Marcos 14
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs VC
1 Vama mbaŋa theghewo eŋge kaero Thaga Valaŋani na Bred ma weiye isɨt ghanjithaga. Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ vona Jisas ghae na nuwanjiya thɨ yalawe thuwele na thɨ unɨghɨ.
1 Ora, dali a dois dias seria a festa da Páscoa e dos {pães} Ázimos; e os sumos sacerdotes e os escribas buscavam algum meio de prender Jesus à traição para matá-lo.
2 Thɨŋa, “Ma valɨkaiwae ra vakatha e thagake tɨne ne iwaeŋge gharɨgharɨ gharenji i muru na thɨ gaithɨ.”
2 Mas não durante a festa, diziam eles, para não haver talvez algum tumulto entre o povo.
3 Jisas ina Betani Saimon ele ŋgolo. Amalake iyake va i ghataŋa lepelo. Mbaŋa Jisas i ghanɨŋga weiyaŋgi wevo eunda i menawe, i thɨna bodɨla alabasita vwarara bunama inawe. Bunamake iyake idae nad na modae laghɨye moli. I mwanabeba bodɨlako numwe kaero i liŋgiya bunamako Jisas e umbaliye.
3 Jesus se achava em Betânia, em casa de Simão, o leproso. Quando ele se pôs à mesa, entrou uma mulher trazendo um vaso de alabastro cheio de um perfume de nardo puro, de grande preço, e, quebrando o vaso, derramou-lho sobre a cabeça.
4 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ va inanji gheko, vavana weinji lenji ghatemuru thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ŋgoroŋga ghathovuye bunama modae laghɨye i kaiwo ŋgorako?
4 Alguns, porém, ficaram indignados e disseram entre si: Por que este desperdício de bálsamo?
5 Bunamake mbalava i vakuneŋa na valɨkaiwae modae i lareŋawe theghathegha umbwara modae na i giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu.” Mbema thɨ vethowana vara laghɨye moli.
5 Poder-se-ia tê-lo vendido por mais de trezentos denários, e os dar aos pobres. E irritavam-se contra ela.
6 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu viyathu! Tembe ghamberegha! Buda kaiwae hu liya ghautu? Me vakatha bigi thovuye e ghino.
6 Mas Jesus disse-lhes: Deixai-a. Por que a molestais? Ela me fez uma boa obra.
7 Kaiwae mbaŋake wolaghɨye ne weimiyaŋgiya mbinyembinyeŋgu, na thembaŋa nuwamina nuwaiya valɨkaiwae hu thalavuŋgi. Ko iyemaeŋge mane weiŋguyaŋgiya ghemi gheke mbaŋake wolaghɨye.
7 Vós sempre tendes convosco os pobres e, quando quiserdes, podeis fazer-lhes bem; mas a mim não me tendes sempre.
8 Kaiwae me vakatha budakaiya me valɨkaiwae, kaero me varuvuŋgo amba muyai ne mbaŋa i mena beku kaiwae.
8 Ela fez o que pode: embalsamou-me antecipadamente o corpo para a sepultura.
9 Ya dage emunjoru e ghemi, aŋgavole thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye e yambaneke laghɨye, budakaiya wevoke iyake me vakatha gharɨgharɨ ne thɨ utuŋa na thɨ renuwaŋakikiya elaghɨniye.”
9 Em verdade vos digo: onde quer que for pregado em todo o mundo o Evangelho, será contado para sua memória o que ela fez.
10 Amba Judas Isakariyot, gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha, i wa weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye kaiwae nuwaiya i vatomweya Jisas weŋgi.
10 Judas Iscariotes, um dos Doze, foi avistar-se com os sumos sacerdotes para lhes entregar Jesus.
11 Na mbaŋa thɨ loŋweya iyako nuwanji i loghe na thɨ dagerawa modae. Amba i tamweya kamwathɨ thovuye na i vatomwe weŋgi.
11 A esta notícia, eles alegraram-se e prometeram dar-lhe dinheiro. E ele buscava ocasião oportuna para o entregar.
12 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye isɨt ghathaga ghambaŋa, mbaŋaniye thɨ gaboŋgiya sip nariye Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwae, gharaghambu thɨ dagewe thɨŋa, “Nuwaniya aŋga wo wa na vo vivatha Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwan?”
12 No primeiro dia dos Ázimos, em que se imolava a Páscoa, perguntaram-lhe os discípulos: Onde queres que preparemos a refeição da Páscoa?
