Romanos 11
Dio Wadarique (TAV) vs VC
1 To bairi Israel maja Diore apiʉjaqueti, cʉ̃re bai netoo nʉca, na cabaibato quena na care majuuquẽjupi Dio. Yʉ quena Israel maja yaʉ yʉ ã, cʉ carequetana mena macacʉ. Abraham pãrami ani, Benjamín cʉti poa macacʉna yʉ ã.
1 Pergunto, então: Acaso rejeitou Deus o seu povo? De maneira alguma. Pois eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Tirʉmʉpʉ Israel majare na cabeje cũñupi Dio cʉ yarã cãniparãre. To bairi cʉ cabejericarãre na carequẽjupi. Dio ye queti ucarica pũuripʉ Elías Israel macanare Diopʉre cʉ caĩ wadajãriquere mʉja majirã.
2 Deus não repeliu o seu povo, que ele de antemão distinguiu! Desconheceis o que narra a Escritura, no episódio de Elias, quando este se queixava de Israel a Deus:
3 Ocõo bairo na caĩ wadajãñupi Diore: “Yʉ Ʉpaʉ, mʉ ye quetire buiori majare cajĩa re peocõañupa. Waibʉcʉrãre jã cajĩa joe buje mʉgobata tuturi quenare carecõañupa. Jĩcaʉna yʉ rʉja mʉre cáti nʉcʉbʉgonucuʉ yua. Jĩcaʉna carʉjaʉ yʉ cãnibato quena yʉre macarã áama, yʉ quenare jĩagarã.”
3 Senhor, mataram vossos profetas, destruíram vossos altares. Fiquei apenas eu, e ainda procuram tirar-me a vida {I Rs 19,10}?
4 To bairo cʉ caĩro apii ocõo bairo cʉ caĩ yʉyupʉ Dio Elíare: “Jĩcaʉ mee mʉ ã yʉre cáti nʉcʉbʉgonucuʉ. Siete mil majuu ãma yʉ yarã. Aperã na majuuna na cawericʉ Baal cawamecʉcʉre cañuu buequetana ãma,” caĩñupi Dio Elíare.
4 Que lhe respondeu a voz divina? Reservei para mim sete mil homens, que não dobraram o joelho diante de Baal {I Rs 19,18}.
5 To bairona bai ati rʉmʉri quenare. Elías cʉ cãna yʉteapʉ jĩcaarã camajare Dio cʉ cabeje cũricarore bairona ati rʉmʉri quenare na bejecõa aninucumi Dio cʉ yarã cãniparãre. Na bopaca tʉjʉri to bairo na bejecõa aninucumi yucʉ quenare.
5 É o que continua a acontecer no tempo presente: subsiste um resto, segundo a eleição da graça.
6 Apeye unie caroa wame na cátie wapa mee na bejemi Dio camajare. Na bopaca tʉjʉri na bejemi cʉ yarã cãniparãre. Apeye unie caroa wame na cátie wapare na cʉ cabejeata na bopaca tʉjʉ mee átiboʉmi. Caroa na cátie wapa maca aniboro.
6 E se é pela graça, já não o é pelas obras; de outra maneira, a graça cessaria de ser graça.
7 Ocõo bairo ã: Israel maja, “Caroarã ãma,” Dio na cʉ caĩ tʉjʉpere caboobajupa. To bairo na caboobato quena, “Caroarã ãma,” na caĩ tʉjʉquẽjupi Dio. Jĩcaarã cʉ cabejericarãre, “Caroarã ãma,” na caĩ tʉjʉyupi Dio. Aperã na majuuna cʉ nʉcʉbʉgoqueticõari caamoorori manare bairo caapi majiquẽna cãñupa.
7 Conseqüência? Que Israel não conseguiu o que procura. Os escolhidos, estes sim, o conseguiram. Quanto aos mais, foram obcecados,
8 To bairona na cãnaje cʉtiere ĩ ucarique ã Dio ye queti ucarica pũuripʉ ocõo bairi wame:
8 como está escrito: Deus lhes deu um espírito de torpor, olhos para que não vejam e ouvidos para que não ouçam, até o dia presente {Dt 29,3}.
9 Ʉpaʉ David tirʉmʉpʉ macacʉ cʉ quena ocõo bairo caucayupi:
9 Davi também o diz: A mesa se lhes torne em laço, em armadilha, em ocasião de tropeço, em justo castigo!
10 Dio ye quetire caapi majiquẽna na anicõato. Capee popiye tamʉorique nare to baiato, caĩ ucayupi Ʉpaʉ David tirʉmʉpʉ macacʉ.
