Lucas 22
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NVT
1 Mbaŋa vama i ghenetha, kaero Bred ma weiye isɨt ghathaga, idae regha Thaga Valaŋani.
1 A Festa dos Pães sem Fermento, também chamada de Páscoa, se aproximava.
2 Ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare thɨ mararuŋgiya gharɨgharɨ iya kaiwae thɨ vakatha thuwele kamwathɨ na thɨ vakatha Jisas na i mare.
2 Os principais sacerdotes e mestres da lei tramavam uma forma de matar Jesus, mas tinham medo da reação do povo.
3 Amba Seitan i ru weya Judas, thɨ uno Isakariyot, iye ghalɨŋae gharaghambuko theyaworo na theghewoko regha.
3 Então Satanás entrou em Judas Iscariotes, um dos Doze,
4 Judas i wa na ve utu weiyaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randevivaŋgi na i utuŋa ŋgoroŋga ne iŋa na i vatomwe Jisas weŋgi.
4 e ele foi aos principais sacerdotes e aos capitães da guarda do templo para combinar a melhor maneira de lhes entregar Jesus.
5 Thɨ warariŋa le renuwaŋako na thɨ dagerawe modae kaiwae.
5 Eles ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro.
6 Judas i varae na i tamweya kamwathɨ thovuye moli na i vaŋgugiya weŋgi mbala thava gharɨgharɨko wolaghɨye thɨ ghareghare.
6 Judas concordou e começou a procurar uma oportunidade de trair Jesus, para que o prendessem quando as multidões não estivessem por perto.
7 Mbaŋa iviva moli Bred ma weiye Isɨt ghambaŋa, mbaŋaniye thɨ gaboŋgiya sip nariye Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwae.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado.
8 Jisas i variyeŋgiya Pita na Jon na i dage weŋgi, iŋa, “Hu wa na vohu vivatharaweya Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye kaiwanda na mbala ra ghan.”
8 Jesus mandou Pedro e João na frente e disse: “Vão e preparem a refeição da Páscoa, para que a comamos juntos”.
9 Thɨ vaito thɨŋa, “Nuwaniya aŋga wo wa na vo vivatharawe ghanɨŋgakowe?”
9 “Onde o senhor quer que a preparemos?”, perguntaram.
10 I gonjogha weŋgi, iŋa, “Mbaŋa ne hu ru e ghembana tɨne, amala regha i thɨna mbwa variye, ne i lavolevoleŋga. Hu mbele na vohu ru e ŋgolona iya ve runawe
10 Ele respondeu: “Logo que vocês entrarem em Jerusalém, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no. Na casa onde ele entrar,
11 na hu dage weya ŋgolona tanuwagae huŋa, ‘Ravavaghare i vaito: Iyaŋganiya woluwolu bobwari kaiwaŋgu na ne ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiye weiŋguyaŋgiya woraghambuke?’
11 digam ao dono: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
12 Ne i vatomwe woluwolu laghɨye regha ina e toutou. Ghanɨŋga bigibiginiye kaero inanjiwe, na gheko vo hu vakatharawa bigibigina wolaghɨyewe.”
12 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
13 Thɨ wa na vethɨ vaidi ŋgoreiya me dagema weŋgi, na thɨ vivatharaweya Thaga Valaŋanima ghanɨŋganiyewe.
13 Eles foram e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
14 Mbaŋa ghanɨŋga ghambaŋa i yaku weiyaŋgiya ghalɨŋae gharaghambɨ na thiya ghanɨŋga.
14 Quando chegou a hora, Jesus e seus apóstolos tomaram lugar à mesa.
15 I dage weŋgi, iŋa, “Nuwaŋguke nuwaiya moli ya ghana Thaga Valaŋani ghanɨŋganiyeke iyake weiŋguyaŋgiya ghemi amba muyai ya vaidiya vuyowo.
15 Jesus disse: “Estava ansioso para comer a refeição da Páscoa com vocês antes do meu sofrimento.
16 Kaiwae ya dage e ghemi, ma tene mbaŋa reghava ya ghan Thaga Valaŋa ghanɨŋganiye ghaghada ne ghambaŋa emunjoru moli i yomara mbaŋa Loi le ghamba mbaro ne i mena.”