13 Jisas i variyeŋgiya gharaghambu theghewo iŋa, “Hu wa vohu ru e ghembana tɨne, na amala i thɨna mbwa e mbwa variye ne i lavolevoleŋga. Hu mbele,
13 Ele enviou dois dos seus discípulos, dizendo: Ide à cidade, e sair-vos-á ao encontro um homem, carregando um cântaro de água.
14 na the ŋgolo ve ruwe, hu dage weya ŋgolona tanuwagae huŋa, ‘Ravavaghare i vaito: Iyaŋganiya woluwolu bobwari kaiwaŋgu na ne ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye weiŋguyaŋgiya woraghambuke?’
14 Segui-o e, onde ele entrar, dizei ao dono da casa: O Mestre pergunta: Onde está a sala em que devo comer a Páscoa com os meus discípulos?
15 Na ne i vatomwe weŋga woluwolu laghɨye ina yavoro na ghanɨŋga bigibiginiye kaero inanjiwe; ghena hu vakatharawa ghanɨŋganawe.”
15 E ele vos mostrará uma grande sala no andar superior, mobiliada e pronta. Fazei ali os preparativos.
16 Gharaghambuko thɨ wa na vethɨ ru e ghembako tɨne, na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi; na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyewe.
16 Partiram os discípulos para a cidade e acharam tudo como Jesus lhes havia dito, e prepararam a Páscoa.
17 Vama gougou e mbaŋako iyako Jisas i mena weiyaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewo.
17 Chegando a tarde, dirigiu-se ele para lá com os Doze.
18 Ghanɨŋga e tɨne Jisas iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, regha ghemi iya ya ghanɨŋgake weiŋguyaŋgiya ghemi, ne i vatomweŋgo.”
18 E enquanto estavam sentados à mesa e comiam, Jesus disse: Em verdade vos digo: um de vós que come comigo me há de entregar.
19 Gharenji i vɨrɨ laghɨye na thɨ dagewe, regha na regha iya i vaito iŋa, “Amalana, ma ghino ŋgoreiye, ae?”
19 Começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe, um após outro: Porventura sou eu?
20 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghemina iya themiyaworo na themighewona regha, iya i wouta ghabredɨna weiŋgu e gaeba regha.
20 Respondeu-lhes ele: É um dos Doze, que se serve comigo do mesmo prato.
21 Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, ko iyemaeŋge loloko iya ne i vatomweya Lolo Nariye ne i vaidiya vuyowae. I thovuye moliwa loloko iyako thoŋgo tɨnae ma va i ghambɨ eŋge.”
21 O Filho do homem vai, segundo o que dele está escrito, mas ai daquele homem por quem o Filho do homem for traído! Melhor lhe seria que nunca tivesse nascido...
22 Mbaŋa thiya ghanɨŋga, Jisas i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i mwanaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko, na iŋa, “Hu wo na hu ghan. Iyake riwaŋgu.”
22 Durante a refeição, Jesus tomou o pão e, depois de o benzer, partiu-o e deu-lho, dizendo: Tomai, isto é o meu corpo.
23 Na i thɨna kom na tembe i vata ago weva Loi, i thɨnɨgiya weŋgi na thiya mun.
23 Em seguida, tomou o cálice, deu graças e apresentou-lho, e todos dele beberam.
24 Amba i dage weŋgi iŋa, “Waenɨke iyake madɨbaŋgu, iye i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi gharɨgharɨ lemoyo kaiwanji.
24 E disse-lhes: Isto é o meu sangue, o sangue da aliança, que é derramado por muitos.
25 Ya dage emunjoru e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake ghaghada ne ya munɨva waen togha Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
25 Em verdade vos digo: já não beberei do fruto da videira, até aquele dia em que o beberei de novo no Reino de Deus.
26 Mbaŋa thɨ wothuvao wothu yaŋgara thɨ rakaraŋgi na thɨ raka Olivɨ e ghanji Ou.
26 Terminado o canto dos Salmos, saíram para o monte das Oliveiras.
27 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Taulaghɨna ghemi ne hu iteteŋgo, kaiwae Buk Boboma iŋa, ‘Ne ya unɨgha sip ghanjiranjimbunjimbu na sip thɨ rakavo.’
27 E Jesus disse-lhes: Vós todos vos escandalizareis, pois está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas serão dispersas {Zac 13,7}.
28 Ko amba Loi ne i vakathaŋgo na ya thuweiru, na ya viva e ghamwami Galili.”
28 Mas depois que eu ressurgir, eu vos precederei na Galiléia.
29 Pita i gonjoghawe iŋa, “Othembe taulaghɨke ne thɨ rakavo, ghino ma ŋgoreiye.”
29 Entretanto, Pedro lhe respondeu: Ainda que todos se escandalizem de ti, eu, porém, nunca!
30 Jisas i dagewe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, amba muyai kamkam i dage mbaŋaiwo noroke gougou, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
30 Jesus disse-lhe: Em verdade te digo: hoje, nesta mesma noite, antes que o galo cante duas vezes, três vezes me terás negado.
