Marcos 14
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs ARC
1 Vama mbaŋa theghewo eŋge kaero Thaga Valaŋani na Bred ma weiye isɨt ghanjithaga. Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ vona Jisas ghae na nuwanjiya thɨ yalawe thuwele na thɨ unɨghɨ.
1 E, dali a dois dias, era a Páscoa e a Festa dos Pães Asmos; e os principais dos sacerdotes e os escribas buscavam como o prenderiam com dolo e o matariam.
2 Thɨŋa, “Ma valɨkaiwae ra vakatha e thagake tɨne ne iwaeŋge gharɨgharɨ gharenji i muru na thɨ gaithɨ.”
2 Mas eles diziam: Não na festa, para que, porventura, se não faça alvoroço entre o povo.
3 Jisas ina Betani Saimon ele ŋgolo. Amalake iyake va i ghataŋa lepelo. Mbaŋa Jisas i ghanɨŋga weiyaŋgi wevo eunda i menawe, i thɨna bodɨla alabasita vwarara bunama inawe. Bunamake iyake idae nad na modae laghɨye moli. I mwanabeba bodɨlako numwe kaero i liŋgiya bunamako Jisas e umbaliye.
3 E, estando ele em Betânia assentado à mesa, em casa de Simão, o leproso, veio uma mulher que trazia um vaso de alabastro, com unguento de nardo puro, de muito preço, e, quebrando o vaso, lho derramou sobre a cabeça.
4 Ko iyemaeŋge gharɨgharɨ va inanji gheko, vavana weinji lenji ghatemuru thɨ vedage weŋgi thɨŋa, “Ŋgoroŋga ghathovuye bunama modae laghɨye i kaiwo ŋgorako?
4 E alguns houve que em si mesmos se indignaram e disseram: Para que se fez este desperdício de unguento?
5 Bunamake mbalava i vakuneŋa na valɨkaiwae modae i lareŋawe theghathegha umbwara modae na i giya weŋgiya mbinyembinyeŋgu.” Mbema thɨ vethowana vara laghɨye moli.
5 Porque podia vender-se por mais de trezentos dinheiros e dá-lo aos pobres. E bramavam contra ela.
6 Ko iyemaeŋge Jisas i dage weŋgi iŋa, “Hu viyathu! Tembe ghamberegha! Buda kaiwae hu liya ghautu? Me vakatha bigi thovuye e ghino.
6 Jesus, porém, disse: Deixai-a, para que a molestais? Ela fez-me boa obra.
7 Kaiwae mbaŋake wolaghɨye ne weimiyaŋgiya mbinyembinyeŋgu, na thembaŋa nuwamina nuwaiya valɨkaiwae hu thalavuŋgi. Ko iyemaeŋge mane weiŋguyaŋgiya ghemi gheke mbaŋake wolaghɨye.
7 Porque sempre tendes os pobres convosco e podeis fazer-lhes bem, quando quiserdes; mas a mim nem sempre me tendes.
8 Kaiwae me vakatha budakaiya me valɨkaiwae, kaero me varuvuŋgo amba muyai ne mbaŋa i mena beku kaiwae.
8 Esta fez o que podia; antecipou-se a ungir o meu corpo para a sepultura.
9 Ya dage emunjoru e ghemi, aŋgavole thɨ vavaghareŋa Toto Thovuye e yambaneke laghɨye, budakaiya wevoke iyake me vakatha gharɨgharɨ ne thɨ utuŋa na thɨ renuwaŋakikiya elaghɨniye.”
9 Em verdade vos digo que, em todas as partes do mundo onde este evangelho for pregado, também o que ela fez será contado para sua memória.
10 Amba Judas Isakariyot, gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha, i wa weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye kaiwae nuwaiya i vatomweya Jisas weŋgi.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi ter com os principais dos sacerdotes para lho entregar.
11 Na mbaŋa thɨ loŋweya iyako nuwanji i loghe na thɨ dagerawa modae. Amba i tamweya kamwathɨ thovuye na i vatomwe weŋgi.
11 E eles, ouvindo- o, alegraram-se e prometeram dar-lhe dinheiro; e buscava como o entregaria em ocasião oportuna.
12 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye isɨt ghathaga ghambaŋa, mbaŋaniye thɨ gaboŋgiya sip nariye Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwae, gharaghambu thɨ dagewe thɨŋa, “Nuwaniya aŋga wo wa na vo vivatha Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwan?”
12 E, no primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, quando sacrificavam a Páscoa, disseram-lhe os discípulos: Aonde queres que vamos fazer os preparativos para comer a Páscoa?