16 Pois eu lhes digo agora que não voltarei a comê-la até que ela se cumpra no reino de Deus”.
17 Amba Jisas i thɨna kom, i vata ago weya Loi, na iŋa, “Hu thɨna iyake na hu mun taulaghɨna ghemi.
17 Então tomou um cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, disse: “Tomem isto e partilhem entre vocês.
18 Ya dage e ghemi, ma tene ya munɨva waenɨke iyake, ghaghada Loi le ghamba mbaro ne i mena.”
18 Pois não beberei vinho outra vez até que venha o reino de Deus”.
19 Amba i wo bred mbumbura, i vata ago weya Loi, i mwanaviya na i giya weŋgi gharaghambuma iŋa, “Iyake riwaŋgu, ya vatomwe ghemi kaiwami. Hu vakatha valaŋa iyake wo renuwaŋakiki kaiwae.”
19 Tomou o pão e agradeceu a Deus. Depois, partiu-o e o deu aos discípulos, dizendo: “Este é o meu corpo, entregue por vocês. Façam isto em memória de mim”.
20 Na tembe ŋgoreiyeva, ghanɨŋga e ghereiye i thɨna komuma na i thɨnɨgiya weŋgi, na iŋa, “Waenɨke iyake madɨbaŋgu iya i vaemunjoruŋa dagerawe togha. I voruraŋgi ghemi kaiwami.
20 Depois da ceia, Jesus tomou o cálice de vinho e disse: “Este é o cálice da nova aliança, confirmada com o meu sangue, que é derramado como sacrifício por vocês.
21 Ko iyemaeŋge wo hu thuwe, thela iya wo lilivako, iye ina e ghanɨŋgake iyake tɨne.
21 “Mas aqui, partilhando da mesa conosco, está o homem que vai me trair.
22 Kaiwae Lolo Nariye ne i mare ŋgoreiya Loi le renuwaŋa, ko iyemaeŋge vuyowo laghɨye moli ne i wa weya loloko iya ne i vatomweko!”
22 Pois foi determinado que o Filho do Homem deve morrer. Mas que aflição espera aquele que o trair!”
23 Gharaghambu thɨ vevaitoŋgi thɨŋa, “Thela ina e tɨnendake ne i vakatha kamwathɨko iyako?”
23 Os discípulos perguntavam uns aos outros qual deles faria uma coisa dessas.
24 Gharaghambu mbe thiye eŋge thɨ wogaithɨ thela i laghɨye moli e tɨnenjiko.
24 Depois, começaram a discutir entre si qual deles era o mais importante.
25 Jisas i dage weŋgi iŋa, “Thiye ma Jiu gharɨgharɨniye lenji kiŋ thɨ mbaroŋaŋgi e vurɨgheghe laghɨye na ghanjimberegha thɨ wovoreŋaŋgi na thɨ uno idanji ‘Gharɨgharɨ ghanjirathalavu’.
25 Jesus lhes disse: “Neste mundo, os reis e os grandes homens exercem poder sobre o povo e, no entanto, são chamados de seus benfeitores.
26 Ko e ghemi ma ŋgoreiyako, iyemaeŋge thela iye i laghɨye moli e tɨnemina, valɨkaiwae iye ŋgoreiya lolo tabwagha moli i gharenja, na randeviva iye ŋgoreiya rakakaiwo.
26 Entre vocês, porém, será diferente. Que o maior entre vocês ocupe a posição inferior, e o líder seja o servo.
27 Thela i laghɨye moli, loloko iya i yaku e ghamba ghanɨŋga na i ghanɨŋgako o loloko iya i kaiwo kaiwaeko?”
27 Quem é mais importante, o que está à mesa ou o que serve? Não é aquele que está à mesa? Mas não aqui! Pois eu estou entre vocês como quem serve.
28 “Ghemi vambe weiŋguyaŋgi vara ghemi e wovuyowoke wolaghɨye tɨnenji;
28 “Vocês permaneceram comigo durante meu tempo de provação.
29 na ŋgoreiye Bwebwe va i vatomwe e ghino na ya mbaro ŋgoreiye kiŋ, ghino tembe ŋgoreiyeva ya vatomwe e ghemi na hu mbaro.
29 E, assim como meu Pai me concedeu um reino, eu agora lhes concedo o direito de
30 Iya kaiwae ne hu yaku elo ghamba ghanɨŋga na hu ghanɨŋga na hu munumu elo ghamba mbaro tɨne, na ne hu yaku e ghamba yaku thovuthovuye na hu mbaroŋaŋgiya uu theyaworo na theghewo Isirel e tɨne.”