31 Pita i gonjoghawe weiye ghalɨŋae vurɨgheghe iŋa, “Mane yaŋa ma ya ghareghareŋge, othembe thoŋgo ya mare weiŋgu ghen.” Na taulaghɨko thɨ utuŋa ŋgoreiye.
31 Mas Pedro repetia com maior ardor: Ainda que seja preciso morrer contigo, não te renegarei.E todos disseram o mesmo.
32 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ mena e Olivɨ ghauma idae Getesemani, i dage weŋgi iŋa, “Huya yaku gheke, na wo va naŋgo.”
32 Foram em seguida para o lugar chamado Getsêmani, e Jesus disse a seus discípulos: Sentai-vos aqui, enquanto vou orar.
33 I vaŋguŋgiya Pita, Jemes na Jon weiyaŋgi. Jisas ghare i vɨrɨ laghɨye moli.
33 Levou consigo Pedro, Tiago e João; e começou a ter pavor e a angustiar-se.
34 Amba i dage weŋgi iŋa, “Ghareŋguke i vɨrɨ laghɨye moli, mbalama i tagavamareŋgo. Hu yaku gheke na hu njaŋanjaŋa.”Jisas i naŋgo weya Ramae Getesemani e tɨne|alt="Jesus in Gethsemane" src="IB04155bw.tif" size="col" copy="Faadil" ref="14:32-42"
34 Disse-lhes: A minha alma está numa tristeza mortal; ficai aqui e vigiai.
35 I loŋga ghaova seiwo, i dipoumu e thelauko vwatae na i naŋgo thoŋgo valɨkaiwae thava i ru vuyowoko iyako e tɨne.
35 Adiantando-se alguns passos, prostrou-se com a face por terra e orava que, se fosse possível, passasse dele aquela hora.
36 Iŋa, “Bwebwe, Bwebwe! Bigibigike wolaghɨye valɨkaiwan. Thoŋgo nuwaniya, u thɨna vuyowoke ghandeghɨ e ghino. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakathaeŋge ghen len renuwaŋa.”
36 Aba! {Pai!}, suplicava ele. Tudo te é possível; afasta de mim este cálice! Contudo, não se faça o que eu quero, senão o que tu queres.
37 I njoghama na i vaidiŋgi thiya ghena, na i dage weya Pita iŋa, “Saimon, ko hu ghenelaŋava? Ma valɨkaiwae hu yaku na hu njaŋanjaŋa lughawoghawo regha?”
37 Em seguida, foi ter com seus discípulos e achou-os dormindo. Disse a Pedro: Simão, dormes? Não pudeste vigiar uma hora!
38 Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu njaŋanjaŋa na hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne. Ghare nuwaiya, ko ririwo i njavovo.”
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação. Pois o espírito está pronto, mas a carne é fraca.
39 Jisas i wa na mbowo ve naŋgova na i naŋgo na tembe ŋgoreiyeva me naŋgokaima.
39 Afastou-se outra vez e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Na mbowo i njoghama weŋgiva gharaghambuma i vaidi tembe thɨ ghenelaŋava kaiwae mara ghenaghena i gaboŋgi. Na ma thɨ ghareghare ŋgoroŋga thɨŋawe.
40 Voltando, achou-os de novo dormindo, porque seus olhos estavam pesados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Mbaŋa i njoghamava mbaŋatoninji, i dage weŋgi iŋa, “Ko amba hu ghenaghena vara mbaŋake molao? Thama ghanjighena! Mbaŋa kaero iko; e mbaŋake vara thɨ vaŋguraweya Lolo Nariye tharɨ gharavakatha e nɨmanji ghare.
41 Voltando pela terceira vez, disse-lhes: Dormi e descansai. Basta! Veio a hora! O Filho do homem vai ser entregue nas mãos dos pecadores.
42 Hu yondo na ra raka. Wo hu thuwe, loloma wolilivama maiyavara i menana!”
42 Levantai-vos e vamos! Aproxima-se o que me há de entregar.
43 Jisas vamba i utuutu kaero Judas, gharaghambuma theyaworo na theghewoma regha, i vutha weiyaŋgiya wabwi laghɨye regha. Thɨ mbanɨŋgiya gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu. Ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghare na giyagiya vavanava methɨ variyeŋgi.
