalimagheji baa mukama oghu baasa, bhaatu bataagubha kusoma ebihandi̱i̱ki̱ye haa kisiika kandi kumughambila eki bikumani̱i̱si̱ya.
8 Quando todos os sábios do rei chegaram, nenhum deles foi capaz de ler a inscrição nem de dizer o que ela significava.
9 Nahabweki mukama Bbeli̱saja eeyongela kwobaha kandi haali̱i̱so yee kumuhinduka. Banyolo be abaabaaghʼo baabuluwa kya kukola.
9 O rei ficou muito assustado, e seu rosto, ainda mais pálido. Seus nobres também ficaram abalados.
10 Bhaatu obu ni̱na wa mukama oghu aaghu̱u̱ye ebikwete kubʼo, aali̱gi̱ta bwangu mu kisiika hambali ki̱ghenu̱ kili. Aaghila Bbeli̱saja ati, “Ohangaale mukama! Oleke kwobaha kandi haali̱i̱so yaawe kuhinduka!
10 A rainha-mãe soube do que estava acontecendo ao rei e seus nobres e foi depressa à sala de banquetes. Disse ela a Belsazar: “Que o rei viva para sempre! Não fique tão pálido e assustado.
11 Haliyo musaasa mu bukama bwawe oghu ali na mwoyo wa baaluhanga bahi̱ki̱li̱i̱ye. Bwile obu so waawe aabaagha anaakaaye, musaasa oghu akooleka ngoku ali na byeli̱li̱kano bisemeeye, eetegheleei̱ye kandi ali na magheji nga ghaa baaluhanga. So waawe Mukama Nebbukadeneeja, akamufoola mukulu wa banamaaje, baku̱mu̱, Bakaladi̱ya kandi balaghu̱li̱,
11 Há em seu reino um homem que tem nele o espírito dos santos deuses. Durante o reinado de Nabucodonosor, esse homem demonstrou percepção, entendimento e sabedoria como a dos deuses. Seu antecessor, o rei Nabucodonosor, o nomeou chefe de todos os magos, encantadores, astrólogos e adivinhos da Babilônia.
12 nanga Dhaneeli̱ oghu ali na mwoyo ghusemeeye kwonini, magheji, byeli̱li̱kano bisemeeye kandi eetegheleei̱ye bintu bikani̱ye. Akugubha kusoboolola eki ndooti̱ na nsi̱mo bikumani̱i̱si̱ya kandi akugubha kusoboolola bintu ebitimbiikaane kwetegheeleli̱ya. Musaasa oghu Mukama Nebbukadeneeja aamuluka li̱i̱na Bbeli̱tesaja. Omubilikile kandi akukughambila eki bighambo ebi bikumani̱i̱si̱ya.”
12 Esse homem, Daniel, a quem o rei deu o nome de Beltessazar, tem inteligência extraordinária e é cheio de conhecimento e entendimento. É capaz de interpretar sonhos, explicar enigmas e resolver problemas difíceis. Mande chamar Daniel, e ele lhe dirá o que significa a inscrição”.
13 Nahabweki baaleeta Dhaneeli̱ ewaa Mukama Bbeli̱saja kandi mukama oghu aamughila ati, “Nuuwe Dhaneeli̱ omui mu batabhana aba tita Mukama Nabbukadeneeja aakwete haa bulemo e Bu̱yu̱daaya kandi aabaleeta hani?
13 Daniel foi levado à presença do rei, que lhe perguntou: “Você é Daniel, um dos exilados trazidos de Judá por meu antecessor, o rei Nabucodonosor?
14 Naaghu̱u̱ye ngoku mwoyo wa baaluhanga ali naawe kandi ngoku oli na magheji, weetegheleei̱ye kandi omani̱ye bintu bikani̱ye.
14 Soube que o espírito dos deuses está em você, e que é cheio de percepção, entendimento e sabedoria.
15 Basaasa baakalimagheji na baku̱mu̱ baabaleeti̱ye hani mu maaso ghanje kusoma ebihandi̱i̱ku̱u̱we haa kisiika kandi kungambila eki bikumani̱i̱si̱ya, bhaatu baasaaghuwa.
15 Meus sábios e encantadores tentaram ler as palavras na parede e me dizer o que significam, mas não conseguiram.
16 Muntu angambiiye ngu okugubha ku̱bu̱gha eki ndooti̱ ekumani̱i̱si̱ya kandi kusoboolola bintu ebitimbiikaane kwetegheeleli̱ya. Kaakuba ogubha kusoma bighambo ebi kandi kungambila eki bikumani̱i̱si̱ya, baku̱ku̱lu̱wi̱ka biigandulo bya papo kandi bakute kakwanji kaa feeja mu bikiya. Okuba waakasatu mu balemi̱ bakulu bʼomu bukama bwanje.”
16 Soube que você é capaz de interpretar e resolver problemas difíceis. Se conseguir ler as palavras e disser o que significam, será vestido com um manto vermelho, e em seu pescoço será colocada uma corrente de ouro. Você se tornará o terceiro em importância em meu reino”.
17 Dhaneeli̱ aakuukamu mukama oghu ati, “Bisembo byawe ebi, obyebiikile kedha obihe muntu onji. Bhaatu nkukusomela ebihandi̱i̱ki̱ye haa kisiika kandi nkukughambila eki bikumani̱i̱si̱ya.
17 Daniel respondeu ao rei: “Guarde seus presentes ou entregue-os a outra pessoa; mas eu lhe direi o que significa a inscrição.
18 “Mukama wanje, Luhanga wa Eghulu Munu akaha so waawe Nebbukadeneeja bukama, bukulu, ki̱ti̱i̱ni̱sa kandi bu̱toki̱.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu soberania, majestade, glória e honra a seu antecessor, Nabucodonosor.
