Gênesis 31
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs ARIB
1 Jeikob i loŋwevaidiya Leiban le ŋgaŋga thɨ liliya ghautu. Thɨŋa, “Jeikob kaero i mbanɨvao bigibigiko wolaghɨye weya ramanda Leiban. I mbana ramanda le bigibigiko na i vakaiwoŋa na i vakatha ghamberegha i vwenyevwenye.”
1 Jacó, entretanto, ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: Jacó tem levado tudo o que era de nosso pai, e do que era de nosso pai adquiriu ele todas estas, riquezas.
2 Na tembe ŋgoreiyeva, Jeikob i njimbuvaidi Leiban le vakathawe maa i mboromboro ŋgora le vakathawe va i vivako.
2 Viu também Jacó o rosto de Labão, e eis que não era para com ele como dantes.
3 Amba Loi i dagewa Jeikob iŋa, “U njogha e ghamban moli, iyava u rimbunɨkowe, iya len bodaboda nanjikowe noroke, na ya dagerawe mbene weiŋgu vara ghen.”
3 Disse o Senhor, então, a Jacó: Volta para a terra de teus pais e para a tua parentela; e eu serei contigo.
4 Jeikob i variye toto weŋgiya Reitiyel na Leya na vethɨ thuwe e valɨvaŋga amalaghɨniye va inawe weiyaŋgiya thetheghan e lenji ghamba ghan nana.
4 Pelo que Jacó mandou chamar a Raquel e a Léia ao campo, onde estava o seu rebanho,
5 Mbaŋa thɨ vuthawe, amba i dage weŋgi iŋa, “Kaero ya njimbuvaidiya ramami le vakatha e ghino, maa ŋgoreiya va le vakatha e ghino mbaŋa va i vivako. Ko iyemaeŋge maa ya mararu, kaiwae Loi, iye bwebwe i kururuwe, maa i roiteteŋgo. Iye mbaŋake wolaghɨye mbe weiŋgu vara.
5 e lhes disse: vejo que o rosto de vosso pai para comigo não é como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Ghemi kaero hu ghareghare va ya rovurɨgheghe laghɨye moli ya kaiwo ramami kaiwae,
6 Ora, vós mesmas sabeis que com todas as minhas forças tenho servido a vosso pai.
7 ko iyemaeŋge ramami le vakatha maa i emunjoru e ghino. I kwanɨyaroŋgo na ma i vamodo vakathaŋgo mbaŋa regha na regha. Iyemaeŋge Loi mava i vatomwewe na i vakatha vuyowo e ghino.
7 Mas vosso pai me tem enganado, e dez vezes mudou o meu salário; Deus, porém, não lhe permitiu que me fizesse mal.
8 Thoŋgo Leiban va iŋa na ya mbanɨŋgiya thetheghanɨko e ghanjithuwathuwa na modaŋgu, mbala thetheghanɨko thɨ ghambɨ mbe e ghanjithuwathuwa eŋge. Ko iyemaeŋge thoŋgo va iŋa na ya mbanɨŋgiya e ghanjigagaeton na modaŋgu, thetheghanɨko mbene thɨ ghambɨŋgi eŋge e ghanjigagaeton na modaŋgu.
8 Quando ele dizia assim: Os salpicados serão o teu salário; então todo o rebanho dava salpicados. E quando ele dizia assim: Os listrados serão o teu salário, então todo o rebanho dava listrados.
9 Kaero hu thuwe, Loi i mbana ramami le thetheghanɨko na i giya e ghino.
9 De modo que Deus tem tirado o gado de vosso pai, e mo tem dado a mim.
10 “Mbaŋa regha mbaŋa thetheghanɨko ghanjimbaŋa thɨ vakatha gamagai, ya ghenelolawa ghenelolo regha. Bigiko va ya thuweko iyake. Mbe goutɨko ghɨmoghɨmoru eŋge e ghanji gagaetonɨko na bwebwebwako eŋge thɨ bababa thetheghan wanakauko e vwatanji.
10 Pois sucedeu que, ao tempo em que o rebanho concebia, levantei os olhos e num sonho vi que os bodes que cobriam o rebanho eram listrados, salpicados e malhados.
11 Gheneloloko e tɨne Loi le nyao thovuye i dage e ghino iŋa, ‘Jeikob.’ Ya gonjoghawe yaŋa, ‘Mbe ghinoke.’
11 Disse-me o anjo de Deus no sonho: Jacó! Eu respondi: Eis-me aqui.
12 Kaero iŋa, ‘Wo u thuwe. Mbe goutɨna iya e ghanji gagaeton na e ghanjibwebwebwana eŋge iya thɨ bababa thetheghan wanakauna e vwatanji. Thɨ vakatha iyake kaiwae kaero ya thuwevao Leiban le vakathako wolaghɨye e ghen.