43 Ainda falava, quando chegou Judas Iscariotes, um dos Doze, e com ele um bando armado de espadas e cacetes, enviado pelos sumos sacerdotes, escribas e anciãos.
44 Lilivama vama i giya nono weŋgi iŋa, “The lolo ne ya vandamo, ee amalaghɨniye. Hu yalawe na mbe weimi vara hu yovaŋgu.”
44 Ora, o traidor tinha-lhes dado o seguinte sinal: Aquele a quem eu beijar é ele. Prendei-o e levai-o com cuidado.
45 Mbaŋa Judas i vutha, i mwandɨwe Jisas na iŋa, “Ravavaghare!” Na i vandamo.
45 Assim que ele se aproximou de Jesus, disse: Rabi!, e o beijou.
46 Iya kaiwae thɨ yalawe e nɨmanji na thɨ vikiki.
46 Lançaram-lhe as mãos e o prenderam.
47 Ko gharɨgharɨko va thɨ ndeghathɨko regha i mwanagita le gaithɨ ghaghalithɨ e ghambae na i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae.
47 Um dos circunstantes tirou da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e decepou-lhe a orelha.
48 Jisas i dage weŋgiya wabwima iŋa, “Mohuŋa eŋge rakaiva ghino iya mohu mbanɨŋgiya gaithɨna ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu na hu mena hu yalaweŋgo?
48 Mas Jesus tomou a palavra e disse-lhes: Como a um bandido, saístes com espadas e cacetes para prender-me!
49 Mbaŋa regha na regha weiŋguyaŋgiya ghemi ya vavaghare e Ŋgolo Boboma na mava hu yalaweŋgo. Ko iyemaeŋge iyake i vaemunjoruŋa Buk Boboma.”
49 Entretanto, todos os dias estava convosco, ensinando no templo, e não me prendestes. Mas isso acontece para que se cumpram as Escrituras.
50 Amba gharaghambuko thɨ voiteteŋa.
50 Então todos o abandonaram e fugiram.
51 Amala regha, amba tabwagha, vambe i njimbo eŋge kwama yaŋgara. I rereghamba weya Jisas. Wabwiko thɨ munje thɨ yalawe,
51 Seguia-o um jovem coberto somente de um pano de linho; e prenderam-no.
52 ko i vo bukabuka, na i iteta ghakwama e ghereiye.
52 Mas, lançando ele de si o pano de linho, escapou-lhes despido.
53 Thɨ yovaŋguya Jisas ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva ele ŋgolo ŋgora vama ravowovowo, giyagiya na mbaro gharavavaghare inanjiwe.
53 Conduziram Jesus à casa do sumo sacerdote, onde se reuniram todos os sacerdotes, escribas e anciãos.
54 Na Pita i rereghamba, vambe ina bwagabwaga na ve ru ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le ŋgolo e ghayayao. I ru na i yaku weiyaŋgiya rakakaiwo na i mwa ndɨghe.
54 Pedro o foi seguindo de longe até dentro do pátio. Sentou-se junto do fogo com os servos e aquecia-se.
55 Ravowovowo laghɨlaghɨye na rambarombaro Jiu e lenji kot laghɨye tɨne thɨ mando na thɨ tamweya gharɨgharɨ valɨkaiwanji thɨ utu kaiwae na i mare, ko ma thɨ ndevaidi mun.
55 Os sumos sacerdotes e todo o conselho buscavam algum testemunho contra Jesus, para o condenar à morte, mas não o achavam.
56 Thɨ ghanagha thɨ utu kwanɨkwan kaiwae, ko lenji utuko ma mboromboro.
56 Muitos diziam falsos testemunhos contra ele, mas seus depoimentos não concordavam.
57 Amba vavana thɨ yondo na thɨ utuŋa kwanɨke iyake kaiwae thɨŋa,
57 Levantaram-se, então, alguns e deram esse falso testemunho contra ele:
58 “Va wo loŋweya iŋa, ‘Ne ya raka Ŋgolo Bobomake iyava gharɨgharɨke thɨ vatad na mbaŋa thegheto e tɨne kaero ya vatadɨva regha ma gharɨgharɨ thɨ vatad e nɨmanji!’”
58 Ouvimo-lo dizer: Eu destruirei este templo, feito por mãos de homens, e em três dias edificarei outro, que não será feito por mãos de homens.
59 Ko iyemaeŋge lenji utuko ma mboromboro.
59 Mas nem neste ponto eram coerentes os seus testemunhos.
60 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i yondo e maranji na i dage weya Jisas iŋa, “Ko mane u gonjogha lenji utuko ghathɨthɨ? Ŋgoroŋga lenji utuko gharumwaru e ghen?”