30 comer e beber à minha mesa, em meu reino. Vocês se sentarão em tronos e julgarão as doze tribos de Israel”.
31 Jisas iŋa, “Saimon, Saimon! Wo u vandeŋe! Loi kaero va i vatomwe weya Seitan na ne i mandoŋga i ghathaŋga ŋgoreiya uma gharakakaiwo i ghatha wit mbombouye weiye varivariye.
31 Então o Senhor disse: “Simão, Simão, Satanás pediu para peneirar cada um de vocês como trigo.
32 Ko iyemaeŋge kaero ya naŋgo Saimon ghen kaiwan mbala len loŋweghathɨna ma i dobu, na mbaŋa u numonjogha e ghino, amba u vavurɨghegheŋaŋgiya oghaghana.”
32 Contudo, supliquei em oração por você, Simão, para que sua fé não vacile. Portanto, quando tiver se arrependido e voltado para mim, fortaleça seus irmãos”.
33 Pita i gonjoghawe iŋa, “Giyana, ya vatomweŋgo na weiŋgu ghen e thiyo na ya mare weiŋgu ghen.”
33 Pedro disse: “Senhor, estou pronto a ir para a prisão, e até a morrer ao seu lado”.
34 Jisas i gonjoghawe, iŋa, “Ya dage e ghen, Pita, kamkam mane amba i kula gougouke noroke, ghaghad ne mbaŋato uŋa ma u ghareghareŋgo.”
34 Jesus, porém, respondeu: “Pedro, vou lhe dizer uma coisa: hoje, antes que o galo cante, você negará três vezes que me conhece”.
35 Amba Jisas i vaitoŋgiya gharaghambu, iŋa, “Mbaŋa va ya variyeŋga na hu rakaraŋgi, va e mbaŋako iyako mava e lemi vethe nasiye, ma e lemi nambo na ma e gheghemi ghae, thare va bigi reghava i kwara e ghemi?”
35 Em seguida, Jesus lhes perguntou: “Quando eu os enviei para anunciar as boas-novas sem dinheiro, sem bolsa de viagem e sem sandálias extras, alguma coisa lhes faltou?”. “Não”, responderam eles.
36 I dage weŋgi iŋa, “Ko, e mbaŋake iyake, thela vethe nasiye inawe o nambo, i thɨn, na thela ma gaithɨ ghaghalithɨ inawe i vakuneŋa ghakwama ghayaboyabo na i vamodo regha.
36 Então ele disse: “Agora, porém, peguem dinheiro e uma bolsa de viagem. E, se não tiverem uma espada, vendam sua capa e comprem uma.
37 Kaiwae ya dage e ghemi, Buk Boboma i woraŋgiya iya iŋake, ‘Vambe thɨ govatabova weiyaŋgiya tharɨ gharavakatha,’ iyake ghino utuniŋgu, na bigibigike wolaghɨye Buk Boboma i woraŋgiya ghino kaiwaŋgu emunjoru kaero thɨ yoyomara.”
37 Pois é necessário que se cumpra esta profecia a meu respeito: ‘Ele foi contado entre os rebeldes’. Sim, tudo que os profetas escreveram a meu respeito se cumprirá”.
38 Gharaghambu thɨ dagewe, thɨŋa, “Giyana, wo u thuwe, gaithɨ ghaghalithɨ munyiwo mathiyake!”
38 Eles responderam: “Senhor, temos aqui duas espadas”. “É suficiente”, disse ele.
39 Jisas i raŋgi na i wa Olivɨ e ghanji Ou, ŋgoreiya mbe i vakavakathama na gharaghambuko thɨ ghambu.
39 Então, acompanhado de seus discípulos, Jesus foi, como de costume, ao monte das Oliveiras.
40 Mbaŋa i vutha gheko, i dage weŋgi iŋa, “Hu naŋgo, mbala ma hu ru tanathetha e tɨne.”
40 Ao chegar, disse: “Orem para que vocês não cedam à tentação”.
41 I iteteŋgi na le bwagabwaga ŋgoreiya ra du varɨ na ve unjawe, i ronja e gheghe vuvuye na i naŋgo.
41 Afastou-se a uma distância como de um arremesso de pedra, ajoelhou-se e orou:
42 Iŋa, “Bwebwe, thoŋgo nuwaniya, u thɨna vuyowoke ghandeghɨ e ghino. Ko iyemaeŋge thava u vakatha ghino lo renuwaŋa, u vakathaeŋge ghen len renuwaŋa.”
