Lucas 12
Huehuetla Tepehua NT (TEE_TBL) vs NVT
1 Pus na lhu lana ixtatak'aixtokta ju lapanacni chai va ixtalaputayaich. Pus ju Jesús tsuculh ajunini' ju ix'amamaka'ui mas catak'asmatlh ju ali'in. Ajunich: ―Jantu alac'a'init'it ju ixchivinti'an ju fariseonin ni va ta'a'okxchok'onun ju yu'unch.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Para mati' tu'u' ju matank'anucanta ju jantu cac'atsacalh. Nin yuchi ni lai sek acnavi ju tu'u' ju jantu cac'atsacana'.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Pus tachi chun ju xanonat'it laca'atats'isni cak'asmatcana' laca'atuncunu'. Chai ju tuchi va sekch xanonat'it laminchaka'an pus sich calacc'atsak'ocana'. Alin ju at'alhoniya'it'it Ju Jesús tailhi'alh ju ixchivinti chai chani ju ajuni ju ix'amamaka'ui:
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ―Pus chani iclajunau ji qui'amigojni. Jantu at'alhonit'it ju mint'alapanacni'an ju lai catamaknin para astan jantuch lai tu'u' ali' catanaviyan.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Para aclajunau tichi chavaich ju at'alhonit'it. Yuchi ju at'alhonit'it ju Dios ni yuchi ju lai catamakniyan chai alin ixtachaput ni lai catamaca'anan astan ju lacajipi. Pus iclajunau ni yuchach ju at'alhonit'it.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Jantu tasq'uini ni at'alhonit'it ju tam mint'alapanac'an. Alakts'int'it ju lakaquis lact'icst'i ts'ok'o ni lhist'acan lakat'ui sentau. Para ju Dios jantu lai c'ap'a nin lakatam ju yu'unch.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Chai mas va mi'ai'an ju uxijnan si putek'ek'ocanta. Pus yuchi iclalhijunau ni jantu at'alhanant'it. Palai laklhu ju mintapalhni'an ju uxijnan. Palai jantu ju va tu'u' ts'ok'o mas na lhuch catava ju yu'unch. Alin ju tac'atsai tichi chavaich ju Jesús Ju Jesús tailhi'alh ju ixchivinti chai ajuni ju ix'amamaka'ui:
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ―Va tichi chavaich ju canona' la'ix'ucxlacapu'an ju lapanacni ni quilhilaksi ju quit'in ju quimalakachatachilh ju Dios ni lapanac actsucuya' ju ani pus vachu' ju quit'in acnona' la'ix'ucxlacapu'an ju ix'anquilhnin ju Dios ni quilapanac junita ju yuchi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Para va tichi chavaich ju canona' la'ix'ucxlacapu'an ju lapanacni ni jantu quilhilaksich pus vachu' acnona' la'ix'ucxlacapu'an ju ix'anquilhnin Dios ni jantu quilapanac junita.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Chai tachi chun ju macxcai aquintalhichivina' ju quit'in ju quimalakachatachilh ju Dios ni lapanac actsucuya' ju ani pus ca'amac'acxanicana'. Para va tichi chavaich ju macxcai calhichivina' ju Spiritu Santu pus ju yuchi jantu catimac'acxanicalh.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Acsni alhip'inc'ana'it'it la'ix'ucxlacapu'an ju xalack'ajin lacpujitat chai la'ix'ucxlacapu'an ju ucxtinin chai ju ali'in ju alin ixtachaput'an pus jantu alhamak'aninint'it ta yu laich alhak'alht'ayanana'it'it nin yuchi ju tuch'i laich anona'it'it.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Pus is'akstu ju Spiritu Santu ju catamapast'ac'aniyan ju acs pants'iquis tuch'i laich anona'it'it.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Chai pumatam lapanac ju ixmakminta lacatalhavat junilh ju Jesús: ―A'unch ju quilak'au ni chach quilhvaknilh ju icmacontilanicantauch.
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Para ju Jesús junich: ―Ji lapanac jantu xamati' qui'ulata lacat'icst'i mi'ucxtin'an. Nin ca'alilh ju quintachaput ni lai aclaclhvaka' ju tu'u'.
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Vachu' ajunilh ju lapanacni: ―Alakts'int'it chai jantu va yuchi ju anavit'it cuenta ju ixmak'aixt'ok'a lhu ju mi'alinta'an. Pus mas na lhu ca'alilh ju ix'alinta tam xamati' para jantu anch ju i ju is'atsucunti.