60 O sumo sacerdote levantou-se no meio da assembléia e perguntou a Jesus: Não respondes nada? O que é isto que dizem contra ti?
61 Ko Jisas mava i ndegolambo mun. Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva mbowo i vaitova iŋa, “Ghen Mesaiya, iya taulaghɨke ra yavwatatawanake Nariye?”
61 Mas Jesus se calava e nada respondia. O sumo sacerdote tornou a perguntar-lhe: És tu o Cristo, o Filho de Deus bendito?
62 Jisas iŋa, “Ŋgoreiye, na ne hu thuwe Lolo Nariye i yaku Loi Vurɨgheghe e uneko na i njama e ŋgalɨlɨŋgiko e buruburu.”
62 Jesus respondeu: Eu o sou. E vereis o Filho do Homem sentado à direita do poder de Deus, vindo sobre as nuvens do céu.
63 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i mwanathethe ghakwama ghatemuru kaiwae na iŋa, “Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Kaero mohu loŋweya le utuko, me utuvatharɨ weya Loi.
63 O sumo sacerdote rasgou então as suas vestes. Para que desejamos ainda testemunhas?!, exclamou ele.
64 Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa?” Taulaghɨko thɨŋa: “Valɨkaiwae moliya i mare!”
64 Ouvistes a blasfêmia! Que vos parece? E unanimemente o julgaram merecedor da morte.
65 Amba vavana thɨ njoŋgovun na thɨ ŋgarɨgana marae na thɨ ŋge e nɨmanji na thɨ vatabweyaruŋa thɨŋa, “Thoŋgo ghalɨŋae gharautu ghen, u dage weime thela me ŋgeŋgena.” Ragagaithɨ thɨ vaŋgu na thɨ levalevaŋa.
65 Alguns começaram a cuspir nele, a tapar-lhe o rosto, a dar-lhe socos e a dizer-lhe: Adivinha! Os servos igualmente davam-lhe bofetadas.
66 Pita vambe ina bode e ŋgoloko ghayayao amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo eunda i mena ŋgora Pita inamawe.
66 Estando Pedro embaixo, no pátio, veio uma das criadas do sumo sacerdote.
67 Mbaŋa i thuwe Pita i mwamwa ndɨgheko, mbe i vonjimbughathɨ vara na i dagewe iŋa, “Ghen ŋgoreiye, vambe weinɨva Jisas rara Nasaret.”
67 Ela fixou os olhos em Pedro, que se aquecia, e disse: Também tu estavas com Jesus de Nazaré.
68 Ko iyemaeŋge Pita i roro iŋa, “Ma ya ghareghare na ma nuwaŋgu i rumwaruŋa budakai utuniya u utuutuna.” Amba i wa iyena ve raŋgi e ghamba raŋgiko. E mbaŋaniye amba kamkam i kula.Pita i roro iŋa, “Ma ya ghareghare na ma nuwaŋgu i rumwaruŋa budakai utuniya u utuutuna.”|alt="Pita denieshe knows Jesus" src="IB04158bw.tif" size="col" copy="Faadil" ref="14:66-68"
68 Ele negou: Não sei, nem compreendo o que dizes. E saiu para a entrada do pátio; e o galo cantou.
69 Mbaŋa wevoma vambowo i vaidiva ŋgora ghamba raŋgima na i dage weŋgiya gharɨgharɨko thɨ ndeghathɨ gheko iŋa, “Amalake iyake Jisas gharaghambu regha.”
69 A criada, que o vira, começou a dizer aos circunstantes: Este faz parte do grupo deles.
70 Ko iyemaeŋge Pita vambowo i rorova iŋa ma i ghareghare.
70 Mas Pedro negou outra vez. Pouco depois, os que ali estavam diziam de novo a Pedro: Certamente tu és daqueles, pois és galileu.
71 Pita i tholomundu na iŋa, “Ya dage emunjoru Loi e marae ma ya ghareghare iya lolona hu utuuta utuniyena. Thoŋgo ma ya utuŋa emunjoru Loi i lithɨ e ghino.”
71 Então ele começou a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais.
72 E mbaŋako iyako kamkam i kula mbaŋaiwoniye, na Pita i renuwaŋakiki ŋgoroŋga Jisas meŋamawe, “Amba muyai kamkam i kula mbaŋaiwoniye, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.” Amba Pita ghamɨnae i ghenenja moli na i randa laghɨye.
72 E imediatamente cantou o galo pela segunda vez. Pedro lembrou-se da palavra que Jesus lhe havia dito: Antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás. E, lembrando-se disso, rompeu em soluços.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.