13 Jisas i variyeŋgiya gharaghambu theghewo iŋa, “Hu wa vohu ru e ghembana tɨne, na amala i thɨna mbwa e mbwa variye ne i lavolevoleŋga. Hu mbele,
13 E enviou dois dos seus discípulos e disse-lhes: Ide à cidade, e um homem que leva um cântaro de água vos encontrará; segui-o.
14 na the ŋgolo ve ruwe, hu dage weya ŋgolona tanuwagae huŋa, ‘Ravavaghare i vaito: Iyaŋganiya woluwolu bobwari kaiwaŋgu na ne ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye weiŋguyaŋgiya woraghambuke?’
14 E, onde quer que entrar, dizei ao senhor da casa: O Mestre diz: Onde está o aposento em que hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
15 Na ne i vatomwe weŋga woluwolu laghɨye ina yavoro na ghanɨŋga bigibiginiye kaero inanjiwe; ghena hu vakatharawa ghanɨŋganawe.”
15 E ele vos mostrará um grande cenáculo mobilado
16 Gharaghambuko thɨ wa na vethɨ ru e ghembako tɨne, na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi; na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyewe.
16 E, saindo os seus discípulos, foram à cidade, e acharam como lhes tinha dito, e prepararam a Páscoa.
17 Vama gougou e mbaŋako iyako Jisas i mena weiyaŋgiya gharaghambuko theyaworo na theghewo.
17 E, chegada a tarde, foi com os doze.
18 Ghanɨŋga e tɨne Jisas iŋa, “Ya dage emunjoru e ghemi, regha ghemi iya ya ghanɨŋgake weiŋguyaŋgiya ghemi, ne i vatomweŋgo.”
18 E, quando estavam assentados a comer, disse Jesus: Em verdade vos digo que um de vós, que comigo come, há de trair-me.
19 Gharenji i vɨrɨ laghɨye na thɨ dagewe, regha na regha iya i vaito iŋa, “Amalana, ma ghino ŋgoreiye, ae?”
19 E eles começaram a entristecer-se e a dizer-lhe um após outro: Porventura, sou eu, Senhor? E outro: Porventura, sou eu, Senhor?
20 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Ghemina iya themiyaworo na themighewona regha, iya i wouta ghabredɨna weiŋgu e gaeba regha.
20 Mas ele, respondendo, disse-lhes: É um dos doze, que mete comigo a mão no prato.
21 Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Buk Boboma le woraŋgiya, ko iyemaeŋge loloko iya ne i vatomweya Lolo Nariye ne i vaidiya vuyowae. I thovuye moliwa loloko iyako thoŋgo tɨnae ma va i ghambɨ eŋge.”
21 Na verdade o Filho do Homem vai, como dele está escrito, mas ai daquele homem por quem o Filho do Homem é traído! Bom seria para o tal homem não haver nascido.
22 Mbaŋa thiya ghanɨŋga, Jisas i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i mwanaviya na i giya weŋgiya gharaghambuko, na iŋa, “Hu wo na hu ghan. Iyake riwaŋgu.”
22 E, comendo eles, tomou Jesus pão, e, abençoando-o, o partiu, e deu-lh o, e disse: Tomai, comei, isto é o meu corpo.
23 Na i thɨna kom na tembe i vata ago weva Loi, i thɨnɨgiya weŋgi na thiya mun.
23 E, tomando o cálice e dando graças, deu-lh o; e todos beberam dele.
24 Amba i dage weŋgi iŋa, “Waenɨke iyake madɨbaŋgu, iye i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi gharɨgharɨ lemoyo kaiwanji.
24 E disse-lhes: Isto é o meu sangue, o
25 Ya dage emunjoru e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake ghaghada ne ya munɨva waen togha Loi ele ghamba mbaro tɨne.”
25 Em verdade vos digo que não beberei mais do fruto da vide, até àquele Dia em que o beber novo, no Reino de Deus.
26 Mbaŋa thɨ wothuvao wothu yaŋgara thɨ rakaraŋgi na thɨ raka Olivɨ e ghanji Ou.
26 E, tendo cantado o hino, saíram para o monte das Oliveiras.
27 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Taulaghɨna ghemi ne hu iteteŋgo, kaiwae Buk Boboma iŋa, ‘Ne ya unɨgha sip ghanjiranjimbunjimbu na sip thɨ rakavo.’
27 E disse-lhes Jesus: Todos vós esta noite vos escandalizareis em mim, porque escrito está: Ferirei o pastor, e as ovelhas se dispersarão.
