Mateus 13
Dio Wadarique (TAV) vs NVI
1 Ti rʉmʉna ti wii cãnacʉ cabutiwĩ Jesu. Buti, ʉtabʉcʉra tʉna aá, topʉ caruiwĩ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Topʉ cʉ caruiro camaja capãarã cʉ tʉpʉ caneñapowã. To bairi capãarã majuu cʉ tʉna na cãno tʉjʉʉ, yʉ tu ne rocarema ĩi cumua petapʉ turorica capajaricare eja jãa, caruiwĩ. To bairi camaja petapʉ catʉjʉnucurãre na caĩ buiowĩ Jesu.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Topʉ na ĩ buio, capee wame na caĩ buiowĩ buio majiorica wameri mena. Ocõo bairo na caĩ buiowĩ Jesu petapʉ catʉjʉnucurãre:
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 To bairi cʉ cayaye bate oterique jĩca rupaa ma tʉpʉ caroca cumuñupe. To bairi minia ti rupaare tʉjʉ rui atí, caʉga recõañuparã.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 — ausente —
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 — ausente —
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Ape rupaa cʉ cayaye bate oterique pota yucʉ watoapʉ care cumuñupe. To bairi ti apeari caputibatajere pota yucʉ maca cabʉcʉa netocoajupe. To bairi cʉ caoterique maca caroaro cabʉcʉaquẽjupe. To bairi carica mañupe.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Ape rupaa care cumuñupe tunu caroa yepapʉ. To bairi tie caroaro puti, bʉcʉa, caroaro carica cʉticoajupe. To bairi jĩca rupaa cajooyupe cien rupaa. Ape rupaa rʉgabʉjaroacã sesenta rupaacãre cajooyupe. Apeye tunu treinta rupaacã carica cʉjupe.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Noa yʉre caapirã yʉ caĩrijere caroaro na apiʉjaato, na caĩ buiowĩ Jesu cumuapʉ ruiri petapʉ catʉjʉnucurã paarãacãre yua.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Cabero Jesu buerã cʉ tʉpʉ aá, cʉ̃re jã caĩ jeniñawʉ:
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 To bairo cʉ̃re jã caĩ jeniñaro ocõo bairo jã caĩwĩ Jesu:
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 To bairi noa yʉ cabuiorijere caapiʉjarãre capee api majiriquere mʉja joogʉmi Dio. Aperã maca yʉ cabuiorijere caapiʉjagaquẽna yʉ yere na caapi majibatajeacã quenare na catʉgooña mawijiaro na átigʉmi Dio.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 To bairi na maca yʉ cátiere tʉjʉ, yʉ cabuiorijere api, baibana quena api puoquẽema. To bairi buio majiorica wameri mena na yʉ buionucu.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 To bairi ocõo bairo Isaía tirʉmʉpʉ macacʉ Dio ye quetire cʉ cabuioñarica wamere bairona baima:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Na majuuna yʉ yere tʉgooñagaquẽema. To bairi api puoquẽema. Yʉ ye quetire api, yʉ cátiere tʉjʉ, na cabairije to cãnibato quena caapi majiquẽna, catʉjʉ majiquẽnare bairona baima. To bairi na yeripʉ caapi majiquẽna aniri, “Caroorije jã cátie jã janagarã, caroaro catiriquere jã jooya,” yʉ ĩ jeniquẽema, caĩ ucayupi Isaía ati yʉtea macanare na ĩ buio jʉgoyeyei, jã caĩwĩ Jesu.
