Mateus 26
Dio Wadarique (TAV) vs ARA
1 Tiere jã ĩ buio yaparo cʉ buerãre ocõo bairo jã caĩ buiowĩ Jesu:
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 —Pʉga rʉmʉ bero pascua na caĩri boje rʉmʉ anigaro, mere mʉja maji, mani ñicʉ jãare Ejiptopʉ capopiye tamʉorãre Dio na cʉ canetoo bojariquere mani catʉgooñapa rʉmʉ. Ti boje rʉmʉ cãno yʉre ñegarãma. Yucʉ tẽorica pãipʉ cʉ papua jĩaña ĩrã yʉre ñegarãma, jã caĩwĩ Jesu.
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Ti paʉ cãno majuu sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã caneñapoyuparã. Sacerdote maja ʉpaʉ majuu Caifá cawamecʉcʉ ya wiipʉ caneñapoyuparã.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Caifá ya wiipʉ neñapo, yajioropʉ Jesure ñeri cʉ na cajĩapere caame wadapeniñuparã.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 “Cʉ ñebana quena boje rʉmʉ cãno cʉ̃re mani ñequẽna. Camaja capaarã catʉjʉra ejarã cʉ mairã mani awaja tutiborãma,” caame ĩñuparã.
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Betania na caĩri macapʉ Simón cawamecʉcʉ ya wiipʉ cãmi Jesu yua. Simón caajeri boaʉ cãnacʉ cãmi.
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 To bairi Simón ya wiipʉ Jesu cʉ caʉga ruiro jĩcao cãromio cʉ tʉpʉ caejawõ. Caneamó carupa rʉ alabastro cawamecʉti rʉ werica rʉ caroaro cajʉti ñuurije, pairo cawapacʉtie cajañari rʉ. Tiere neatí, Jesu rʉpoare capio peówõ.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 To bairo co cáto tʉjʉrã Jesu buerã jã capunijini tʉgooñawʉ cõre:
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Aperãre co cajoata pairo majuu wapa jooboricarãma. Niyeru na cawapayeboriquere cabopacarãre na cajoope pairo aniboricaro, jã caame ĩwʉ.
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 To bairo jã caame ĩrijere majiri, ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Cabopacarã mʉja tʉpʉ anicõa aninucugarãma mʉja caboori paʉ na mʉja cátinemoparã. Yʉ maca mʉja mena yoaro yʉ aniquetigʉ.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 To bairi atie caroa cajʉti ñuurijere yʉre pio peómo, yʉ cabai yajiro bero yʉ rupaʉ na cayaaparo jʉgoye na cátipere iñoo.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Cariape mʉjaare yʉ ĩ: Ati yepa nipetiropʉ yʉ ye quetire cabuio teñarã yʉre co cátaje quenare buiogarãma. Yʉre co cátajere majiritiquetigarãma. Cabero macana quena caroaro yʉre co cátajere ame buiogarãma, jã caĩwĩ Jesu.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Cabero Judas Iscariote cawamecʉcʉ Jesu buerã mena macacʉ jĩcaʉ sacerdote maja ʉparã tʉpʉ cáaájupʉ.
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 Na tʉpʉ aá:
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Cʉ na cajooro bero, Jesure na ñeato ĩi nare cʉ cabuioparore cacoteyupʉ Judas.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Cabero pascua boje rʉmʉ pan cawauorije caajuya manie judío maja na caʉga jʉgori rʉmʉ cãmʉ yua. To bairi Jesu buerã cʉ tʉpʉ atí, cʉ jã caĩ jeniñawʉ:
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 To bairo cʉ jã caĩ jeniñaro:
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 To bairi aá, cʉ caĩrore bairona jã cápʉ́. Topʉ pascua jã caʉgapere jã caquenoowʉ.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Canaiori paʉ cãno cʉ buerã jã mena caʉga ruiwĩ Jesu yua.
