Lucas 6

Tewa NT (TEW_WBT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Wí thaa, Huḏíyoví kaykhanwówá thaa nanáˀdiˀ, Jesus-áḏí iví khä̖geˀnindáḏí wí táhtân nava i̖ˀge dimän, heḏi iví khä̖geˀnin dâytákꞌéthehon, heḏá inbí mandi dâyhuuˀandi iˀ táhtân dâykꞌoˀ.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Wên Pharisees-di ovâytu̖ˀan, “Kaykhanwówá thaa háa úvíˀo waagá nakhâ̖a̖kꞌóe. Heháaḏan haˀwâa úvíkanhon?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Undá bîntunnanpíˀan háa David heḏá in senäˀ i-áḏí dijiˀindáḏí hä́nˀoe dívíˀannin diha̖hsên dihayḏi.
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Jôesi Táḏáví tewhá ee David natsꞌûndi iˀ pává ee nasaaˀiˀ ihógi heḏi ikꞌoe, heḏá in senäˀ i-áḏí dijiˀindá wáˀ ovâymä́gi, tobá iˀ pává Jôesi Táḏágîˀ ûnwijesaa wänboˀ, heḏiho in owhaˀḏa̖ˀmân dínkꞌóe dâykꞌoˀíḏí.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Jesus nä́ˀin wáˀ ovâytu̖ˀan: “Naa tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ oˀaypu̖yä̖ˀiˀ omuuˀi dînkꞌóe otú̖u̖níḏí háa tꞌowa kaykhanwówá thaa dínkoḏiˀin dívíˀa̖míḏí.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Wíyá kaykhanwówá thaa nanáˀ diwe Jesus wí Huḏíyoví méesateˀay ee natsꞌûndi in tꞌowa ovâyhá̖ˀoˀ. Wí sen iví koˀḏíngéḏíˀin man ûntꞌaamuuˀiˀ iwe naˀä́n.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Wên Huḏíyoví khuu dâyhá̖ˀoˀindá heḏá wên Pharisees-á wáˀ dikwꞌó. Indi á̖yîngiḏi óemúnde tigúba kaykhanwówá thaa wí toˀwí hehkháa óemä̂äníˀin, heḏi gin iˀandáhoˀ ôntꞌeˀpꞌêeḏe-í.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Hewänbo Jesus ûnhanginná háa diˀánshaamuuˀin, heḏi iˀ sen namantꞌaamuuˀiˀ óetu̖ˀan, “Ówí̖núḏí nä́ä páaḏépiye ókä̖ˀve.”
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Heḏáháˀ Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀin tsika wâytsikakhâymáa: Kaykhanwówá thaa wéˀi-an gínkꞌóe ívíˀa̖míḏí: Ti gínkhâyˀä̖ˀ wí toˀwí iví wówátsi âyˀaywoeníˀin háa âyháyjíˀin?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Heḏi ibéeḏí wíˀínbo ovâymúndeˀ, heḏáháˀ iˀ sen óetu̖ˀan, “Ókhóhtä̖ä̖.” Heḏi ikhóhtä̖ä̖ḏi iví man ûnwówaḏi páaḏéḏí ûnmuu waagibá ûnpóe.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Hewänbo in dikwꞌóˀnin hânho ditꞌayḏi dívítu̖máa hânnangú Jesus dâyˀa̖míˀin.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ihayhä̖̂ä̖ḏihkí Jôesi Táḏávíˀpiye ijûusuˀan.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Nathay ihayḏi iví khä̖geˀnin ivíˀpiye itu̖hkánnan, heḏi in diweḏi tä̖ˀḏi wíje ovâydeˀmandi nä́ˀinbá ovâytu̖ˀan, “Undá naví tꞌôekhuwaˀin ímuu.” Ginnân dikhá̖wä̖́:
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Simon (i-á Jesus-di Peter gin wáˀ óekhá̖wä̖́mä́gi), heḏá Andrew-á (i-á Simon-bí tíˀûu-á ûnmuu), heḏá James-á, John-dá, Philip-á, Bartholomew-á, Matthew-á, Thomas-á, heḏá wíyá wêe James-á (i-á Alpheus-ví ay ûnmuu), heḏá wíyá wêe Simon-dá (i-á “Iˀ Zealot namúˀdeˀiˀ” gin wáˀ óetu̖ˀoˀ), Judas-á (iví táḏá-á James gân ûnkhá̖wä̖́), heḏá Judas Iscariot-dá (i-á Jesus óeku̖hpekhâymáaˀi-á namuu).
