Mateus 5
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs BKJ
1 Jisas va i thuweŋgiya wabwi laghɨye amba i voro e bobokulu regha, na mbaŋa i ronja gharaghambu thɨ rakamenawe na thɨ meghɨliŋa.
1 E vendo as multidões, ele subiu a um monte; e quando ele estava sentado, aproximaram-se dele os seus discípulos.
2 Amba i vavaghare weŋgiya wabwiko laghɨye, iŋa:
2 e ele abrindo a sua boca, ensinava-os, dizendo:
3 “Loi ghare weŋgiya thavala mbinyembinyeŋgu e unenji tɨne, kaiwae le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
3 Abençoados são os pobres em espírito, porque deles é o reino do céu.
4 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ numotharɨ, kaiwae ne i gogonja nuwanji.”
4 Abençoados são os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharenja, kaiwae ne i wogiya yambaneke laghɨye weŋgi.”
5 Abençoados são os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “Loi ghare weŋgiya thavala e yawalinjiko thɨ badaŋa laghɨye na thɨ vakatha ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, kaiwae Loi ne i vatabo na i vamboromboro laghɨye moli weŋgi.”
6 Abençoados são os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão saciados.
7 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ gharevɨrɨ gharɨgharɨ vavana kaiwanji, kaiwae ne i gharevɨrɨ weŋgi.”
7 Abençoados são os misericordiosos, porque eles obterão misericórdia.
8 “Loi ghare weŋgiya thavala gharenjiko laghɨye i thɨna, kaiwae ne thɨ thuweya Loi.”
8 Abençoados são os puros de coração, porque eles verão a Deus.
9 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vevakathaŋa gharemalɨlɨ weŋgi, kaiwae ne iŋa thiye le ŋgaŋga.”
9 Abençoados são os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 “Loi ghare weŋgiya thavala thɨ vaidiya vuyowo weŋgiya gharɨgharɨ kaiwae ghanjithanavu i rumwaru, kaiwae Loi le ghamba mbaro kaero ina weŋgi.”
10 Abençoados são os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino do céu.
11 “Ghareŋgu weŋga ghemi mbaŋa gharɨgharɨ ne thɨ goviya ghamwami, mbaŋa thɨ vakatha vuyowo weŋga, na mbaŋa thɨ utu kwanɨkwan kaiwami kaiwae hu ghambuŋgo.
11 Abençoados sois vós, quando homens vos insultarem e vos perseguirem, e falsamente disserem toda espécie de mal contra vós, por minha causa.
12 Mbe hu warari na nuwami i loghe kaiwae modami laghɨye mbe ina e buruburu. Kaiwae ghalɨŋaŋgu gharautuŋgi me vivako vambe thɨ vakathava vuyowo ŋgoranjiŋgiya thiyako weŋgi.”
12 Alegrai-vos e sejam imensamente felizes, porque grande é a vossa recompensa no céu; pois assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Ghemi ghamithanavu e yambaneke ŋgoreiya njighɨ le kaiwo. Iya kaiwae thoŋgo njighɨ le vurɨgheghe iko na ma ma e ghamɨghamɨnae, ma te kamwathɨ reghava na valɨkaiwae ra vakatha na ghamɨnaeko i njogha. Kaero i tharɨ na ma ma e ghathovuye, ra wokiyathu gharɨgharɨ thɨ vurɨghɨya.”
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal perder seu sabor, com que se há de salgar? Para nada mais é bom senão para se lançar fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Ghemi yambaneke ghamanjamanjala. Thoŋgo thɨ vakatha ghemba regha e ou vwatae gharɨgharɨke taulaghɨ ne thɨ thuwe.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade estabelecida sobre um monte;
15 Ma mbaŋa regha lolo i rɨmba lemp na i wo uye na i woyabowe, ko ne i thɨnɨrawe e tebol vwatae na i vamanjamanjalaŋaŋgiya gharɨgharɨko wolaghɨye e ŋgoloko tɨne.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas sobre um castiçal, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, lemi manjamanjalana i woya weŋgiya gharɨgharɨ mbala thɨ thuweya lemi vakatha na thovuye na thɨ taraweŋa Ramami iye ina e buruburu.”
16 Deixai a vossa luz brilhar diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai, que está no céu.
17 “Thava lemi renuwaŋa huŋava ya mena na ya rakayathu Mosese le mbaro na Loi ghalɨŋae gharautu lenji vavaghare. Ma ya mena rakayathu kaiwae, ya mena na ya vaemunjoruŋaŋgi.
17 Não penseis que eu vim destruir a lei ou os profetas; eu não vim para destruir, mas para cumprir.
18 Ya dage emunjoru e ghemi, gheghada buruburu na yambaneke ne thɨko, mane utu nasiye regha ina e Mbaroko tɨne ne iko gheghada wolaghɨyeko thɨ tabo na emunjoru.