28 Ko amba Loi ne i vakathaŋgo na ya thuweiru, na ya viva e ghamwami Galili.”
28 Mas, depois que eu houver ressuscitado, irei adiante de vós para a Galileia.
29 Pita i gonjoghawe iŋa, “Othembe taulaghɨke ne thɨ rakavo, ghino ma ŋgoreiye.”
29 E disse-lhe Pedro: Ainda que todos se escandalizem, nunca, porém, eu.
30 Jisas i dagewe iŋa, “Ya dage emunjoru e ghen, amba muyai kamkam i dage mbaŋaiwo noroke gougou, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
30 E disse-lhe Jesus: Em verdade te digo que hoje, nesta noite, antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás.
31 Pita i gonjoghawe weiye ghalɨŋae vurɨgheghe iŋa, “Mane yaŋa ma ya ghareghareŋge, othembe thoŋgo ya mare weiŋgu ghen.” Na taulaghɨko thɨ utuŋa ŋgoreiye.
31 Mas ele disse com mais veemência: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de modo nenhum te negarei. E da mesma maneira diziam todos também.
32 Mbaŋa Jisas na gharaghambu thɨ mena e Olivɨ ghauma idae Getesemani, i dage weŋgi iŋa, “Huya yaku gheke, na wo va naŋgo.”
32 E foram a um lugar chamado Getsêmani, e disse aos seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu oro.
33 I vaŋguŋgiya Pita, Jemes na Jon weiyaŋgi. Jisas ghare i vɨrɨ laghɨye moli.
33 E tomou consigo a Pedro, e a Tiago, e a João e começou a ter pavor e a angustiar-se.
34 Amba i dage weŋgi iŋa, “Ghareŋguke i vɨrɨ laghɨye moli, mbalama i tagavamareŋgo. Hu yaku gheke na hu njaŋanjaŋa.”Jisas i naŋgo weya Ramae Getesemani e tɨne|alt="Jesus in Gethsemane" src="IB04155bw.tif" size="col" copy="Faadil" ref="14:32-42"
34 E disse-lhes: A minha alma está profundamente triste até a morte; ficai aqui e vigiai.
35 I loŋga ghaova seiwo, i dipoumu e thelauko vwatae na i naŋgo thoŋgo valɨkaiwae thava i ru vuyowoko iyako e tɨne.
35 E, tendo ido um pouco mais adiante, prostrou-se em terra; e orou para que, se fosse possível, passasse dele aquela hora.
36 Iŋa, “Bwebwe, Bwebwe! Bigibigike wolaghɨye valɨkaiwan. Thoŋgo nuwaniya, u thɨna vuyowoke ghandeghɨ e ghino. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakathaeŋge ghen len renuwaŋa.”
36 E disse: Aba, Pai, todas
37 I njoghama na i vaidiŋgi thiya ghena, na i dage weya Pita iŋa, “Saimon, ko hu ghenelaŋava? Ma valɨkaiwae hu yaku na hu njaŋanjaŋa lughawoghawo regha?”
37 E, chegando, achou-os dormindo e disse a Pedro: Simão, dormes? Não podes vigiar uma hora?
38 Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu njaŋanjaŋa na hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne. Ghare nuwaiya, ko ririwo i njavovo.”
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade,
39 Jisas i wa na mbowo ve naŋgova na i naŋgo na tembe ŋgoreiyeva me naŋgokaima.
39 E foi outra vez e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Na mbowo i njoghama weŋgiva gharaghambuma i vaidi tembe thɨ ghenelaŋava kaiwae mara ghenaghena i gaboŋgi. Na ma thɨ ghareghare ŋgoroŋga thɨŋawe.
40 E, voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os seus olhos estavam carregados, e não sabiam o que responder-lhe.
41 Mbaŋa i njoghamava mbaŋatoninji, i dage weŋgi iŋa, “Ko amba hu ghenaghena vara mbaŋake molao? Thama ghanjighena! Mbaŋa kaero iko; e mbaŋake vara thɨ vaŋguraweya Lolo Nariye tharɨ gharavakatha e nɨmanji ghare.
41 E voltou terceira vez e disse-lhes: Dormi agora e descansai. Basta; é chegada a hora. Eis que o Filho do Homem vai ser entregue nas mãos dos pecadores.
42 Hu yondo na ra raka. Wo hu thuwe, loloma wolilivama maiyavara i menana!”
42 Levantai-vos, vamos; eis que está perto o que me trai.
43 Jisas vamba i utuutu kaero Judas, gharaghambuma theyaworo na theghewoma regha, i vutha weiyaŋgiya wabwi laghɨye regha. Thɨ mbanɨŋgiya gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu. Ravowovowo laghɨlaghɨye, mbaro gharavavaghare na giyagiya vavanava methɨ variyeŋgi.