12 Prosseguiu o anjo: Levanta os teus olhos e vê que todos os bodes que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados; porque tenho visto tudo o que Labão te vem fazendo.
13 Ghino Loi iyava ya yomarana e ghen Betel e tɨne. Na gheko u liŋgiya bunama olivɨ e varɨ na u vamidi woyavwatata kaiwae. Na tembe u vakathava dagerawe na u kururu e ghino Loi womberegha. Mbaŋake u vivatha len bigibigina na u njogha e ghambanɨna iyava u rinawe.’”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde ungiste uma coluna, onde me fizeste um voto; levanta-te, pois, sai-te desta terra e volta para a terra da tua parentela.
14 Reitiyel na Leya thɨ gonjoghawe thɨŋa, “Thare the bigithan reghava ina ramameko e ghayayao tɨne ghime kaiwame?
14 Então lhe responderam Raquel e Léia: Temos nós ainda parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Thare le vakathako weinda ghamɨnae ŋgoreiya eto gharɨgharɨniye ghinda? Kaiwae maa mbe i vakuneŋainda eŋge, ko iyemaeŋge kaero i ghanɨvao mani iya len kaiwoko une.
15 Não somos tidas por ele como estrangeiras? pois nos vendeu, e consumiu todo o nosso preço.
16 Emunjoru bigibigike wolaghɨye thiyake, iya Loi va i mban weya ramameko, kaero ghindawe na la ŋgamaŋgama kaiwanji. U vakatha budakaiya Loi i utugiyana e ghen.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; portanto, faze tudo o que Deus te mandou.
17 — ausente —
17 Levantou-se, pois, Jacó e fez montar seus filhos e suas mulheres sobre os camelos;
18 — ausente —
18 e levou todo o seu gado, e toda a sua fazenda, que havia adquirido, o gado que possuía, que havia adquirido em Padã-Arã, a fim de ir ter com Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Mbaŋa Leiban kaero i wa na ve tena sip vulivuliye wul kaiwae, e ghereiye amba Reitiyel i kaiva ŋgoloko mbe ghaloi vatavatadɨ. Iyako mbe ramaewe.
19 Ora, tendo Labão ido tosquiar as suas ovelhas, Raquel furtou os ídolos que pertenciam a seu pai.
20 Jeikob i ravunyivunyi weya Leiban rara Aram na mava i utugiyawe le wareriko utuniye.
20 Jacó iludiu a Labão, o arameu, não lhe fazendo saber que fugia;
21 Iya kaiwae weiyaŋgiya le ovo, i vo bigiya le bigibigiko wolaghɨye. I lawa e walaghɨta laghɨye Yupreitis na i loŋgaŋa bobokulu thivathivaniye idae Giliyad.
21 e fugiu com tudo o que era seu; e, levantando-se, passou o Rio, e foi em direção à montanha de Gileade.
22 Mbaŋa theghetoniye e tɨne Leiban amba i loŋwevaidi Jeikob kaero menda i vogha.
22 Ao terceiro dia foi Labão avisado de que Jacó havia fugido.
23 I vaŋguŋgiya le bodaboda ghɨmoghɨmoruko vavana na thɨ woreghamba weya Jeikob. Mbaŋa theghepirɨ e ghereiye i vuthavaleŋgi e bobokulu, Giliyad thivathivaniye ele valɨvaŋga.
23 Então, tomando consigo seus irmãos, seguiu atrás de Jacó jornada de sete dias; e alcançou-o na montanha de Gileade.
24 Ko gougou eŋge ghenelolo e tɨne Loi i dage weya Leiban rara Aram iŋa, “Ya vanuwovɨrɨŋge. Thava ne u utu vatharɨ weya Jeikob.”
24 Mas Deus apareceu de noite em sonho a Labão, o arameu, e disse-lhe: Guardate, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Jeikob i vatad le yoŋathowathowa e bobokulu vwatae Giliyad e tɨne. Na gheko Leiban i vuthavalewe. Weiyaŋgiya le wabwi thɨ vatad lenji yoŋathowathowa e valɨvaŋga regha evasiwanjiko.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. Ora, Jacó tinha armado a sua tenda na montanha; armou também Labão com os seus irmãos a sua tenda na montanha de Gileade.