18 Porque na verdade eu vos digo: Até que passem o céu e a terra, um iota ou um traço de letra, não passará da lei, até que tudo seja cumprido.
19 Thoŋgo lolo regha i raka mbaroŋgike thiyake na iŋa ma e ghanjithovuye, othembe mbaro nasiye regha ina e mbaroŋgike tɨnenji, na i vaghareŋgiya ghaune vavana na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roreghamba moli Loi ele ghamba mbaro tɨne. Ko thela i ghambugha mbaro na i vaghareŋgiya gharɨgharɨ na thɨ vakatha ŋgoreiye, iye ne i roviva Loi ele ghamba mbaro tɨne.
19 Portanto, qualquer que quebrar um destes mínimos mandamentos, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino do céu; aquele, porém, que os praticar e ensinar, será chamado grande no reino do céu.
20 Iya kaiwae, ya dage e ghemi, ghamithanavuna iya hu ghambugha Loi le mbarona thoŋgo ma i kivwalaŋgiya Mbaro gharavavaghare na Parisi, ma valɨkaiwami ne hu ru Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
20 Porque eu vos digo que se a vossa justiça não exceder a justiça dos escribas e fariseus, de modo algum entrareis no reino do céu.
21 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro va i mena weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u gabo. Thela i gabo ne i vaidiya vuyowae.’
21 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não assassinarás; mas qualquer que assassinar estará sujeito a julgamento.
22 Ko ghino ya dage e ghemi, thela ghare i gaithɨwana ghaghae ne i vaidiya vuyowae, thela i utuvatharɨ ghaghae kaiwae ne ve kot Jiu e lenji mbaro laghɨye na thela ne iŋa, ‘Kabaleya ghen!’ valɨkaiwae ne vo nda e ndɨghe Gehena.”
22 Eu, porém, vos digo: Quem quer que, sem motivo, se irar contra seu irmão, estará sujeito a julgamento; e qualquer que disser a seu irmão: Raca!, estará sujeito ao concílio, e qualquer que lhe disser: És tolo!, estará sujeito ao fogo do inferno.
23 “Iya kaiwae thoŋgo u womena len mwaewo e ŋgolo boboma tɨne vowo kaiwae weya Loi, na amba u renuwaŋa vaidiya ghagha ghare va i gaithɨ wanaŋge bigi regha kaiwae,
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar, e ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 u iteta len mwaewona e ghamba vowona ghadidiye na wo u njogha na vou vakatha na namoghamwami wein, amba u njogha na vo giya len mwaewona weya Loi.”
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e segue teu caminho: primeiro reconcilie-te com teu irmão, e então vem, e oferece a tua oferta.
25 “Thoŋgo lolo regha i wonjoweŋge bigi regha kaiwae na i yovaŋguŋge na vo kot, u yoruku na u vanamwe wonjoweko iyako wein amba muyai vou vutha e ghamba kot. Thoŋgo nandere, ne i yovaŋguŋge na ve vaŋguraweŋge kot gharavakatha e marae na iye i vaŋgugiyaŋge weya thiyo gharanjimbunjimbu na ve vaŋguruwoŋge e thiyo.
25 Entra em acordo rapidamente com o teu adversário, enquanto tu estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e tu sejas lançado na prisão.
26 Ya dage emunjoru e ghen, mane u raŋgi ghaghada ne u vamodovao ghanɨghagako iyako.”
26 Na verdade eu te digo que de nenhuma forma sairás de lá enquanto não pagares o último quadrante.
27 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoraiyake, ‘Tha u yathima wein lolo regha levo.’
27 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não cometerás adultério.
28 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo thela i thuweya wevo regha na nuwaeko nuwaiya moli, iyako ŋgoreiya kaero i yathima weiye ele renuwaŋako tɨne.
28 Mas, eu vos digo que qualquer que olhar para uma mulher e cobiçá-la, já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Thoŋgo maranɨna iya e unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ u vovavuthuyathu. I thovuye eŋge u wokiyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.
29 E, se o teu olho direito te ofender, arranca-o e lança-o para longe de ti; pois é melhor perderes um dos teus membros, do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo nɨmanɨna iya unena i vakathaŋge na u vakatha tharɨ, u kitenɨyathu. I thovuye moliya u kitenɨyathu riwana ŋginauye regha na thava ne thɨ wokiyathu riwana laghɨye Gehena.”
30 E, se a tua mão direita te ofender, corta-a, e lança-a para longe de ti, porque é preferível para ti perderes um dos teus membros, do que ser todo o teu corpo lançado no inferno.
31 “Mosese le mbaro iŋa, ‘Thela thoŋgo nuwaiya i botewo levo, wo i rorinjoŋa le botewoko utuutuniye e peipa na i ligiya weya wevoko.’
