Gênesis 31

Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Jeikob i loŋwevaidiya Leiban le ŋgaŋga thɨ liliya ghautu. Thɨŋa, “Jeikob kaero i mbanɨvao bigibigiko wolaghɨye weya ramanda Leiban. I mbana ramanda le bigibigiko na i vakaiwoŋa na i vakatha ghamberegha i vwenyevwenye.”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Na tembe ŋgoreiyeva, Jeikob i njimbuvaidi Leiban le vakathawe maa i mboromboro ŋgora le vakathawe va i vivako.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Amba Loi i dagewa Jeikob iŋa, “U njogha e ghamban moli, iyava u rimbunɨkowe, iya len bodaboda nanjikowe noroke, na ya dagerawe mbene weiŋgu vara ghen.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Jeikob i variye toto weŋgiya Reitiyel na Leya na vethɨ thuwe e valɨvaŋga amalaghɨniye va inawe weiyaŋgiya thetheghan e lenji ghamba ghan nana.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Mbaŋa thɨ vuthawe, amba i dage weŋgi iŋa, “Kaero ya njimbuvaidiya ramami le vakatha e ghino, maa ŋgoreiya va le vakatha e ghino mbaŋa va i vivako. Ko iyemaeŋge maa ya mararu, kaiwae Loi, iye bwebwe i kururuwe, maa i roiteteŋgo. Iye mbaŋake wolaghɨye mbe weiŋgu vara.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Ghemi kaero hu ghareghare va ya rovurɨgheghe laghɨye moli ya kaiwo ramami kaiwae,
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 ko iyemaeŋge ramami le vakatha maa i emunjoru e ghino. I kwanɨyaroŋgo na ma i vamodo vakathaŋgo mbaŋa regha na regha. Iyemaeŋge Loi mava i vatomwewe na i vakatha vuyowo e ghino.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Thoŋgo Leiban va iŋa na ya mbanɨŋgiya thetheghanɨko e ghanjithuwathuwa na modaŋgu, mbala thetheghanɨko thɨ ghambɨ mbe e ghanjithuwathuwa eŋge. Ko iyemaeŋge thoŋgo va iŋa na ya mbanɨŋgiya e ghanjigagaeton na modaŋgu, thetheghanɨko mbene thɨ ghambɨŋgi eŋge e ghanjigagaeton na modaŋgu.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Kaero hu thuwe, Loi i mbana ramami le thetheghanɨko na i giya e ghino.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Mbaŋa regha mbaŋa thetheghanɨko ghanjimbaŋa thɨ vakatha gamagai, ya ghenelolawa ghenelolo regha. Bigiko va ya thuweko iyake. Mbe goutɨko ghɨmoghɨmoru eŋge e ghanji gagaetonɨko na bwebwebwako eŋge thɨ bababa thetheghan wanakauko e vwatanji.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Gheneloloko e tɨne Loi le nyao thovuye i dage e ghino iŋa, ‘Jeikob.’ Ya gonjoghawe yaŋa, ‘Mbe ghinoke.’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Kaero iŋa, ‘Wo u thuwe. Mbe goutɨna iya e ghanji gagaeton na e ghanjibwebwebwana eŋge iya thɨ bababa thetheghan wanakauna e vwatanji. Thɨ vakatha iyake kaiwae kaero ya thuwevao Leiban le vakathako wolaghɨye e ghen.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Ghino Loi iyava ya yomarana e ghen Betel e tɨne. Na gheko u liŋgiya bunama olivɨ e varɨ na u vamidi woyavwatata kaiwae. Na tembe u vakathava dagerawe na u kururu e ghino Loi womberegha. Mbaŋake u vivatha len bigibigina na u njogha e ghambanɨna iyava u rinawe.’”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Reitiyel na Leya thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Thare the bigithan reghava ina ramameko e ghayayao tɨne ghime kaiwame?
