Mateus 5
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NTLH
1 Jisas va i thuweŋgiya wabwi laghɨye amba i voro e bobokulu regha, na mbaŋa i ronja gharaghambu thɨ rakamenawe na thɨ meghɨliŋa.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Amba i vavaghare weŋgiya wabwiko laghɨye, iŋa:
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Loi ghare weŋgiya thavala mbinyembinyeŋgu e unenji tɨne, kaiwae le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ numotharɨ, kaiwae ne i gogonja nuwanji.”
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharenja, kaiwae ne i wogiya yambaneke laghɨye weŋgi.”
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 “Loi ghare weŋgiya thavala e yawalinjiko thɨ badaŋa laghɨye na thɨ vakatha ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, kaiwae Loi ne i vatabo na i vamboromboro laghɨye moli weŋgi.”
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharevɨrɨ gharɨgharɨ vavana kaiwanji, kaiwae ne i gharevɨrɨ weŋgi.”
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 “Loi ghare weŋgiya thavala gharenjiko laghɨye i thɨna, kaiwae ne thɨ thuweya Loi.”
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vevakathaŋa gharemalɨlɨ weŋgi, kaiwae ne iŋa thiye le ŋgaŋga.”
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vaidiya vuyowo weŋgiya gharɨgharɨ kaiwae ghanjithanavu i rumwaru, kaiwae Loi le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 “Ghareŋgu weŋga ghemi mbaŋa gharɨgharɨ ne thɨ goviya ghamwami, mbaŋa thɨ vakatha vuyowo weŋga, na mbaŋa thɨ utu kwanɨkwan kaiwami kaiwae hu ghambuŋgo.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Mbe hu warari na nuwami i loghe kaiwae modami laghɨye mbe ina e buruburu. Kaiwae ghalɨŋaŋgu gharautuŋgi me vivako vambe thɨ vakathava vuyowo ŋgoranjiŋgiya thiyako weŋgi.”
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 “Ghemi ghamithanavu e yambaneke ŋgoreiya njighɨ le kaiwo. Iya kaiwae thoŋgo njighɨ le vurɨgheghe iko na ma ma e ghamɨghamɨnae, ma te kamwathɨ reghava na valɨkaiwae ra vakatha na ghamɨnaeko i njogha. Kaero i tharɨ na ma ma e ghathovuye, ra wokiyathu gharɨgharɨ thɨ vurɨghɨya.”
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 “Ghemi yambaneke ghamanjamanjala. Thoŋgo thɨ vakatha ghemba regha e ou vwatae gharɨgharɨke taulaghɨ ne thɨ thuwe.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ma mbaŋa regha lolo i rɨmba lemp na i wo uye na i woyabowe, ko ne i thɨnɨrawe e tebol vwatae na i vamanjamanjalaŋaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye e ŋgoloko tɨne.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, lemi manjamanjalana i woya weŋgiya gharɨgharɨ mbala thɨ thuweya lemi vakatha na thovuye na thɨ taraweŋa Ramami iye ina e buruburu.”
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 “Thava lemi renuwaŋa huŋava ya mena na ya rakayathu Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji vavaghare. Ma ya mena rakayathu kaiwae, ya mena na ya vaemunjoruŋaŋgi.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Ya dage emunjoru e ghemi, gheghada buruburu na yambaneke ne thɨko, mane utu nasiye regha ina e Mbaroko tɨne ne iko gheghada wolaghɨyeko thɨ tabo na emunjoru.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Thoŋgo lolo regha i raka mbaroŋgike thiyake na iŋa ma e ghanjithovuye, othembe mbaro nasiye regha ina e mbaroŋgike tɨnenji, na i vaghareŋgiya ghaune vavana na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roreghamba moli Loi ele ghamba mbaro tɨne. Ko thela i ghambugha mbaro na i vaghareŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roviva Loi ele ghamba mbaro tɨne.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Iya kaiwae, ya dage e ghemi, ghamithanavuna iya hu ghambugha Loi le mbarona thoŋgo ma i kivwalaŋgiya Mbaro gharavavaghare na Parisi, ma valɨkaiwami ne hu ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro va i mena weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u gabo. Thela i gabo ne i vaidiya vuyowae.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Ko ghino ya dage e ghemi, thela ghare i gaithɨwana ghaghae ne i vaidiya vuyowae, thela i utuvatharɨ ghaghae kaiwae ne ve kot Jiu e lenji mbaro laghɨye na thela ne iŋa, ‘Kabaleya ghen!’ valɨkaiwae ne vo nda e ndɨghe Gehena.”
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 “Iya kaiwae thoŋgo u womena len mwaewo e ŋgolo boboma tɨne vowo kaiwae weya Loi, na amba u renuwaŋa vaidiya ghagha ghare va i gaithɨ wanaŋge bigi regha kaiwae,
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 u iteta len mwaewona e ghamba vowona ghadidiye na wo u njogha na vou vakatha na namoghamwami wein, amba u njogha na vo giya len mwaewona weya Loi.”
