Gênesis 27
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs NTLH
1 Mbaŋa Aisake vama i amalaghɨsarɨ na maramarae kaero thɨ tharɨ na maa valɨkaiwae i thuwe na thovuye, i variye utu weya nariye Iso we, iye virɨ viva, na i menawe, amba i vaito iŋa, “Naruŋgu?”
1 Isaque já estava bem velho e havia ficado cego. Um dia ele chamou Esaú, o seu filho mais velho, e disse: — Meu filho! — Estou aqui, pai — respondeu ele.
2 Ramae Aisake i dagewe iŋa, “Wo u vandeŋeŋgo, kaero ya amalaghɨsarɨ na lo mare maa i bwagabwaga.
2 O pai lhe disse: — Você está vendo que estou velho e um dia desses vou morrer.
3 Iyake kaiwae, u wo len mbwenarana, u wa e njamnjam vo woidi na u unɨgha thetheghan regha kaiwaŋgu.
3 Pegue o seu arco e as suas flechas, vá até o campo e cace um animal.
4 Mbaŋa ne u wovutha, u vakatha ghanɨŋga thovuye regha kaiwaŋgu, iya vara nuwaŋguke nuwaiya moli, u thɨnɨmena e ghino na ya ghan. Ghanɨŋga ne ghereiye amba ya giya ghanɨmwaewona, ko amba muyai ya mare.”
4 Prepare uma comida saborosa, como eu gosto, e traga aqui para mim. Depois de comer, eu lhe darei a minha bênção, antes de morrer.
5 Mbaŋa Aisake i utuutu weya Iso, Rebeka mbe i ndevandeŋe eŋge. Mbaŋa Iso kaero i wareri kaiwae na e ghereiye,
5 Acontece que Rebeca escutou o que Isaque disse a Esaú. Por isso, quando ele saiu para caçar,
6 amba Rebeka i dage weya nariye Jeikob iŋa, “Wo u vandeŋeŋgo! Ma loŋwevaidiya rama Aisake i utu weya ghagha Iso,
6 ela disse a Jacó: — Escutei agora mesmo uma conversa do seu pai com o seu irmão Esaú. O seu pai disse assim:
7 meŋa, ‘Vo unɨgha thetheghan regha e njamnjam, u vivatha ghanɨŋga thovuye regha kaiwaŋgu na ya ghan, na e ghereiye Giya Loi e marae, amba ya giya ghanɨmwaewona, ko amba muyai ne ya mare.’
7 “Vá caçar um animal e prepare uma comida saborosa para mim. Depois de comer, eu lhe darei a minha bênção na presença de Deus, o Senhor , antes de morrer.”
8 Iya kaiwae, naruŋgu, u vandeŋe ghalɨŋaŋguke na u vakatha ŋgoreiya ya utuŋake e ghen.
8 Agora, meu filho — continuou Rebeca — escute bem e faça o que eu vou dizer.
9 U wa weŋgiya la thetheghanɨko na vo tuthiya gout tabwagha umboiwo, ghanjitabo vondɨvondɨ. U bigi mena na ya vivatha ghanɨŋga thovuye regha, iya vara rama nuwaiyako moli.
9 Vá ao lugar onde estão os nossos animais e traga dois cabritos dos melhores. Eu vou preparar uma comida saborosa, como o seu pai gosta,
10 Mbala u yothɨn weya rama na ve ghan, na e ghereiye, amba i giya ghanɨmwaewo, ko amba muyai ne i mare.”
10 e você vai levá-la para ele comer. Depois o seu pai vai abençoar você, antes que ele morra.
11 Ko iyemaeŋge Jeikob i dage weya tɨnae Rebeka iŋa, “Kaero u ghareghare Iso iye riwae vata vulivuliye na ghino njimwaŋguke i udauda.
11 Aí Jacó disse à mãe: — O meu irmão é muito peludo, e eu não.
12 Mbwata ne bwebwe i vinoya riwaŋguke na i ghareghare ya vakatha kwanɨwe, iwaeŋge tembe wombereghakeva ya womena wo gura na maa wo dagemwaewova.”
12 Se o meu pai me apalpar e descobrir que sou eu, ele vai saber que eu estou tentando enganá-lo. Então ele vai me amaldiçoar em vez de me abençoar.