31 Isto foi dito: Quem repudiar sua esposa, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i yawo weiye levo, othembe wevoko ma i yathima, thoŋgo wevo i gheva, loloko le tharɨ kaiwae wevoko i tabo na rayathiyathima. Tembe ŋgoreiyeva, the loloko iya i vaŋguko wevoko iye tembe i yathimava.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudiar a sua esposa, a não ser por causa de fornicação, a faz cometer adultério, e qualquer que casar com a divorciada comete adultério.
33 “Tembe hu ghareghareva Mosese le mbaro va thɨ utugiya weŋgiya orumburumbumi, iya iŋake, ‘Tha u raka len tholona. U vakatha ŋgoreiya len dagerawe weya Loi.’
33 Igualmente, ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás ao Senhor os teus juramentos.
34 Ko ghino ya dage e ghemi, tha mbaŋa regha u tholo na u uno buruburu idae kaiwae Loi le ghamba yaku iyako.
34 Eu, porém, vos digo: Não jureis de modo algum; nem pelo céu, porque é o trono de Deus.
35 Thava u uno yambaneke, kaiwae gheghe ghaghambalirawe iyako. Thava u uno Jerusalem, kaiwae Kiŋ laghɨye le ghamba yaku iyako,
35 Nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 na thava u tholo e umbalɨna, kaiwae ma valɨkaiwan ne uŋa na umbalɨna ndamwandamwa yaŋgara i kaleva na uŋana yaŋgara i bwedi.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ma huŋaeŋge, ‘Ŋgoreiye’ o ‘Nandere.’ Thoŋgo hu guva utu regha iyana i mena weya Seitan.”
37 Mas seja o vosso falar: Sim, sim; não, não; porque o que passa disto vem do maligno.
38 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘Thoŋgo lolo regha i vakowana gheu regha marae voghɨra, modae tembe thɨ vakowanava amalaghɨniye marae voghɨra. Thoŋgo i tagabeba gheuko ŋiŋiye regha modae tembe thɨ tagabebeva ŋiŋiye regha.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ko ghino ya dage e ghemi, thoŋgo lolo regha i vakatha vatharɨ e ghen, thava u lithɨ. Thoŋgo lolo regha i tagaleva galagalanɨna iya e unena, u vatomwe weya valɨgalagalanɨna tembe i tagalevava.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Na tembe ŋgoreiyeva, thoŋgo lolo regha i vaŋguraweŋge e kot na i munjeva i vakathaŋge na u ligiya weya ghanɨkwamana iya riwana ghayaboyabo, tembe u ligiyaweva ghanɨkwamana ghayaboyabo.
40 E, se algum homem te processar na lei, e tomar a tua túnica, permite-lhe levar também a tua capa.
41 Thoŋgo ragagaithɨ regha i vavurɨghegheŋaŋge na u bigiya ghabigi le bwagabwaga ŋgoreiye mael regha, u bigi na ma u waova na vewo mael theghewo.
41 E, quem quer que te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 U wogiya weya lolo regha thebigiya nuwaiya e ghen, na thoŋgo lolo regha i naŋgoya bigi regha e ghen na i vakaiwoŋa thava u vagharegharewe.”
42 Dá a quem te pede, e ao que quiser tomar de ti emprestado, não lhe vires as costas.
43 “Kaero hu ghareghare Mosese le mbaro iŋa ŋgoreiyake, ‘U gharethovu weŋgiya ghanune, u botewo moliŋgiya ghanɨthɨghɨya.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo, e odiarás o teu inimigo.
44 Ko ghino ya dage e ghemi, hu gharethovu weŋgiya ghamithɨghɨya na thavala thɨ vakatha vuyowo weŋga hu naŋgo kaiwanji,
44 Eu, porém, vos digo: Amai os vossos inimigos, abençoai os que vos amaldiçoam, fazei o bem aos que vos odeiam, e orai pelos que vos tratam com maldade, e vos perseguem;
45 mbala gharɨgharɨ thɨ ghareghare ghemi Loi ina e buruburu le ŋgamaŋgama ghemi. Kaiwae i vakatha varae na i mbɨle weŋgiya gharɨgharɨ thovuthovuye na gharɨgharɨ raraitharɨ, na i vakatha uye i nja weŋgiya thavala ghanjithanavu i rumwaru na thavala ghanjithanavu i tharɨ.
45 para que sejais filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz que o seu sol se levante sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Buda kaiwae Loi ne i giya modami thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge thavala thɨ gharethovu weŋga? Takis gharamban tembe thɨ vakathava ŋgoreiyako othembe thiye ma gharɨgharɨ thovuthovuyaŋgi.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem os publicanos o mesmo?
47 Thoŋgo mbe hu gharethovu weŋgi eŋge lemi bodaboda, lemi vakathana ma i kivwala gharɨgharɨke taulaghɨ lenji vakatha. Thavala ma thɨ loŋweghathɨ tembe thɨ vakavakathava iyako.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, o que fazeis mais que os outros? Os publicanos não fazem assim?
48 Ghemi ghamithanavuna wolaghɨye i thovuye ŋgoreiya Ramami e buruburu ghathanavu i thovuye moli.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.