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 ’Mʉja maca cawariñuurã mʉja anigarã, yʉre caapiʉjarã aniri. Yʉ cátiere tʉjʉrã yʉ cãniere mʉja maji. Yʉ cabuiorijere apirã yʉ caĩrijere mʉja api puo.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Cariape mʉjaare yʉ ĩ: Dio ye quetire buiori maja, aperã caroarã tirʉmʉpʉ macana yucʉacã mʉjaare yʉ caiñoorijere catʉjʉgabajuparã. Mʉjaare yʉ cabuiorije quenare caapigabajuparã. Na cabaigabato quena na camajioquẽjupi Dio maca.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ’Wejepʉ trigo apearire caotericʉ cʉ cabairique mʉjaare yʉ buio majiopa, jãre caĩwĩ Jesu.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 —Jĩcaarã Ʉpaʉ Dio cʉ cãniere apibana quena api majiquẽema. Sataná na yeripʉ atí, na caapibatajere ema jee aá rericarore bairo nare áami, na majiritiato ĩi. Ma tʉ cañarique minia na caʉga reriquere bairona cãna ãma camaja to bairo cabairã.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Aperã ʉ̃ta yepa jita põreroacã cãni yepapʉ care cumuriquere bairona cabairã ocõo bairo ãma Dio Wadariquere jĩacã caapirã: Caroa quetire nemoona caroaro api wariñuuma mai.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Api wariñuubana quena jita põreroacã cãno canʉcori maniere bairona na majuuna yoaro apiʉjaquẽema yʉ cabuiorijere. To bairi aperã yʉ ye quetire na caapibataje wapa nare na capopiyeyero yoaro mee janama.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Ape rupaa oterique pota yucʉ watoapʉ care cumuriquere bairo cabairã ocõo bairo cãna ãma: Yʉ ye quetire apibana quena, ati yepa macaje macare seeto tʉgooñama. To bairi apeye pairo majuu na cacʉgope tʉgooñarã, “Tiere cʉgorã jã wariñuu anigarã,” jocarãna tʉgooñabama. To bairo ati yepa macaje na cátie apeye uniere na caboo netorije tʉgooñabana yʉ ye queti macare majiritima. To bairi pota yucʉ watoapʉ cañarique carica manore bairona yʉ caboorijere átiquẽema.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Aperã caroa yepapʉ cañariquere bairona baima. Yʉ yere api, tiere apiʉjari caroaro api majima. Jĩcaarã treinta rupaa carica cʉtajere bairona cabairã ãma yʉ caboorijere cána aniri. Aperã tunu netobʉjaro caroaro yʉ yere cána sesenta rupaa carica cʉtajere bairona ãma. Aperã tunu na netoro caroaro majuuna yʉ yere ána cien rupaa carica cʉtajere bairona baima, jã caĩ buiowĩ Jesu yua.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Ape wame queti buio majiorica wame caĩ buiowĩ Jesu tunu:
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Cabero cʉ ʉmʉa na cacanitoye apeĩ cʉ̃re catʉjʉ tutii atí, caroorije trigore bairo cabaurije cayajioropʉ caoteyupʉ trigo watoapʉna. Cayajioropʉ ote yaparo cáaácoajupʉ.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Cabero trigo maca puti, bʉcʉa, carica cʉtigari paʉ cʉ paari maja caroorije trigo watoapʉ cabʉcʉarije quenare catʉjʉyuparã yua.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Caroorijere tʉjʉrã, weje ʉpaʉ tʉpʉ aá, cʉ caĩñuparã: “Jãre carotii, caroa aperi jetore mʉ otericʉ. ¿Nope ĩro caroorije trigo watoapʉna to putiyupari?” cʉ caĩñuparã nare carotiire.
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 To bairo cʉ na caĩro apii, “Jĩcaʉ yʉre catʉjʉtei majuu tie caroorijere otericʉmi,” na caĩñupʉ weje ʉpaʉ. To bairo na cʉ caĩro: “¿Caroorijere jã wʉgue rerãati?” cʉ caĩ jeniñañuparã.
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 “Wʉgue requẽja. Mʉja cawʉgue reata trigo jĩca turori quenare mʉja wʉgue reborã caroorije menana.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Trigo caroorije menana to bʉcʉato mai. Cabero trigo jeerica paʉ cãno jeeri majare ocõo bairo na yʉ ĩgʉ: ‘Trigore jeegarã jʉgoye caroorijere jeeya. Caroorijere jee, carupa rotori jiari, joe recõaña. Joe re yaparo trigo macare jee, ʉgarique cũrica wiipʉ cũña,’ na yʉ ĩgʉ cajeeri majare,” caĩñupʉ weje ʉpaʉ cʉ ʉmʉare. To bairona ã mani Ʉpaʉ Dio camajare cʉ cabejepe, caĩwĩ Jesu. Jocarãna, “Diore caapiʉjarã jã ã,” caĩrãre Dio na cʉ carepe, cariapena cʉ̃re caapiʉjarã macare cʉ tʉpʉ cʉ cajee aápere ĩ buioʉ, to bairo caĩwĩ Jesu.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Ape wame queti buio majiorica wame na caĩ buiowĩ Jesu tunu:
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Tie ape maca õqueacã majuu ã. Õqueacã majuu anibato quena bʉcʉatopʉ apeye wejeri macaje netoro caʉmʉari yucʉ aápá. To bairi minia atí, tii rʉpʉripʉ na batirire peoma. To bairona ã Ʉpaʉ Dio cʉ cãnie queti ape wame netoro, caĩwĩ Jesu.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Cabero ape wame queti buio majiorica wamere caĩ buiowĩ Jesu:
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 To bairi camaja paarãacãre na ĩ buioʉ, queti buio majiorica wameri mena jeto na caĩ buiowĩ Jesu.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 To bairo jeto na ĩ buiori tirʉmʉpʉ macacʉ Dio ye quetire buiori majocʉ ocõo bairo cʉ caĩ ucañarica wamere bairona cájupi Jesu:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Cabero Jesu camaja paarãacãre na aáweori, wiipʉ cajãa ejawĩ. Cʉ cajãa ejaro tʉjʉrã cʉ buerã cʉ tʉpʉ atí, ocõo bairo cʉ jã caĩwʉ:
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 To bairo cʉ jã caĩro ocõo bairo jã caĩ buiowĩ Jesu:
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Weje ati yepa nipetiro ĩgaro ĩ. Oterique caroa maca trigo ĩgaro ĩ Ʉpaʉ Dio cʉ cãni paʉ cãniparã. Caroorije caputirique Sataná yarã ãma ĩgaro ĩ.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Nare cacũricʉ yʉre catʉjʉ tutii ãmi Sataná, caroorije caputiriquere caotericʉre bairona. Trigo jeerica yʉtea ĩgaro ĩ ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ majuu. Trigo jeeri majare yʉ caĩata Dio tʉ macanare ángel majare na yʉ ĩ.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 To bairi caroorije na cajee joe reriquere bairona na átigʉmi Dio caroorãre ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ cãnopʉ.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 To bairi yʉ, camaja tʉpʉ Dio cʉ cajooricʉ aniri Dio tʉ macanare ángel majare na yʉ joogʉ yʉ carotiri paʉ nipetiropʉ. “Dio cʉ carotirijere cátiquẽnare, aperãre caroorijere cáti wadajã pairã quenare na jee peocõaña,” na yʉ ĩ joogʉ ángel majare.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Ángel maja nare na cajee yaparoro peropʉ na yʉ regʉ. Topʉ na yʉ carero seeto majuu tamʉobana tʉgooñarique pai otigarãma.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 To bairo cabairi paʉ cariape cána caroarã maca mani Ʉpaʉ Dio cʉ carotiri paʉpʉ anicõagarãma. Muipu cʉ caaji baterore bairona caaji baterã anigarãma na quena. Noa yʉ yere caapirã caroaro na apiʉjaato, caĩwĩ Jesu.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 Ocõo bairo caĩnemowĩ Jesu tunu:
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 Ape wame Jesu ocõo bairo caĩwĩ tunu, Ʉpaʉ Dio tʉpʉ mani cãnipere pairo cawapacʉtie ã, ĩ buioʉ:
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Maca teñaʉ jĩca caroa majuu pairo cawapa cʉtiare catʉjʉyupʉ aperã tʉpʉ. To bairi tiare boʉ nipetiro cʉ apeyere aperãre na nuni, niyerure jee, tiare cawapayeyupʉ, caĩwĩ Jesu, Dio ye macaje pairo cawapacʉtie ã ĩ buioʉ.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 Ape wame caĩwĩ Jesu tunu:
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 capãarã na cajãaro tʉjʉrã cawemoñuparã paputiropʉ. Wemo yaparo cabeje ruiyuparã yua. Caroarã jetore cajee jãañuparã ape piipʉ. Caroorã maca carecõañuparã.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 To bairona átigarãma Dio tʉ macana ángel maja ati ʉmʉrecoo capetiri paʉ cãnopʉre. To cãnacã poa macana tʉpʉ aáti, caroarã watoapʉ cãna caroorãre na bejegarãma.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Caroorãre na beje, peropʉ na regarãma. Topʉ nare na carero seeto majuu tamʉobana tʉgooñarique pai otigarãma, caĩwĩ Jesu.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 To bairije buio yaparo:
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 To bairo jã caĩro:
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Atie queti buio majiorica wamerire buio yaparo cáaácoami Jesu cʉ cabʉcʉarica macapʉ.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 Cʉ cabʉcʉarica macapʉ aá, topʉ eja, na ya wii neñapo buerica wiipʉ Dio Wadariquere na cabuiowĩ. To bairo na cʉ cabuiorijere apirã catʉgooña acʉawã to macana:
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 —Cʉ yarãre, cʉ cabairiquere mani maji peticõa. Yucʉ pãiri mena apeye uniere cátacʉ José ãnacʉ Macʉ ãmi. Cʉ paco María cawamecʉco ãmo. Cʉ bairã Jacobo, José, Simón, Juda cawamecʉna ãma.
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Cʉ yarã romiri quena mani ya macapʉ ãma. To bairi camajocʉ manire bairona anibacʉ quena ¿dope bairo tiere cʉ majibaupari? caame ĩwã Jesu cʉ cabʉcʉarica maca macana.
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 To bairo ame ĩrã cʉ caapi nʉcʉbʉgoquẽma. To bairo cʉ na caapi nʉcʉbʉgoquẽto tʉjʉʉ ocõo bairo na caĩwĩ Jesu:
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 To bairi cʉ cabʉcʉarica macapʉ capee áti iñoorica wamerire cátiquẽmi cʉ̃re na caapi nʉcʉbʉgoquẽto maca.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.