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 “Thoŋgo lolo regha i wonjoweŋge bigi regha kaiwae na i yovaŋguŋge na vo kot, u yoruku na u vanamwe wonjoweko iyako wein amba muyai vou vutha e ghamba kot. Thoŋgo nandere, ne i yovaŋguŋge na ve vaŋguraweŋge kot gharavakatha e marae na iye i vaŋgugiyaŋge weya thiyo gharanjimbunjimbu na ve vaŋguruwoŋge e thiyo.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Ya dage emunjoru e ghen, mane u raŋgi ghaghada ne u vamodovao ghanɨghagako iyako.”
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoraiyake, ‘Tha u yathima wein lolo regha levo.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo thela i thuweya wevo regha na nuwaeko nuwaiya moli, iyako ŋgoreiya kaero i yathima weiye ele renuwaŋako tɨne.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 Thoŋgo maranɨna iya e unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ u vovavuthuyathu. I thovuye eŋge u wokiyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo nɨmanɨna iya unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu. I thovuye moliya u kitenɨyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.”
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Mosese le mbaro iŋa, ‘Thela thoŋgo nuwaiya i botewo levo, wo i rorinjoŋa le botewoko utuutuniye e peipa na i ligiya weya wevoko.’
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i yawo weiye levo, othembe wevoko ma i yathima, thoŋgo wevo i gheva, loloko le tharɨ kaiwae wevoko i tabo na rayathiyathima. Tembe ŋgoreiyeva, the loloko iya i vaŋguko wevoko iye tembe i yathimava.”
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 “Tembe hu ghareghareva Mosese le mbaro va thɨ utugiya weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u raka len tholona. U vakatha ŋgoreiya len dagerawe weya Loi.’
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Ko ghino ya dage e ghemi, tha mbaŋa regha u tholo na u uno buruburu idae kaiwae Loi le ghamba yaku iyako.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Thava u uno yambaneke, kaiwae gheghe ghaghambalirawe iyako. Thava u uno Jerusalem, kaiwae Kiŋ laghɨye le ghamba yaku iyako,
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 na thava u tholo e umbalɨna, kaiwae ma valɨkaiwan ne uŋa na umbalɨna ndamwandamwa yaŋgara i kaleva na uŋana yaŋgara i bwedi.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Ma huŋaeŋge, ‘Ŋgoreiye’ o ‘Nandere.’ Thoŋgo hu guva utu regha iyana i mena weya Seitan.”
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘Thoŋgo lolo regha i vakowana gheu regha marae voghɨra, modae tembe thɨ vakowanava amalaghɨniye marae voghɨra. Thoŋgo i tagabeba gheuko ŋiŋiye regha modae tembe thɨ tagabebeva ŋiŋiye regha.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i vakatha vatharɨ e ghen, thava u lithɨ. Thoŋgo lolo regha i tagaleva galagalanɨna iya e unena, u vatomwe weya valɨgalagalanɨna tembe i tagalevava.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Na tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo lolo regha i vaŋguraweŋge e kot na i munjeva i vakathaŋge na u ligiya weya ghanɨkwamana iya riwana ghayaboyabo, tembe u ligiyaweva ghanɨkwamana ghayaboyabo.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Thoŋgo ragagaithɨ regha i vavurɨghegheŋaŋge na u bigiya ghabigi le bwagabwaga ŋgoreiye mael regha, u bigi na ma u waova na vewo mael theghewo.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 U wogiya weya lolo regha thebigiya nuwaiya e ghen, na thoŋgo lolo regha i naŋgoya bigi regha e ghen na i vakaiwoŋa thava u vagharegharewe.”
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘U gharethovu weŋgiya ghanune, u botewo moliŋgiya ghanɨthɨghɨya.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Ko ghino ya dage e ghemi, hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya na thavala thɨ vakatha vuyowo weŋga hu naŋgo kaiwanji,
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 mbala gharɨgharɨ thɨ ghareghare ghemi Loi ina e buruburu le ŋgamaŋgama ghemi. Kaiwae i vakatha varae na i mbɨle weŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye na gharɨgharɨ raraitharɨ, na i vakatha uye i nja weŋgiya thavala ghanjithanavu i rumwaru na thavala ghanjithanavu i tharɨ.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Buda kaiwae Loi ne i giya modami thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge thavala thɨ gharethovu weŋga? Takis gharamban tembe thɨ vakathava ŋgoreiyako othembe thiye ma gharɨgharɨ thovuthovuyaŋgi.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge lemi bodaboda, lemi vakathana ma i kivwala gharɨgharɨke taulaghɨ lenji vakatha. Thavala ma thɨ loŋweghathɨ tembe thɨ vakavakathava iyako.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ghemi ghamithanavuna wolaghɨye i thovuye ŋgoreiya Ramami e buruburu ghathanavu i thovuye moli.”
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.