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Chai ajunilh ju lapanacni lakatam chivinti ju laich capumavasalaniya' tuchi ix'ajumputun. Ajunich: ―Ju ixlacat'un ju pumatam mak'ali' lapanac na lhu lana xaxt'ak'a ju xatoc'at.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Chai ju yuchi naulh la'ix'alhunut: “Tas aclayach ju chavai ni jantu jinta' alin junta lai acmak'a ju xatoc'at ju quilacat'un”.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Chai astan naulh: “Icc'atsai tuchi acnaviya'. Aclaclhvakach ju quimpac'ats'a chai acyochokoya' ju palai k'ai. Chai anchach ju acmak'aya' ju xatoc'at ju quilacat'un chai ju quintaxtokni.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Chai chani acjunchokocana' qui'akstu: Ju uxint'i lapanac na lhuch mak'ata ju mi'alinta. Cach'ixach lakalhu c'ata. Pus ast'acnach. Avaich. Ak'otnuch. Ak'ach'ach”. Chunch ju naulh ju anu' mak'ali'.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Para ju Dios ma junich: “Ju uxint'i va tonto'at. Lana chavai atats'isni aniya'. Chai tis ix'anuch c'u'u cajuna' ju anu' xamak'ai”.
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Pus chunch ju tapasai la'is'atsucunti tam lapanac ju lhilaksi ju ixtaxtokni ju mak'aixtokta ixlacata is'akstu para jantu lhilaksi ju mak'alit ju xt'ak'a ju Dios chai ju jonk'alhita lact'iyan.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Astan ju Jesús axak'alachokopa ju ix'amamaka'ui chai ajuni: ―Jantu alhamak'aninint'it ixlacata ju mi'atsucunti'an ju tuch'i a'uya'it'it. Nin ixlacata ju milacatuna'an ju tuch'i amalakch'inina'it'it.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Pus palai tu'u' ju mi'atsucunti'an ju uxijnan. Palai jantu ju va tu'u' vaiti. Chai palai tu'u' ju milacatuna'an. Palai jantu ju va tu'u' malakch'inti.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Alakts'int'it ju tu'u' ch'ekni. Ju yu'unch jantu ta'ach'ananan chai jantu taxk'a'i ju catamak'aya' ju xatoc'at. Chai mati' junta lai catamak'a ju tu'u' nin ca'alilh ju ixpac'ats'a'an. Para Dios ju amavai. Chai ju yuchi palai tu'u' talhiulayan ju uxijnan. Palai jantu ju va tu'u' ts'ok'o.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Chai jantu xamati' ju milhi'uxijnan ju lai palai putank'ai catijunlh mas na lhu capastaclh.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Pus ni jantu lai naviyat'it mas va yuchach ju anu' pus tajuch ni na va lhamak'anininat'it ju tu'u' ali'.
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Pus alakts'int'it ju xanti. Ju yuchi tak'ayai para jantu ch'alhcatnan nin ca'asiunilh. Para iclajunau nin yuchi ju k'ai ucxtin Salomón jantu xamalakch'inin tachi ju tu'u' xanti mas na ix'alin ju ixmak'alit.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Pus Dios ju na c'us malakch'ini ju ach'itin ju alin mas va lacaq'uivin. Chai ju yuchi jantu jonk'alhi. Ju chavai na stak'auca'. Para ju lhi calacxavacana'. Pus ja va a ti uxijnan jantu cataxtakniyan ju mimpumpu'an. Para ju uxijnan na lacats'unin lhilaksiyat'it ju Dios ni vasalh cataxtakniyan ju tuch'i makt'asq'uiniyat'it.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Pus ni yuchi ju Dios ju cataxtakniyan ju tuch'i makt'asq'uiniyat'it pus jantu alhamak'aninint'it tuch'i a'uya'it'it u tuch'i ak'ot'a'it'it.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Jantu chun alat'it ju uxijnan ni yuchach ju talhamak'aninin ju lapanacni ju jantuca' talhilaksita ju Dios. Para alin ju mimpai'an Dios ju c'atsai ni makt'asq'uiniyat'it ju ani taxtokni.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Alai yuchi ju anavit'it cuenta ta yu palai lai calhinona' ju Dios lami'atsucunti'an chai amaklht'ayanana'it'it tachi chun ju ani taxtokni ju makt'asq'uiniyat'it. Alin ju xamak'alit ju lact'iyan Ju Jesús tailhi'alh ixchivinti chai chani ju ajuni ju ix'amamaka'ui:
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ―Jantu at'alhanant'it ju uxijnan ju tachi quimborregojni unt'at'it mas jantu milhu'an. Pus ju quimpai na k'ox lhiulai ni at'at'a'ucxt'iniya'it'it ju yuchi astan.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Jantu na va amak'at'it ju mi'alinta'an. Alai ap'u'akt'ai'ut'it ju quilhpatinin. Jantu amak'at'it ju mimak'alit'an ju ani lacat'un junta jantu jonk'alhi. Alai anch ju lact'iyan ju amak'aya'it'it. Pus ju anch ju mimak'alit'an jantu tavanan ca'ank'oya'. Chai jantu lai caticha'alh ju ak'alhona'. Chai mati' tu'u' ju sa'ats'acana' ju lai calak'alhiniyan.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Iclajunau chunch ni tapastact'ajun ju ixtaxtokni ju lacamunutpa' ju tamak'ata ju ixmak'alit'an ju ani lacat'un. Para ju tamak'ai ju ixmak'alit'an ju lact'iyan pus anchach ju tapastact'ajun. Tasq'uini ni alak'asits'uc'uya'it'it Ju Jesús tailhi'alh ju ixchivinti chai chani ju ajuni ju ix'amamaka'ui:
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ―Alak'asits'uc'ut'it chai chunch ju alat'it tachi ju lacan acsni pacxantaican xamati' ju ts'is. Va xavacan ju maclhcu ni lai lhik'ach ca'amaklhtayanancana' ju cachina'.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Chai chunchach ju ap'acxant'aya'it'it ju mi'ucxtin'an Dios tachi ju talai ju ixlapanacni tam xak'ai ju ani lacamunutpa'. Pus ju yu'unch talakasivilanalh ni lana soko catamalhtek'aniya' ju malhtich acsni catasp'itchokoyanta ju ix'ucxtin'an junta tamak'axtokcan chai casayach ju malhtich.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Pus lhik'ach cajuna' ju is'atsucunti'an ju anu' xalapanacni ju ca'alhitajucana' ni talak'asit'ajun acsni camina' ju ix'ucxtin'an. Pus islivasalh ju iclajunau. Ju ix'ucxtin'an ni lakch'ita ju ixcutun pus calhich'icana' iscinturon chai ca'alacjunach ni catatavi lacamixa chai is'akstu ju ca'alacxtakniyach ju ixvaiti'an.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Pus na lhik'ach ju is'atsucunti'an ju anuch xalapanacni ju ca'alhitajucana' ni talak'asit'ajun mas camilh ju ix'ucxtin'an ju paitat ts'is u mas camilh acsni pakt'utu t'asata ju chila'.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Pus ac'ats'at'itch ju ani. Ju amachaka' ni isc'atsa cava tuchi hora ixmilh ju ak'alhona' pus ixlhistaclh chai jantu ixlacasq'uinilh ni ixtamalhtek'a chai ixtanu la'ixchaka'.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Pus vachu' alak'asits'uc'ut'it ju uxijnan ni acsnich ju acminchokoya' ju quit'in acsni nonat'it ni ca jantu lai actimilh ju acs pants'iquis. Quit'in ju quimalakachatachilh ju Dios ni lapanac actsucuya' ju ani.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Pus ju acsnich ju Pitalu' junilh ju Jesús: ―Qui'ucxtin ja va quijnan ju quilajunau ju ani chivinti ju ixp'umavasalap'ut'un ju minchivinti u vachu' ixlacata'an chux ju lapanacni.