10 A vista se lhes obscureça para não verem! Dobra-lhes o espinhaço sem cessar {Sl 68,23s}!
11 “Judío maja Cristore na canʉcʉbʉgoquẽto na re majuucõaricʉmi,” caĩ tʉgooñaquetipe ã. “Cʉ canetooquetiparã majuu ãma,” caĩ tʉgooñaquetipe ã. Na quenare na netoogʉmi Dio cʉ̃re na cabai netoo janaata. Ocõo bairo majuu ã. Na canʉcʉbʉgoquẽto judío maja cãniquẽna macare caroaro na átibojari nare cʉ capopiyeyebopere na netoomi Dio judío maja cãniquẽnare. To bairo caroaro na cʉ cáto tʉjʉrã, “Jã quena to bairona jã baigarã,” ĩrãma judío maja tunu.
11 Pergunto ainda: Tropeçaram acaso para cair? De modo algum. Mas sua queda, tornando a salvação acessível aos pagãos, incitou-os à emulação.
12 Judío maja Jesucristore na cabai netoo nʉcaro, caroaro na cátibojaquẽjupi Dio. To bairo na cabai netoorique jʉgori aperã judío maja cãniquẽna macare caroaro na cátibojayupi Dio. To bairi netobʉjaro caroaro ani wariñuugarãma aperori macana judío maja na quena Jesucristore na caapi nʉcʉbʉgoata.
12 Ora, se o seu pecado ocasionou a riqueza do mundo, e a sua decadência a riqueza dos pagãos, que não fará a sua conversão em massa?!
13 Mʉjaa judío maja cãniquẽnare atiere ocõo bairije mʉjaare yʉ ĩ buio: Cʉ ye quetire cabuiopaʉre yʉ cacũwĩ Dio, judío maja cãniquẽnare cʉ buioato ĩi. To bairo yʉre cʉ caĩ cũepe yʉ ye paarique cawatoa macaje me ã, yʉ ĩ tʉgooña.
13 Declaro-o a vós, homens de origem pagã: como apóstolo dos pagãos, eu procuro honrar o meu ministério,
14 To bairi yʉ cabuiorijere caapiʉjarã caroaro Dio mʉjaare cʉ cátibojarijere tʉjʉrã jĩcaarã yʉ yarã judío maja na quena boogarãma mʉja cabairije cʉtiere. Mʉja cabairije cʉtiere tʉjʉrã na quena apiʉjagarãma jĩcaarã. Na caapiʉjaro na quenare netoogʉmi Dio.
14 com o intuito de, eventualmente, excitar à emulação os homens da minha raça e salvar alguns deles.
15 Judío maja Jesucristore na canʉcʉbʉgoquẽto caroare na cajooquẽjupi Dio, aperã macare cʉ yarã cãniparãre na cũgʉ. Judío maja na caapiʉja nʉcʉbʉgoquẽtie jʉgori aperã macare caroa ãnajere na cajooyupi Dio. To bairi judío maja maca na caapiʉjaro caroa majuu anigaro. Na quena aperã mena Dio yarã capãarã cʉ cacũrã mena caroa anicõa aninucuriquere bʉgagarãma cayajiboricarã anibana quena.
15 Porque, se de sua rejeição resultou a reconciliação do mundo, qual será o efeito de sua reintegração, senão uma ressurreição dentre os mortos?
16 Ocõo bairo buio majiorica wame ã cõorique mena: Pan áta bʉrʉa macaje jĩca bʉrʉaacã cañuata ti bʉrʉa nipetirona ñuu peticõaro. Yucʉ canʉcori quena to cacatiata carʉpʉri quena catí peticõaro. To bairi wame ã judío majare. Jã ñicʉ cãni jʉgoricʉ Abrahãre, “Cañuʉ ãmi,” cʉ caĩ tʉjʉyupʉ Dio. To bairi cʉ pãramerã quenare, “Caroarã ãma,” na ĩ tʉjʉgʉmi Dio, Cristore caapiʉjarãre.
16 Se as primícias são santas, também a massa o é; e se a raiz é santa, os ramos também o são.
17 Jĩcaarã judío maja care ecooyupa Diore na caapiʉjaquẽtie wapa. To bairi mʉja maca judío maja cãniquẽna maca Dio yere apiʉjari mʉja cabai wajoayupa judío maja Dio yarã na cãniboriquere. To bairi mʉja quena nare bairona mʉja cabaiyupa judío maja menare Dio yarã mena jĩca majare bairona. To bairi judío maja cãniquetana quenare Abraham pãramerãre bairo jetona cãniparãre mʉja cacũñupi Dio mʉja quenare. Jĩca poa macana yʉ yarã na ãmaro ĩi cacũñupi Dio cʉ ye quetire caapiʉjarãre. Judío maja, judío maja mee quenare to bairona jĩca poa macana cʉ yarãre na cacũñupi Dio.