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Thare le vakathako weinda ghamɨnae ŋgoreiya eto gharɨgharɨniye ghinda? Kaiwae maa mbe i vakuneŋainda eŋge, ko iyemaeŋge kaero i ghanɨvao mani iya len kaiwoko une.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Emunjoru bigibigike wolaghɨye thiyake, iya Loi va i mban weya ramameko, kaero ghindawe na la ŋgamaŋgama kaiwanji. U vakatha budakaiya Loi i utugiyana e ghen.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 Mbaŋa Leiban kaero i wa na ve tena sip vulivuliye wul kaiwae, e ghereiye amba Reitiyel i kaiva ŋgoloko mbe ghaloi vatavatadɨ. Iyako mbe ramaewe.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Jeikob i ravunyivunyi weya Leiban rara Aram na mava i utugiyawe le wareriko utuniye.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Iya kaiwae weiyaŋgiya le ovo, i vo bigiya le bigibigiko wolaghɨye. I lawa e walaghɨta laghɨye Yupreitis na i loŋgaŋa bobokulu thivathivaniye idae Giliyad.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Mbaŋa theghetoniye e tɨne Leiban amba i loŋwevaidi Jeikob kaero menda i vogha.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 I vaŋguŋgiya le bodaboda ghɨmoghɨmoruko vavana na thɨ woreghamba weya Jeikob. Mbaŋa theghepirɨ e ghereiye i vuthavaleŋgi e bobokulu, Giliyad thivathivaniye ele valɨvaŋga.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Ko gougou eŋge ghenelolo e tɨne Loi i dage weya Leiban rara Aram iŋa, “Ya vanuwovɨrɨŋge. Thava ne u utu vatharɨ weya Jeikob.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Jeikob i vatad le yoŋathowathowa e bobokulu vwatae Giliyad e tɨne. Na gheko Leiban i vuthavalewe. Weiyaŋgiya le wabwi thɨ vatad lenji yoŋathowathowa e valɨvaŋga regha evasiwanjiko.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Mendava u vakatha budakai? Mendava u ravunyivunyi e ghino na u vovaŋguŋgiya yawarumbuŋgu theunyiwo ŋgoreiya wanakau thɨ laweŋgi gaithɨ e tɨne.
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Buda kaiwae mendava u ravunyivunyi e ghino na u vothuwole? Buda kaiwae maa mendava u dage e ghino, mbala valɨkaiwae ghino menda ya variyeŋga weiye warari, wothuwothu na thilo laiye?
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Ma mendava u vatomwe e ghino na ya vandamo mwaewoŋgiya orumburumbuŋgu na otɨnatɨnanji. Emunjoru len vakathako maa weiye len renuwaŋa thovuye.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Elo vurɨgheghe na valɨkaiwae ma vakatha vuyowo e ghen, ko iyemaeŋge me gougou rama le Loi i vanuwovɨrɨŋgo, iŋa, ‘Ne u ndeutuŋa utu regha weiye len ghare gaithɨ Jeikob we.’
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 I thovuye eŋge kaero menda nuwanɨna nuwaiya u njogha e ghamban. Ko iyemaeŋge buda kaiwae mendava u lakaiva lo loiŋgike?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Va weiŋgu lo mararu kaiwae lo renuwaŋake va yaŋaeŋgeva mbwata ne u vothaŋaŋgo na u vaŋgu njoghaŋgiya oyawarumbuke e ghino. Iyake kaiwae va ya warerithuwole.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Ko iyemaeŋge thoŋgo u vaidiya the lolothan ina gheke mendava i mbana len loiŋgina, ne yaŋa na i mare. La bodaboda e maranji mbowo u tamwe ghanɨmbereghana. The bigi u vaidi ghenɨwe u mban.” Jeikob mava i ghareghare Reitiyel va i lakaiva Leiban le loiŋgiko.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Kaero Leiban ve tamwe Jeikob ele yoŋathowathowa na mbowo i wava we Leya le yoŋathowathowa na i wa weŋgiya le rakakaiwoma theunyiwoma, ko iyemaeŋge maa i vaidiya le loiŋgima. Amba i wava Reitiyel ele yoŋathowathowako.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Reitiyel kaero me mbanuwo ŋgoloko ghaloiŋgima na i bigimban e kamelɨko gharathatha lenji ghamba yaku, na mbe i yaku e vwatae mbaŋa ramae i ruwe. Mbaŋa Leiban i tamwe ghatharaŋa yoŋathowathowako tɨne, ma i vaidi bigi regha mun.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Reitiyel i dage weya ramae iŋa, “Wogiya laghɨye, thava gharen i gaithɨ wanaŋgo. Ma valɨkaiwaŋgu ya ndeghathɨ e maran; ya yaku e njamnjam.” Leiban me rovurɨgheghe e tamwe ko iyemaeŋge ma i vaidi mun le ŋgoloma ghaloiŋgi.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Jeikob ghare i gaithɨ iwaeŋge i dage weya Leiban iŋa, “Ko va ya vakatha vara the tharɨ? Va ya rake the mbaro na i vatomwe e ghen iya u tamwe ghatharaŋgoke?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Kaiwae kaero mo tamweghatharaŋa lo bigibigike wolaghɨye, na mo vaidiya the bigi i mena e len ŋgoloma tɨne? U woraŋgiya gheke e ghamwandake, na ghen na ghino la gharɨgharɨke thɨ thuwe na thɨ ghethe thaghewoke kaiwanda.