19 Akamuha ki̱ti̱i̱ni̱sa kyamaani̱ ekyaleki̱ye bantu boona, mahanga kandi bantu baa mi̱bu̱ghe yoona baatukumila kandi boobaha. Akaata aba aabbali̱ye kwita, aaki̱li̱ya aba aabbali̱ye ku̱ki̱li̱ya, aaku̱li̱ya haa mulimo aba aabbali̱ye ku̱ku̱li̱ya, aadhooti̱ya aba aabbali̱ye ku̱dhooti̱ya.
19 Ele o engrandeceu de tal modo que povos de todas as raças, nações e línguas estremeciam de medo diante dele. Matava quem ele queria matar e poupava quem ele queria poupar; honrava quem ele queria honrar e humilhava quem ele queria humilhar.
20 Bhaatu obu aafooki̱ye wa myepanko kandi mutalibani̱ja, aabhinguwa haa ntebe yee ya bukama kandi aaleka kuba na ki̱ti̱i̱ni̱sa.
20 Quando, porém, seu coração e sua mente se encheram de arrogância, ele foi tirado de seu trono e despojado de sua glória.
21 Aabhinguwa mu bantu kandi byeli̱li̱kano biye byaba nga bya kisolo. Aatandika kuukala na ndogooi̱ sya mu kisaka kandi kuliya bi̱si̱ngo nga nte. Ki̱me ki̱lu̱ghi̱ye mu mwanya kyamu̱gbondi̱ya, ku̱hi̱ki̱ya obu aamani̱ye ngu Luhanga wa Eghulu Munu alemi̱ye bukama bwa bantu kandi ngoku akugubha kubuha muntu weena oghu abbali̱ye.
21 Foi expulso do convívio humano. Sua mente se tornou como a de um animal, e ele viveu entre os jumentos selvagens. Passou a comer capim, como os bois, e foi molhado pelo orvalho do céu, até entender que o Deus Altíssimo domina sobre todos os reinos do mundo e nomeia quem ele quer para governar sobre eles.
22 “Bhaatu uwe Bbeli̱saja, mutabani̱ wa Nebbukadeneeja, nankabha nuwaamani̱ye ebi byona, tawaabaaye mu̱dhooti̱.
22 “Ó Belsazar, o senhor é sucessor dele e sabia de tudo isso, mas mesmo assim não se humilhou.
23 Okeeli̱li̱kana oti osaai̱ye Mukama wʼomu eghulu. Waaghila oti bakuleetele biikopo ebi baahi̱ye mu numba ya Luhanga. Uwe, bakali̱ baawe, bakali̱ baawe banji na banyolo baawe mwanwela vi̱i̱ni̱ mu biikopo ebi. Waasinda baaluhanga baawe abakoleeu̱we mu siliva, feeja, bbu̱looji̱, byoma, mbaau na mabaale. Waasinda bisasani̱ ebitaakugubha kubona, ku̱u̱ghu̱wa kandi kwetegheeleli̱ya kintu kyona. Waalami̱ya bisasani̱ ebi mu ki̱i̱kalo kya Luhanga wamajima. Tawaahu̱ti̱i̱ye Luhanga oghu akukuhaagha bwomi̱i̱li̱ kandi oghu akulekagha okola bintu byona.
23 Desafiou o Senhor dos céus e mandou trazer essas taças do templo. O rei, seus nobres, suas esposas e suas concubinas beberam vinho dessas taças enquanto louvavam deuses de prata, ouro, bronze, ferro, madeira e pedra, deuses que não veem, não ouvem, nem sabem coisa alguma. Mas o rei não honrou ao Deus que lhe dá fôlego de vida e controla seu destino.
24 Eki niikiyo kyaleki̱ye aatuma mukono kuhandiika butumuwa buni haa kisiika.
24 Por isso Deus enviou a mão que escreveu a mensagem.
25 “Bini niibiyo bighambo ebihandi̱i̱ki̱ye haa kisiika: Kubala, Kubala, Ku̱pi̱i̱ma, Kutambulani̱yamu.
25 “Esta é a mensagem que foi escrita: Mene, Mene, Tequel e Parsim.
26 “Kini niikiyo bighambo ebi bikumani̱i̱si̱ya: Kubala, Luhanga aabali̱ye muhendo ghwa bilo bya bukama bwawe kandi hambali bukuhelela.
26 E este é o significado das palavras:
27 Ku̱pi̱i̱ma, Luhanga aaku̱pi̱i̱mi̱ye haa minjaani̱ kandi aabona owaawaane.
27 Tequel : Você foi pesado na balança e não atingiu o peso necessário.
28 Kutambulani̱yamu, Luhanga aatambulani̱i̱yemu bukama bwawe kandi aabuha Banameedi̱ya na Banapaasiya.”
28 Parsim : Seu reino será dividido e entregue aos medos e aos persas”.
29 Du̱mbi̱ Bbeli̱saja aalaghila ku̱lu̱wi̱ka Dhaneeli̱ kiigandulo kya papo, kakwanji kaa feeja mu bikiya kandi baamulangilila kuba waakasatu mu balemi̱ bakulu baa bukama buwe.
29 Então, por ordem de Belsazar, vestiram Daniel com um manto vermelho, colocaram em seu pescoço uma corrente de ouro e o declararam o terceiro em importância no reino.
30 Kilo eki kyonini mukilo, Bbeli̱saja mukama wa Bakaladi̱ya, baamwita.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, rei da Babilônia, foi morto.
31 Dhaaliyo Munameedi̱ya aatwala bukama obu, ali na myaka nkaagha nʼebili ya bukulu.
31 E Dario, o medo, tinha 62 anos quando se apoderou do reino.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.