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 Jã caʉga ruiri paʉna ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 To bairo jãre cʉ caĩro seeto jã catʉgooñarique paiwʉ. To bairo tʉgooñarique pairã:
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 To bairo cʉ jã caĩ jeniñaro:
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Yʉ cabaipe tirʉmʉpʉ Dio ye quetire cabuioricarã na caĩricarore bairona cabaipaʉ yʉ ã. To bairo cabaipaʉ yʉ cãnibato quena rooro majuu baigaro cʉ̃re yʉ catʉjʉ tutirãre yʉre cʉ cawadajãrije wapa. Cʉ cabuiaquẽpata ñuucõaboricaro cʉ̃re.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 To bairi Judas, Jesure catʉjʉ teerãre cawadajãpaʉ cʉ quena Jesure ocõo bairo caĩ jeniñawĩ:
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Jã caʉgari paʉna Jesu jĩca pãre ne, Diore cʉ cajeni nʉcʉbʉgowĩ. Jeni nʉcʉbʉgo, pan pe bate, jãre cajoowĩ cʉ buerãre.
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Cabero etirica bapare ne, Diore cajeni nʉcʉbʉgowĩ Jesu tunu. Jeni nʉcʉbʉgo, jãre joo:
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 Atie yʉ rií ã. Yʉ rií re yajigʉ, camaja capaarã caroorije na cátiere na wapayebojaʉ. To bairo yʉ carií re yaji wapayebojaro camaja caroorije na cátajere majiriogʉmi Dio cʉ̃re cajeni nʉcʉbʉgorãre. To bairo mʉjaare yʉ caĩ cũri wamere tʉgooñari etiya.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Cariape mʉjaare yʉ ĩ. Atie ʉje miji wẽ rica ocore yʉ etinemoquetigʉ yʉ Pacʉ Ʉpaʉ yʉre cʉ cajõoparo jʉgoye. Mʉja mena yʉ etinemogʉ ti rʉmʉ Ʉpaʉ yʉ cãnopʉ, jã caĩ buiowĩ Jesu cʉ buerãre.
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Cabero Diore jã cawariñuu bajawʉ. Baja yaparo Olivo na caĩricʉpʉ jã cáaápʉ.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Jã cáaáto ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Cariacoatacʉ anibacʉ quena yʉ catí tunucoagʉ. Catí tunu, mʉja jʉgoye yʉ aágʉ Galilea yepapʉ, mʉjaare yuʉ aácʉ, jã caĩwĩ Jesu.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 To bairo jã cʉ caĩro ocõo bairo cʉ caĩwĩ Pedro:
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 To bairo cʉ caĩro:
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 To bairo cʉ caĩro:
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 To bairi Jesu mena jã caejawʉ Getsemaní na caĩri paʉpʉ oterica paʉ. Jã caejaro cʉ buerãre ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 To bairo ĩ, na capi aámi cʉ mena Pedrore, Sebedeo punaa na pʉgarã quenare. Topʉ aá, seeto majuu tʉgooñarique pai cayapapua jʉgóyupʉ.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 To bairo tʉgooñarique pairi ocõo bairo na caĩñupʉ:
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 To bairo na ĩ, na jʉgoyeacã aá, yepapʉ mubia cumu eja, ocõo bairo caĩ jeniñupʉ Diore:
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Diore jeni yaparo tunu aá, cʉ buerãre catʉjʉyupʉ cacani cuñarãre. Cacani cuñarãre na tʉjʉ, ocõo bairo cʉ caĩñupʉ Pedrore:
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Caniquẽnana cotecõaña. Diore cʉ jeniya, Sataná cʉ caboorije macare jã áti wadajãremi ĩrã. Mʉja yeripʉre yʉ mʉja cáaá weogaquẽtie to cãnibato quena mʉja rupaʉri macare mʉja ocabʉtiquẽe, na caĩñupʉ.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 To bairo na ĩ, cʉ caĩricarore bairona Diore cajeni nʉcʉbʉgoʉ aájupʉ tunu:
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Diore cʉ cajenitoye Pedro jãa cacanicoajuparã tunu, wʉgoa to caejaro maca. To bairi Jesu Diore ĩ jeni yaparo catunucoajupʉ Pedro jãa tʉpʉ. Tunu eja, na cacani cuñaro na catʉjʉyupʉ tunu.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 To bairona nare aáweocõari tunu, na jʉgoyeacã to bairona Diore cajeni nʉcʉbʉgoyupʉ.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Ĩ jeni yaparo catunucoajupʉ Pedro jãa tʉpʉ. Na tʉpʉ eja, ocõo bairo na caĩñupʉ:
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Yopiya. Jitá. Mere ejatʉgami yʉre cañe rotii, yʉ mena macacʉ cãnibatacʉna, na caĩñupʉ Jesu na itiarãre Pedro jãare.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 To bairo Jesu cʉ caĩ ãnona caejawĩ Judas yua, jã mena macacʉ cãnibatacʉ. Na cajʉgo ejawĩ Judas aperã camaja capãarãre jarerica pãiri, yucʉrire cacʉgorã, caroaro wamooricarã mena. Sacerdote maja ʉparã, aperã cabʉcʉrã judío majare carotirã Jesure cʉ na cañe rotiricarã cãma.
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Na caejaparo jʉgoye Judas na caĩ buio jʉgoyeyeyupʉ cʉ cajʉgo aánare, Jesure na catʉjʉ majiparore bairo ĩi:
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 To bairo Judas na cʉ caĩ buio jʉgoye yericarore bairona cámí. To bairi Jesu tʉpʉ atí:
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 To bairo cʉ cáto:
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 To bairo cʉ na cañeri paʉna Jesu mena macacʉ jĩcaʉ jarerica pãire tʉ̃ga we roca joo átiri sacerdote maja ʉpaʉ capaabojari majocʉre, cʉ amoorore capa ta ñoocõa joowĩ.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 To bairo cʉ cáto ocõo bairo cʉ caĩwĩ Jesu:
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 ¿Dio yʉre cʉ cátinemo majirijere mʉ tʉgooñaquẽeti? Yʉ Pacʉre cʉ yʉ cajeniata ángel maja capãarã majuu yʉre camotaboja rotii, na jooboʉmi. ¿Tiere mʉ majiquẽeti?
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 To bairo to cãnibato quena cʉ yʉ jeniquẽe. Yʉre ñerã Dio ye quetire buiori maja tirʉmʉpʉ macana na caĩ ucaricarore bairona yʉre átigarãma. Dio cʉ caĩ cũrica wamere bairona yʉre átigarãma ati maja. To bairona caĩwĩ Jesu sacerdote maja ʉpaʉ capaabojari majocʉre cʉ amoorore Pedro cʉ capa ta ñooro tʉjʉri.
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 To bairo cʉ ĩ, camaja paarãacã cʉ̃re cañerã ejaricarãre ocõo bairo na caĩwĩ Jesu:
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Dio ye quetire cabuioricarã tirʉmʉpʉ macana na caĩ ucariquere bairona yʉre mʉja áa. “Na caĩ buio jʉgoye yeriquere bairona jã áa,” ĩ majiquetibana quena to bairona yʉre mʉja áa, caĩwĩ Jesu.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 To bairi Jesure cʉ ñe aána cane ejayuparã sacerdote maja ʉpaʉ majuu ya wiipʉ, Caifá cawamecʉcʉ tʉpʉ. Topʉ caneñapoyuparã judío majare cabuerã, aperã cabʉcʉrã carotirã mena.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pedro maca cayoaropʉ catʉjʉ ʉja aájupʉ. Sacerdote maja ʉpaʉ ya wii macá yepapʉ eja, caruiyupʉ Pedro ti wiire cacoterã mena, ¿dope bairo to bairoati? ĩ tʉjʉgʉ.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 To bairo cʉ cabairo sacerdote maja ʉparã, aperã carotirã topʉ caneñaporã, ¿di wame caroorije cʉ cájupari? caĩ wadapeni macabajuparã. ¿Dope bairo cʉ cátaje wapa cʉ mani jĩarãati? ĩrã caame jeniñabajuparã.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 To bairi capãarã Jesure caĩ wadajãrã cãñuparã. To bairo na ĩ buiobana quena cariape jĩcaro mena caĩrã camañuparã. Aperã ricati, aperã ricati to bairo jeto caĩtoyuparã naa. Cabero aperã pʉgarã ocõo bairo caĩ wadajãñuparã Jesure:
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 —Ani cʉ caĩriquere jã caapiwʉ. “Dio ya wiire yʉ we rocagʉ. We rocabacʉ quena itia rʉmʉ bero yʉ wajoa nʉcogʉ ape wiire yʉ camajirije mena tunu,” caĩwĩ Jesu, caĩñuparã na pʉgarã.