42 “Pai, se queres, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
43 Nyao thovuye i mena e buruburu i yomarawe na i vavurɨghegheŋa.
43 Então apareceu um anjo do céu, que o fortalecia.
44 Weiye gharevɨrɨ laghɨye i naŋgo vurɨgheghe na ghaghairo i thɨ dobudobu ŋgoreiya madibe e thelauko vwatae.
44 Ele orou com ainda mais fervor, e sua angústia era tanta que seu suor caía na terra como gotas de sangue.
45 Mbaŋa i yondovirɨ naŋgo e ghereiye, i njogha weŋgiya gharaghambu, va thiya ghene sawowori gharevɨrɨ kaiwae.
45 Por fim, ele se levantou, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo, exaustos de tristeza.
46 I dage weŋgi iŋa, “Buda kaiwae huya ghenelaŋa? Hu raka thuweiru na hu naŋgo mbala ma hu ru tanathetha e tɨne.”
46 “Por que vocês dormem?”, perguntou ele. “Levantem-se e orem para que não cedam à tentação.”
47 Mbaŋa vamba Jisas i utuutu wabwi regha kaero thɨ rakavutha, Judas i viva weŋgi, iye gharaghambu theyaworo na theghewoma regha. I mena na i vandamo Jisas;
47 Enquanto Jesus ainda falava, chegou uma multidão conduzida por Judas, um dos Doze. Ele se aproximou de Jesus e o cumprimentou com um beijo.
48 ko amba Jisas i dagewe iŋa, “Ko ana u vatomweya Lolo Nariye iya u vandamoke?”Judas i vutha weŋgi na i vandamo Jisas|alt="Judas betrays Jesus" src="IB04156bw.tif" size="col" copy="Faadil" ref="22:47-48"
48 Jesus, porém, lhe disse: “Judas, com um beijo você trai o Filho do Homem?”.
49 Mbaŋa gharaghambuko va weiyaŋgiko, thɨ thuwe budakaiya ne thɨ vakatha, thɨ vaito thɨŋa, “Giyana, thare valɨkaiwame ne wo vakaiwoŋa lama gaithɨke ghaghalithɨ?”
49 Quando aqueles que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: “Senhor, devemos lutar? Trouxemos as espadas!”.
50 Regha i mwanavairɨ le gaithɨ ghaghalithɨ kaero i gothethe ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva le rakakaiwo yanawae e uneke.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita.
51 Ko iyemaeŋge Jisas i dagewe iŋa, “Meiyevarana!” I vɨghathɨgha amalako yanawae na kaero i thawariva.
51 Mas Jesus disse: “Basta!”. E, tocando a orelha do homem, curou-o.
52 Amba Jisas i dage weŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye, Ŋgolo Boboma gharagatɨgatɨ lenji randevivaŋgi na giyagiya iŋa, “Ko ana mo hu menava weiye lemi gaithɨ ghaghalithɨ na umbwaumbwa uboubotu, hu munjeva rakaivɨ ghino?
52 Então Jesus se dirigiu aos principais sacerdotes, aos capitães da guarda do templo e aos líderes do povo que tinham vindo buscá-lo: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
53 Mbaŋako wolaghɨye va weiŋguyaŋgiya ghemi e Ŋgolo Boboma tɨne ma hu yalaweŋgo. Ko iyake ghamimbaŋa moli, mbaŋa momouwo le vurɨgheghe i mbaroŋaŋga.”
53 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias eu estava ali, ensinando. Mas esta é a hora de vocês, o tempo em que reina o poder das trevas”.
54 Amba thɨ yalaweya Jisas na thɨ yovaŋgu ravowovowo laghɨlaghɨye lenji randeviva ele ŋgolo tɨne, na Pita mbe i rereghamba bwagabwaga.
54 Então eles o prenderam e o levaram à casa do sumo sacerdote. Pedro o seguiu de longe.
55 E ŋgoloko ghayayao tɨne, yamoe moli ragatɨgatɨ thɨ rumbwa ndɨghewe na thiya mwa. Pita i ru na i yaku weiyaŋgi.
55 Os guardas acenderam uma fogueira no meio do pátio e sentaram-se em volta, e Pedro sentou-se com eles.
56 Amba rakakaiwoko eunda i thuwe Pita i mwamwa ndɨgheko na i njimbughathɨ, amba iŋa, “Mbe ŋgoreiyeva, va weiye Jisas!”
56 Uma criada o notou à luz da fogueira e começou a olhar fixamente para ele. Por fim, disse: “Este homem era um dos seguidores de Jesus!”.