43 E logo, falando ele ainda, veio Judas, que era um dos doze, da parte dos principais dos sacerdotes, e dos escribas, e dos anciãos, e, com ele, uma grande multidão com espadas e porretes.
44 Lilivama vama i giya nono weŋgi iŋa, “The lolo ne ya vandamo, ee amalaghɨniye. Hu yalawe na mbe weimi vara hu yovaŋgu.”
44 Ora, o que o traía tinha-lhes dado um sinal, dizendo: Aquele que eu beijar, esse é; prendei-o e levai- o com segurança.
45 Mbaŋa Judas i vutha, i mwandɨwe Jisas na iŋa, “Ravavaghare!” Na i vandamo.
45 E, logo que chegou, aproximou-se dele e disse-lhe: Rabi, Rabi. E beijou-o.
46 Iya kaiwae thɨ yalawe e nɨmanji na thɨ vikiki.
46 E lançaram-lhe as mãos e o prenderam.
47 Ko gharɨgharɨko va thɨ ndeghathɨko regha i mwanagita le gaithɨ ghaghalithɨ e ghambae na i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae.
47 E um dos que ali estavam presentes, puxando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe uma orelha.
48 Jisas i dage weŋgiya wabwima iŋa, “Mohuŋa eŋge rakaiva ghino iya mohu mbanɨŋgiya gaithɨna ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu na hu mena hu yalaweŋgo?
48 E, respondendo Jesus, disse-lhes: Saístes com espadas e porretes a prender-me, como a um salteador?
49 Mbaŋa regha na regha weiŋguyaŋgiya ghemi ya vavaghare e Ŋgolo Boboma na mava hu yalaweŋgo. Ko iyemaeŋge iyake i vaemunjoruŋa Buk Boboma.”
49 Todos os dias estava convosco ensinando no templo, e não me prendestes; mas isto é para que as Escrituras se cumpram.
50 Amba gharaghambuko thɨ voiteteŋa.
50 Então, deixando-o, todos fugiram.
51 Amala regha, amba tabwagha, vambe i njimbo eŋge kwama yaŋgara. I rereghamba weya Jisas. Wabwiko thɨ munje thɨ yalawe,
51 E um jovem o seguia, envolto em um lençol sobre o corpo nu. E lançaram-lhe as mãos,
52 ko i vo bukabuka, na i iteta ghakwama e ghereiye.
52 mas ele, largando o lençol, fugiu nu.
53 Thɨ yovaŋguya Jisas ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva ele ŋgolo ŋgora vama ravowovowo, giyagiya na mbaro gharavavaghare inanjiwe.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e ajuntaram-se todos os principais dos sacerdotes, e os anciãos, e os escribas.
54 Na Pita i rereghamba, vambe ina bwagabwaga na ve ru ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le ŋgolo e ghayayao. I ru na i yaku weiyaŋgiya rakakaiwo na i mwa ndɨghe.
54 E Pedro o seguiu de longe até dentro do pátio do sumo sacerdote e estava assentado com os servidores, aquentando-se ao lume.
55 Ravowovowo laghɨlaghɨye na rambarombaro Jiu e lenji kot laghɨye tɨne thɨ mando na thɨ tamweya gharɨgharɨ valɨkaiwanji thɨ utu kaiwae na i mare, ko ma thɨ ndevaidi mun.
55 E os principais dos sacerdotes e todo o concílio buscavam algum testemunho contra Jesus, para o matar, e não o achavam.
56 Thɨ ghanagha thɨ utu kwanɨkwan kaiwae, ko lenji utuko ma mboromboro.
56 Porque muitos testificavam falsamente contra ele, mas os testemunhos não eram coerentes.
57 Amba vavana thɨ yondo na thɨ utuŋa kwanɨke iyake kaiwae thɨŋa,
57 E, levantando-se alguns, testificavam falsamente contra ele, dizendo:
58 “Va wo loŋweya iŋa, ‘Ne ya raka Ŋgolo Bobomake iyava gharɨgharɨke thɨ vatad na mbaŋa thegheto e tɨne kaero ya vatadɨva regha ma gharɨgharɨ thɨ vatad e nɨmanji!’”
58 Nós ouvimos-lhe dizer: Eu derribarei este templo, construído por mãos de homens, e em três dias edificarei outro, não feito por mãos de homens.
59 Ko iyemaeŋge lenji utuko ma mboromboro.
59 E nem assim o testemunho deles era coerente.
60 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i yondo e maranji na i dage weya Jisas iŋa, “Ko mane u gonjogha lenji utuko ghathɨthɨ? Ŋgoroŋga lenji utuko gharumwaru e ghen?”