13 Tɨnae i gonjoghawe iŋa, “Naruŋgu, gurana iyana ne i nja e ghino, mbema u wa eŋge na vo vakatha ŋgoreiya maŋama na u bigimena goutɨko e ghino.”
13 Mas a mãe respondeu: — Nesse caso, que a maldição caia sobre mim, meu filho. Faça exatamente o que eu disse: vá e traga os cabritos para mim.
14 Ko amba Jeikob i wa, ve gaboŋgiya goutɨma, i bigimena weya tɨnae na i vakatha ghanɨŋgama iya ramae Aisake nuwaiyama moli.
14 Jacó foi, pegou os cabritos e os levou à mãe, e ela preparou uma comida saborosa, como Isaque gostava.
15 Amba Rebeka i mbana nariye laghɨyeniye, Iso, ghaghavatha kwamaniye thovuthovuye moli vambe i mbanɨrawe wagiyawe e ŋgoloko tɨne na i vanjimbo nariye nasiyeniye, Jeikob we.
15 Depois ela pegou a melhor roupa de Esaú, que estava guardada em casa, e com ela vestiu Jacó.
16 I bigiya goutɨma njimwanji na i bigirawe Jeikob e nɨmanɨmae na e numwe rɨghe ŋgoreiya ma vulivuliye i mbuthuwe.
16 Com a pele dos cabritos ela cobriu as mãos e o pescoço de Jacó, que não tinha pelos.
17 Kaero i thɨnɨgiya ghanɨŋgama ghamɨnaema thovuye weiye bred, iya me vakathama Jeikob we.
17 Depois entregou a Jacó a comida gostosa e o pão que ela havia feito.
18 Jeikob kaero i wa ve ru weya ramae. I vutha iŋa, “Bwebwe.”
18 Então Jacó foi até onde o pai estava e disse: — Pai! — Aqui estou — respondeu ele. — Quem é você, meu filho?
19 Jeikob iŋa, “Ghino narun laghɨyeniye Iso. Kaero ma vakatha ŋgoreiya mo dagema e ghino. Ya naŋgo e ghen u thuweiru na u yaku na u ghanɨŋga. U ghana thetheghanɨma ma unɨghɨma mbunɨmaniye, na mbala u giya womwaewona e ghino.”
19 — Eu sou Esaú, o seu filho mais velho — disse Jacó. — Já fiz o que o senhor mandou. Levante-se, por favor; sente-se, coma da carne do animal que cacei e depois me abençoe.
20 Ko iyemaeŋge Aisake i dagewe iŋa, “Naruŋgu, me ŋgoroŋga na mbema ghen na nɨman eŋge kaero u vaidiva thetheghanɨko?”
20 Aí Isaque perguntou: — Mas como foi que você achou a caça tão depressa, meu filho? Jacó respondeu: — O
21 Aisake i dage weya Jeikob iŋa, “Ya naŋgo e ghen na wo u romena evasiwaŋguke, na ya vɨghathɨgha riwanɨna na valɨkaiwae ya ghareghare mbema emunjora Iso ghen.”
21 Então Isaque disse a Jacó: — Chegue mais perto para que eu possa apalpar você. Assim vou saber se você é Esaú mesmo ou não.
22 Jeikob i rotha amba ramae i bigirawe nɨmanɨmae e riwae, i vino ŋgolouya na i dagewe iŋa, “Ghalɨŋanɨna ghaloŋwaloŋwa ŋgoreiya Jeikob, ko iyemaeŋge nɨmanɨmanɨke ghamɨnae ŋgoreiya Iso.”
22 Jacó chegou perto de Isaque, e ele o apalpou e disse: — A sua voz é a voz de Jacó, mas as mãos parecem as mãos de Esaú.
23 Mava i ghareghare Jeikob iya amalaghɨniyeko, kaiwae nɨmanɨmaeko vata vulivuliye ŋgoreiya Iso. Vama i munje ma i giya vara ghamwaewo,
23 Assim, Isaque não reconheceu que era Jacó, pois as suas mãos estavam peludas como as de Esaú, e por isso ele o abençoou.
24 ko injana mbowo i vaitova iŋa, “Mbema emunjora Iso iya ghenake?”