26 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Mendava u vakatha budakai? Mendava u ravunyivunyi e ghino na u vovaŋguŋgiya yawarumbuŋgu theunyiwo ŋgoreiya wanakau thɨ laweŋgi gaithɨ e tɨne.
26 Então disse Labão a Jacó: Que fizeste, que me iludiste e levaste minhas filhas como cativas da espada?
27 Buda kaiwae mendava u ravunyivunyi e ghino na u vothuwole? Buda kaiwae maa mendava u dage e ghino, mbala valɨkaiwae ghino menda ya variyeŋga weiye warari, wothuwothu na thilo laiye?
27 Por que fizeste ocultamente, e me iludiste e não mo fizeste saber, para que eu te enviasse com alegria e com cânticos, ao som de tambores e de harpas;
28 Ma mendava u vatomwe e ghino na ya vandamo mwaewoŋgiya orumburumbuŋgu na otɨnatɨnanji. Emunjoru len vakathako maa weiye len renuwaŋa thovuye.
28 Por que não me permitiste beijar meus filhos e minhas filhas? Ora, assim procedeste nesciamente.
29 Elo vurɨgheghe na valɨkaiwae ma vakatha vuyowo e ghen, ko iyemaeŋge me gougou rama le Loi i vanuwovɨrɨŋgo, iŋa, ‘Ne u ndeutuŋa utu regha weiye len ghare gaithɨ Jeikob we.’
29 Está no poder da minha mão fazer-vos o mal, mas o Deus de vosso pai falou-me ontem à noite, dizendo: Guarda-te, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 I thovuye eŋge kaero menda nuwanɨna nuwaiya u njogha e ghamban. Ko iyemaeŋge buda kaiwae mendava u lakaiva lo loiŋgike?”
30 Mas ainda que quiseste ir embora, porquanto tinhas saudades da casa de teu pai, por que furtaste os meus deuses?
31 Jeikob i gonjoghawe iŋa, “Va weiŋgu lo mararu kaiwae lo renuwaŋake va yaŋaeŋgeva mbwata ne u vothaŋaŋgo na u vaŋgu njoghaŋgiya oyawarumbuke e ghino. Iyake kaiwae va ya warerithuwole.
31 Respondeu-lhe Jacó: Porque tive medo; pois dizia comigo que tu me arrebatarias as tuas filhas.
32 Ko iyemaeŋge thoŋgo u vaidiya the lolothan ina gheke mendava i mbana len loiŋgina, ne yaŋa na i mare. La bodaboda e maranji mbowo u tamwe ghanɨmbereghana. The bigi u vaidi ghenɨwe u mban.” Jeikob mava i ghareghare Reitiyel va i lakaiva Leiban le loiŋgiko.
32 Com quem achares os teus deuses, porém, esse não viverá; diante de nossos irmãos descobre o que é teu do que está comigo, e leva-o contigo. Pois Jacó não sabia que Raquel os tinha furtado.
33 Kaero Leiban ve tamwe Jeikob ele yoŋathowathowa na mbowo i wava we Leya le yoŋathowathowa na i wa weŋgiya le rakakaiwoma theunyiwoma, ko iyemaeŋge maa i vaidiya le loiŋgima. Amba i wava Reitiyel ele yoŋathowathowako.
33 Entrou, pois, Labão na tenda de Jacó, na tenda de Léia e na tenda das duas servas, e não os achou; e, saindo da tenda de Léia, entrou na tenda de Raquel.
34 Reitiyel kaero me mbanuwo ŋgoloko ghaloiŋgima na i bigimban e kamelɨko gharathatha lenji ghamba yaku, na mbe i yaku e vwatae mbaŋa ramae i ruwe. Mbaŋa Leiban i tamwe ghatharaŋa yoŋathowathowako tɨne, ma i vaidi bigi regha mun.
34 Ora, Raquel havia tomado os ídolos e os havia metido na albarda do camelo, e se assentara em cima deles. Labão apalpou toda a tenda, mas não os achou.
35 Reitiyel i dage weya ramae iŋa, “Wogiya laghɨye, thava gharen i gaithɨ wanaŋgo. Ma valɨkaiwaŋgu ya ndeghathɨ e maran; ya yaku e njamnjam.” Leiban me rovurɨgheghe e tamwe ko iyemaeŋge ma i vaidi mun le ŋgoloma ghaloiŋgi.