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Okú kwꞌáyeḏi tꞌä̖hkíḏíbo diwá̖, heḏi Jesus nanantayeḏináˀ diwe iwí̖nú. Báyékí in óeyu̖u̖honnin i-áḏí dijiˀ heḏá báyékí wây-á tꞌowa-á wáˀ, indá diˀä̖ä̖ Jerusalem búˀḏí, heḏá wíyá wáygéḏá Judea nantaa búgeḏi, heḏá iˀ mâapꞌoe pꞌoˀ kꞌáygéwin búˀ Tyre-á Sidon-dá tsowaḏá wáˀ diˀä̖ä̖.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Nä́ˀin tꞌowa-á diˀä̖ä̖ Jesus ôntꞌôeyaaníḏí heḏá inbí hay ovâyjâaˀa̖míḏí. Heḏá in yä̖ˀḏâapíˀin pꞌoewa̖a̖hâ̖a̖ḏi ovâytꞌôephaḏekandoˀin wáˀ diˀä̖ä̖ḏi dihehkháapóe.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Tꞌä̖hkí in tꞌowa dívíkhä̖ä̖ḏeˀ óetä̖ä̖gé-íḏí, gá wí pínnán ûnpeeˀiˀḏi dihaywówaˀdân.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Jesus ibéeḏí iví khä̖geˀnin imúndeḏi ovâytu̖ˀan, “Un sehkanäwó íwówájiˀin híhchan bînmáˀve-í, gá Jôesi Táḏáví tꞌowa ímuuḏân.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Un nää bînha̖hphaḏendeˀin híhchan bînmáˀve-í, gá íshu̖hpúuwíḏân. Un nää íséejiˀin híhchan bînmáˀve-í, gá híhchandi úvípꞌáhkaa-íḏân.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Naa tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ oˀaypu̖yä̖ˀiˀ omuuḏi tꞌowaḏi wovâytꞌayḏá heḏá wovâyjoegimáaḏá heḏá tꞌä̖mäge unbí̖ˀgeḏi dívíhíˀmáaḏá heḏá tꞌaywóhkannin ímuu gin wovâytu̖máaḏá, híhchan bînmáˀve-í.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Gin waagi únpóeḏá íhíhcha̖a̖-í heḏá úvíhíhchanchä̖ä̖nú-í, gá in tꞌowaḏi han wovâyˀandibo Jôesi Táḏáḏí báyékí híwóˀdi hä̖ä̖wí oe makówá wovâymä̂äníḏân. Wíˀúnˀôeḏe-ípí nä́ˀin tꞌowaví hehä̖̂ä̖win thehtáy pahpáˀindi wáˀ in Jôesi Táḏáví tukheˀmin hanbá ovâyˀan.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “Hewänbo un nää íkoḏitꞌowamuuˀin tꞌôephaḏe únpúuwí, gá undá unbí híwóˀdi thaa ho únphaḏeḏân.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Un nää íshu̖ˀmuuˀin tꞌôephaḏe únpúuwí, gá undá íha̖a̖púuwíḏân. Un nää ípꞌâajiˀin tꞌôephaḏe únpúuwí, gá undá íboˀaapúuwíḏân heḏá íséeyê̖e̖ní.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Tꞌä̖hkí tꞌowa unbí̖ˀgeḏi híwó dívíhíˀmáaḏá tꞌôephaḏe únpúuwí. Háaḏí? Gá nä́ˀin tꞌowaví hehä̖̂ä̖win thehtáy pahpáˀin híwóˀbáho dívíhéeˀandân in hójoˀinbí̖ˀgeḏi ditú̖ˀin Jôesi Táḏáví tukheˀmin dimuuˀin.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Hewänbo un naa dîntꞌôeyandeˀin naaḏi wâytu̖máa, unbí hä́nmin bînsígí-í, heḏá in wovâytꞌayˀindá híwóˀdá bînˀa̖mí.