17 Se alguns dos ramos foram cortados, e se tu, oliveira selvagem, foste enxertada em seu lugar e agora recebes seiva da raiz da oliveira,
18 To bairi Dio yarã cʉ cacũricarã aniri, “Judío maja netoro Dio cʉ camairã mani ã,” ĩ tʉgooñaqueticõaña. Ocõo bairo maca tʉgooña majiña: Judío majare cabeje jʉgoyupi Dio caroa quetire caapiʉjaparãre. Na jʉgori mʉja quena mʉja caapiʉjayupa Dio ye quetire. To bairi, “Judío maja netoro Dio cʉ camairã mani ã,” ĩ tʉgooñaqueticõaña.
18 não te envaideças nem menosprezes os ramos. Pois, se te gloriares, sabe que não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz a ti.
19 Ocõo bairo mʉja ĩborã: “Aperã cañuuquẽna Dio yarã cãniboricarãre na careyupi Dio judío majare, mani maca Dio yarã mani cãni wajoaparore bairo ĩi.”
19 Dirás, talvez: Os ramos foram cortados para que eu fosse enxertada.
20 Cariape to bairo mʉja ĩrã. Jesucristore na caapi nʉcʉbʉgoquẽto na careyupi Dio. Mʉja quena Jesucristore mʉja caapi nʉcʉbʉgoquẽpata cʉ yarã cãnare cũquetiboricʉmi Dio mʉja quenare. To bairi, “Judío maja netoro Dio mena cãni majuurã mani ã,” ĩ tʉgooñaqueticõaña. “Dio mena cawatoa cãna mani ã,” ĩ tʉgooñari cʉ nʉcʉbʉgoya.
20 Sem dúvida! É pela incredulidade que foram cortados, ao passo que tu é pela fé que estás firme. Não te ensoberbeças, antes teme.
21 Judío maja Dio yarã cãnibatana cʉ̃re na caapi nʉcʉbʉgoquẽto na careyupi Dio. Mʉja quenare to bairona mʉja regʉmi mʉja caapi nʉcʉbʉgoquẽpata.
21 Se Deus não poupou os ramos naturais, bem poderá não poupar a ti.
22 Caroaro camajare cátibojaʉ ãmi Dio. Caroaro cátibojaʉ anibacʉ quena tutuaro na popiyeyegʉmi caroorije cánare. To bairi na careyupi Dio cʉ̃re caapi nʉcʉbʉgoquetanare. Mʉja roquere caroaro cátibojayupi. Cʉ̃re mʉja caapi nʉcʉbʉgocõa aninucuata to bairona caroaro mʉja átibojacõa aninucugʉmi Dio. Cʉ̃re mʉja caapi nʉcʉbʉgocõa aninucuquẽpata roquere mʉja regʉmi mʉja quenare.
22 Considera, pois, a bondade e a severidade de Deus: severidade para com aqueles que caíram, bondade para contigo, suposto que permaneças fiel a essa bondade; do contrário, também tu serás cortada.
23 To bairona judío maja Diore care ecooricarã na quenare caroaro na átibojagʉmi Dio na cabai netoo janaata, Jesucristore na caapi nʉcʉbʉgoata. Dio cʉ carericarã na cãnibato quena cʉ yarãre na cũ majimi Dio tunu.
23 E eles, se não persistirem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para enxertá-los de novo.
24 Mʉja maca judío maja mʉja cãniquetibato quena cʉ yarã cãniparãre mʉja cacũñupi Dio. Judío maja maca Dio cʉ cabeje jʉgoricarã ãma naa. To bairi cʉ yarã cãniparãre na cũ majimi Dio judío maja quenare cʉ ye quetire na caapi nʉcʉbʉgoata.
24 Se tu, cortada da oliveira de natureza selvagem, contra a tua natureza foste enxertada em boa oliveira, quanto mais eles, que são naturais, poderão ser enxertados na sua própria oliveira!
25 Yʉ yarã, atiere cajʉgoye camaja na camajiquetajere mʉjaare yʉ majiogʉ. “Jã jeto Dio yarã, cʉ yere camajirã jã ã,” na ĩ tʉgooñaqueticõato ĩi atiere mʉjaare yʉ buiogʉ. Ati rʉmʉrire judío maja Israel macana capãarã ãma Diore caapiʉjagaquẽna. To bairona caapiʉjagaquẽna anicõa aninucugarãma. To bairo na cabairo judío maja cãniquẽnare nipetirã Dio yarã cʉ cabejericarã Jesure na caapi nʉcʉbʉgoro bero judío maja capãarã Diore apiʉjagarãma yua.