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 To bairo na caĩrijere apii sacerdote maja ʉpaʉ Caifá cawamecʉcʉ wamʉnʉca, ocõo bairo caĩñupʉ Jesure:
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Jesu maca cʉ caĩ yʉquẽjupʉ. To bairi Caifá cʉ caĩnemoñupʉ tunu:
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 To bairo cʉ caĩ jeniñaro:
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 To bairo Jesu cʉ caĩro apii cʉ majuuna cʉ jutii cabui macajere catʉ̃ga wooyupʉ Caifá, cʉ caapi punijinirijere iñoʉ:
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 ¿Dope bairo cʉ̃re mʉja tʉgooñati? caĩñupʉ Caifá sacerdote maja ʉpaʉ cʉ ya wiipʉ caneñaporãre.
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 To bairo ĩrã, jĩcaarã to catʉjʉnucurã cʉ riyare caʉco eo bate tuyuparã Jesure yua. Aperã na wamori mena cʉ cañojeñuparã. Aperã juti ajero mena cʉ riyare biperi, cʉ bape, ocõo bairo cʉ caĩñuparã:
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 —¿Ni maca mʉre cʉ baperi? Dio cʉ cajooricʉna mʉ cãmata jã ĩ bʉgaya, camajii mʉ cãmata, cʉ caĩ epeyuparã Jesure.
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 To bairo rooro Jesure na caĩ ani paʉna Pedro macá yepapʉ caruiyupʉ. Topʉ cʉ caruiro jĩcao ti wiipʉ paa coteri majoco cʉ tʉpʉ atí, ocõo bairo cʉ caĩñupo Pedrore:
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 To bairo co caĩro apii:
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 To bairo ĩ yaparo wii na cajanijã amojorerica janiro jopepʉ cáaájupʉ. Topʉ catʉjʉnucuñupʉ. Topʉ cʉ catʉjʉnucuro apeo cʉ tʉjʉri ocõo bairo caĩñupo to cãnare: Jĩ quena Jesu Nasaré macacʉ menana cãninucuwĩ.
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 To bairo co caĩro apii caĩtoyupʉ Pedro tunu:
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Petoacã bero aperã to catʉjʉnucurã Pedro tʉpʉ atí, ocõo bairo cʉ caĩñuparã aperã to catʉjʉnucurã:
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 To bairo cʉ na caĩro roorije na ĩri ocõo bairo na caĩñupʉ:
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 To bairo ãbocʉ cʉ cawadarijere apiri Pedro catʉgooña bʉgayupʉ. “Ãbocʉ cʉ cawadaparo jʉgoye itiani, ‘Jesure cʉ yʉ majiquẽe,’ na mʉ ĩtogʉ,” Jesu cʉ caĩriquere catʉgooña bʉgayupʉ. Tʉgooña bʉga, buti, seeto caotiyupʉ Pedro tʉgooñarique pairique mena.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.