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Jôesi Táḏá bîndaaˀa̖mí wí hä̖ä̖wí híwóˀdi ovâyˀa̖míˀin in toˀwên híwóhpîˀ únpúuwíˀin didaˀin, heḏá in toˀwên unbíˀgeḏi wovâyjänäkíhéeˀoˀingîˀ ovâyjûusuˀa̖mí.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Wí toˀwíḏí wéhángéḏí wovâytsꞌemapháveḏi, oe wéhángéḏí wáˀ bîntsꞌemaphavemä̂äní. Wí toˀwíḏí unbí kꞌéwéˀin to wovâykêˀḏi, unbí to wáˀ wovâykáyjíḏí wívînkhâ̖a̖ˀa̖mípí.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Wí toˀwíḏí wí hä̖ä̖wí wovâydaaˀandi bînmä̂äní, heḏi wí toˀwíḏí wí hä̖ä̖wí únmuuˀi wovâykêˀḏá, wíyá wívîndaaˀa̖mípí.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Háa tꞌowaḏi un wovâyˀa̖míˀin ídaˀ waagibá, hanbá bînˀa̖mí.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “In toˀwên wovâysígíˀinda̖ˀmân bînsígíḏá, ti tꞌowa unbí̖ˀgeḏi ditú̖u̖ní híwó úvíˀoˀin? Heḏân joe. In tꞌaywóhkannindi wänbo wáˀ ovâysígí toˀwên in ovâysígíˀin.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Heḏi in toˀwên híwó wovâyˀoˀingîˀḏa̖ˀmân híwó bînˀoḏá, ti tꞌowa unbí̖ˀgeḏi ditú̖u̖ní híwó úvíˀoˀin? Heḏân joe. Tꞌaywóhkannin wänbo wáˀ híwó ovâyˀoˀ in toˀwên híwó in ovâyˀoˀin.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Heḏi in toˀwên wovâywáywáˀâa-íˀinda̖ˀmân bînchä̖ˀpíyémäḏá, ti híwó úvíˀo gin tꞌowa ditú̖u̖ní? Heḏân joe. Tꞌaywóhkannin wänbo wáˀ wây-á tꞌaywóhkannin dâychä̖ˀpíyémäˀ, dínhanginnândáho hä̖́yú̖ dívípíyémä́gi ihaybá ovâywáywáˀâa-íˀin.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ginnân úvíˀa̖mí: Uví hä́nmin bînsígí-í, heḏá híwóˀdá bînˀa̖mí. Bînpíyémä̂äní hä̖ä̖wí, heḏi i̖ˀgeḏi wíˀúvíˀánshaaˀa̖mípí háa wíyá bînhóení háa joe. Gin waagi úvíˀandi, wíyá shánkí híwó bînhóení, heḏi taˀgendi iˀ shánkí kwꞌáye naˀä́ndiví ây ímuu gin tꞌowa ovâykeeya̖mí. Iˀḏá in toˀwên dikú̖ˀdaapoeˀoˀpíˀin wänboˀ in ditꞌaywóˀtꞌóeˀin wänbo-á híwó ovâyˀoˀ.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Únkhâyˀä̖ˀ tꞌowavíˀpiye ísehkanäpúuwíˀin, uví Táḏá Jôesi uvíˀpiye nasehkanäpoeˀo waagibá.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Ihayḏa̖ˀ tꞌowa wívîntꞌaywóˀdichä̖́nuˀbe-ípí, heḏânho un wíwovâytꞌaywóˀdichä̖ä̖nú-ípíḏí. Ihayḏa̖ˀ wíˀítú̖ˀbe-ípí toˀwên dimuuˀin ovâytuhchä̖ä̖nú-íˀin, heḏânho wíwovâytuhchä̖ä̖nú-ípí. Wây-á tꞌowa bînˀowóejé-í heḏânho wovâyˀowóejé-íḏí.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 In tꞌowa hä̖ä̖wí bînmä̂äní, heḏânho Jôesi Táaḏí un wáˀ wovâymä̂äní. Unbí tꞌún wovâypꞌíḏe waagibá únpúuwí, heḏáháˀ in tꞌún wovâytꞌä̖́ˀtꞌä̖́ˀnandá wovâywáḏáˀa̖mí shánkí báyékí únsaḏee-íḏí, pꞌéeḏí chꞌa̖ˀkí únsaḏee-í. Wây-á toˀwêngîˀ bîntaajo waagibáho wovâytaaya̖mí.