60 E, levantando-se o sumo sacerdote no Sinédrio, perguntou a Jesus, dizendo: Nada respondes? Que testificam estes contra ti?
61 Ko Jisas mava i ndegolambo mun. Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva mbowo i vaitova iŋa, “Ghen Mesaiya, iya taulaghɨke ra yavwatatawanake Nariye?”
61 Mas ele calou-se e nada respondeu. O sumo sacerdote lhe tornou a perguntar e disse-lhe: És tu o Cristo, Filho do Deus Bendito?
62 Jisas iŋa, “Ŋgoreiye, na ne hu thuwe Lolo Nariye i yaku Loi Vurɨgheghe e uneko na i njama e ŋgalɨlɨŋgiko e buruburu.”
62 E Jesus disse-lhe: Eu o sou, e vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
63 Ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva i mwanathethe ghakwama ghatemuru kaiwae na iŋa, “Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Kaero mohu loŋweya le utuko, me utuvatharɨ weya Loi.
63 E o sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: Para que necessitamos de mais testemunhas?
64 Ŋgoroŋga lemi renuwaŋa?” Taulaghɨko thɨŋa: “Valɨkaiwae moliya i mare!”
64 Vós ouvistes a blasfêmia; que vos parece? E todos o consideraram culpado de morte.
65 Amba vavana thɨ njoŋgovun na thɨ ŋgarɨgana marae na thɨ ŋge e nɨmanji na thɨ vatabweyaruŋa thɨŋa, “Thoŋgo ghalɨŋae gharautu ghen, u dage weime thela me ŋgeŋgena.” Ragagaithɨ thɨ vaŋgu na thɨ levalevaŋa.
65 E alguns começaram a cuspir nele, e a cobrir-lhe o rosto, e a dar-lhe punhadas, e a dizer-lhe: Profetiza. E os servidores davam-lhe bofetadas.
66 Pita vambe ina bode e ŋgoloko ghayayao amba ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo eunda i mena ŋgora Pita inamawe.
66 E, estando Pedro embaixo, no átrio, chegou uma das criadas do sumo sacerdote;
67 Mbaŋa i thuwe Pita i mwamwa ndɨgheko, mbe i vonjimbughathɨ vara na i dagewe iŋa, “Ghen ŋgoreiye, vambe weinɨva Jisas rara Nasaret.”
67 e, vendo a Pedro, que estava se aquentando, olhou para ele e disse: Tu também estavas com Jesus, o Nazareno.
68 Ko iyemaeŋge Pita i roro iŋa, “Ma ya ghareghare na ma nuwaŋgu i rumwaruŋa budakai utuniya u utuutuna.” Amba i wa iyena ve raŋgi e ghamba raŋgiko. E mbaŋaniye amba kamkam i kula.Pita i roro iŋa, “Ma ya ghareghare na ma nuwaŋgu i rumwaruŋa budakai utuniya u utuutuna.”|alt="Pita denieshe knows Jesus" src="IB04158bw.tif" size="col" copy="Faadil" ref="14:66-68"
68 Mas ele negou-o, dizendo: Não o conheço, nem sei o que dizes. E saiu fora ao alpendre, e o galo cantou.
69 Mbaŋa wevoma vambowo i vaidiva ŋgora ghamba raŋgima na i dage weŋgiya gharɨgharɨko thɨ ndeghathɨ gheko iŋa, “Amalake iyake Jisas gharaghambu regha.”
69 E a criada, vendo-o outra vez, começou a dizer aos que ali estavam: Este é um dos tais.
70 Ko iyemaeŋge Pita vambowo i rorova iŋa ma i ghareghare.
70 Mas ele o negou outra vez. E, pouco depois, os que ali estavam disseram outra vez a Pedro: Verdadeiramente, tu és um deles, porque és também galileu.
71 Pita i tholomundu na iŋa, “Ya dage emunjoru Loi e marae ma ya ghareghare iya lolona hu utuuta utuniyena. Thoŋgo ma ya utuŋa emunjoru Loi i lithɨ e ghino.”
71 E ele começou a imprecar e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais.
72 E mbaŋako iyako kamkam i kula mbaŋaiwoniye, na Pita i renuwaŋakiki ŋgoroŋga Jisas meŋamawe, “Amba muyai kamkam i kula mbaŋaiwoniye, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.” Amba Pita ghamɨnae i ghenenja moli na i randa laghɨye.
72 E o galo cantou segunda vez. E Pedro lembrou-se da palavra que Jesus lhe tinha dito: Antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás tu. E, retirando-se dali, chorou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.