24 Mas, antes de abençoá-lo, perguntou mais uma vez: — Você é mesmo o meu filho Esaú? — Sou, sim — respondeu Jacó.
25 Aisake i dagewe iŋa, “Wo u thɨnɨma ghanɨŋgama na wo ya ghan, ko amba muyai ya giya ghan mwaewo.”
25 Então o pai disse: — Traga a carne da caça para que eu coma. Depois eu o abençoarei. Jacó serviu a comida ao seu pai e também trouxe vinho. Isaque comeu, e bebeu,
26 Amba ramae iŋa, “Naruŋgu, u romena e ghadɨdɨŋguke moli na u vandamoŋgo.”
26 e depois disse: — Venha cá, meu filho, e me dê um beijo.
27 Mbaŋa i romena evasiwae na i vandamo, ramae Aisake i naeya ghakwamako butiye, amba i giya ghamwaewo iŋa,
27 Jacó chegou perto e beijou o pai. Quando sentiu o cheiro da roupa que Jacó estava usando, Isaque o abençoou e disse assim: “Ah! O cheiro do meu filho é como o cheiro de um campo que o
28 Ya naŋgo weya Loi na ne i vakatha udubuya
28 Meu filho, que Deus lhe dê o orvalho do céu; que os seus campos produzam boas colheitas e fartura de trigo e vinho.
29 Ya naŋgo weya Loi na ne i vakatha vanautuma
29 Que nações sejam dominadas por você, e que você seja respeitado pelos povos. Que você mande nos seus parentes, e que os descendentes da sua mãe o tratem com respeito. Malditos sejam aqueles que o amaldiçoarem, e que sejam abençoados os que o abençoarem!”
30 Aisake amba i giyavaoeŋge nariye Jeikob ghamwaewo, na mbaŋaniye amba i itete eŋge ramae, ghaghae Iso kaero ve rovuthaweva ramanji, i njoghama e woidi rɨghe.
30 Isaque acabou de dar a bênção, e Jacó ia saindo, quando Esaú chegou, vindo da caçada.
31 Tembe me vivathava ghanɨŋga ghamɨnae thovuye moli na i thɨnɨmena weya ramae. I ronja evasiwae na i dagewe iŋa, “Ya naŋgo e ghen, bwebwe, u thuweiru na u ghana ghanɨŋgake iya ma vakathake na ya thɨnɨmenake e ghen, na mbala u giyama womwaewona.”
31 Ele também fez uma comida gostosa e levou para o pai. Aí disse: — Levante-se, por favor, coma da caça que eu matei e depois me abençoe.
32 Aisake i vaito iŋa, “Ko thela ghen?”
32 Então Isaque perguntou: — Quem é você? — Eu sou Esaú, o seu filho mais velho.
33 Mbaŋa Aisake i loŋwetuthiya Iso ghalɨŋaeko, ghare i tagathɨn na riwaeko laghɨye i tage na i vaito iŋa, “Ko thelaeŋge iya me unɨgha thetheghanɨke na iya me thɨnɨmenake e ghino? Amba ma ghanɨvao eŋge ma iyava u yovuthake. Kaero ma giya mwaewo moumouniyewe, na maa valɨkaiwaŋgu ya wovɨvɨ. Emunjoru Giya Loi ne i mwaewowe.”
33 Isaque ficou agitado e começou a tremer muito. E disse: — Então quem foi que caçou um animal e trouxe para mim? Eu comi antes que você chegasse e dei àquele homem a minha bênção. Ele é quem será abençoado.
34 Mbaŋa Iso i loŋwa utuutuko iyako weya ramae, i randa na ghalɨŋae laghɨye moli weiye le gharevɨrɨ laghɨye na i dage weya ramae iŋa, “Bwebwe, mbowo u giyamava iya mwaewona iyana e ghino!”
34 Quando Esaú ouviu isso, deu um grito cheio de amargura e disse: — Meu pai, dê a sua bênção para mim também!
35 Aisake i gonjoghawe iŋa, “Ghagha Jeikob me mena na i yaroŋgo. Kaero me mbanɨvao ghan mwaewoma.”
35 Porém Isaque respondeu: — O seu irmão veio, me enganou e ficou com a bênção que era sua.
36 Iso iŋa, “Kaero mbaŋaiwoniye vara iyake. Va i yaroŋgokai na i wo weŋgo virɨvivake ghino lo ghamba ndeghathɨ. I thovuye moli eŋge idako Jeikob inawe. Wo u thuwe mbaŋake kaero me wo weŋgova wo mwaewoma. Thare mo goworawa mwaewo regha ghino kaiwaŋgu?”