57 Ko iyemaeŋge Pita i roro iŋa, “Elana, mbema ma ya ghareghare vara iya lolona iyena!”
57 Mas Pedro negou, dizendo: “Mulher, eu nem o conheço!”.
58 Mbaŋa ubotu e ghereiye, amala regha i thuwe na iŋa, “Ghen tembe ŋgoreiyeva, ghanjiu regha.”
58 Pouco depois, um homem olhou para ele e disse: “Você também é um deles!”. “Não sou!”, retrucou Pedro.
59 Ŋgoreiya lughawoghawo regha e ghereiye, amala regha i rovurɨgheghe na i utumbele iŋa, “Ma te ghamba numoghegheiwova, amalake iyake va weiye Jisas kaiwae iye rara Galili ŋgoreiya amalaghɨniye.”
59 Cerca de uma hora mais tarde, outro homem afirmou: “Com certeza esse aí também estava com ele, pois também é galileu!”.
60 Ko iyemaeŋge Pita i gonjoghawe, iŋa, “Amalana, ma ya ghareghare budakai utuniya u utuutuna!” E mbaŋako iyako, vamba i utuutu, kamkam kaero i kula.
60 Pedro, porém, respondeu: “Homem, eu não sei do que você está falando”. E, no mesmo instante, o galo cantou.
61 Giya i ndevɨ na i njimbughathɨgha Pita. Pita i renuwaŋakikiya Giya ghalɨŋamawe, va iŋama, “Amba muyai kamkam ne i dage, noroke gougou, mbaŋato ne uŋa ma u ghareghareŋgo.”
61 Então o Senhor se voltou e olhou para Pedro. E Pedro se lembrou das palavras dele: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
62 Pita i raŋgi eto na i randa laghɨye moli.
62 E Pedro saiu dali, chorando amargamente.
63 Ghɨmoghɨmoruko va thɨ njimbukikiya Jisas, thɨ vatabweruŋa na thɨ ŋgeŋgeŋa.
63 Os guardas encarregados de Jesus começaram a zombar dele e a bater nele.
64 Thɨ ŋgarɨgana marae na thɨŋa, “Thoŋgo ghalɨŋae gharauta ghen, u dage weime thela i ŋgeŋgena.”
64 Vendaram seus olhos e diziam: “Profetize para nós! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
65 Na tembe thɨ utuvatharɨweva i ghanagha moli.
65 E o insultavam de muitas outras maneiras.
66 Mbaŋa ighɨviya rakaraka, Jiu e lenji kot laghɨye thɨ mevathavatha weinjiyaŋgiya ravowovowo laghɨlaghɨye na mbaro gharavavaghare, amba thɨ vaŋgumena Jisas weŋgi,
66 Ao amanhecer, todos os líderes do povo se reuniram, incluindo os principais sacerdotes e os mestres da lei. Jesus foi conduzido à presença desse conselho,
67 thɨ dagewe thɨŋa, “Thoŋgo Mesaiya ghen, u utugiyama weime.”
67 e eles perguntaram: “Diga-nos, você é o Cristo?”. Jesus respondeu: “Se eu lhes disser, de modo algum acreditarão em mim.
68 na thoŋgo ya giya vaito weŋga mane hu thombe.
68 E, se eu lhes fizer uma pergunta, não responderão.
69 Ko iyemaeŋge e mbaŋake iyake na i ghaoko Lolo Nariye ne i yaku Loi Vurɨgheghe e nɨmaeke uneke.”
69 Mas, de agora em diante, o Filho do Homem se sentará à direita do Deus Poderoso”.
70 Thɨ vaito thɨŋa, “Loi Nariya ghen, ae?” I gonjogha weŋgi iŋa, “Maiya huŋanani.”
70 Todos gritaram: “Então você afirma que é o Filho de Deus?”. E ele respondeu: “Vocês dizem que eu sou”.
71 Amba thɨŋa, “Ma te nuwandaiyava gharɨgharɨ vavana thɨ utu kaiwae. Mbe ghinda vara mara loŋwe ghalɨŋae e yanawandake.”
71 “Que necessidade temos de outras testemunhas?”, disseram eles. “Nós mesmos o ouvimos de sua boca!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.