35 E ela disse a seu pai: Não se acenda a ira nos olhos de meu senhor, por eu não me poder levantar na tua presença, pois estou com o incômodo das mulheres. Assim ele procurou, mas não achou os ídolos.
36 Jeikob ghare i gaithɨ iwaeŋge i dage weya Leiban iŋa, “Ko va ya vakatha vara the tharɨ? Va ya rake the mbaro na i vatomwe e ghen iya u tamwe ghatharaŋgoke?
36 Então irou-se Jacó e contendeu com Labão, dizendo: Qual é a minha transgressão? qual é o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Kaiwae kaero mo tamweghatharaŋa lo bigibigike wolaghɨye, na mo vaidiya the bigi i mena e len ŋgoloma tɨne? U woraŋgiya gheke e ghamwandake, na ghen na ghino la gharɨgharɨke thɨ thuwe na thɨ ghethe thaghewoke kaiwanda.
37 Depois de teres apalpado todos os meus móveis, que achaste de todos os móveis da tua casar. Põe-no aqui diante de meus irmãos e de teus irmãos, para que eles julguem entre nós ambos.
38 “Theghathegha hoiwo ya yaku weiŋgu ghen. Ya njimbukiki wagiyawe len sip na gout na lenji ghambɨ mbe i thovuye eŋge vara. Tembe ŋgoreiyeva ma mbaŋa regha ya unɨgha len gout ghɨmoruna regha wo thalavu kaiwae.
38 Estes vinte anos estive eu contigo; as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca abortaram, e não comi os carneiros do teu rebanho.
39 The mbaŋa thoŋgo thetheghan mbwanjam regha i mena thɨvatharɨ kaiwae, mbe womberegha vara ya vamboromboro iya thɨ vatharɨko iyako. Iyemaeŋge thoŋgo i yomara ŋgoreiyako, u vavothaŋaŋgo na ya vamodo budakaiya va i ghawe gougou o ghararaghɨye.
39 Não te trouxe eu o despedaçado; eu sofri o dano; da minha mão requerias tanto o furtado de dia como o furtado de noite.
40 Yakuyakuke iyake va thɨ yomara e ghino elo njimbukiki weŋgiya len thetheghanɨko. Ghararaghɨye varae i tagavaŋaŋanyaŋgo na gougou njighɨnjighɨ kaiwae mbe ighɨviya iya eŋge e maraŋgu.
40 Assim andava eu; de dia me consumia o calor, e de noite a geada; e o sono me fugia dos olhos.
41 Theghathegha hoiwo e tɨne vambe inanŋgu vara elen ŋgolona ŋgoreiye narunɨna ghino. Theghathegha hoyaworo na umbovarɨ e tɨne ya kaiwo yawarumbuke theunyiwoke kaiwanji na theghathegha umbowona len thetheghanɨna weŋgi. Ko othembe lo kaiwo va ŋgoreiyako, u vɨvɨva modaŋgu mbaŋa lemoyo.
41 Estive vinte anos em tua casa; catorze anos te servi por tuas duas filhas, e seis anos por teu rebanho; dez vezes mudaste o meu salário.
42 Thoŋgo rumbuŋgu Eibraham le Loi na Loiko iya bwebwe Aisake i kururukowe ma ina e ghino, emunjoru mbala menda u variye yathuŋgo kokowaŋgu. Ko iyemaeŋge Loi va i thuwe wovuyowoko na lo kaiwo vurɨghegheko kaiwan, iya kaiwae me gougou Loi i worawa ghan mbaro.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque não fora por mim, certamente hoje me mandarias embora vazio. Mas Deus tem visto a minha aflição e o trabalho das minhas mãos, e repreendeu-te ontem à noite.
43 Leiban i thombeya Jeikob le utuutuko iŋa, “Wanakauke thiyake ghino lo ŋgaŋgaŋgi na tembe ŋgoreiyeva gamagaike thiyake ghino orumburumbuŋguŋgi na thetheghanɨke thiyake ghino lo thetheghan. Iya vara wolaghɨyeke u thuweŋgike mbe ghinowe eŋge. Iyemaeŋge e mbaŋake noroke ne ya vakatha budakai weŋgiya oyawarumbuŋguŋgike na gamagaike iyava thɨ ghambɨŋgike?
43 Respondeu-lhe Labão: Estas filhas são minhas filhas, e estes filhos são meus filhos, e este rebanho é meu rebanho, e tudo o que vês é meu; e que farei hoje a estas minhas filhas, ou aos filhos que elas tiveram?