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesus-di nä́ˀi há̖hkangîˀ híˀ wáˀ ovâytu̖ˀan: “Wí tsíˀtꞌaaˀi-á wûnkoḏipí wíyá tsíˀtꞌaaˀiˀ óepahûuwíḏí. Gin iˀandá wíˀgíndíbo kwiˀónú dakeˀtꞌá̖a̖nípíˀan.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Wí toˀwí nahá̖hpoeˀoˀi-á iví há̖hkandiví shánkí wínahá̖hpí, hewänbo ho nahá̖hpóe ihayḏá iví há̖hkandi waagiˀbá namúuní.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Heháaḏan iˀ phétä̖́ wíyá toˀwíví tsée ûntoˀondi bînmúndeˀ, heḏi in phé unbí tsée úntoˀonnindá wívînˀá̖yîngiˀohpí?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Wíˀúnkoḏipí bîntu̖ˀâ̖a̖míḏí, ‘Ókä̖ˀ kꞌema, hä̖ˀi phétä̖́ uví tsíˀḏí wînwhahkáyjí,’ gá wên phé uví tsíˀ útoˀondi híwó wíˀúnkeetꞌóepíḏân. Undá paa úvíjánúmáaˀin waaginbá ímuu. Páaḏé hä̖ˀin phé unbí tsíˀḏí binwhahkeˀ heḏânho híwó únkeetꞌôení wíyá toꞌwíví tsíˀḏí hä̖ˀin phétä̖́ bînwhahkáyjíḏí.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Wên bay tay híwóˀnin deeḏi híwóhpîˀ bay wínapaˀpí, heḏi wên bay tay híwóhpíˀin namuuˀin deeḏi bay híwóˀdi namuuˀi wínapaˀpí.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Úhanginná háawin wên tay namuuˀin iˀ hä̖ä̖wí napayeḏee iweḏi. Figs-á phéˀyä́vi nawä̖́ä̖muu iweḏi wíˀóetháyˀépí, heḏá úuva-á wên tsígu iweḏi wíˀóetháyˀépí.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Heḏi hanbá wí toˀwí híwóˀdi namuuˀi-á híwó iˀoˀ, gá iví píˀnä́ khóˀjé báyékí híwóˀdi imáaḏân, heḏi wí toˀwí híwóhpîˀ namuuˀi-á híwóhpîˀ iˀoˀ, iví píˀnä́ khóˀjé-á híwóhpîˀ imáaḏí. Tꞌä̖hkí tꞌowa háa inbí píˀnä́ khóˀjé dâymáa waagibá dívíhéeˀoˀ.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Heháaḏan undi naa ihayḏa̖ˀ díkhá̖yä̖́ˀde ‘Nanbí tsondi pꞌóˀḏéḏîˀ’ gin, hewänbo háa naaḏi wâytu̖ˀan waa wíˀúvíˀohpí?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Toˀwên navíˀpiye diˀä̖ä̖ḏi naví híˀ ditꞌoeḏi dînˀaˀgindoḏá naaḏi wâythayya̖mí háawin dimuuˀin.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Indá wí sen wí tewhá ikꞌûˀi waaginbá dimuu, iví tepúgîˀ báyékí iphoyä̖ä̖ heḏá kꞌuuḏá itepútógi. Heḏi napꞌohsôe ihayḏi iˀ pꞌoeḏi iˀ tewhá óenán, hewänbo iˀ sen híwó ikꞌûˀḏiho iˀ tewhá wíˀóeˀa̖ˀyä̖ˀnanpí.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Hewänbo in toˀwên naví híˀ ditꞌoeḏi dînˀaˀgindopíˀindá wí sen itewhákꞌûˀḏi tepúpíḏíbo waaginbá dimuu, heḏi iˀ pꞌoˀkꞌay napꞌohsôe ihayḏi iˀ pꞌoeḏi iví tewhá hânho ônnándí wesebo tꞌä̖hkího ônpꞌonayu̖.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.