36 Esaú disse: — Esta é a segunda vez que ele me engana. Foi com razão que puseram nele o nome de Jacó . Primeiro ele me tirou os direitos de filho mais velho e agora tirou a bênção que era minha. Pai, será que o senhor não guardou nenhuma bênção para mim?
37 Aisake i gonjoghawe iŋa, “Kaero ma vakatha na iye ne ghan giya, na le bodabodako wolaghɨye le rakakaiwo. Kaero maŋa le umauma wit na waen ne veimaima na ndendewo. Ko tene ya utuŋava budakai e ghen, naruŋgu?”
37 Isaque respondeu: — Eu já dei a Jacó autoridade sobre você e fiz com que todos os parentes de Jacó sejam escravos dele. Também disse que ele terá muito trigo e muito vinho. Agora não posso fazer nada por você, meu filho.
38 Iso mbe i rorovurɨgheghe vara weya ramae: “Thare mwaewo reghava mbe inawe kaiwaŋgu, bwebwe? Mbowo u giyamava wo mwaewo, bwebwe!” Injana mbowo i randava ghalɨŋae laghɨye.
38 Porém Esaú insistiu: — Será que o senhor tem só uma bênção? Abençoe também a mim, meu pai. E começou a chorar alto.
39 Amba Aisake i dagewe iŋa,
39 Então Isaque disse: “Você viverá longe de terras boas e longe do orvalho que cai do céu.
40 Yawalin na len yakuyaku ghathovuye
40 Você viverá pela sua espada e será empregado do seu irmão. Porém, quando você se revoltar, se livrará dele.”
41 Iso i botewoyatho ghaghae Jeikob kaiwae ramanji kaerova i giya gha mwaewowe, iya kaiwae i renuwaŋa thuwole e ghare na iŋa, “Ramanda le mare na nuwotharɨniye gha mbaŋa e ghereiye amba ya unɨghɨ.”
41 Esaú ficou com ódio de Jacó porque o seu pai tinha dado a ele a bênção. Então pensou assim: “O meu pai vai morrer logo. Quando acabarem os dias de luto, vou matar o meu irmão.”
42 Ko iyemaeŋge mbaŋa Rebeka i loŋwevaidiya Iso le renuwaŋako, i kulavatha Jeikob na iŋa, “Naruŋgu, u thɨna thegheniŋguke. Ghagha Iso i rerenuwaŋa kaiwan na i munjeva ne i liya thoru e ghen.
42 Rebeca ficou sabendo do plano de Esaú e mandou chamar Jacó. Ela disse: — Escute aqui! O seu irmão Esaú está planejando se vingar de você; ele quer matá-lo.
43 Iya kaiwae, naruŋgu, u loŋweghathɨgha ghalɨŋaŋguke, na e mbaŋake vara iyake u vogha na u wa weya louŋgu Leiban, len ghai, Haran e tɨne.
43 Por isso, meu filho, preste atenção. Vá agora mesmo para a casa de Labão, o meu irmão, que mora em Harã.
44 Mbowo vo yaku gheko gheghad ghagha le ghatemuruko i morurunja,
44 Fique algum tempo lá com ele, até que passe o ódio do seu irmão,
45 na i renuwaŋa vaghalaweya budakai va u vakathawe, ko amba ya variye lolo regha i ghaona i vaŋgunjoghaŋge. Ŋgoroŋga yawaliŋguke ne ghathovuye thoŋgo ya thɨvaiŋgiya lo ŋgaŋgake mbe thenjighewoke vara e mbaŋa regha?”
45 e ele esqueça aquilo que você lhe fez. Nessa ocasião eu mandarei alguém para trazer você de volta. Não quero perder os meus dois filhos num dia só!
46 Rebeka i dage weya Aisake iŋa, “Riwaŋguke kaero i banewaŋgiya Iso le ovoŋgike. Thiye mbe vanautuma regha wanakauniyeŋgi. Thoŋgo Jeikob i vaŋgwa Het wevoniye eunda, yawaliŋguke ŋgoroŋga ne ghathovuye e ghino?”
46 Depois Rebeca foi falar com Isaque e disse: — Estou aborrecida da vida por causa dessas mulheres heteias com quem Esaú casou. Se Jacó também casar com uma dessas heteias, será melhor que eu morra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.