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 “Theghathegha hoiwo ya yaku weiŋgu ghen. Ya njimbukiki wagiyawe len sip na gout na lenji ghambɨ mbe i thovuye eŋge vara. Tembe ŋgoreiyeva ma mbaŋa regha ya unɨgha len gout ghɨmoruna regha wo thalavu kaiwae.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 The mbaŋa thoŋgo thetheghan mbwanjam regha i mena thɨvatharɨ kaiwae, mbe womberegha vara ya vamboromboro iya thɨ vatharɨko iyako. Iyemaeŋge thoŋgo i yomara ŋgoreiyako, u vavothaŋaŋgo na ya vamodo budakaiya va i ghawe gougou o ghararaghɨye.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Yakuyakuke iyake va thɨ yomara e ghino elo njimbukiki weŋgiya len thetheghanɨko. Ghararaghɨye varae i tagavaŋaŋanyaŋgo na gougou njighɨnjighɨ kaiwae mbe ighɨviya iya eŋge e maraŋgu.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Theghathegha hoiwo e tɨne vambe inanŋgu vara elen ŋgolona ŋgoreiye narunɨna ghino. Theghathegha hoyaworo na umbovarɨ e tɨne ya kaiwo yawarumbuke theunyiwoke kaiwanji na theghathegha umbowona len thetheghanɨna weŋgi. Ko othembe lo kaiwo va ŋgoreiyako, u vɨvɨva modaŋgu mbaŋa lemoyo.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Thoŋgo rumbuŋgu Eibraham le Loi na Loiko iya bwebwe Aisake i kururukowe ma ina e ghino, emunjoru mbala menda u variye yathuŋgo kokowaŋgu. Ko iyemaeŋge Loi va i thuwe wovuyowoko na lo kaiwo vurɨghegheko kaiwan, iya kaiwae me gougou Loi i worawa ghan mbaro.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Leiban i thombeya Jeikob le utuutuko iŋa, “Wanakauke thiyake ghino lo ŋgaŋgaŋgi na tembe ŋgoreiyeva gamagaike thiyake ghino orumburumbuŋguŋgi na thetheghanɨke thiyake ghino lo thetheghan. Iya vara wolaghɨyeke u thuweŋgike mbe ghinowe eŋge. Iyemaeŋge e mbaŋake noroke ne ya vakatha budakai weŋgiya oyawarumbuŋguŋgike na gamagaike iyava thɨ ghambɨŋgike?
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Nuwaŋguiya e mbaŋake iyake ghen na ghino ra vakatha dagerawe regha na Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Kaero Jeikob i wo varɨ laghɨye regha na i vamidi na i tabo na nono, na i vanuwovɨrɨŋgi lenji dageraweko kaiwae.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Amba Jeikob i dage weŋgiya le bodabodako iŋa, “Hu mbanɨvatha varɨvarɨ na hu wabwi na i voro.” Mbaŋa kaero thɨ vakathavao, amba Leiban na Jeikob thiya yaku na regha na thiya ghanɨŋga.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Leiban i rena wabwiko idae Jega Sahaduta (vaŋa Aram gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”), na Jeikob i rena idae Galid (vaŋa Kenan gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”).
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Varɨvarɨke ghawabwi iyake ne i vanuwovɨrɨinda dageraweke mara vakathake noroke.” Iya kaiwae Jeikob i rena idae Galid.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Vambe thɨ renɨva idae Mijɨpa, kaiwae Leiban va iŋa, “Loi mbe ghamberegha vara i njimbukikinda na ra renuwaŋakikiya dageraweke iyake mbaŋa ne ra iteta valɨvaŋgake iyake.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Thoŋgo ma u goru weŋgiya lo ŋgaŋgana theunyiwona, o thoŋgo u vaŋguŋgiva wanakau vavana weinjiyaŋgiya lo ŋgaŋgana, othembe ma lolo regha i utugiya weŋgo, wo u renuwaŋakiki eŋge Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Leiban tembe i dage weva Jeikob iŋa, “Wo u thuwe, varɨvarɨ wabwima iyake na varɨma i ndeghathɨma iyake. Kaero mara vakathaŋgi e ghandalughawoghaweke.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Iya varɨvarɨke wabwike na iya i ndeghathɨke thiye ghandaraghaghayawo. Mane ya valaŋaniya wabwike na varɨke i ndeghathɨke na ya ghaona e len valɨvaŋgana na ya vakowanaŋge, na ghen tembe mane u valaŋaniyava wabwike na varɨke iya i ndeghathɨke na u mena e lo valɨvaŋgake na u vakowanaŋgo.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Orumburumbunda lenji loiŋgi tembene thɨ ghethe thoŋgo ra renuwaŋakiki na ra vikikighathɨgha iya dageraweke iyake ghautuutuke wolaghɨye: thiye Eibraham le Loi na Neiho le loi.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 I vakatha vowo gheko e ouko vwatae amba i kula vathaŋgiya le bodabodako na thɨ ghana ghanɨŋgako iyako weinji. Ghanɨŋgako e ghereiye mbowo thɨ ghenava gheko.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Mbaŋambaŋa vena Leiban i thuweiru i vandamoŋgiya orumburumbuyeko na oyawarumbuyeŋgima na i mwaewo weŋgi. Amba i wareri na i njogha e ghambae.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.