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Chai ju Jesús juni: ―Alin ju xak'ai xalapanac ju lai lhilaksican chai ju na ac'atsananta chai lai ca'amalhistacni ju ix'ucxtin ju ali'in ixt'axalapanacni ni laich ca'alhcaniya' ju ixvaiti'an acsni cachina' ju hora ni catavena'.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Pus slivasalh lhik'ach ju is'atsucunti ju anu' xalapanac ju calhitajucana' ni chunchach ju t'ajun navini' acsni caminchokoya' ju ix'ucxtin.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Pus slivasalh ju iclajunau. Ju ix'ucxtin camalhistacnik'oya' tachi chun ju ix'alinta.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Para ju anu' xalapanac jantu xcai ni canaulh la'ix'alhunut ni ca jantu sai catiminchokolh ju ix'ucxtin chai catsucuya' a'ulanini' ju ixt'axalapanacni chai ju maksquitininch. Chai cavenach chai ca'ak'otnanach chai cat'ak'ap'ayach.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Pus ni chunch ju canaviya' ju anu' xalapanac pus acsnich ju cachina' ju ix'ucxtin acsni jantu pacxantajita. Cachina' ju acs pants'iquis acsni jantu isc'atsai ni lai cachilh. Chai slivasalh camamak'alhk'ajniya' ju anu' xalapanac. Chunch ca'ulhtunicana' tachi ju ca'ulhtunicana' ju yu'unch ju jantu lai lhilaksican.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Pus ju anu' xalapanac ju machakxanilh ixk'achat ju ix'ucxtin para jantu ixlakasivi ni xaminchokoi ju ix'ucxtin nin canavi ju ixk'achat pus ju yuchi na paklhu canekcana'.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Para ju anu' xalapanac ju jantu xamachakxai ju ixk'achat ju ix'ucxtin chai navilh ju tu'u' ju lhijunch ni calhinekcalh pus na lacats'unin calakanekmacana'. Pus va tichi chavaich ju na lhu xtaknicanta pus na lhu casq'uinichokocana'. Chai ju na lhu xtaknicanta ni calhistaclh pus palai lhu casq'uinichokocana'. Palai jantu na chun ju jantu lhu ixtaknicanta ni calhistaclh. Ixlacata ju Jesús alin ju lasat Ju Jesús tailhi'alh ju ixchivinti chai chani ju ajuni ju ix'amamaka'ui:
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ―Tachi ju va icminta maquilhnunu' ju jipi ju ani lacat'un. Chai slivasalh na k'ox cava ni lana chavai ju catai'ulaya'.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Na lhu lana acmak'alhk'ajnana' chai slivasalh na ic'amak'aninin tus acsni ca'uctaxtuyach.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Jantu ana'unt'it ni va icminta navini' ju ak'oxamixnit ju ani lacat'un. Iclajunau ni jantu. Alai va ixlaca'atalh ni icminta ca'alina' ju lak'aiti. Caxcaicana' ju yu'unch ju quintalhilaksi.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Pus ju chavai atipu'anta junta tat'ajun pumaquis lapanacni lacalakatam chaka' pus jantu k'ox catalalhi'ana'. Pus ixt'utun'an cataxcaya' ju pumat'ui'an. Chai ju ixt'iyun'an cataxcaya' ju ixt'utun'an va ixlacata ni quintalhilaksi ju quit'in ju ali'in chai ju ali'in jantu.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Ju tam xapai cat'alaxcaya' ju ists'alh. Chai ju tam ists'alh cat'alaxcaya' ju ixpai. Ju tam xanati cat'alaxcaya' ju istsi'. Chai ju tam istsi' cat'alaxcaya' ju ixnati. Chai ju tam xaput'ichako'ulh cat'alaxcaya' ju ixput'i. Chai ju tam xaput'i cat'alaxcaya' ju ixput'ichako'ulh ni quilhilaksi ju quit'in.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Ju Jesús vachu' chani ajuni ju lapanacni: ―Ju uxijnan acsni lakts'inat'it ju ataputs'i acsni min ju lhits'ast'ai pus lana nonat'it ni caminach ju xcan ju ani laquint'un'an. Chai vasalh chunch ju tapasai.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Chai acsni min ju un ju lhisur pus nonat'it ni lhi'ich cajuna' ju ani laquint'un'an. Chai vasalh chunch ju tapasai.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Pus ju uxijnan lai mach'akxayat'it ta yu avanan ju lact'iyan chai ju lacat'un. Para va acxp'ut'iyununat'it acsni nonat'it ni jantu lai mach'akxayat'it tuchi t'ajun tapasana' ju chavai acsni t'onat'it.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Tajuch ni jantu lai sacxt'uyat'it mi'akstu'an ju k'ox.
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Ni catachivimak'anan tam xamati' chai catak'ailhi'anan lacapu'ucxtin pus amask'at'it'itch ju lacati ixt'atak'oxica ju yuchi. U ni jantu pus jantu xcai ni catalhicha'anan laca'ucxtin. Chai ju ucxtin catamak'axtak'an la'ixmaca'an ju pulasiyajni. Chai ju pulasiyajni cata'anan t'alhnunun.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Chai iclajunau ni jantu at'it'axt'ut'it ju anch tus acsni amap'ala'it'it chux lana ju mimulhta'an.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.