25 Não quero, irmãos, que ignoreis este mistério, para que não vos gabeis de vossa sabedoria: esta cegueira de uma parte de Israel só durará até que haja entrado a totalidade dos pagãos.
26 To bairo Diore na caapiʉjaro nare cʉ capopiyeyebopere na netoobojagʉmi Dio Israel macanare nipetirã cʉ̃re caapiʉjarãre. Tie Israel macanare Dio na cʉ canetoobojapere ocõo bairo ĩ ucarique ã:
26 Então Israel em peso será salvo, como está escrito: Virá de Sião o libertador, apartará de Jacó a impiedade.
27 To bairo caroorije na cátiere na yʉ camajirioro tirʉmʉpʉ, “To bairona mʉjaare yʉ átibojagʉ,” yʉ caĩeparore bairona yʉ átigʉ, ĩmi Dio, ĩ ucarique ã.
27 E esta será a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados {Is 59,20s; 27,9}.
28 Judío maja caroa queti Jesucristo ye quetire bai netoobana Dio wapanare bairo cãna ãma. To bairo na cabairije jʉgori mʉja roque judío maja cãniquẽna maca Jesucristore mʉja caapiʉja jʉgoyupa. Nemoopʉre na ñicʉ jãapʉre na cabejeyupi Dio judío majare cʉ camai tʉjʉparãre. To bairi yucʉ quena na mai tʉjʉʉmi Dio judío majare, cʉ wapana na cãnibato quena.
28 Se, quanto ao Evangelho, eles são inimigos de Deus, para proveito vosso, quanto à eleição eles são muito queridos por causa de seus pais.
29 “Nare yʉ cabejewʉ yʉ camai tʉjʉparãre,” na caĩñupi Dio judío majare, “Caroaro na yʉ átibojagʉ,” na ĩi. To bairo nare cʉ caĩ cũriquere bairona na átibojagʉmi Dio, cʉ caĩ cũriquere camajiritiquẽcʉ aniri.
29 Pois os dons e o chamado de Deus são irrevogáveis.
30 Cajʉgoye mʉja quena Diore cabai netoo nʉcarã mʉja cãñupa. Ati yʉtea cãno Dio judío maja cʉ̃re cabai netoo nʉcarã na cãno tʉjʉʉ mʉja macare cabopaca tʉjʉyupi.
30 Assim como vós antes fostes desobedientes a Deus, e agora obtivestes misericórdia com a desobediência deles,
31 Cabero to bairona baigaro judío maja quenare. Ati yʉtea cãno Diore apiʉjaquẽema. Cabero na quenare na bopaca tʉjʉgʉmi Dio. Mʉjaare cʉ cabopaca tʉjʉrore bairona na átigʉmi na quenare.
31 assim eles são incrédulos agora, em conseqüência da misericórdia feita a vós, para que eles também mais tarde alcancem, por sua vez, a misericórdia.
32 Jĩcaro cõo Diore mani cabai netoorije jʉgori cabai buicʉna mani ã. To bairi mani camaja nipetirãre jĩcaro cõona mani mai tʉjʉmi Dio cabai buicʉna mani cãnibato quena.
32 Deus encerrou a todos esses homens na desobediência para usar com todos de misericórdia.
33 Seeto majuu caroaro cáti maji netoʉ ãmi Dio. Nipetirijere camaji peocõaʉ ãmi. Cʉ catʉgooñarore bairo mani tʉgooña majiqueti majuucõa. Cʉ cátiere, dope bairo cʉ cátipe unie quenare mani tʉgooña peo majiqueti majuucõa.
33 Ó abismo de riqueza, de sabedoria e de ciência em Deus! Quão impenetráveis são os seus juízos e inexploráveis os seus caminhos!
34 To bairi wamena ocõo bairo ĩ ucarique ã Dio Wadariquepʉ:
34 Quem pode compreender o pensamento do Senhor? Quem jamais foi o seu conselheiro?
35 Noa, “Yʉ wapamomi Dio, apeye uniere cʉ yʉ cajoorique wapa,” ĩ majiña maa.
35 Quem lhe deu primeiro, para que lhe seja retribuído?
36 Ati ʉmʉrecoo macaje nipetiro cʉ cátaje jeto ã. Cʉ jʉgori nipetirije ati ʉmʉrecoo macaje bainucu. Nipetirije cʉ cacʉgo wariñuupe jeto ã. To bairi cʉ̃re mani áti nʉcʉbʉgocõa aninucugarã Diore. Amén.
36 Dele, por ele e para ele são todas as coisas. A ele a glória por toda a eternidade! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.