44 Nuwaŋguiya e mbaŋake iyake ghen na ghino ra vakatha dagerawe regha na Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
44 Agora pois vem, e façamos um pacto, eu e tu; e sirva ele de testemunha entre mim e ti.
45 Kaero Jeikob i wo varɨ laghɨye regha na i vamidi na i tabo na nono, na i vanuwovɨrɨŋgi lenji dageraweko kaiwae.
45 Então tomou Jacó uma pedra, e a erigiu como coluna.
46 Amba Jeikob i dage weŋgiya le bodabodako iŋa, “Hu mbanɨvatha varɨvarɨ na hu wabwi na i voro.” Mbaŋa kaero thɨ vakathavao, amba Leiban na Jeikob thiya yaku na regha na thiya ghanɨŋga.
46 E disse a seus irmãos: Ajuntai pedras. Tomaram, pois, pedras e fizeram um montão, e ali junto ao montão comeram.
47 Leiban i rena wabwiko idae Jega Sahaduta (vaŋa Aram gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”), na Jeikob i rena idae Galid (vaŋa Kenan gharumwaru “vanuwovɨrɨ ghawabwi”).
47 Labão lhe chamou Jegar-Saaduta, e Jacó chamou-lhe Galeede.
48 Leiban i dage weya Jeikob iŋa, “Varɨvarɨke ghawabwi iyake ne i vanuwovɨrɨinda dageraweke mara vakathake noroke.” Iya kaiwae Jeikob i rena idae Galid.
48 Disse, pois, Labão: Este montão é hoje testemunha entre mim e ti. Por isso foi chamado Galeede;
49 Vambe thɨ renɨva idae Mijɨpa, kaiwae Leiban va iŋa, “Loi mbe ghamberegha vara i njimbukikinda na ra renuwaŋakikiya dageraweke iyake mbaŋa ne ra iteta valɨvaŋgake iyake.
49 e também Mizpá, porquanto disse: Vigie o Senhor entre mim e ti, quando estivermos apartados um do outro.
50 Thoŋgo ma u goru weŋgiya lo ŋgaŋgana theunyiwona, o thoŋgo u vaŋguŋgiva wanakau vavana weinjiyaŋgiya lo ŋgaŋgana, othembe ma lolo regha i utugiya weŋgo, wo u renuwaŋakiki eŋge Loi iye ghanda raghaghayawo e ghanda lughawoghawo.”
50 Se afligires as minhas filhas, e se tomares outras mulheres além das minhas filhas, embora ninguém esteja conosco, lembra-te de que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Leiban tembe i dage weva Jeikob iŋa, “Wo u thuwe, varɨvarɨ wabwima iyake na varɨma i ndeghathɨma iyake. Kaero mara vakathaŋgi e ghandalughawoghaweke.
51 Disse ainda Labão a Jacó: Eis aqui este montão, e eis aqui a coluna que levantei entre mim e ti.
52 Iya varɨvarɨke wabwike na iya i ndeghathɨke thiye ghandaraghaghayawo. Mane ya valaŋaniya wabwike na varɨke i ndeghathɨke na ya ghaona e len valɨvaŋgana na ya vakowanaŋge, na ghen tembe mane u valaŋaniyava wabwike na varɨke iya i ndeghathɨke na u mena e lo valɨvaŋgake na u vakowanaŋgo.
52 Seja este montão testemunha, e seja esta coluna testemunha de que, para mal, nem passarei eu deste montão a ti, nem passarás tu deste montão e desta coluna a mim.
53 Orumburumbunda lenji loiŋgi tembene thɨ ghethe thoŋgo ra renuwaŋakiki na ra vikikighathɨgha iya dageraweke iyake ghautuutuke wolaghɨye: thiye Eibraham le Loi na Neiho le loi.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de seu pai Isaque.
54 I vakatha vowo gheko e ouko vwatae amba i kula vathaŋgiya le bodabodako na thɨ ghana ghanɨŋgako iyako weinji. Ghanɨŋgako e ghereiye mbowo thɨ ghenava gheko.
54 Então Jacó ofereceu um sacrifício na montanha, e convidou seus irmãos para comerem pão; e, tendo comido, passaram a noite na montanha.
55 Mbaŋambaŋa vena Leiban i thuweiru i vandamoŋgiya orumburumbuyeko na oyawarumbuyeŋgima na i mwaewo weŋgi. Amba i wareri na i njogha e ghambae.
55 Levantou-se Labão de manhã cedo, beijou seus filhos e suas filhas e os abençoou; e, partindo, voltou para o seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.